Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Сабақ жоспары-3.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
16.85 Mб
Скачать

Жазбаша көбейту және бөлу.

131 . Тақырыбы: Қайталау.

Мақсаты: өткен материалды қайталау және бекіту, жазбаша көбейту мен бөлуді меңгеруге дайындық жасау; есеп шығару дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу

Әдісі: түсіндіру, талдау, сұрақ – жауап, іздену.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:

Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.

Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,

Жүрегіме басып ұстай қаламын.

Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,

Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

-Міне, жүрегіміздегіосындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.

ІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.

Ауызша жұмыс.

а) 5 : 5 6 ∙ 1 70 :70

7 ∙ 1 8 : 0 0 : 56

200 ∙ 0 1 ∙ 0 25 : 0

0 : 65 1 ∙ 10 40 : 40

ә) 7 ∙ 7 = 49 7 ∙ 4 = 28 3 ∙ 7 = 21 56 : 7 = 8

8 ∙ 7 = 56 28 : 7 = 4 7 ∙ 6 = 42 7 ∙ 9 = 63

14 : 7 = 2 2 ∙ 7 = 14 5 ∙ 7 = 35 7 ∙ 6 = 42

ІІІ. Өткен материалды еске түсіру:

  1. № 1, 2 тапсырма ауызша орындалады.

7

2 ∙ 3 = 42 : «Екіні үшке көбейткенде 6 шығады. Демек, 42-ні нәтижесінде 6 шығатындай бір санға бөлу керек. Бұл сан 7.

№ 3. Жауаптарын ғана айтып, ауызша шығару. (6 ∙ 8 = 48 36 : 12 = 3 т.с.с.)

  1. № 4. Теңдеулерді қатарлар бойынша шығару.

Іздену. № 6. Теңдік тура болатындай етіп, оның сол жағына амалдар таңбаларын қой:

3 3 3 3 3 3 = 1000 ( 333 ∙ 3 + 3 : 3 = 1000)

7.

Трактор 8 сағ. – 56 л жанармай 1) 56 : 8 = 7(л ) трактор

Экскаватор 8 сағ. 72 л. 1 сағ ?л артық 2) 72 : 8 = 9 (л) экскаватор

3) 9 – 7 = 2 (л) Ж: 1 сағ 2 л артық.

№ 9 АВСD тік төртбұрышының ауданын тап.

Шешуі: (3 ∙ 5) ∙ 3 = 45(см2)

(3 ∙ 3) ∙ 5 = 45 (см2)

ҮІ. Сабақты қорыту: № 10. Шығармашылық жұмыс.

ҮІІ.Үйге тапсырма: № 2, 5, 8. 235 -236 бет. Бағалау

132. Тақырыбы: Екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттамай жазбаша көбейту

Мақсаты: Екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттамай жазбаша көбейту тәсілімен таныстыру,берілген есептерді шығару; көбейту кестесін дұрыс пайдалана білуін пысықтау; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.

Түрі: аралас сабақ. Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік жұмыс.

Көрнекілігі: кестелер, сызбалар, суреттер.

Сабақтың түрі: І. Ұйымдастыру кезеңі:

  • Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 2,5, 8. ІІІ. Білімін тексеру:

Көбейту , бөлу кестесі бойынша ауызша есептеулер.

ІҮ. Мақсат қою кезеңі: сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.

Ү. Жаңа сабақ .

31 ∙ 2

Ауызша көбейту

Жазбаша көбейту

31 ∙ 2 = (3 онд. + 1 бірл.) ∙ 2

31

× 2

62

3 онд. ∙ 2 = 6 онд. = 60

Ондықтарды көбейтеміз...

Бірліктерді көбейтеміз ...

1 бірл. ∙ 2 = 2бірл. = 2

Бірліктерді көбейтеміз ...

Ондықтарды көбейтеміз ...

60 + 2 = 62

Қосамыз ...

Жауабы: 62

Жауабы: 62

2. Ауызша орында:

42 ∙ 2 = 84 32 ∙ 3 = 96 21 ∙ 4 = 84 43 ∙ 2 = 86

№ 3. Жазуды қалпына келтір: (разрядтан аттамай көбейту)

Сергіту сәті: мұғалім сандарды атайды: 10, 15, 12, 14, 11, 13, 18, 19, 8, 17.

