8 Дәріс. Технологиялық процесстің автоматтандырылған қазiргi деңгейi

Қарастырылатын сұрақтар:

1. Автоматтандырудың қазіргі құрылымы

2. Автоматтандырудың иерархиялық құрылымы

3. Автоматтандыру деңгейінің міндеті

Уақыт өте келе өндірістің түсінігі қоғамның дамуы үшін қажетті материалдық игілік және көмек құратын процесс болып табылады. Игiлiк өндiрiсiнiң процесiнде жасалған тұтыну процесi өз қозғалысын бiтiредi.

Тұтыну, өндiрiстiң мақсаты болады, тек нарықтан тыс шаруашылықтың бiрыңғай жүйелерінде. Өндiрiстiң тiкелей мақсаты шаруашылықрыноктык жүйеде пайда табу болып табылады.

Үнемі қайталанатын өндірістік процесс қоғамдық қайта өндіру деп аталады.

Өндірістің барлық элементтерін тұрақты өндірмей қоғам тұтынуды, өндіруді тоқтата алмайды, сәйкесінше қоғам болмайды.

Басқарудың автоматталған жүйелерінiңәр түрлi салаларында шаруашылық қызметiн енгiзу және бірінші кезекте жобалау, құрылғымен және технологиялық процесспен басқару, ғылыми-техникалық iлгерiлеудiң жеделдетуiне мүмкiндiк туғызады. Бұл міндеттердішешу үшiн, бiлiктi мамандар дайындығын iске асырып, қабілетті жасау қажет және қазiргi өнеркәсiптiк өндiрiске, негiзделетiн есептеушi техникада, иiлгiш автоматтандырылған жүйелерге және техникалық кешендерге қызмет көрсету керек.

Қазіргі уақытта технологиялық процесспен автоматтандыру және басқару жүйесі (ТП АБЖ) агрегаттық техникалық құралдар кешендерінде құрастырылады (ТҚК), технологиялық процесстердiавтоматтандыруға арналған нақты міндеттер, бiр үлгiдегi шешімдерге бағдарланған,күрделі жүйе аппараттық, программалық және конструктивті құрылғыны көрсетеді.

Қазіргі таңда автоматтандыру, көп жағдайда технологиялық процесстің әмбебап микропроцессорлық контроллер базасында жүзеге асырылады, ТМД бағдарламалы-техникалық кешені атауын алған.

Бағдарламалы-техникалық кешен автоматтандырылған микропроцессорлық құрал (микропроцессорлық контроллер, обьектімен байланыс құрылғысы ОБҚ), дисплейлiк оператор пульттерi және әр түрлi мақсаттың серверлерi, өндірістік желі, аталған құрамдас бөлiктерінбайланыстыруға рұқсат бередi, контроллерді бағдарламалық қамтамасыз ету және дисплейлiк оператор пульттер жиынтығын көрсетеді.

Бағдарламалы-техникалық кешен бірінші кезекте,әр түрлi өнеркәсiп салаларының ендерiнде ( ондаған кіріс/шығыс сигнадар жүз мыңға дейiн) әр түрлi ақпараттық қуатты технологиялық процестi басқарудың таралған жүйесін жасауы үшiн арналған.

ТП АБЖ өңделуінде қыстырылатын типизация, бірегейлендіру қағидаты және агрегаттау кешенінің барлық элементтерінің үйлесімділігі, БОЖ, дисплейлiк оператор пульттерi, интерфейстердi құруға рұқсат бередi және желілік айырбастың хаттамалары.

Мұндай тәсiл, жобалауға уақыт азайтуға және ТП АБЖ жiберу, монтаж жүргізу - жөндеу жұмыстарынаайтарлықтай рұқсат бередi.

Автоматтандырудың тапсырмалары автоматтандырудың орталықтандырылған немесе орталықтандырылмаған құрылымымен дұрыс шешімін таба алады. Қандай құрылымның жақсы үйлесетіні процестің немесе автоматтандыруға қажет өндірістік циклына байланысты болады.Көптеген процесстер бөлшектенген процестерден және құрылымдардан, көздің нүктесімен орталықтандырылмаған техникадан тұрады. Мұндай жағдайда, әрбір қондырудың бөлігі және қондыру шамалары, автоматтандыруға осы деңгейімен жататын басқа деңгей орналаса алады. Иерархиялық құрылымның шешімі автоматтандырудың иерархиялық құрылымына әкеледі.

Автоматтандыруға берілген құрылымдық модель талабы пирамидаға ұқсас бірнеше деңгейге бөлінген (7 сурет). Бұл автоматтандырудың тапсырмаларын айқын түрде бөлуге болады және олардың шешіміне сәйкес жүйелермен, яғни жүйелермен, тапсырмаға сәйкес оптималды жөндеу.

Автоматтандырудың құрылымдық моделі бірнеше деңгейге бөлінеді:

5.Жоспарлау деңгейі

4.Өндірістерді басқару деңгейі (жоғарғы деңгей)

3.Технологиялық процессті басқару деңгейі

2.Басқару деңгейі

1.Датчиктерді және атқарушы механизмдердің деңгейі (төменгі деңгей)