«Тану стилін анықтау» әдісі
Нұсқауы
Осы суретте рейтингті диаграмма көрсетілген, онда сіздер нәтижелерді бағалай аласыздар. Вертикальді осьте (НТ) сіздің нәтижелерінізді осыған салыныз, және барлық алынған нәтижелерді қалған сьтерге салыңыз ( РБ, АК, БЭ) Осы сызықтарды қосу арқылы сіз фигура шығарасыз. Осы фигура арқылы сіз тану стилінізді анықтайсыз. Осы диаграмманы ала отырып өзініздің қалауларыңызды, қызығушылықтарыңызды анықтауға болады. Осыдан қай жерде үлкен төртбұрыш шықты, содан таңу стилінізді анықтайсыз. Шетел ғылымдарымен өткізілген зерттеулерде, соңғы отыз жылдың ішінде, барлық зерттелушілерді өздерінің тану стильдеріне қатысты үш негізгі топқа бөлген : дивергентті, ассимиляция, конвергентті және аккомодантты.
Дивергентті стиль
Дивергентті тану стиліне нақты тәжірибеде (НТ) облысында доминантты белгілері мінезделеді және рефлексивті бақылаулар (РБ). Осындай тану стиліне жататындарға нақты жағдайды анықтау орталықтары көп болатын. Ондай индивидтер белгілі бір жағдайда өздерін сенімді сезінеді, жаңа генерацияны және альтернативті болашақта талап етеді. Оларға шығармашылық белсенділік ұнайды. Осындай тану стиліндегілерге жан – жақты ақпаратты іздеу және мимен қатысты жұмыстар ұнайды.
Олар ереже бойынша, индукция әдісін қолданады, және кең жан – жақты қызығушылықтарымен ерекшеленеді. Зерттеу бойынша, ол адамдарға қабылдау, эмоционалдық, өнерге деген тартымдылық және топтарда жұмыс істеу дамулары жатады. Осы стильдің өкілдері өнермен, тарихпен, политикалық ғылымдармен, тілмен және психологиямен шұғылдануды ұнатады.
Олар кәсіпті әлеуметтік қызмет ету өрісінде таңдай алады ( психология, ауруларды күту, мемлекеттік саясат және т.б.) және өнермен коммуникация өрісінде (театр, әдебиет, журналистика). Көбінесе де олар жұмысын бағалай біледі, тірі қарым – қатынаспен байланысты.
Ассимиляциялық стиль
Ассимиляциялық стильге рефлексиялық бағалау (РБ) және абстрактілі концентуализация (АК) тән. Осындай стильмен адамдар көбінесе үлкен ақпараттарды өндеу, ауыстыру және оны дәл компакті және логикалық формасында салу тән. Олар басқа адамдармен қарым – қатынас арқылы ақпаратты алмайды, олар көбінесе абстрактілі және концепциялды ойлармен жұмыс істегенді ұнатады.
Олар индукция әдісін кең қолданады. Логика теориясын олар қосымша практикалықтан жоғары қояды. Зерттеулер көрсеткен «ассимиляторлар» ғылым және информатика өрісінде жұмыс істегенді ұнатады. Оларға дәрістер, оқу, аналогиялық модельдермен жұмыс ұнайды. Олар көбінесе экономикалық, математика, әлеуметтік және химиялық факультеттерінде оқиды. Олар көбінесе карьерасын информатикадан жасайды, зерттеу ұйымдарынан жасайды (педагогикалық зерттеу, құқық, теология) және алынған ақпарат элементімен жұмысты ұнатады (іздеу және анализ).
Конвергентті стиль
Конвергентті стильге абстрактілі концептуализация (АК) және белсенді эксперимент (БЭ) тән. Осы стильдегі адамдарға практикада әр түрлі ойлармен тоерияларды жақсы қолданады. Шешім қабылдағанды және проблеманы шешуден гөрі, олар техникалық ережелермен шұғылдануды ұнатады. Олар өз ойларын практикада жүзеге асырады. Зерттеулер көрсеткен, ол индивидтер карьерада инженерлі және технологиялық өріске тән.
Олар модельдермен, лабороториялық жұмыстармен және зерттеу нәтижелерінің практикалық жұмыстарымен шұғылданады. Олар технология облыстарында (өндіріс техникалары, медицина құралдары, инженерлік жұмыстарында) жұмыс істейді, экономика, экология облыстарында тек қана техникалық сұрақтарымен жұмыс атқарады.
