5.Тағамдық азық түліктерді санитарлық қорғау.Тағамдық азық түліктердің сапа регламентациясы.

Тағамдық азық түліктер туралы ақпарат соған сәйкес стандартқа сай беріледі және оларда мынадай информация болуы тиісті.

1. Азық түлік атауы. Оның атауы азық түлікті анық дәл сипаттауы тиіс. Басқа азық түліктен ажыратып білуі керек.

2. Азық түліктің инпортері мен экспортері , қорапқа салушы, өндірушінің орналасқан жері , атауы , елдің атауы.

3. Өнімнің саны және көлемі , таза салмағы .

4. Өнім құрамы(өнімнің рецептурасында ингредиеттерінің массалық үлесі бойынша және кему реті бойынша жазылады)Тағамдық қоспаларды көрсеткенде европалық жүйедегі Е индекс бойынша және топтық атауы қолданылады.

5. Тағамдық құндылығы. Бұл көрсеткіш 100гр өнәм құрамындағы энегетикалық құндылығы (каллориялығы) және массалық үлесі жазылады.

6. Сақталу жағдайы және сақтау мерзімі .

7. Өнімнің гнормативтік немесе технологиялық қолданылуы.

8. Өнімнің сертивикациясы туралы ақпарат.

Этикеткасында азық түліктің өңдеу жолы туралы (поуфабрикат, шикізаттың иондық сәулеленуі және өнімнің өзі , оның ингредиенті) немесе жаңа тағам көзін қолданылуы туралы мәліметтер жазылуы керек.

6.Тағамдық өніммен қатынаста болатын полимерлік және синтетикаға қойылатын талаптар.

Полимерлік және синтетикалық материалдар , техникалық қондырғылар , құралдар мен құрылғылар, ыдыстар , қорапқа , асхана құралдарына қолданылады.

Синтетикалық материалдарды қолдану дәстүрлік компоненттерді қағаз, ағаш, әйнек, металл үнемдеуге мүмкіндік береді.Сонымен қатар өнімді сақтау мерзімі ұзарту мен бұзылу қаупі төмендету мүмкіндігін туғызады.Зерттеуді жүргізу этап бойынша бағаланады :

1. Әзірлеуші ұсынған құжаттама

2. Үлгі бойынша санитарлы химиялық зерттеудің қорытындысы

3. Синтетикалық өнімдерді шығарудағы өндірістік жағдайы . Құрғақ (ылғал) өнімдерммен байланысты болатын өніммен материалдарды келесі критериилер бойынша бағалайды:

• Зерттелетін материалдармен байланысқаннан кейін азық түлікті органолептикалық бағалау

• Қоршаған ауа ортасына бөлінетін заттарды анықтау

Тағамдық өніммен байланысқа түсетін полимерлік материалдардың маркировкасына ерекше назар ауларуы керек:ол түсінікті символмен белгіленуі керек(шанышқы , рюмка, т.б) және ақпараттық жазумен жазылуы керек («салқын сусындар үшін » , «сусымалы өнімдер үшін »).

7.Ха лық денсаулығына нитраттармен ластану өнімдерінің әсер ету мәселесі

Ниттарттар және басқада азот құрамды байланысқандар (нитриттер , нитрозаминдер) ауылшаруашылық өнімдеріне МДУ-дан жоғарғы концентрацияда мүмкін жиналуы: азот көлемді және органикалық тыңайтқыштарды қолдану регламенті мен технологиясының ережелерін сақтамаған жағдайда , сонымен қатар ауылшаруашылық өнімдерін суландыру алаңдарына өсірген жағдайда нитраттардың тағам шикізатында көп мқлшерде жиналуы тағамдық құндылығын төмендетеді: өнімнің минералдық құрамы өзгереді, амин қыщқылы , көмірсулар, витаминдердің құрамы төмендайді.Нитраттардың организмге негізгі әкелетін өнімдері: көкөністер , картоп , қауын, жеміс-жидектер. Нитраттар өздігінен гемоглобин түзуші болып табылмайды. Бірақ тағам өнімдерінде және асс қорыту каналында (көбінесе балаларда диспепсия кезінде) микрофлорамен тамақтық сақтау парамертіне тәуелді болған жағдайда нитраттардың белгілі бір бөлігі токсикалық әсер көрсетіп метгемоглобинемияның дамуына себепші болады. Адам үшін нитраттардың тәуліктік рұқсат етілген дозасы 300-325мг оның ішінде 210 мг тағамдық өнімдердің үлесіне кіреді, қалғаны ішетін су арқылы түседі. Нитраттардың жас көкөністер мен жемістердің құрамында болуы ережеге сай келеді. Егер ерте пісетін көкөністер мен өнімдердің сырттары үшін қорғалған грунт жағдайында өсірілген жағдайынды МДУ шамамен екі есе жоғарылайды.