Капиталды алыпсатармен басқару

Басқару капиталы өзінің қандай да тосынсыйын әрең жасырады. Сәтсіз сауданың фьючерстік позитция әрқашан жаман деп айтады. Кез келген инвестор нарықта қателесуі мүмкін. Егер қателесетін фьючестік позитция сырт жақты капитал жоқ – бұл мүлдем басқа іс.

Біз бір алып сатарды білеміз сол күнгі тоқтаттып, егер сол шығынға ұшыратын болған кезде, келесі күні тағы саны қайталауы мүмкін еді. Қандай жағдай болмасада ол келесі сауда күнге дейін позитциясын ұстап тұрмас еді. Егер ол бірінші күні пайда алып келмесе мүмкін мұндай тәсел бірнеше экстремалды, бірақ келтірілген философия.

Сіз нарықты бағалауды қателесеніңіз өзіңіз міндетті түрде мойындауыңыз керек. Яғни ұтылған позитцияны жабу қиындығы осыда. Сіз көп жоғалтқан сайын келеңсіз жағдайға түсесіз. Сондай-ақ сіз жүзеге аспаған шығынызды жүзеге асырасыз. Сіздің бұрын ақшаңызға жоғалу қауіп төнсе, енді ол қайтарымсыз кетті. Ертең нарық айналып орнына келеді деген үмітіңізді қастерлей алмайсыз.

АҚШ-тың ауыл шаруашылық министрлігі сауда қызметтік ақиқат нәтижесін шығару зерттеуге мынадай шешімге келді. Ұтылған позитцияны көп уақыт болған алып-сатар ақша жоғалтуының ең маңызды мәселесі осыда.

Тәуекелді барынша құру

Мұндай кеңес мүмкін дөрекілеу көрінетін шығар және сыңғырлап шығару компьютерлік технология ғасырында, «үн емес» бірақ ерекше шешімді ертерек бағалауды дәрежені қабылдауға болатын ол дәрежесін жоғалту биржалық келісімді үлкейту маңызы сіздің мүмкіншілігіңіз жетістікке жету барынша қабылдауға болатын шығынды ақшалай эквиваленті айтамыз, $500-ны пайыз алғашқы маржығыға. Егер сіздің жүзеге аспаған шығынды мақсатқа жету мөлшелерден анықталған дәреже.

Бұл бөлімде Америка Құрама Штаттарындағы фьючерс нарығы туралы негізгі ақпараттар берілген. Бұл нарықтар алфавиттік тізім бойынша тауарлар топтамасымен көрсетілген. Әрбір топ бойынша жекелеген нарықтар берілген. Бұл жерде фьючерстік келісімшарттың техникалық мәліметтері кірістірілген; тауардың қай жерде шығарылатыны, оны кімнің қолданылатыны ж.ше оның бағасының өзгеруіне не әсер ететіңдігі туралы ақпарат; сонымен қатар ағымдағы сұраныс пен ұсыныстың ақпарат көздерінің тізімі.

Фьчерстармен сауда жүргізілетін негізгі биржаларды белгілеуде төмеңдегідей аббревиатура қолданылады:

СВОТ – Чикаго сауда палатасы/Chicago Воаrd оf Тrade

СОМЕХ – Тауар биржасы*/ NYME бөлімшесі

СМЕ – Чикаго тауар биржасы/Chicago Mercantile Exchange

IMM – Халықаралық валюта нарығы/ International Monetary Market **, СМЕ бөлімшесі

ІОМ – Индекс және опцион нарығы/Index and Option Market

КСВТ – Канзас тауар биржасы/ Kansas City Board of Trade

* Нью-Йорктегі жедел тауар биржасы. Дүние жүзіндегі ірі жедел алтын нарығы.

** 1972 ж. құрылған Халықаралық валюта нарығы. Чикаго тауар биржасының бөлімшесі. Бұл жерде валюталық фьючерстармен сауда жүргізіледі.