Егер сан екіге бөлінсе – оқушылар екі рет секіреді, ал егер бөлінбесе – бір рет орнында адымдайды.

ҮІ. Өткен материалды бекіту. № 4.Салыстыр:( Разрядтан аттамай)

32 ∙ 2 › 24 ∙ 2 + 12 200 › 41 ∙ 2 + 32 ∙ 3

23 ∙ 3 › 100 – 24 ∙ 2 22 ∙ 4 + 21 ∙ 3 › 150

  1. Есеп шығару. № 5.

3 4 тг – 2 дәптер Шешуі: 800 – (34 ∙ 2 + 23 ∙ 3) = 800 - 137= 663

23 тг – 3 қалам 800 тг Жауабы: Саматта 663тг қалды.

Қалды - ?

№ 5(2).

4 3 тг – 2 блокнот Шешуі: 43 ∙ 2 + 12 ∙ 3 + 48 = 86 + 36 +48 = 170

12 тг - 3 қарындаш ? Жауабы: ринатта 170 тг болды.

Қалды – 48

Бұл есептер өзара кері есептерге жата ма,олардың ұқсастығы неде? Айырмашылығы неде?

  1. Өздік жұмыс. № 6. Әріпті өрнектің мәнін тап.

а) с ∙ 2, с = 23, 34, 42. 23 ∙ 2 = 46 34 ∙ 2 = 68 42 ∙ 2 = 84

ә) 3 ∙ b, b = 21, 32, 33. 3 ∙ 21 = 63 3 ∙ 32 = 96 3 ∙ 33 = 99

4. № 9. Тік төртбұрыштың периметрін әр түрлі тәсілмен тап.

Р = 31 +11 + 31 +11 = 84 Р= (31 +11) ∙ 2 = 42 ∙ 2 84(см)

ҮІІ. Бекіту: бүгінгі сабақта не істедік, неге үйрендік?

  1. Шығармашылық жұмыс. № 10. 2)№11жылдамдыққа шығару.

ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 7, 8. 237 бет. бағалау.

133. Тақырыбы: Екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттамай жазбаша көбейту

Мақсаты: Екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттамай жазбаша көбейту тәсілімен таныстыру,берілген есептерді шығару; көбейту кестесін дұрыс пайдалана білуін пысықтау; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.

Әдісі: қайталау, талдау, сұрақ – жауап Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:

Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.

Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,

Жүрегіме басып ұстай қаламын.

Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,

Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз.

ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 7,8. ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.

а) 5 ∙ 8 = 40 7 ∙ 8 = 56

27 : 3 =9 27 : 9 = 3

9 ∙ 4 = 36 8 ∙ 7 = 56

)ә 300 ∙ 3 = 900 20 ∙ 8 = 160 800 – 120 = 680

340 + 60 = 400 13 ∙ 7 = 81 6 ∙ 9 = 54

ІҮ. Өткен материалды бекіту.

  1. Ауызша .№ 1. Құстарға өз орнын табуға көмектесу.

2.

І топ -32 құс ? Шешуі: 32 + (32 ∙ 2) = 32 + 64 = 96

ІІ топ - ?, 2есе артық 64 – 32 = 32

Жауабы: барлығы 96 құс, екінші топта 32 құс артық

  1. Жұптық жұмыс. № 3. Есепте.

  2. Өздік жұмыс. № 4. Қателерді тап және оларды түзе.

× 23 × 41 × 32 × 21

2 2 3 4

46 82 96 84

№ 6. Бос орындарға тиісті сандарды қой:

23 ∙ 2 = 46 + 54 = 100 : 10 = 10 23 ∙ 3 =69 – 49 – 29 = 20 – 10 = 10

  1. № 7.

а) Ш: 12 ∙ 4 = 48 Ж: 48 тг тұрады.

ә) Ш: 22 ∙ 4 = 88 Ж: 88 тг

Өздік жұмыс. № 8.

