6. Праца над граматычным паняццем. Сістэма навучання часцінам мовы.

Мал шк трэба засвоіць складаныя, але даступныя іх узросту грам паняцці, якіяабазначаюцца тэрмінамі наз, прым, дзеясл, займ, прысл, род, лік, і інш.Засваенне грам паняццяў – працэс неаднаразовы. Фарміраванне іх адбываецца паступова, на працягу доўгага часу. Этапы работы над грам паняццем: 1. Знаёмства з паняццем. (Выдзяленне істотных прымет) 2. Азначэнне паняцця (з якіх частак складаецца паняцце). 3. Практычнае прымяненне паняцця (Падбор дыдактычнага мат-лу). Далейшая работа над паняццем патрабуе прадуманай сістэмы практыкаванняў.

Вучні пач кл вывучаюць 4 часціны мовы: наз, прым, дзеясл, займ. Прыназоўнік засвойваецца чыста практычна, без знаёмства з яго лексіка- граматычным статусам. Выпрацоўцы ведаў аб ч.м садзейнічае лінейна- ступенчаты прынцып вывучэння моўнага мат-лу. Аналіз праграм паказвае, што Н:па тэме “Наз”, якая вывучаецца ў трох класах, вучні спачатку авалодваюць такім абстрактным паняццем, як прадмет. Затым засвойваюцца марфалагічныя катэгорыі наз і адпаведная тэрміналогія. Веды па гэтай ч.м. паступова папаўняюцца, пашыраюцца лінейна: ад лексіка- грам значэння слоў і марфалагічных катэгорый да сістэмы словаформ, скланення.

Ч.м. выдзяляюцца у мал кл па дзвюх апазнавальных прыметах: катэгарыяльным значэнні (прадметнасць для наз, дзеянне для дзеясл, прымета для прым) і грамм пытанні (хто? што? які?). Дыферэнцыраваць словы такім чынам вучням няцяжка. Набыццё ўмення вызначаць прыналежнасць слоў да той ці іншай ч.м – акт неаднаразовы, працяглы.

7. Змест і задачы вывучэння сінтаксісу і пунктуацыі ў пач кл.

У I—IV -толькі элементы сінтаксісу. Засваенне лексікі, фанетыкі, марфалогіі, арфаэпіі на сінтаксічнай аснове: кантраляваць разуменне сказа шляхам пытанняў, праверкі значэнне слоў. Сказ і яго віды перыяд навучання грамаце знаёмяцца практычна II клас «Сказ выражае закончаную думку» (закончанасць думкі), інтанацыяй (правільная сувязь і правільны парадак слоў). Інтанацыяй - практычна Гал. Чл. сказа. Аснова сказа . II класе выдзялі у сказе слова, якое абазначае, пра што або пра каго гаворыцца (дзейнік), і слова, якое абазна-чае, што гаворыцца (выказнік). , «сваім» спосабам: пытанне пра каго або пра што гаворыцца? яны падменяць пытаннямі хто? што?, а пытанне што гаворыцца? — пытаннямі што робіць?, што робяць? --- толькі з дзей. і вык. м. сканструяваць сказ Даданыя чл.. дапускаецца пастаноўка склонавых пытанняў Адн. Чл.сказа. IV 1) з а, але і без злучнікаў; 2) інтцыя пералічэння; 3) коска пры пералічэнні і са зл. а, але; 4) уменне скласці сказы з гал чл; 5) разбіраць сказ па членах сказа. засваенне даецца ім з цяжкасцю Сувязь і парадак слоў у сказе. на працягу ўсіх чатырох гадоў практычна Найболыш цяжка авалодаць уменнем устанаўліваць сувязь слоў у сказе. - адно з самых важных -- «Канчатак», «Склоны назоўніка», «Змяненне прым па родах і ліках», «Члены сказа» 1) уяўлен-не: словы ў сказах звязаны парамі, 2) пытанні ставяцца ад галоўнага да за-лежнага 3) графічнае мадэліраванне.«словазлучэнне» карыстацца навуковым тэрмінам будаваць адказы ў адпаведнасці з актуальным чляненнем мовы. Тоня і Дзіма вы-беглі на двор дзеці ставяць пытанні па-рознаму: Хто вы-бег на двор? (няправільна) і Куды выбеглі Тоня і Дзіма? (правільна). Пунктуацыя Практычнае азнаямленне --навучыць першакласнікаў адчуваць закончанасць думкі. --У другім класе падзел сказаў у адпаведвасці з інтанацыяй на апавядальныя, пытальныя і кліч.

У трэцім класе часцей практыкаваць запіс сказаў пад дыктоў- развіццю інтанацыйнага слыху.