MGE – Миннеаполистік дәнді дақылдар (бидай) биржасы*/Minneapoils Grain Exchange

NYBT – Нью-Йорк сауда палатасы/ New York Board of Trade

NYME – Нью-Иорк тауар биржасы/ New York Mercantile Exchange

АҚШ-тың ауылшаруашылық министрлігі – өсімдік және мал шаруашылығы саласындағы тауарлар бойынша алғашқы акпарат беруші. Бұнда дәнді дақылдар, ірі қара мал, шошқа, какао, кофе, мақта және апельсин шырыны кіреді. Какао мен кофе – бұл Шетелдік ауылшаруашылық қызметі саласына жатады. Басқа тауарлар бойынша акпаратты USDA-ға кіретін Экономикалық зерттеулер саласы немесе Ұлттық ауылшаруашылық статистикасы қызметінің (NASS) сайттарынан көруге болады. http://mannlib.cornell.edu сайтынан USDA- тарихиның, яғни осы уақытқа дейінгі есептерімен, сонымен қатар нарықтың ағымдағы жағдайы және болашаққа болжаумен танысуға болады. Металл, шетелдік валюта, энергия тасымаддаушы және қаржылық фьючерс туралы туралы ақпараттар кеңінен берілмеген.

Жекелеген тауарлар бойынша есептердің негізгі ақпарат көздері өзінше мамандандырылған болып келеді. Бұл ақпараттарга аталмыш тауарға сауда жүргізілген орындардан яғни, USDA және биржаларыңца жарияланған материалдар және салалық ақпарат көздері, жеке аналитикалық ұйымдар мәліметтері кіреді.

ВАЛЮТАЛАР

Фьючерстік келісімшарттар британ фунты, жапон йенасы, швейцар франкі, австралия доллары, мексика песосы, канада доллары және евромен саудаланады. Барлық саудалар Халықаралық валюта нарығыңда жүргізіледі.

Дүниежүзілік нарықта шетел валютасының бағасына әсер етуші факторлар: мемлекеттер арасыңдағы инфляцияның салыстырмалы деңгейі, сауда тепе-тендігі, банктік есептік мөлшерлеме, үкіметтің араласуы мен экономикалық өсу.

Инфляцияның жогары деңгейде болуы валютаға деген сенімсіздік. Баға инфляциясы байқалған мемлекеттің ұлттық валютасы, көршілес мемлекеттер валютасына шаққанда

әлсіздік танытады. Егер мемлекеттің сатып алуы, сатудан көп болса онда «жағымсыз» сауда тепе-тендігі (балансы) орын алады. Мемлекеттен капитал «ағымы» көбейеді. Осының нэтижесінде ұлттық валютага сұраныс азайып, онын бағамы төмендейді.

Шетел валютасының бағасы да салыстырмалы есептік мөлшерлемеден көрінеді. Егер банктік есептік мөлшерлемер жоғары болса, онда шетелдіктер үлкен құштарлықлен осы елдің экономикасына инвестиция кұяды. Бұл валютаға деген сұранысты жоғарылатып және оның бағасы баска мемлекеттердің валютасымен салыстырғанда жоғары болады. Қорыта айтканда, пайыздық мөлшерлемесі төмен мемлекеттерге, инвесторлар да аз болады. Күрт экономикалық өсу кезеңіндегі мемлекет, осылайша өзіне шетеддік инвесторларды тартады.

Қазіргі уақыттағы үкіметтің негізгі іс-әрекеттері валюталық қарым-қатынастарды тұрақтандыруға бағытталған. Бұндай жағдайда да күндердің күнінде шенеуніктердің өз өкілеттіктерін асыра пайдалану арқылы, әртүрлі үлес түрлері мен тарифтерді немесе эмбарго енгізулеріне, болмаса шетел валютасы бағамына әсер етуші басқа да әрекеттерге көшуге ешқандай шектеу қоймайды.

Шетел валютасына деген сұраныска маусымдық факторлар да әсер етеді. Бұған шетелдік туристердің, сонымен қатар, қатты тауар (темір, кұрылыс материалдары) экспортерлары мен импортерларының кұйылуы мен қайтуын жатқызуға болады.

ҚОСЫМША АҚПАРАТ КӨЗДЕРІ

Барлық жағдайдағы шетелдік валютаға барлық экономикалық жағдайлар әсер етеді. АҚШ доллары мен басқа шетел валюталары арақатынастары жөнінде ауқымды ақпараттар Вашингтондағы АҚШ-тың қаржы және сауда министрлігінде қамтылған.

