- •Мазмұны
- •Қазақстандағы биологиялық алуантүрлілік жағдайын қысқаша талдау
- •Өсімдіктер әлемінің биоресурстары
- •1 Өндірістік өсімдіктер ресурсы
- •2 Ауыл шаруашылық өсімдіктер ресурсы
- •3 Көгалдандыру, астық және фитомелиоративтік ресурстар
- •XV Балды өсімдіктер
- •Қазақстанда өсімдіктер ресурстарын тиімді пайдалану және бұл саладағы ғылыми-зерттеу жұмыстарының бағыттары, этаптары
- •Қазақстандағы әртүрлі пайдалы өсімдіктерді зерттеу және меңгеру тарихы
- •Қазақстан өсімдіктері ресурстарын зерттеудің негізін қалаған ғалымдар және ресурстанулық зерттеу жұмыстарынын болашағы
- •Дәрілік өсімдіктер және оларды денсаулық сақтау практикасына енгізу
- •Қазақстанда жыл сайынғы дәрілік шикізат дайындау мөлшері
- •Дәрілік өсімдіктердің химиялық құрамы
- •Құрамында алкалойдтары бар дәрілік өсімдіктер
- •2.Пиролидинді және пирролизидинді алкалойдтар.
- •3. Пиридинді және пиперидинді алкалойдтар.
- •4. Конденсацияланған пирролидинді және пиперидинді сақиналы алкалойдтар.
- •5. Хинолизидинді алкалойдтар.
- •6. Хинолинді алкалойдтар.
- •7. Изохинолинді алкалойдтар.
- •8. Индольді алкалойдтар.
- •Қастауыштың эргоалкалойдтарының негізгі топтары
- •9. Хиназолинді алкалойдтар.
- •11. Дитерпен алкалойдтары.
- •Шыны майлы өсімдіктер және эфир майлы өсімдіктер және олардың шаруашылықтағы маңызы
- •1. Seseli buchtormense (Бұқтырма либанотусы - порезник бухтарминский).
- •2. Ferula akitscҺkensis (ақышкен сасыр - ферула акичкенская).
- •3. Heracleum dissectum - (тілік балдырған - борщевик рассеченный).
- •1. Nepeta sibirica (Сібір көкжалбызы - котовник Сибирский).
- •Salvia sclarea (мускат шалфейі - шалфей мускатный).
- •3. Hyssopus macranthus - (ірігулді сайсағыз - иссоп крупноцветный)
- •4. Thymus marchallianus - (Маршалл жебірі - тимьян маршаллиевский).
- •5. Mentha arvensis (дала жалбызы - мята полевая).
- •1. Achillea millefolium (кәдімгі мыңжапырақ - тысячелистник обыкновенный).
- •2. Chamonillа recutita (дәрілік ромашка - ромашка обыкновенная).
- •3. Tanacetum vulgare (кәдімгі түймешөп - пижма обыкновенная).
- •4. Ajania fastigiata (калқан аяния - аяния щитковая).
- •5. Artemisia santolinifolia (Сантолин жапырақ жусан - полынь сантолиолистая).
- •Балды өсімдіктер
- •Әртүрлі өсімдіктер тозаңындағы витаминдер мөлшері
- •Кейбір өсімдіктердің тозаңдарының аминқышқылдарыны құрамы
- •Қайыңның тозаңымен пергасының құрамы (%)
- •Қазақстандағы ресурстанулық аудандастыру және Қазақстандағы зерттеу жұмыстарының болашағы
- •5. Шығыс Қазақстан.
- •Қазақстан жануар әлемі және олардыҢ ресурстары.
- •Аңшылық жасаудың ресми нормасы (2006 жылы)
- •I. Насекомжегіштер отряды (Insectivora bowdicth, 1821).
- •II. Қолқанаттылар немесе жарқанаттылар отряды (Chiroptera blumenbach, 1779).
