Құрғақ шаң ұстағыштар

Практикада тау жұмыстары кезінде сулы бұрғылауды қолдану мүмкін емес немесе кейбір техникалық, жағдайда қарама-қарсы көрсеткіштері болуы мүмкін. Мысалы: үнемі суық аймағында сулы бұрғылау қолдану мүмкін емес. Одан басқа, забойлар бір-бірінен алыс орналасқанда өте үлкен шығынға алып келеді, өйткені суды жеткізетін құбырлар және суландырғыш еріткіштерді тарту тиімсіз. Бұрғылау кезінде құрғак, шаң ұстағыштарды пайдалану тиімді.Құрғақ шаң ұстағыштардың құрамы:

а) шаңды ұстайтын және сорып алатын қондырғы;

б) шаңды ұстап тасымалдаушы;

в) сүзгіш қондырғылардан түрады.

Шаңды ұстап соратын қондырғы желдеткіш қондырғысынан тұрады. Ол шаңды қабылдағышқа шаңды өткізгіш арқылы береді. Сорып алу үшін қоздыру ретінде вакуумды электрлі насос қолданылады. Сонымен қатар, желдеткіштер немесе әр конструкциялы ауа үрлегіштер қолданылады. Шаң ұстағыш - СПН-7.

Шаң ұстағыш - материалдан жасалған сүзгі сыртында қабы, гафрирі бар бункерден тұрады. Шпурадан сорылған ауа шаң ұстағыш арқылы циклонға беріледі. Ол жерде шаңның ірі бөлшектері ұсталынады да, олар шаң жинағышқа жиналады. Ауа шаңның ірі фракциясынан босатылып, ол 2 жақты материалдан жасалған гафрирлі фильтрге барады, одан қаптың көп тесіктері арқылы кенді атмосфераға түседі.

Сүзгіштің ішкі бетіне жиналған шаң ауырлық күшінің әсерінен бункерге барып түседі. Механикалық қаққыштың көмегімен кезек-кезек сүзгіні тазалап отырады.

Қопару және тиеу- түсіру жұмыстарындағы шаңмен күресу

Қопару және тиеу-түсіру жұмыстарындағы негізгі шаңмен күресуде әрдайым шаң пайда болатын ошақтарды суландыру. Осы әдіс кеңінен таралған, өйткені қолданылуы өте қарапайым. Олардың көлемі кіші және өте үлкен күтімді талап етпейді. Суландыру үшін механикаландырылған сулы шашыратқыштар қолданылады МаК, НИИ, РС және комбинирленген әсері бар ұзындығы 15 м жететін шашыратқыштар. Олар суды өте үлкен қашықтықта шашыратады. Бірақ әрдайым бақылауды және реттеуді талап етеді. Егер суды беру азаятын болса дисперстілігі жоғары дәрежелі сулы тұман пайда болады. Ол шашырату эффектісін төмендетеді. Су шашыратқыш бітеліп қалған жағдайда сығылған ауа шаңды сыртқа шашады.

Тиеу және түсіру кезіндегі суландыру

Қопару жұмыстарынан кейін газды шаңды бұлт пайда болады. Соларды суландырады. Соның нәтижесінде тиеу кезіндегі шаңның пайда болуы азаяды.

Суландырғыш үш детальдан тұрады: сопла, трубинка және суды қосатын штуцерден (жалгастық). Щтуцер және трубинканың ішкі каналы арқылы су стаканға құйылады, одан төрт түтікше арқылы трубадан камераға беріледі. Су құйын тәрізді қозғалады және күшпен соплоның тесігінен майда тамшы ретінде шашырап шығады. Судың факелі зонт тәрізді диаметрі 3 м-ге дейін шашырайды. Шашырату жергілікті жағдайға байланысты орналастырады. Ол кенді толық қамту керек.

Тау массаларын механикаландырылған тиеу кезіндегі суландыру, шашырату сызбасын забойда, арнайы машина арқылы жүргізеді.

Құрғақ тау массасына жұмсалған су мөлшері 10-15 м/т. Ол материалдың ұсақтау дәрежесіне байланысты болады. Үлкен партиялы тау массасын тиеу кезінде суландыру жұмыстары қайталанып отырылуы керек. Тау массасын тиеу кезінде скрепермен бүкіл жолдарды суландырады. Бұл үдерісті бірнеше рет қайталау қажет. Ол үшін шашыратқыштарды өндірістердің қабырғасына орналастырады, яғни скреперге қарама-қарсы бағытта болу керек: люктардан вагонеткаларға тиеген кезде, кенді жер асты камерасына түсіру кезінде, бункерлерде орталық скиптарды толтыру кезінде, кен түсіргіштерде және т.б. Суландыру жұмыстары, яғни, бүкіл механикалық жолмен тау массасын тиеу және түсіру кезінде суландырылып отыру керек. Суландыру және сулы бұрғылау кезіндегі жоғары тиімділікке жету үшін осы шаралармен бірге желдеткішті де қолданады.