Сонымен қатар, бұл ақпараттар 3 мерзімдік басылымдарда жарық көреді: The Economist (111 West 57^th Street, New York, NY 10019); Financial Times (1330 Avenue of the Americas, New York, NY 10019) және Euromoney (Nester House, Playhouse Yard, London EC4V 5EX, UK)

Майкл Р.Розенбергтің «Валютное прогнозирование» / Currency Forecasting (New York Institute of Finance, 1996) атты кітабыңда пайдалы ақпараттар берілген.

Тауар: Австралия доллары
Жеткізу айлары: наурыз, маусым, қыркүйек, желтоқсан
1 австралия долларына доллар немесе цент бағасы	Биржа: СМЕ
Минимальды тартымы (тик) $0.0001=$10.00	Келісімшарт көлемі: $ 100,000 (Aus)

Австралия экономикасы жақсы дамыған жене түртараптандырылған (диверсификацияланған). Австралиялық фискальды саясаттың жалпы максаты – халықтың толығымен жұыспен қамтылуы және тұрақты бағалар. Осы артықшылықтарға қоса, табиғи ресурстар байлығы және тұракты ұлттық валюта ел экономикасының карқындап дамуын камтамасьи етіп, соның нэтижесінде Австралиядағы өмір сүру деңгейі басқа дамыған мемлекеттердің өмір сүру денгейімен қатарлас деп айтуға болады.

Австралияда көптеген дәнді дақылдардар түрлері өсіріледі, соның ішіңде бидай, арпа, сұлы, күріш және кант камысы. Осы топ ішіндегі неғұрлым маңызды орынды бидай алады, өйткені осы елдің ауылшаруашылық тауарларын экспорттаудан түсетін табыстың 20% құрайды.

Көптеген жылдар бойына Австралия дүние жүзіндегі ең ірі жүн өндіруші және экспорттаушы мемлекет. Жүннің 90% мөлшері шетелге шикі күйінде экспортталады. Австралиянын экспортталатын ауыл шаруашылық тауарлары: арпа, қант камысы және сиыр еті.

Елдің экспорттық табыстарында тау-кен өңдірісі де маңызды орын алады. Австралия темір рудасы, көмір, алюминий және мыс ауқымды мөлшерде баска елдерге жүзуші жүк кемелеріне тиеліп жөнелтіледі. Австралияның тарихи негізгі сауда серіктесі Жапония мемлекеті.

Тауар: Ағылшын фунт
Жеткізу айлары: наурыз, маусым, кыркүйек, желтоқсан
1 ағылшын фунтына доллар немесе цент бағасы	Биржа: СМЕ
Минимальды тартымы (тик) $0.0002=$ 12.50	Келісімшарт көлемі: $ 62,000 ағылшын фунты

Тауар: Канада доллары
Жеткізу айлары: наурыз, маусым, кыркүйек, желтоқсан
1 ағылшын фунтына доллар немесе цент бағасы	Биржа: СМЕ
Минимальды тартымы (тик) $0.0002=$ 12.50	Келісімшарт көлемі: $ 100,000 ағылшын фунты

Ұлыбритания - дүниежүзілік сауда аренасындағы кошбасшы мемлекеттерінің бірі. Халықаралық қаржы және бизнес орталығы. Лоңдон евродоллар нарығының жүрегі

болып табылады. Ағылшын бакі Үлыбританияның орталық банкі болып табылады. Ол ақша банкноттарының эмиссиясын жүзеге асырады және мемлекеттік қарызды баскарады. Соңғы жыддары Ұлыбританияда «жағымсыз» сауда балапсы (тепе-теңдігі) байқалып жүр; яғни мемлекет сатуға қарағанда сатып алуды көбірек жүргізген. 1972 жылы маусым айынан бастап фунт стерлинг өзгермелі бағамды (плавающий курс) ұстануда. Соңғы 30 жыл ішінде фунтқа фьючерстік бағалар кен аукымда, яғни $1.00-дан 2.60 $ арасыңда өзгерін отырды.