№ 9. Қалдықпен бөлуді орында және тексер:

16 : 5 = 3(қалд.1) 5 ∙ 3 + 1 = 16

82 : 9 = 9(қалд. 1) 9 ∙ 9 + 1 = 82

73 : 8 = 9(қалд. 1 8 ∙ 9 + 1 = 73

Ү. Сабақты қорыту: 1.Шығармашылық жұмыс. № 10 2. ауызша есепте. № 11.

ҮІ. Үйге : № 5, 238 бет. Бағалау.

134. Тақырыбы: Нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша көбейту

Мақсаты: Нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша көбейтуді үйрету, білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу.

Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, іздену. Көрнекілігі: суреттер,сызба, кестелер.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 5. ІІІ. Өткенді пысықтау. 1. Ауызша жұмыс.

8 ∙ 8 = 64 3 ∙ 7 = 21 72 : 8 = 9 42 : 7 = 6

4 : 8 = 9 8 ∙ 9 = 72 9 ∙ 7 = 63 35 : 7 = 5

2 ∙ 8 = 16 2 ∙ 2 = 4 2 ∙7 = 14 1 ∙ 2 = 2

2 ∙ 9 = 18 0 ∙ 2 = 0 2 ∙ 6 = 12 3 ∙ 2 = 6

ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.

  1. Бірліктерді, ондықтарды, жүздіктерді көбейту ретін салыстыр.

130 2

Ауызша көбейту

130 2 = 13 онд. 2 = 26 онд. = 260

Жазбаша көбейту

× 130

2

260

Бірліктерді көбейтеміз ...

× 130

2

260

Ондықтарды көбейтеміз ...

Ондықтарды көбейтеміз ...

Жүздіктерді көбейтеміз ...

Жүздіктерді көбейтеміз ...

Бірліктер разрядына ... жазамыз

Жауабы: 260

Жауабы: 260

№ 2. Түсіндіре отырып, шығар:

× 140 × 320 × 210

2 3 4

280 960 840

  1. Жұптық жұмыс. № 3. Кестені толтыр:

a

120

330

210

110

220

320

b

2

3

4

5

2

3

a b

240

990

840

550

440

960

  1. Ұжыммен есеп шығару. № 4.

Е скі 1 сағ – 120 бөлшек Ш: 120 ∙ 3 – 120 = 360 – 120 = 240

Жаңа станокта - ?, 3 есе көп, неше с. артық Ж: жаңа с. 360 бөлшек, 240 б. артық

  1. Өздік жұмыс. № 6. Теңдеулерді шеш:

№ 7. Қалып қойған сандарды орнына қой:

21ц ∙ 2 = 4200 кг 12дм ∙ 2 = 120 см

32ц ∙ 3 = 9600 кг 24 дм ∙ 2 = 480 см

№ 9. Ауданы 15 см2 тең, ал ұзындығы ауданы 25 см2 тең шаршының қабырғасына тең тік төртбұрыш сыз. 25 = 5 ∙ 5 , 15 : 5 = 3 ұзындығы = 5 см, ені = 3 см

ҮІ. Сабақты қорыту:

  1. шығармашылық жұмыс. № 10. 2)Есепте. № 11 .

310 ∙ 2 = 620 420 ∙ 2 = 840 230 ∙ 3 = 690 210 ∙ 4 = 840 110 ∙ 5 = 550

ҮІІ. Үйге тапсырма: № 5, 240 бет. 2. Бағалау.

135. Тақырыбы: Үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттамай жазбаша көбейту

Мақсаты: оқушыларды Екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттамай жазбаша көбейту тәсілімен таныстыру, білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу.

Түрі: аралас сабақ. Әдісі : сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік, жұппен

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.

Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.

Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.

ІІ. Мақсат қою кезеңі. Сабақ тақырыбы мен мақсатын хабарлау.

І ІІ. Жаңа сабақ:

  1. 1.

102 ∙ 4

Ауызша көбейту Жазбаша көбейту

102 ∙ 4 = (1жүзд. + 0 онд. + 2 бірлік) ∙ 4

× 102

4

408

1 жүзд. ∙ 4 = 4 жүзд. = 400

Жүздіктерді көбейтеміз ...