Аккомодациялық стиль
Негізінен аккомодациялық стиль негіздеріне белсенді тәжірибелеу және нақты тәжірибе тән. Ол адамдарға оптималды өріс - өмірлік тәжірибенің практикалық облысы. Олар өз әрекеттерін мақсатқа қояды және тәжірибелерді жақсы көреді. Олар көбінесе логикалық анализге емес, интуицияға сүйенеді.
Олар әрекет түрлерінен қауіп және бейімділікті ерекшелейді. Зерттелушілермен анықталған, «аккомодаторлар» көбінесе карьерасын маркетинг және сату, менеджмент және ереже бойынша бизнесте жұмыс істейді (менеджмент, қаржы, маркетинг) және әр түрлі әкімшілік мүшелерде (әкімшілік, мемелекеттік қызмет, оқу ұйымдарын басқару) және жетекшілік басқару жұмыстарымен шұғылданады.
Тест
Сізге 12 сұрақты жауап беруініз керек. Сіз төртеуінен біреуін таңдайсыз. Сіз өзініздің нұсқаларыңызды белгілі бір тәртіпке орналастыруыңыз керек. Төрт (4) ол жоғары болып келеді, ал бір (1 ) төмен ьолып келеді. Мысалы : Мен оқыған кезде :
а) 2- мен бақыттымын;
б) 4- мен көңілдімін ;
с) 1- мен жеңілтекпін ;
д) 3- мен ойланудамын.
1. Мен оқыған кезде....
а).......мен өз сезімдерімен бірге түсінемін ;
б)...... мен ойларымды мәнін түсінуге тырысамын ;
с)...... мен бірденке істегенді қалаймын ;
д) ......мен зейін қойып тындап отырамын.
2.Мен көбінесе жақсы оқимын......
а).......мен зейін қойып тындап отырғанда ;
б)...... мен логикалық ойға сүйененіп ;
с) .......мен өз интуициямен сезімдеріме сенгенде;
д) ......мен жұмысты аяғына дейін жеткізгенде.
3. Оқу кезінде мен......
а) ......мен себептерін түсінуге тырысамын ;
б)......мен өте жауапты боламын ;
с) .....мен тыныш күйдемін ;
д) .....мені қатты сезімдер жауып алады.
4. Мен оқимын.........
а)......сезіммен ;
б) .....әрекеттеніп ;
с) .....бақылап ;
д)......ойланып.
5. Мен оқыған кезде........
а).......мен жаңалықтарға ашықпын ;
б).......мен оқитын проблеманы барлық жақтан қарастырамын ;
с).......мен анализге келемін ;
д).......мен теорияны тәжірибеде қолданып көремін.
6. Оқу кезінде мен.........
а)........мен ұқыптымын ;
б)........мен белсендімін;
с) ........мен өз интуицияма сүйенуге тырысамын ;
д).........мен ойлымын.
7. Оқуда жоғары жетістіктерг осы арқылы жетемін...........
а).........бақылаумен ;
б).........тұлғааралық қатынастармен ;
с).........рационалды теориялармен ;
д).........практика мүмкіндіктерімен.
8. Мен оқыған кезде.......
а).......мен жаңа білімдерді менің жұмысыма қалай әсер ететінің көргім келеді;
б).......мен ойлар мен теорияларды тануды қалаймын;
с).......мен алдымен ойланамын, содан кейін әрекет орындаймын;
д)......мен осы затқа жеке қатысуымды сезінемін .
9. Мен жаңаны жақсы меңгеремін егерде.........
а)......мен өз бақылауларыма сүйенсем;
б)......мен өз сезімдеріме сүйенгенде;
с)......осыны өзіме орындап көрсем ;
д)......мен өз ойларыма сүйенсем.
10. Оқу кезінде..........
а)......мен ұстанымдымын;
б).....мен қабылдаудамын;
с)......мен жауаптымын;
д).....мен рационалдымын.
11. Мен оқу кезінде.........
а).....мен қызғушылықтамын;
б).....мен бақылағанды қалаймын;
с).....мен барлығын бағалаймын;
д).....мен белсендімін.
12. Оқуда жоғары жетістіктерг осы арқылы жетемін...........
а)......мен ойларымды анализдеймін;
б).....мен қызығушылық сезіміндемін ;
с).....мен ұқыптымын;
д).....мен тәжірибедемін.
Нақты тәжірибе (НТ)
Белсенді Рефлексті
Эксперимент бақылау (РБ)
(БЭ)
Абстракті концептуализация