Тауар: Канада доллары
Жеткізу айлары: наурыз, маусым, кыркүйек, желтоқсан
1 ағылшын фунтына доллар немесе цент бағасы	Биржа: СМЕ
Минимальды тартымы (тик) $0.0002=$ 12.50	Келісімшарт көлемі: $ 100,000 ағылшын фунты

Канада дүние жүзіңдегі алдыңғы қатарлы мемлекеттердің бірі. Тек ауыл шаруашылық тауарларын экпорттаудан гана аддыңгы қатарда емес, сонымен қатар теңіз тағамдарын экспорттаудан да аддыңғы орындарды иеленеді. Табиғи ресурстарға бай - бұл мемлекет цинк пен никель өндіруде жетекші орындарда. Канада меч Құрама Штаттары арасыңдағы капиталдың таза ағымы неғүрлым оңтүстік бағытты алады. 1980 жылдары АҚШ-тағы Канада инвестициялары 68 %-га өссе, ал американдық инвестициялар осы увқыт аралығыңда 30 %-ға ғана өсті.

Бір кездерде канад доллары америка долларынан асып түсті, алайда 1976 жылы оның бағамы $1-дан (ІГ8В)төмен түсті және сол уақыттан бері осы мөлшерден аспады. Канад долларына фьючерстік бағалар сонғы 15 жыл ішінде 63-тен 89 цент (USD) аралығында ауытқыды,

Тауар: Евро
Жеткізу айлары: наурыз, маусым, қыркүйек, желтоқсан
1 евроға доллар немесе цент бағасы	Биржа: СМЕ
Стандарттық фьючерстік келісімшарт
Минимальды тартымы (тик) $0.0001=$12.50	Келісімшарт көлемі: $ 125 000 иен
Фьючерстік келісімшарт Б-тіпі евро ҒХ
Минимальды тартымы (тик) $ 0.0001 = $6.25	Келісімшарт көлемі: $ 62 500 евро

Европалық одақ (EU) континентальдық бірлікті камтамасыз етуге бағытталған қадамдарды өзіне жұмыддырады. Бұл одак 1975 жылы Европалық Экономикалық Бірлестік құрудағы Маастрихтиялық келісімнен бастау алады. 1993 жылы 1 қарашада 15 мемлекет қол қойған келісімшарт болашақ Евроодақтың саяси, экономикалық және заңгерлік шарттарына негіз садды. 2004 жылы 1 мамырда Евроодақта 25 мемлекет мүше болды.

Евроодақка мүше мемлекеттердің арасында байланыстарды ныгайту Евроодақтың басты мақсаты. Оның мақсаттары: жалпы сырткы саясат, европалық азаматтық, бірегей ақша-несие саясаты, жалпы Европалық Орталық банк, және ортак валюта.

Маастрихтиялық келісімге сәйкес ЕО-қа мүше көптеген мемлекеттер евроны ресми валюта түріңде қабылдауға өз келісімдерін білдірген. Дания, Швеция және Ұлыбритания өз экономикаларын өзінің бүрынғы валюталарына сүйеніп жүргізіп отыр.

Евробанкноттарды айналымға Европалық Орталық Банк шығарады және 5,10,20,50,100,200 және 500 евро банкноттары бар.

Евро ҒХ фьючерстарымен сауда 1998 жылдың 20 маусымынан басталды. Евроның алгашкы бағамы АҚШ долларына шаққанда 20% сыйақымен берілді, алайда 2000 жылдары өзінің тарихи минимумына -82 центка түсті. 2005 жылдың басында айырбас бағамы алғашқы шекке келіп $1.20 кұрады.

Дегенмен, ЕО-ка мүше мемлекеттердің экономикасы ауылшаруашылық, өндірістік және жоғары технологиялық өнімдердің кең көлемімен ерекшеленеді, көп жағдайда мемлекеттің жекелеген валютасына сұраныс болмагандықтан, фыочерстік нарықты өз күшінде үстау мүмкін болмай қалады. Алғашқы рет ортақ европалық валютаның болуы ЕО-қа мүше мемлекеттердің әрқайсысында айырбас қаупын тікелей хеджирлеуге мүмкіндік береді.

Экономистер евро болашақта американ долларының статусына жетіп, дүниежүзілік ақша айналымына енеді деген үмітте.

Тауар: Жапон иенасы
Жеткізу айлары: наурыз, маусым, қыркүйек, желтоксан
1 жапон иенасына доллар немесе цент бағасы
Стандарттық фьючерстік келісімшарт
Минимальды тартымы (тик) $0.000001=512.50	Келісімшарт көлемі: $ 12 500 000 иен
Фьючерстік келісімшарт Е-mini Иена
Минимальды тартымы (тик) $0.000001= 56.25	Келісімшарт көлемі: $ 6 250 000 иен

Жапон экономикасы әлемдегі ең қуатты экономикалардың бірі. Жалпы ұлттық өнім жөнінен АҚШ-тан кейін ғана тұр.