Бірліктерді көбейтеміз ...

0 онд. ∙ 2 = 0 онд. = 0

Ондықтарды көбейтеміз ...

Ондықтарды көбейтеміз ...

2 бірл. ∙ 4 = 8 бірл. = 8

Бірліктерді көбейтеміз ...

Жүздіктерді көбейтеміз ...

400 + 0 + 8 = 408

Қосамыз ...

Жауабы: 408.

Жауабы: 408

2. Амалдарды орында:

× 103 × 203 × 301 × 104

2 3 3 2

206 609 903 208

  1. Жұптық жұмыс: № 3. Түсіндіре отырып, орында.

ІҮ.Өткен материалды бекіту:

  1. Есеп шығару. № 4.

1 м сиса – 134 тг Ш: ×134

1 м сәтен - ?, 2 есе қымбат 2 Жауабы: 1 м сәтен 268 тг тұрады.

268

№ 4(2).

І баспалдақ үш жақтауына – 132 қада ? 132 + 121 ∙ 4 = 132 + 484 = 616

4 баспалдақ әр қайсысына - 121 қада Жауабы: 616 қада дайындады.

  1. Жұптық жұмыс. № 6. Салыстыр.

102 ∙ 2 ‹ 205 400 – 121 ∙ 2 ‹ 260

213 ∙ 3 › 330 250 + 202 ∙ 4 › 800

  1. Өздік жұмыс. № 7. Тексер:

  2. Кесте бойынша есептер құрастыр және оны шығар:

Ш: 180 : (120 : 6) = 180 : 20 = 9 Ж: 1 қораптың бағасы 9 тг

  1. Өздік жұмыс. № 9. Теңдік тура болатындай етіп, жақшалар мен амалдар таңбаларын қой:

5 5 5 5 5 = 550 (55 + 55) ∙ 5 = 550)

10. Тік төртбұрыштың периметрі 24 см, қзындығы 8 см. Осы тік төртбұрыштың ауданын тап. 24 : 8 = 3(см) S = 8 ∙ 3 = 24 (см2)

Ү. Сабақты қорыту. Біз бүгін сабақта немен таныстық?

1) Шығармашылық жұмыс. № 11.

2) № 12. (пысықтау) тақтада қатар бойынша орындау.

- Біз сабақта жазбаша көбейтудің қандай түрімен таныстық?

- Қай тапсырма ұнады?

- Қай тапсырманы орындағанда қиындыққа кез болдың?

ҮІ. Үйге тапсырма: 1. № 5, 8. 242 бет 2. Бағалау.

136. Тақырыбы: Үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттамай жазбаша көбейту

Мақсаты: Оқушыларды Екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттамай жазбаша көбейту тәсілімен таныстыру, білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу.

Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, өздік . Көрнекілігі: сызбалар, кестелер,суреттер.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.

Адамның күлкісі – әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс біздің сезіміміздің сарасының ашылуына жол ашады. Күлкі арқылы көңіл күйлеріңді білдіріліп көріңдер. Бір- біріңе жымиыңдар, күлкілеріңді сыйлаңдар. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 5, 8 . ІІІ. Білімді тиянақтау: Ауызша жұмыс.

Көбейту кестесін ауызша карточкалар арқылы орындау.

ІҮ. Өткен материалды бекіту.

  1. № 1. Амалдарды орында:

× 102 × 232 × 412 × 231

4 2 2 3

408 464 824 693

  1. Жұптық жұмыс. № 2. Жазуды қалпына келтір:

  1. № 4. Амалдарды түсіндіріп орындау. (шаманы санға көбейту)

× 2 м 2дм 1см × 1 м 3 дм 2 см

3 2

6 м 6дм 3см 2 м 6 дм 4см

  1. Өздік жұмыс. № 6. Амалдар тізбегін орында.

124 ∙ 2 = 248 – 136 = 112 ∙ 4 = 448 + 552 = 1000

  1. № 7. Өрнектің мәнін тап.

