1.2. Zarys rozwoju historii hotelarstwa w świecie

Rozwój człowieka i jego potrzeb, a przede wszystkim postrzeganie przez niego otoczenia i świata, to proces ciągły. Od tysięcy lat człowiek zmuszony był do zapewnienia sobie pożywienia i bezpieczeństwa. Możliwość zaspokojenia potrzeb podstawowych doprowadziła w następstwie do rozwoju zapotrzebowania na dobra wyższego rzędu. Od chwili gdy nasi przodkowie zaczęli prowadzić osiadły tryb życia, wytwarzać żywność, budować domy i osady, zapragnęli „zwiedzać” i poznawać świat. Wydawać by się mogło, że to paradoks , bo podróżowanie – zwiedzanie, to przede wszystkim ruch, a nie osiadły tryb życia .

Z definicji UNWTO (Światowa Organizacja Turystyki) wynika, że turystyka to zmiana miejsca pobytu, na czas nie dłuższy niż jeden rok, a podstawowym powodem tej zmiany nie jest podjęcie pracy zarobkowej. Nasi przodkowie „zdobywając” pożywienie – przemieszczali się. Ale dopiero gdy zaczęli prowadzić osiadły tryb życia, zaczęli podróżować. Podróże miały swoje uzasadnienie w potrzebach:

• handlowych (wymiana nadwyżek towarowych prowadząca do powstania gospodarki towarowo – wymiennej),

• religijnych (do miejsc wierzeń i kultu),

• leczniczych (kult ciała, kąpieliska – sanus per aquam czyli „zdrowie przez wodę”)

• dyplomatycznych (utrzymanie stosunków dyplomatycznych z państwami ościennymi i konieczność zarządzania odległymi prowincjami)

• rozrywkowych (igrzyska)

• towarzyskich (odwiedziny krewnych i znajomych).

Szczególne warunki do rozwoju podróży i kształtowania się wczesnych usług gospodnich powstały na terenie Azji Mniejszej, Mezopotamii, Egiptu, a w dalszej kolejności Grecji i Rzymu. W ujęciu historycznym zjawiska sprzyjające ówczesnym podróżom można pogrupować w sposób następujący :

Starożytność – Bliski Wschód
Okres historyczny - p.n.e.	Umiejscowienie zdarzenia	Wydarzenie – zjawisko – fakt
XXX-XX w.	Państwo Sumerów - miasto UR w dorzeczu Eufratu i Tygrysu	Gospody w miastach – państwach świadczące usługi gospodnie (noclegowe i żywieniowe)
XXX-XV w.	Ugarit, Byblos, Fenicja	Pierwsze formy gospód dla kupców i ich karawan tzw. karawanseraje budowane były w odległości jednego dnia drogi
XXX-III w.	Starożytny Egipt , Karnak	Zajazdy gościnne prowadzone przez kapłanów Boga Amona
XVIII w .	Babilonia	Kodeks Hammurabiego – pierwsze spisane prawo dotyczące podróżnych, kupców i ich bezpieczeństwa oraz usług gościnnych
XI w.	Memfis - Egipt	Gospoda – zajazd dla podróżnych

Powstałe osady oraz państwa miasta, początkowo nastawione były na produkcję monokulturową tzn. opartą na wąskiej specjalizacji (np. garncarstwo, wyrób łuków, broni, itp.). Powstałe nadwyżki towarów (produktów) stanowiły powód do podejmowania podróży handlowych. Podróże obejmowały nie tylko dostawy i wymianę towarów. Ich efektem było też przenoszenie informacji o życiu i kulturze oraz wydarzeniach w innych miastach – państwach. Zainteresowane wymianą zarówno towarów, jak i informacji państwa miasta w formie zachęty do częstych odwiedzin dla kupców budowały specjalne obiekty świadczące usługi gospodnie. Przybywający kupcy mogli liczyć na. nocleg i wyżywienie dla ludzi, magazyn dla towarów oraz pomieszczenie dla zwierząt jucznych zawsze w miejscach położonych blisko wody. Obiekty te nazwano karawanserajami ( z j.perskiego: chany, zajazdy dla karavan). Karawanseraje kształtowane były jako:

1. prostokątny, długi budynek składający się z trzech naw(dla ludzi i zwierząt)

2. ogrodzony dziedziniec dla zwierząt wraz z niszami dla ludzi i towarów.

Państwa lub miasta gwarantowały prawem bezpieczeństwo kupców i ich towarów- w XVIII wieku p.n.e. w babilońskim kodeksie Hammurabiego, władcy, który około 1728 roku p.n.e. opanował całą Mezopotamię i doprowadził kraj do rozkwitu, wspomniano o prawie gościnności. Intencją Hammurabiego jako prawodawcy było spisanie wszystkich panujących zwyczajów i praw oraz ustanowienie jednolitych norm ułatwiających rozwój społeczno-gospodarczy Mezopotamii.

Dalszy rozwój stosunków społeczno – ekonomicznych, a zwłaszcza wynalazek pieniądza przez Fenicjan, spowodowały powstanie nowych cywilizacji.

Starożytna Grecja
Okres historyczny - p.n.e.	Umiejscowienie zdarzenia	Wydarzenie – zjawisko – fakt
IV – III tys. p.n.e.	Kreta	Powstanie pierwszej cywilizacji greckiej - minojskiej
II tys.	Wyspy morza Egejskiego, wybrzeże Azji Mniejszej	Kolonizacja grecka, zakładanie miast – osiedli
Od X w	Grecja	Rozwój kultu sprawności fizycznej , powstanie obiektów do ćwiczeń zw. Palestrami lub gimnazjonami
776 r.	Grecja	Pierwsze igrzyska olimpijskie
VI-IV w.	Delfy, Eleusis, Epidauros	Zajazdy dla podróżujących w miejscach kultu (portyki, stoa, pandokeia) świadczące usługi gospodnie, gościnne
Ok.535 r.	Grecja	Pierwsze przedstawienie teatralne
478 -  477 r.	Delfy	Powstanie pierwszego Związku Morskiego

W Grecji od IV wieku p.n.e. zaczęto budować „stoa”- długie, prostokątne, często piętrowe budynki z kolumnowymi gankami dla kupców oferujących swoje towary na rynkach miejskich. W tych czasach powstały także starożytne zajazdy greckie zwane pandokeiami. Były one odbiciem kultury greckiej, budowane z przepychem i w wysokim standardzie.