Мемлекет территориясының 70% орманды алқаптар алып жатыр және өз ресурстарынан қажеттілікті тек күрішпен ғана қамтамасыз ете алады. Сондықтан еддегі көлік, болат, станок, химикат және әлектр жабдықгары өндірісі сырттан әкелінетін шикізатқа тікелей тәуелді.

Жапонияның негізгі экспорттайтын тауарлары: автокөліктер, әлектроника және компьютерлер. Жапония АКДІ-тың маңызды сауда серігі, оның экспорттағы тауарының төрттен бірін алады.

Тарихта жапон иенасына фьючерстік бағалардың жоғары болуы 1995 жылы сәуір айында $1.26 байқадды. 2005 жыддың басында иена $0.94 деңгейінде бағаланды., америка долларының әлсіреуінің айшығы болды.

Тауар: Мексика песосы
Жеткізу айлары: наурыз, маусым, кыркүйек, желтоқсан
1 песоға доллар немесе цент	Биржа: СМЕ
Минимальды тартымы (тик): $0.0025 = $12.50	Келісімшарт көлемі: $ 500 000 песо

1940 жылдан бері Мексика экономикасының орташа өсуі 6 %-ды құрайды. 1950-1960 жыддары бұл өсудін негізі ауыл шаруашылығының қарқынды дамуымен сәйкес келеді. Одан кейінгі жылдары ауыл шаруашылығы саласының дамуы баяулап ақаулар бере бастағанда, ендіріс секторының дамуы едэуір дәрежеге жетіп 40%-ды құрады. Мексика экономикасының одан кейінгі дамуына Солтүстік америкалық еркін сауда келісімі (NAFTA)* орасан үлес косты.

Мексикада өсірілетін негізгі егістік дакыддар: мақта, бидай және жүгері. Аталмыш дақылдардың арасында жүгері маңызды орын алады. Егіс алқаптарының жартысына дерлігін осы дақыл алып жатыр. Мексика сиыр, шошқа, құс етіне және қантқа деген өз қажеттілігін канагаттандыра алады. Алтын, күміс және мыс кен орындары бар, оның ішінде күміс неғұрлым маңызды.

Туризм экономиканың маңызды секторын кұрайды және үлкен потенциалға ие. Қазіргі уақытта жалпы ұлттық өнімнің 10% құрайды.

Мексика экономикасының негізін мұнай құрайды. 1974 жылдары-ақ Мексика мұнай экпорттайтын мемлекет болды. Жаңа кен орындарын, неғұрлым терең барлау скважиналарын ашу, сонымен катар мұнай өңдірісін национи саланы жаңа белестерге алып шықты. Ел экономикасын кеңінен дамытудағы қаржыландыру көзі болды.

* Солтүстік америкалыц еркін сауда келісімі (NAFTA) – АҚШ, Канада және Мексика арасындағы сауда тарифтер мен жагдайларды озара реттеудегі мемлекетаралыц келісім. Батыс жарты шарындағы еркін

сауда аймағын жасау және АҚШ-та 3 млн жүмыс орындарын беруді царастырды. 1993 жылы президент Үлкен Дж. Буш цол ңойган. АҚШ, Канада және Мексика экономикалыц одағы 1994 жылы желтоцсан айында Флорида штатындағы Майами цаласында 34 мемлекет басшыларының цатысуымен өткен конференцияда бекітілді.

Тауар: Швейцариялық франк
Жеткізу айлары: наурыз, маусым, кыркүйек, желтоқсан
1 швейцариялық франкқа доллар немесе цент бағасы	Биржа: СМЕ
Минимальды тартымы (тик): $0.0001 = $12.50	Келісімшарт көлемі: $ 125 000

Швейцарияның тұрақты экономикасы, осы мемлекеттің ұзақ уақыт бойы тыныштық пен бейбітшілікте екеңдігінің айкын көрінісі. Маңызды табиги ресурстардың жоктығына карамастан, (гидроресурстардан басқасы) ел экономикасы түртараптаңдырылған өңдіріс пен саудаға және көршілес мемлекеттерден келетін шетелдік жұмыс күшіне негізделген. Сырткы саудадағы көпжылдық жетіспеушіліктер, банктер мен сактандырушы компаниялардан, сонымсн қатар туризмнен түсетін табыстар арқылы артығымен жабылады.