- •III.Кеміргіштер отряды (Rodentia bowditch, 1821).
- •Кәмшат (черный бобр) – Castor fiber Linneus
- •IV. Қоянтәрәзділер отряды (Lagomorpha Brandt, 1855).
- •V. Жыртқыштар отряды (Carnivora bowdich, 1821).
- •Иттер тұқымдасы (Canidae Carаy,1821).
- •Аюлар тұқымдасы (Ursidae Ceray, 1826).
- •Аюлар тұқымдасы (Ursus linnalus6 1758). Қоңыр аю (бурой медведь) (Ursus arctos Linnalus, 1758).
- •3. Жанаттар тұқымдасы (Procyonidae Banaparte, 1850).
- •Жанат - еноты (Procyon Storr, 1780).
- •4. Сусарлар тұқымдасы (Mustelidaе Fischer, 1817).
- •Сусарлар -куница (Mustelidai Fischer)
- •5. Мысықтар тұқымдасы.
- •1. Мысықтар туысынан терісі бағалы және сол үшін пайдалы аңдарға жататындары:
- •2) Қамыс мысығы (камышовый кот) – Felis chaus Guldenstaedt, 1776.
- •3) Сілеусін (рысь) - Felis Lynx Linnalus, 1758
- •2. Барыстар туысы (Uncia Gray, 1854).
- •3. Қабыландар туысы (Acinonyx Brooks, 1828).
- •VI. Жұптұяқтылар отряды.
- •1) Қуысмүйізділер тұқымдасы (полорогие) (Bovidae, Gray, 1821).
- •Арқар (баран) - Ovies ammon Linnacus, 1758.
- •Жабайы дала қойы немесе Үстірт арқары (муфлон) – Ovis orientalis Gmelin, 1774.
- •Бұғылар тұқымдасы (олени) – Cervidae Gray, 1821.
- •2) Құдырлар тұқымдасы (кобырчовые) – Moschidae Grаy, 1821.
- •3) Жабайы шошқалар (қабандар) тұқымдасы (свиньи) – Suidae Gray, 1821.
- •VII.Тақтұяқтылар отряды.
- •Ескекаяқтылар отряды – Pinni – Pedia Jlliger, 1811.
- •Қазақстанның негізі кәсіптік ауланатын және сирек кездесетін жануарларын есепке алу қажеттілігі туралы және оның тәсілдері
- •Ителгілерді маршруттық есепке алу нәтижелері (Березовиков,2003)
- •Ителгілерді автомобильмен есепке алу нәтижесі (Березовиков, 2003)
- •1996 Жылы 10 – 11 мамырдағы Маңғыстау облысындағы ителгілерді авиация көмегімен жүргізілген есептеудің нәтижелері (Березовников 2003)
- •2. Қазақстанның қазіргі ихтиофаунасының қалыптасуы.
- •Қазақстанның құстар әлемі
- •Биологиялық алуантүрлілік тепе-теңдікте сақтап пайдалану туралы
- •Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Ителгілерді маршруттық есепке алу нәтижелері (Березовиков,2003)
№ |
Аты |
Мәліметтер |
1 |
Облыс, аудан |
Алматы,Курты |
2 |
Жота |
Анархай, Солтүстік баурайы |
3 |
Шатқал |
Қопалысай өзені шатқалы |
4 |
Күні,айы, жылы |
15 мамыр, 1996 жыл |
5 |
Есепке алған уақыты |
14.00-18.00 |
6 |
Маршруттың ұзақтығы |
2км |
7 |
Есептеу алқабының ені |
500км |
8 |
Зерттелген аудан |
1 шаршы км |
9 |
Биотоп |
Жартысы шатқал |
10 |
Есептелді |
1 |
11 |
Ұялы жұп (ұя) |
|
12 |
Территориялық жұп |
1 |
13 |
Жеке құстар |
|
14 |
Есептеушінің аты, тегі |
|
Автомабильмен есептегенде күнделікті маршруттардың күні, айы, жылы, маршруттың басталған және аяқталған нүктелері, есептеу басталған және аяқталған уақыты. Спидометр бойынша қанша км екендігі, кездескен жеке ұялық және территориялық жұптар, кездескен уақыты және жері (шатқал), спидометр көрсеткіші. Бұл мәліметтердің бәрі күнделікті жазылып, картада белгіленеді. Есептеу жұмысы біткеннен кейін алынған мәліметтер өңделіп, 15-кестедегідей дайындалады.
