9. Өндірістік бақылауды ұйымдастыруға қойылатын гигиеналық талаптар (ұйымдастыру, жүргізу, тамақ объектілеріндегі сапаны басқару жүйесі).

Тамақ өнімдерін сату ұйымдарына сауда орталықтары (комплекс), өндірістік дүкендер (әмбебап, аранайы), ұсақ көтерме сауда объектілері (павильон, киоск, шатырлар), өндірістік базалар, қоймалар, сақтау орындары мен тоңазытқыштар жатады. Тамақ өнімдерін сату шарттары белгіленген тәртіпте сертификациялануы керек. Тамақ өнімдерін сатуды ККТ ұйымдастырылуына жатады: 1) сату орнының территориясы мен бөлмелерінің санитарлық жағдайы; 2) сату орындарын зоналау мен технологиялық процесстің бірізділігі; 3) құрылғылардың санитарлық-техникалық және санитарлық-гигиеналық жағдайы; 4) тағам өнімдерін қабылдау және сақтау; 5) тағам өнімдерін пайдалануға жіберу; 6) жұмысшылардың денсаулығы мен өндірістік гигиенасы; 7) сәйкестікті бағалау.

Терриория құрамына және сауда ұйымының орналасуына, сонымен қатар, сумен қамту, кәріз жүйесі, желдету, жылыту, жарықтану мен микроклимат сипаттамаларына қойылатын талаптар тамақтану орындарындағымен сәйкес келеді. Сауда орындарын ұйымдастыруда барлық ғимарат кезектілікке сәйкес орналасу керек,шикі өнім мен піскен тамақ, тамақтық және тамақтық емес өнімдер, қызметкерлер мен сатып алушылар бір жерден өтпеуі керек.

Ақпарат көзі: А.А. Королев. Тамақтану гигиенасы.447-448 б.

10) Ұсақ бөлшек сауда желілеріне қойылатын гигиеналық талаптар.

Ұсақ көтерме торабын ұйымдастыру ұйымның санитарлық талаптарға сайкестігінің санитарлық-эпидемиологиялық қорытындысы бойынша жүзеге асырылады. Ұсақ көтерме сауда орнында тез бұзылатын тамақтарды тоңазытқышсыз сату рұқсат етілмейді. Барлық стационарды ұсақ көтерме сауда орындарында дәретханалар және қол жуатын раковиналар болуы керек.

Ұсақ көтерме сауда орнындарының жұмыс күні аяқталғаннан кейін санитарлық өңдеу жүргізіледі. Сатушы (қожайын) өзімен бірге алып жүруі және МСҚБ қызметтік тұлғаларына көрсетуі керек құжаттарға жеке медициналық карта, тамақ өнімінің шыққан жері, сапасы мен қауіпсіздігі туралы анықтама жатады. Ғимараттың құрамына қойылатын талаптар кез-келген тамақтану объектілеріне қойылатын талаптарға сәйкес келеді. Сауда орнының қожайыны қамтамасыз етеді: 1) барлық жұмысшылардың санитарлық ережелерді орындауы; 2) тамақ өнімін қабылдап алу, сақтау және пайдалануға беру, сатып алушының денсаулығына қауіпсіз шарттар мен санитарлық нормаларды сақтау; 3) техниологиялық, тоңазыту құрылғыларының дұрыс жұмысын және уақтылы жөндеуді қамтамасыз ету; 4) жеткілікті мөлшерде инвентарь, ыдыстар, таралар, қаптама материалдарымен, жуғыш, дезинфекциялаушы заттар мен басқа да заттармен қамтамасыз ету; 5) өндірістік қадағалауды ұйымдастыру.

Ақпарат көзі: Королев А.А. 452 б.

Кредит 7

1.Тағамдық улану. Тағамдық уланудың классификациясы

Тағамдық уланулар – бұл құрамында шартты патогенді микроорганизмдер өскен немесе ағзаға токсинді , этиологиясы микробты микробсыз заттар бар тағамды пайдалану нәтижесінде пайда болатын жедел (сирек созылмалы ) аурулар. Тағамдық уланулар екі не оданда көп адам жеген тағамның күмәнділігі лабораториялық дәлелденген тағамды пайдаланғаннан болады. Тағамдық уланулар 2 топқа бөлінеді: микробты және микробсыз.

Микробты зтиологиялы тағамдық улануларға мына негізгі белгілер жатады:

1. Әрқашан «күмәнді тағам» болады

2. Дәл сол тағаммен бір уақытта барлық қолданушылар ауырады

3. Аурудың жаппай сипаты

4. Аурудың аймақтық оқшаулануы

5. «күмәнді тағамды» зерттеуге алғаннан кейін аурудың таралуының күрт тоқтауы

6. «күмәнді тағамды» қолданбағандардың арасында бұл аурудың байқалмауы

Микробты тағаммен улану

1. Токсикоинфекция (бактериальді)

2. токсикоз(бактериальды микотоксикоз)

3. аралас этиологиясы(микстер)

Микробты емес бөлінеді :

• Табиғаты улы (өсімдік және жануар текті)

• Белгілі бір шартпен улы (өсімдік және жануар текті)

• Химиялық заттармен улы(ксенобиотиктер)

Және этиологиясы анықталмағандар.

Королев А.А. Гигиена питание стр 255-257