3.Қазіргі заманғы биотехнологияның тағамдық өнімдерді өндірудегі гигиеналық мәселелер

Биотехнология табиғаттың мүмкіншіліктері мен технологияның соңғы жетістіктерін жалғайтын ғылым саласы. Ол жануарлардың өнімділігін және өсімдіктерді өсіруде технологиялық интенсификацияны қамтамасыз етіп , олардың шығынын азайтып қалдықсыз дамыту.

Биотехнологияның ең маңызды әдістері болып – генетикалық , ұлпалық нәруыз инженериясы және инжинерлік энзимология жатады. Ретроспективті құбылысына қарап биотехнологияны 3ке бөлуге болады:

• Дәстүрлі биотехнология . Бұл жоғарғы ферментация, оны сыра , вино, уксус, нан , ет және сүт өнімдерінде пайдаланады. Алғашқы кезеңі жиырмасыншы ғасырға дейін 3-6 мың жылдықтар болып табылады.

• Заманауи биотехнология. Ол бастауын көптеген өндірістік процестерден алады. Ғалымдар органикалық қышқыл , май, антибиотик, витамин, фермент, амин қышқылының синтезін ойлап тапты.

• Жаңа биотехнология. Молекулалық биология мен гентика гендік инженериядағы ашылулар негізінде қалыптасты. Биотехнология саласындағы тағамдық өнімдерді өндірудегі өзгерістер тұтынушылардың күдігін шақырды. Олар бұл тағам фальсификацияға әкеледі, жасанды тағам емес пе? Адамдарға негативті әсер етпей ме? Осы сұрақтарға жауап береді.

Ең маңызды болып халықтың арнайы топтарын қамтамасыз етуге арналған емдік профилактикалық , диеталық , балалар тамағы саналады. Оларды «тапсырыс» арқылы дайындауда химиялық құрамы көрсетіледі де , дәрігер диетологтың барлық талаптарын орындау қажет.

Аналогты алудағы принциптер өте қарапайым. Табиғатты әртүрлі шикізаттан бөлінген ақуызды тазалап , концентраттар қосып , берілген құрамына сай қосынды дайындайды да , машиналар арқылы (экструзия әдісі т.б ) өнімді жоғарылатады. Осы арқылы ет және уытылған жартылай фабрикаттар шұжық өнімдері , шұжықтар, шошқа еті, жасанды сүт, ірімшік, жаңғақ , уылдырық , балмұздақ жарма дайындайды.

Жасанды тағам өнімдерін дайындауда жоғары санитарлық жағдайдағы және стандартизацияның сапалы сипатына сай араматизаторлар қолданады.

Биотехнологияның тағам өндірісінде қолданылуы , оның дәстүрлі технологиялық процесстерде қалдықсыз технологияны ұйымдастырып толық ақуыздан тұратын шикізатты өндіру және қалдықтардың сапасын жоғарылату және өнімдердің тағамдық құндылығын арттырып, әр түрлі емес шикізаттан нәруыз өнімдерін алу , синтез арнайы тамақтандыру мен тағам өнімдердің тиалогын кеңейту болып табылады . Соған қарамастан биотехнология тағамдық өнімдерді өндіруде қазіргі заманғы алдыңғы қатарлы технология болып табылады. Оның қолданылуы қиындықтардан құралып , осы технологияны қолданатын дамыған мемлекеттерде үлкен маңызға ие . Адамдар арзан болғанына қарамастан , дәстүрлі әдіс арқылы алынған тағамдық өнімдерді қолданған дұрыс деп санайды.

Королев А.А. Гигиена питание стр 318-319

4. Алиментарлық-тәуелді инфекциялық емес аурулар. (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)

Соңғы жылдары дамыған елдер халқы арасындағы көптеген созылмалы инфекциялық емес аурулардың пайда болу ы және профилактикасында тамақтанудың рөлі анық болды. Дене салмағының жоғарылауы , атеросклероз , гипертоникалық ауру глюкозаға тәуелділіктің төмендеуі , зат алмасу процестерінің бұзылуы , екіншілік имуно жетіспеушіліктерімен байланысты аурулардың саны көбеюімен көптеген сыртқы факторларға негізделгені дәлелденді. Оларға тамақтанудың жылдам және эвомоционды өзгеруі (нутриенттің негізгі группаларының айырмалары) және өмір салты (физикалық белсенділіктің төмендеуі және стресстің көбеюі ) жатады. Бұндай өзгерістерге әкелетін негізгі себептерге тағам таңдауының стериотипін ғана емес тамақ өндірісінде өзгерткен тамақтану рыногмен қызмет көрсетудің глобализациясы, урбанизация , индустрализациясының өзгеруі болып табылады. Дамушы елдер тұрғындарының тамақтануы өзгеруінде инфекциялық емес созылмалы аурулардың таралуымен байланысты болуы мүмкін.Бұл «тағамдық ауысу» деп аталатын дисбаланспен ерекшеленетін орта европалық (орта американдық ) рационға тез ауысуымен сипатталады. Көптеген алиментарлық тәуелді аурулар басқаруға келетін патологияға жатады.Олардың пайда болу себептері айқын.