- •Пәннің оқу-әдістемелік кешенінің (поәк) мазмұны
- •Силлабус
- •Пән бағдарламасы (Syllabus)
- •Пәннің мәліметтері
- •Оқу жоспары бойынша сағаттарды бөлу
- •5. Оқу пәннің сипаттамасы:
- •5.2 Оқылатын пәннің құзіреті
- •Пән бағдарламасы (Syllabus)
- •5.3 Оқу пәнінің жоспары
- •Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілуі
- •Пән бағдарламасы (Syllabus)
- •Оқытудың нәтижесін бағалау және бақылау
- •6. Оқу пәнінің саясаты
- •Пән бағдарламасы (Syllabus). Баспа бесінші Жұмыстық (модульдік) оқу бағдарламасы
- •Жұмыстық (модульдік) оқу бағдарламасы. Баспа бесінші т Жұмыстық (модульдік) оқу бағдарламасы үсіндірме хаты
- •1. Пәннің қысқаша түсіндірмесі
- •Пререквизиттері
- •3. Оқу жоспарынан көшірме
- •Жұмыстық (модульдік) оқу бағдарламасы. Баспа бесінші м Жұмыстық (модульдік) оқу бағдарламасы одуль бойынша пәннің тақырыптық жоспары
- •Жұмыстық (модульдік) оқу бағдарламасы
- •4. Пәннің қысқаша ұйымдастыру-әдістемелік сипаттамасы
- •5. Оқу нәтижелерін бағалау жүйесі
- •Пән бойынша глоссарий
- •I. Отынмен қамтамасыз ету.
- •Газбен қамтамасыз ету
- •1.1 Газбен қамтамасыз етуде пайдаланылатын жанғыш газдар және газдарды өңдеу
- •1.2 Газды үлкен ара-қашықтарға тасымалдау
- •1.3 Қысымы бойынша және тағайындалуы бойынша құбырлардың жіктелуі
- •1.3 Өнеркәсіпті газбен қамтамасыз ету
- •1.4 Цех аралық газ құбырларының элементтері
- •Араластырғыш станциялар.
- •Газды араластырғыш–жоғарылатқыш станциялар.
- •1.5 Газбен қамтамасыз ету жүйесінің қолданылуы, қауіпсіздік техникасы
- •1 .6 Бақылау сұрақтары:
- •1.7 Қолданылатын әдебиеттер тізімі
- •Сурет 10. Әртүрлі қондырғылардағы жылуды тасымалдауды пайдаланудың температуралық аймақтары.
- •2.3 Суық агенттер мен криагенттердің жалпы сипаттамалары
- •2.3.2 Криоагенттер
- •2.6 Каскадты рефрижераторлы қондырғылар
- •2.7 Газды сұйықты тоңазытқыш қондырғылары. Линде циклы.
- •2.9 Бақылау сұрақтары:
- •2.10 Қолданылатын әдебиеттер тізімі
- •Iіi. Сумен жабдықтау жүйелері
- •3.1 Сумен жабдықтау жүйелерінің жіктелуі
- •3.2 Техникалық суды тұтынушылардың сипаттамасы
- •3.3 Техникалық сумен жабдықтау өндірісі жүйелерінің құрамы
- •3.4 Айналымдағы сумен жабдықтау жүйесі
- •3.5 Айналымдағы сумен жабдықтау жүйесінің үрлеу есебі
- •3.6 Технологиялық сумен қамтамасыз етудің ағынсыз жүйесі
- •3.7 Айналымдық сумен жабдықтау жүйесінің салқындатқыш құрылғылары
- •3.8 Су қойма – салқындатқыштар
- •3.9 Градирнялар
- •3.10 Техникалық сумен қамтамсыз ету жүйесінің тазарту құрылғылары
- •3.11 Cумен қамтамасыз ету жүйесінің сорғылық станциялары
- •3.12 Бақылау сұрақтары:
- •3.13 Қолданылатын әдебиеттер тізімі
- •Тәжірибелік/семинарлық және зертханалық сабақтарды өткізу жоспары және оларға дайындалудың әдістемелік нұсқаулықтары
- •1 Тақырып. Жылу трансформациялары процестердің термодинамикалық негіздері
- •Білім алушылардың өздік жұмысына арналған тапсырмалар және олардың орындалуы бойынша әдістемелік нұсқаулықтар
- •Қорытынды бақылау сұрақтары
- •Есептік-графикалық жұмысты орындау бойынша әдістемелік нұсқаулықтар
- •1. Ғимаратты жылытуға жұмсалған жылу шығыны
- •2. Жылулықтың осындай көлемін өндiру үшiн қажеттi d4 газ шығыны .
- •3. Монтаждың ережесi және сыртқы газ құбырын гидравликалық есептеу.
- •4. Грп бойынша жабдықтар мен сүлбелерді таңдау.
- •2. Суықпен жабдықтау
- •2.1 Тоңазытқыш қондырғысын таңдау және есептеу
- •Толықтырулар мен өзгерістерді енгізу парақшасы
- •2014/2015 Оқу жылына
3.4 Айналымдағы сумен жабдықтау жүйесі
Тікелей жүйемен салыстырғанда айналымдағы сумен жабдықтау жүйесі аса келешегі бар болып табылады, бұл жағдайда су табиғи көзге шығарылмайды, ал өңделгеннен кейін сол тұтынушыда пайдаланылады. Айналымдағы сумен жабдықтау жүйесінің сұлбасы 22 суретте көрсетілген.
