4. Есеп берудің мазмұны:

1) Карбюраторлы қозғалтқыштың бос жүрісін реттеу;

2) карбюраторлы қозғалтқышы бөлшектерінің жұмыс жасау жағдайлары

3)Төрт тактілі қозғалтқыштардың газ бөлу фазасының диаграммасын сызып, оған анализ жасаңыз

5. Бақылау сұрақтары

1) Карбюраторлы қозғалтқыштың бос жүрісін қалай реттеледі?

2) Бос жүріс жүйесінің жұмысы және жалы құрылымы?

3) Бос жүріс жүйесі қандай тетіктерден тұрады?

4) иінді білік пен жұдырықша білік арасындағы беріліс саны қандай?

5) газдарды бөлу фазалары мен диаграммалары?

6) газ бөлу механизмдердің шестерняларын дұрыс орналастыру тәртібі?

7) қозғалтқыштың декомпрессиялық механизмі қандай принципте жұмыс істейді?

8) декомпрессиялық механизмнің арналуы, құрылымы және жұмысы;

9) декомпрессиялық механизмдердің қандай типтері болады?

6. Оқулықтар:

1. Алиев В, Жүнісбеков П. «Тракторлар мен автомабильдер» Алматы 2005ж.

2. В.К. Вахламов «Подвижной состав автомабильного транспорта» Москва. АКАДЕМА 2003г.

№ 3 Практикалық жұмыс

Ерте от алу бұрышы бойынша реттеуіш мінездемесін алу

1. Жұмыстың мақсаты:

1) қозғалтқыштардың ерте от алу бұрышы бойынша реттеуіш мінездемесін алу;

2) әртүрлі қозғалтқыштардың бөлшектерінің ерекшеліктері мен жұмыс тәртібін түсіну;

3) қозғалтқыштардың КШМ-ның техникалық күту, жинау және бөлшектеу тәртібін үйрену;

4) КШМ-ның негізгі істен щығу себептерін танып білу.

2.Жұмыс орнының жабдықтары:

ЯМЗ-238Н, ЗИЛ-130-қозғалтқыштары; КШМ бөлшектері бар стенд және кейбір басқа бөлшектері әртүрлі қозғалтқыштардың макеттерімен плакаттар. Жоғарыда көрсетілген ІЖҚ-ын КШМ-дері оқылады.

3. Жұмысты орындау тәртібі:

3.1 Ерте тұтану бұрышы деп иінді біліктің қоспаның от алу мометіне келу бұрышын айтады. Өлшеу ЖӨН-нен сығу тактісінің соңына дейін қатысты өлшенеді, нәтиже ЖӨН-ге дейін немесе кейін бұрышпен өлшенеді.Ерте тұтану бұрышын тексеру және реттеуді келесі ретпен орындау керек:

• Ерте тұтану бұрышын тексеру немесе реттеу алдында от алу жүйесін тексеріп алу қажет;

• Қоректену жүйесінің дұрыстығын тексеру қажет(бос жүріс айналымы және қоспа сапасы);

• Кондиционерді өшіру керек;

• Ілінісу картерінің бақылау саңылауының тығынын алып тастау қажет;

• Иінді білікті келесідей тәсілдермен айналдыру керек:

• Қолмен, иінді білікті сағат тілі бойынша айналдырамыз;

• 4-ші немесе 5-ші берілісті қосып автомобилді жылжытамыз;

• Автомобилдің алдыңғы бөлігін көтеру керек және қосулы беріліс кезінде алдыңғы дөңгелекті бұрымыз;

• Қозғалтқышты от алдырып кейін қалыпты жұмыстық температураға дейін қыздыру керек;

• Қозғалтқышты өшіріп стробоскопты жалғаймыз.

3.2 Есеп беруде жоғарыда келтірілген қозғалтқыштардың негізгі көрсеткіштердің, номиналды қуатын, айналу жиілігін, қозғалтқыштың жұмыстық көлемін, цилиндрлер санын, диаметрін поршеннің шекті нүктелер арасында жүру жолын, қысым дәрежесін, қозғалтқыш типін, суыту және қоспа жасау тәсілдері мен әдістерін, қандай салаларда қолданатынын көрсету қажет;

3.3 қозғатқыштың келесі бөлшектерінің:

- цилиндрлердің төменгі және жоғарғы жақтарының;

- цилиндрлер қалпақшаларының аралық төсем материалына көңіл аударыңыз;

- қозғалтқыштың картер поддонының;

- сапунның орналасуларымен және тығыздау әдістермен танысу.

3.4 бөлшектердің техникалық жағдайларымен жинаудың(саңылау және нығыздық өлшемдерін еске ала отырып), шектерінің қалыптасуын, тексеруін беру қажет;

3.5 КШМ-ға әсер етуші күштерімен танысу;

3.6 поршен, цилиндр, шатун, иінді білікке түсетін күштерді және олардың жұмыс жасау жағдайын оқып білу.

3.7 плакаттар мен КШМ бөлшектерін пайдаланып КШМ бөлшектерінің қозғалтқышта орналасу тәртібін, құрылысын, жинақтауын оқып білу.

4. Есеп берудің мазмұны:

1) Ерте от алу бұрышы бойынша реттеуіш мінездемесін алу;

2) поршень, цилиндр, шатунь және иінді білікке әсер етуші күштер мен жылулық жұктемелер;

3) Қозғалтқыштың жұмыс принциптері мен нобайы;

4) КШМ-нің бөлшектерінің жұмыс жасау шарты;

5. Бақылау сұрақтары:

1) Ерте от алу бұрышының арналуы;

2) Ерте тұтану бұрышын тексеру және реттеуді қандай ретпен орындау керек

3) поршендік сақиналардың жұмыс жасау шарты мен арналуын және поршенде орналастыру тәртібін түсіндіріңіздер;

4) поршень қуысындағы ойықтардың арналуын түсіндіріңіз;

5)Ерте от алу бұрышы дегеніміз не?

6. Оқулықтар:

1. Алиев В, Жүнісбеков П. «Тракторлар мен автомабильдер» Алматы 2005ж.

2. В.К. Вахламов «Подвижной состав автомабильного транспорта» Москва. АКАДЕМА 2003г.

№ 4 Практикалық жұмыс