Ғылыми жұмысқа аңдатпа

1. Тақырыбы______________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

2. Ғылыми-техникалық ақпараттын мемлекеттік рубрикаторы____________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

3. ЖОО__________________________________________________________

4. Жұмыстың аяқталғаны___________________________________________

5. Жұмыстың көлемі 1-15 бет.

6. Қосымшаның көлемі 4-15 бет.

7. Безеңдендірудің көлемібет.

8. Кесте көлемі 9-14 бет.

9. Пайдаланған әдебиет тізі Қ. Әубәкіров, Қ. Атақұлов, А. З. Ахмет. Мал азығын өндіру  Алматы 2011, 429-434 бет.

Жұмыстың сипаттамасы:

1. Ғылыми жұмыстың мақсатты

2. Ғылыми зерттеудің нәтижесі_______________________________________________________

_______________________________________________________________

3. Ғылыми зерттеудің орындалынған туралы құжаттар (бар, жоқ)

Туындыгердің қолы_______________________

Мазмұны

Кіріспе...15

Қазақстанда судан шөбінің маңыздылығы..

Пайдаланған әдістемесі

жүргізген жұмыстарының нәтижиесілер

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер

Қосымша

Кіріспе

мақсаты,

подбор агротехнических приемов (норма высева, сроки посева) выращивания суданской травы для получения высоких урожаев.

Міндеттер

1. Подобрать сроки посева суданской травы для условий центрального Казахстан

2. .. нормы высева..

3. рассчитать экономическую эффективность использования суданской травы в условиях Центрального Казахстана..

1 Судан шөбінің халық шаруашылығындағы маңызы, таралуы, пішен және тұқым өнімі.

Судан шөбінің (Sorghum sudance Stapf) отаны Судан. Судан шөбі пішенге, көк азыққа, мал жайылымына және сүрлемге өсіріледі. Оның пішені мен көк балаусасын малдың барлық түрі сүйсінәп жейді.Сонымен қатар судан шөбін жайылым ретінде пайдалану Республиканын барлық өнірінде тиімді.Судан шөбі бір жылдық астық тұқымдас шөптердің ішіндегі аса бағалысы; келешегі зор, құрғақшылыұұа төзімді және экологиялық бейімделушішігі жақсы дамыған өсімдік.

Судан шөбінің пішенінде 16,4% протеин және 100 кг – да 48 - 55 а.ө. бар. Қоректілігі өнімділігі жагынан судан шөбі бір жылдық астықтұқымдас шөптердің ішінде бірінші орында тұр. Судан шөбі мал азығының сапасын көтеру үшін көбінесе біржылдық бұршақ тұқымдасөсімдіктермен қосып себеді. Оған қоспа ретінде күздік және жаздық сиыр жоңышқаны, егістік ноғатықты, май бұршақты, ас бұршақты және азықтық бұршақты пайдаланады.

Судан шөбі жайылымда мал тұяғына шыдамды келеді де мал жайылғаннан кейінде алшыны қарқынды өсіп 25-35 күнде қайтадан жайылымға пайдалануға болады. Осындай қасиеттерінің арқасында судан шөбінің егістігіне республиканың солтүстік далалық аймақтарында жайылым кезіңінде 3-4 рет, оңтүстікке қарай – құрғақшылық аймақтарда 2-3 рет мал жаюға болады.

Судан шөбінің вегетациялық кезеңінде 2-3 рет орады. Қолайлы өсу ортасында оның сабағы тәулігіне 5-10 см дейін өседі.Судан шөбінде көп мөлшерде жеңіл қорытылатын қоректік заттар кездеседі, сол себепті оны жасыл конвейрге кеңінен қолданады. 100 кг судан сүрлемінде 23 а.ө.және 1,8 кг қорытылатын протеин бар. судан шөбін көк азыққа жаз ортасынан бастап күзгі үсікке дейін пайдалануға болады. Көк шөбінің әр кг да 65-80 мг каротин, пішенінң бір азықтық өлшемінде 126 г, сүрлемінде 75 г қорытылатын протоин бар. Судан шөбінің қоректік заттардың сіңімділігі өте жоғары;шөбіндегі протеиннің қорытылуы 62,0%, көк шөбінде – 68%, сүрлемінде – 60,8%. Мал азығына судан шөбінің дәнінде пайдаланылыды. Оны әсіресе шошқалар, құстар сүйсініп жейді. Судан шөбі Россияға 20 ғ басында әкелінген. Қазақстанда сонғы 30-40 ж судан шөбі жан жақты зерттеліп оның мал азықтық құндылығы анықталып республиканығ барлық аймақтарында тиімді пайдалануға болатыны анықталды.

Судан шөбі өте жоғары мал азықтық саспасымен ерекшеленеді. Олар өнімділігі құрғақшылыққа төзімділігі жағынан негізгі шөп түрінің сорттарынан жоғары келеді. Судан құмай будандарын пішенге, пішендемге, сүрлемге, көк азыққа пайдаланылады.Будандардың шашақбасы түзіле бастағанда орған кезде 100 кг көк балаусасында 18-20 кг а.ө. құрғақ массасында 14-16% ішкі протеин болады. Дәні сүттеніп- қамырланған кезеңнде сабағында қант мөлшері 10-13%. Сол кезеңнде оны сүрлемге салып өте сапалы шырынды азық дайындалады.

Судан шөбінің кең тараған сорттары: Одесская 25, Бордская 2, Кинельская 100.

Құмай – судан шөбі кең тараған сорттары; Растовский 3, Растовский 54, Одеский 55 және т.б.

Қазақстанда аудандастырылған сорттардың біразы ерте пісетіндер. Бродская 2 сортының тұқымы 85-115 тәулікте, пішені 48-55 тәулікте піседі.Судан шөбі малдарға жұғымды заттарға өте ба й, Оның көк шөбінде 12,3% протейн бар. Судан шөбінің ерекшелігі – оль жоғары өнімді өсімдік.