Екінші көтергіштегі сорғы суды тұтынушыларға жібереді, қыздырылған және ластанған су 13 тазарту қондырғысына бағытталады. Тазартудан өткен су 14 бакта жиналып және үшінші көтергіштегі сорғының көмегімен 16 салқындаттушы құрылғыға бағытталады, онда су атмосфералық ауамен байланыста болып салқындайды, яғни қоршаған ортаның температурасынан төмен мәнде болады. Әрі қарай су тұтынушыларға салқындатылған және тазартылған күйінде 6 екінші көтергіштегі сорғы арқылы барады. Айналымдағы сумен жабдықтау жүйесінің артықшылығы: кәсіпорынды техникалық қажеттілікке арналған сумен үнемді қамтамасыз ету, су жүйеде бірнеше мәрте пайдаланылады.
Үрлеу (12) тұзды теңгерімді сақтап тұру үшін қажет, үрлеудің мысалы ретінде турбинаның конденсаторларының салқындату жүйесі, сығымдағыш станцияларында ауаны салқындату, күл мен қоқысты ЖЭО-на тасымалдау және т.б. жатады.
Сурет 22. Айналымдағы сумен жабдықтау жүйесінің сұлбасы.
Сумен қамтамасыз ету көзі;
Су алу құрылғысы;
Бірінші көтергіштегі сорғылық станциясы;
Тазарту құрылғысы;
Кәсіпорынға баратын су құбырының желісі;
Екінші көтергіштегі сорғылық станциясы;
Реттеуші сыйымдылық;
8,9,10,11 – суды тұтынушылар;
12- Үрлеу;
13- Тазарту құрылғысы;
14- Тазартылған судың резервуары;
15- Үшінші көтергіштегі сорғылық станциясы;
16-Салқындатқыш құрылғы.
Сурет 23. Үрлеу процесінің принципиалдік сұлбасы.
Сумен қамтамасыз етудің айналымды жүйесінің жұмысының артықшылығы: кәсіпорынның техникалық үшін қолданылатын суды үнемдеу болып табылады және су жүйеде бірнеше мәрте пайдаланылады.
Айналымды сумен қамтамасыз ету жүйесінің жұмысының тікелей жүйемен салыстырғандағы ерекшелігі:
1. Салқындатылған судың аса жоғары температурада болуы,оның әсерімен турбина конденсаторларындағы вакуум 2-3% төмен.
2. Салқындатқыш құрылғыларын жұмыс метеорологиялық жағдайда тәуелді болуы (желдің бағыты)
3. Салқындатқыш құрылғыларындағы су жоғалуының орнын толтыру қажеттелігі.
3.5 Айналымдағы сумен жабдықтау жүйесінің үрлеу есебі
Қайтымды сумен жабдықтау жүйесінің жұмысы кезінде судың жоғалуы жүреді:
булану арқылы жоғалу;
тамшылай әкету арқылы жоғалу (шашырату бассейндері, градирнялар).
Алғашқы жағдайда есеп мына формула бойынша жүргізіледі:
(1),
мұндағы k – булану арқылы жылу беруді ескеретін коэффициент;
∆t – булану аймағының ені, ∆t=t1 – t2,
t1 – пайдаланылған судың (қыздырылған) температурасы,
t2 – салқындатылған судың температурасы,
Q – салқындатылатын судың шығыны.
Булану арқылы 2%-ға дейін су жоғалады.
Әкету
арқылы (Р2)
судың жоғалуы салқындатылатын құрылғының
түріне байланысты. Жалпы жағдайда
0,5-тен 1%-ға дейін су жоғалады. Қосымша
судың мөлшері келесі формула бойынша
есептеледі:
,
мұндағы Р3 – үрлеу.
Қосымша судың тұз құрамы екі нұсқа бойынша есептеледі:
үрлеуді пайдаланбай;
үрлеу арқылы.
Әдістемеге сәйкес, бірінші нұсқа бойынша үстеменің теңгерім теңдеуі былай жазылады:
мұндағы Nсв – таза судың тұз құрамы (ұлғаймауы тиіс), г/м3
Nов – қайтымды судың тұзқұрамы, г/м3
Мысал
қарастырайық: булану
арқылы Р1 жоғалу
1,5%-ды құрайды, судың әкету
арқылы жоғалуы 0,3%,
айналымдағы судың тұз құрамын
деп алайық. Жоғарыда келтірілген
формулаларды пайдалана отырып, таза
судың тұз құрамын анықтауға болады:
Осылайша, айналымдағы судың тұз құрамы 1 г/м3 болған кезде, біз 6 есе тазаланған таза суды пайдалануымыз қажет.
Екінші нысан бойынша әдіске сәйкес үстеменің теңгерім теңдеуі келесі түрде болады:
Тағы да бір мысал қарастырайық: булану арқылы Р1 жоғалу 1,5%-ды құрайды, судың әкету арқылы жоғалуы 0,3%, үрлеу арқылы судың жоғалуы Р3 1%-ды құрайды, айналымдағы судың тұз құрамын деп алайық. Жоғарыда келтірілген формулаларды пайдалана отырып, таза судың тұз құрамын анықтауға болады:
Осылайша, айналымдағы судың тұз құрамы 1 г/м3 болған кезде, біз 2 есе тазаланған таза суды пайдалануымыз қажет. Сонымен, үрлеу таза үстеме қосымша судың тазалығына деген талаптарды төмендетеді, алайда аталмыш жүйе ағынсыз емес, яғни ағынды жүйе болып табылады.