Соңғы 15 жыл ішінде швейцариялық франкқа фьючерстік бағалар 35-тен 90 цент (USD) аралығында ауыткыды. Бағамның жоғаргы айырбасы 1995 жыддың көктеміне келді.

Тауар: Мексикалық песо Жеткізу айлары: наурыз, маусым, қыркүйек, желтоқсан 1 песо үшін доллармен және центпен есептелетін құны Биржа: СМЕ Ең төменгі тик: $0.0025 = $ 12.50 Келісім-шарт көлемі: 500, 000 песо

1940 жылдан бастап Мексика экономикасының орташа өсімі 6 % құрайды. 1950-ші жылдардың бойына және 1960 жылдардың басында бұл өсім ауыл шаруашылығының дамуымен ынталандырылып отырды. Бұдан кейін ауыл шаруашылығында ауытқулар бола бастады, ал өндірістік сектордың өсімі сол кезде 40 % құрады. Мексика экономикасының бұдан арғы дамуында көп жағдайда сауда еркіндігі туралы Солтүстікамерикалық келісімнің жәрдемі көп болды ( NAFTA)*.

Мексикада өсірілетін ауыл шаруашылық өнімдеріне мақта, бидай және жүгері (маис) кіреді. Жүгерінің маңызы зор, ол егіндік алқаптың жартысын алып жатыр. Мексика сиыр етіне, шошқа етіне, қант пен үй құстарына деген қажеттіліктерін өздері қамтамасыз ете алады. Алтын, күміс және жездің кен орындары бар, солардың ішінде күмістің алар орны ерекше.

Туризмнің әлуеті өте жоғары, ол экономиканың маңызды секторын құрайды. Қазіргі кезде ұлттық жалпы өнімнің 10% дейін құрайды.

Мексика экономикасының негізі мұнай көзінде. 1974ж. бастап Мексика мұнайдың таза экспортері болып келеді. Жаңа кен орындарын табу, тереңдей барлайтын бұрғылау скважиналары, сондай-ақ ұлттық өнеркәсіпті ұлттандыру оны жоғары биіктерге көтеріп берді, іс жүзінде – ел экономикасының құлаш сермей дамуының қаржы көзі болып табылды.

* Сауда еркіндігі туралы Солтүстік америкалық келісім ( NAFTA)- АҚШ, Канада және Мексика арасындағы сауда тарифтері мен шарттарын өз ара реттеу туралы халықаралық пакт. Батыс жартылайшеңберінде еркін сауда аймағын құруды және АҚШ-та 3 млн. жұмыс орнын ашуды қарастырған. Дж. Буш- үлкені 1993ж. қол қойған. АҚШ, Канада мен Мексиканың экономикалық одағы 34 мемлекет басшыларының Майами қ. Флорида шт. 1994ж. Желтоқсан айындағы конференциясында бекітілген.

Тауар: Швейцарлық франк Жеткізу айлары: наурыз, маусым, Қыркүйек, желтоқсан 1 швейцарлық франк үшін доллармен және центпен есептелетін құны Биржа: СМЕ Ең төменгі тик: Келісім-шарт көлемі: $0.0001 = $ 12.50 125,00 швейцарлық франк

Швейцарияның жақсы жолға қойылған экономикасы бұл елдің ұзақ уақыт бойына бейбіт те жаймашуақ өмір кешіп келе жатқанын көрсетеді. Гидроресурстардан өзге, қандай да бір маңызды дерлік табиғи ресурстар жоқ болса да, елдің экономикасы диверсифицияланған өнеркәсіпте және саудаға базаланып, көрші мемлекеттерден келетін шет елдік жұмыс күшінің толассыз ағылып келуіне тікелей байланысты. Сыртқы саудадағы көп жылғы дефицит банктер мен сақтандыру компанияларының әрекетінен түсетін табыс көзі арқылы артығымен жабылады, сондай-ақ, туризмнен де түсер пайдасы мол.

Соңғы 15 жылда швейцарлық франкке деген фьючерстік баға 35 центтен 90 центке (USD) дейін ауытқып отырды, және ең үлкен курс 1995 ж. көктеміне келді.