1.Меншікті электрөткізгіштік және оның түрлі факторларға тәуелділігі. Абсолютті қозғалыс жылдамдылығы және иондардың қозғалғыштығы

Электр тоғын өткізгіштердің классификациясы:

• І ретті өткізгіштер (металдар)- электрондар қозғалысы есебінен токты өткізеді;

• ІІ ретті өткізгіштер (электролиттер ерітінділері мен балқымалары)-иондар қозғалысы есебінен токты өткізеді.

Электроөткізгіштік –сыртқы эелектр өрісінің әсерінен заттардың электр тоғын өткізе білу қабілетінің сандық сипаттамасы.

Элетроөткізгіштік (L) – кедергіге кері шама:

L = , Ом ^-1, осындағы

L – жалпы элетроөткізгіштік , стандартты емес шама боғандықтан , меншікті электроөткізгіштің стандартты шамасын қолданады (К).

R = ρ , осындағы

R - өткізгіштіктің кедергісі , Ом; l – өткізгіштің ұзындығы, см S – өткізгіштің көлденең қимасының ауданы , см² ρ – меншікті кедергі, Ом·см Алдыңғы теңдеуден:

ρ = R , осындағы

ρ – меншікті кедергі, Ом·см

Меншікті кедергі(ρ) – ұзындығы 1=1 см және көлденең қимасының ауданы S =1 см² болатын өткізгіштің кедергісі

К= шамасы – бұл меншікті электроөткізгіштік.

Меншікті элетрөткізгіштік (к) – меншікті кедергіге кері болатын шама.

Меншікті электроөткізгіштік (к) – әрқайсысының ауданы 1 см² , ара қашықтығы 1см тең болатын екі электродтың ортасына батырылған элоктролит ерітіндісінің

электрөткізгіштігі; басқаша айтқанда – 1см³ ерітіндінің электрөткізгіштігі.

Меншікті электрөткізгіштің өлшем бірлігі:

[K]= = Ом^-1·см^-1=

Меншікті электрөткізгіштік шамасының физикалық мәні:

Меншікті электрөткізгіштік сандық жағынан 1см² тең аудан арқылы өтетін 1см³ ерітіндегі иондардан пайда болатын ток күшіне І тең , егер кернеу 1В/см құрайтын болса.

Иондардың электрлік қозғалғыштығы (U) - кернеуі Е=1 В/см тең болатын бір текті электр өрісіндегі иондардың бағытталған қозғалысының орташа жылдамдығы.

Иондардың абсолютті қозғалыс жылдамдығы (υ) – кернеуі Е тең болатын сыртқы электр өирісінің әсерінен уақыт бірлігінде иондардың орын ауыстыратын қашықтығы.

Ерітінділердің меншікті электрөткізгіштігіне әсер ететін факторлар:

• ионның табиғаты (ионның заряды мен радиусы);

• еріткіштің табиғаты (полярлығы мен тұтқырлығы);

• ерітіндінің температурасы;

• ерітіндінің концентрациясы (диссоцияциялану дәрежесі, ерітіндінің иондық күші).