15-кесте
Ителгілерді автомобильмен есепке алу нәтижесі (Березовиков, 2003)
№ |
Аты |
Мәліметтер |
1 |
Облысы, Ауданы |
Жамбыл, Мойынқұм |
2 |
Есепке алу ауданы |
Бетпақдала, Ақсүйек ауылы, Фурмановка |
3 |
Күні, айы, жылы |
5.06.1996 |
4 |
Есепке алған уақыты |
7.00-20.00 |
5 |
Маршруттың ұзақтығы |
500 км |
6 |
Есептеу алқабының ені |
500+500м |
7 |
Зерттелген аудан |
500 шаршы км |
8 |
Ландшафт |
Балшықты, қиыршықты шөл |
9 |
Есептелді |
|
10 |
Ұядағы жұп (ұя) |
1 |
11 |
Территориялық жұп |
1 |
12 |
Жеке құстар |
3 |
13 |
Есептеушінің аты, тегі |
|
Бірнеше географиялық және әкімшілік аудандарда кесіп өткен маршруттық есептеу нәтижелері 16-кестедегідей жинақталады.
Ұялар туралы карточка толтырғанда №3 пунктіде мекеннің географиялық аты, шатқал, ең жақын елді мекенге дейінгі қашықтық көрсетіледі. Ұяларды сипаттау мақсатында ұялар туралы карточкалар мынадай формада жазылады (18-кестеде).
№4 географиялық навигациялық жүйенің (ГНЖ) көрсеткіші бойынша координаттары келтіріледі.
№5 мекен-жайдың қысқаша ландшафтардың сипаттамасы беріледі.
16-кесте
Шығыс Қазақстан облысында автомабильді көмегімен ителгілерді есепке алудың нәтижелері 25-31.05.1996 (Березовиков, 2003)
№
|
Регион маршрут
|
Күні, айы, жылы |
км |
Зерттелген аудан шаршы км |
Есепке алынады |
||
Ұядағы жұп |
Территория-дағы жұп |
жеке |
|||||
1 |
Батыс Алтай бөктері: Шемонайха, Өскемен |
25.05 |
140 |
140 |
|
|
|
2 |
Калбы тау өлкесі: Меновное-Георгиевка, Геогриевка-Самарқан |
26.05
27.05
|
80
100 |
80
100 |
1 |
|
1 |
3 |
Оңтүстік Алтай бөктері: Күршім Сергеевка, Сергеевка-Славянка, Славяека-Күршім, Раздольный-Черняевка |
28.05 28.05 29.05 29.05 |
50 60 40 150 |
50 60 40 150 |
3 2 1 |
1
1 1 |
1 1
2 |
4 |
Зайсан ойпаты, Боран - Ақжар |
29.05 |
200 |
200 |
|
|
1 |
5 |
Маңырақ |
30.05 |
35 |
35 |
1 |
|
|
6 |
Тарбағатайдың солтүстік баурайы |
|
|
|
|
|
|
7 |
Ақшар - Ақсуат |
30.05 |
200 |
200 |
3 |
2 |
|
Барлығы |
6 |
855 |
855 |
11 |
6 |
8 |
|
Есептеушілердің аты, жөні |
|
||||||
Авиация көмегімен жүргізілетін есептеу жұмыстарының нәтижелері 17 – кестедегідей дайындалады.
17 – кесте