Дарынды оқушы:
Дарынды бала – бұл болашақта жаңа технологияларды
шығарушы, әділ саясаткер, сенімді медик, шебер
музыкант, қайталанбас суретші
Дарынды бала – бұл белгілі бір салада жетістіктері айқын
көрінетін немесе сондай жетістіктер әлеуеті мол бала.
Оның ойлану, логикалық ойлау деңгейі басқаларға қарағанда
өте жоғары
Дарынды оқушы «үздік» оқушы:
Ойлау қабілеті өте жоғары
Сергек, сауатты
ҮЗДІК ОҚИТЫН ОҚУШЫ
Қоғамдық жұмыстарға белсене араласады
Ой-өрісі кең, ауқымды
Болашағы айқын
Мақсаты:
Шығармашылық белсенділігіне қарай, ерекшелігіне байланысты жеке тұлға қалыптастыра отырып, ізденіс, ғылыми жұмыстарына баулу
Міндеті:
Оқушының табиғи дарыны мен қабілетін кеңейту
Ғылым, білімге тұрақты ізденісін қалыптастыру
Өздігінен білім ала білуге үйрету
Ғылыми жұмыспен айналысудың тәсілін үйрету
Күтілетін нәтиже:
Осы мақсат міндеттер орындалған жағдайда, білімді, талапты, ойын жүзеге асыра алатын жеке тұлға қалыптасады
Дарынды балалардың тұлғалық типтері:
Психологтар дарынды балаларға тән тұлғаның алты типін анықтаған. Баланың қандай типке жататындығына байланысты, біз оның мінезін түсініп, оған қажетті жағдай жасай аламыз
Бірінші тип. Шамамен алғанда дарында балалардың 90 пайызы осы типке жатады. Олар құлшына оқып, өте жақсы бағалар алады. Бұл балалардың бойында өзімшілдік, менмендік сияқты жағымсыз мінездер де кездеседі. Бұндай балаларды сыныптастары да жақсы көрмейді. Достары аз болады.
Екінші тип. Бұл топтағы балалар қиялшыл болады. Олардың қиялында шек болмайды. Олар өзгені тыңдағысы келмегендіктен, кейде керемет қабілеттері байқалмай да қалады.
Үшінші тип. Бұл типтегі балаға өз пікірінен гөрі өзгенің пікірі маңыздырақ көрінеді. Ол да барлық бала сияқты болғысы келеді. Мысалы, оны мазақ қылмас үшін, нашар бала болып көрінгісі келеді. Мұндай қылықты ұл балалардан гөрі, қыз балалар жиірек қолданады.
Төртінші тип. Бұл типке көбінесе ұл балалар жатады. Олар сабақтан қашуды әдетке айналдырып, сабақ үстінде де енжарлық таныта бастайды. Олардың барлық ойы сыныптан тыс. Егер мұғалім бұндай балалармен жақсы қарым-қатынас орнатып, тіл табыса білсе, олар ең күрделі деген тапсырманы да орындай алады.
Бесінші тип. Бұл балалар бір ғана саладан керемет болып, жетістікке жетсе, басқа салалардан еш қабілеті болмайды.
Алтыншы тип. Осы типке жататын балалар білімді игеру процесі қызықты болғандықтан оқиды. Ол үшін кедергі, тосқауыл деген ұғым жоқ. Оған басқаларға қарағанда өмір сүру оңайырақ болып көрінеді.
Дарынды балаларды анықтау
түрлері:
Қызмет түрі: - практикалық
танымдық
эстетикалық
қарым-қатынастық
Байқау кеңдігі: - жалпы
арнайы
Жетілу дәрежесі: - көкейтесті
потенциалдық
Байқау формалары: - ашық
жасырын
Дарынды оқушыға берілетін диагностика:
Шығармашылық ойлау
Өзін өзі бағалау сатысы
Толеранттық
Қажетті жұмыс түрі
Оң және сол жартышардың басымдылығы
Интуиция күші
Лидер болу
Өзіме не ұнайды?
Мінез тұрақтылығы
Дарынды
оқушының бойындағы
ерекше қабілеттер
Дарындылықтың негізгі құрылымдық компоненттері:
Шығармашылық қабілетінің жоғары болуы
Танымдық, зерттеушілік қабілетінің өте жоғары болуы
Интелектуалдық бағасы бар өлшеуіштерді құру қабілетінің зор болуы
Ерекше шешімге келу мүмкіндігінің болуы