82 : 23 = (8 ∙ 8) : (2 ∙ 2 ∙ 2) = 64 : 8 = 8 62 + 82 = 6 ∙ 6 + 8 ∙ 8 = 36 + 64 =100

23 ∙ 102 = (2∙ 2 ∙ 2) ∙ (10 ∙10) = 8 ∙100 = 800

Есеп шығару. № 8. Ш: 1000 - (342 ∙ 2) = 1000 – 684 = 316 Ж: 316тг қалды.

№ 9. 3 аңшының әрқайсысында - 20-дан 6 қорап.

Барлығы неше- ?

Шешуі. (20 ∙ 6) ∙ 3 = 120 ∙ 3 = 360 Жауабы: барлығы 360 оқ болды.

№ 10. (тапқырлыққа)

Ұзындығы - 6 см Р = (6 + 6 : 3) ∙ 2 = 8 ∙ 2 = 16 (см)

Ені - ?, 3 есе кем S = 6 ∙ (6 : 3) = 6 ∙ 2 = 12(см3)

Р = ? S= ?

ҮІ. Сабақты қорыту: Бүгінгі сабақтан не үйрендік?

Шығармашылық жұмыс. № 11. Жылдамдыққа пысықтау

ҮІІ. Үйге тапсырма: № 3,5 243 бет. Бағалау.

137. Тақырыбы: Екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттап жазбаша көбейту

Мақсаты: Оқушыларды екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттап жазбаша көбейтумен таныстыру, білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу

Әдісі:түсіндіру,талдау,сұрақ–жауап, іздену.Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:

Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.

Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,

Жүрегіме басып ұстай қаламын.

Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,

Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз.

ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 3, 5.. ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.

Ауызша жұмыс.

7 ∙ 7 = 49 7 ∙ 4 = 28 3 ∙ 7 = 21 56 : 7 = 8

8 ∙ 7 = 56 28 : 7 = 4 7 ∙ 6 = 42 7 ∙ 9 = 63

14 : 7 = 2 2 ∙ 7 = 14 5 ∙ 7 = 35 7 ∙ 6 = 42

ІҮ. Жаңа сабақ: Түсіндіру.

56 ∙ 3

Ауызша көбейту

Жазбаша көбейту

56 ∙ 3 = ( 5 онд. + 6 бірл.) ∙ 3

× 56

3

18

150

168

× 56

3

+ 18

15

168

Бірліктерді көбейтеміз ...

5 онд. ∙ 3 = 15 онд = 150

Ондықтарды көбейтеміз ...

Ондықтарды көбейтеміз ...

6 бірл. ∙ 3 = 18 бірл. = 18

Бірліктерді көбейтеміз ...

Қосамыз ...

150 + 18 = 168

Қосамыз ...

Жауабы: 168

Жауабы: 168

  1. Түсіндіріп шығару. № 2. Үлгі бойынша амалды баған түрінде орында:

× 47 × 86 × 99 × 54

3 4 6 9

21

12

141

  1. Өздік жұмыс. № 4. а ∙ 4 – 26 өрнегінің мәнін тап, мұндағы а = 29, 37, 46.

29 ∙ 4 – 26 = 116 – 26 = 90 37 ∙ 4 – 26 = 148 – 26 = 122 46 ∙ 4 – 26 = 184 -26 = 158

Ү. Өткен материалды бекіту.

1. Жұптық жұмыс. № 5. 2. Есеп шығару. № 6.

К ариб – 48 жағажай Шешуі: (48 ∙ 4) – 48 = 192 – 48 = 144

Демалу - ?, 4 есе артық, ? артық Жауабы: демалу орны 192, 144 артық.

3. № 8. Текшенің бір жағының аудан 64 см2 . текшенің көлемін тап.

8 ∙ 8 = 64, олай болса текшенің көлемі = 8 ∙ 8 ∙ 8 = 512(см3)

  1. Өздік жұмыс. № 9 Тиісті санды тауып, орнына қой.

  2. Жұптық жұмыс. № 10.

ҮІ. Сабақты қорыту: № 12.(жылдамдыққа)ҮІІ.Үйге тапсырма: № 3, 5. 245 бет. Бағалау

138. Тақырыбы: Екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттап жазбаша көбейту

Мақсаты: Оқушыларды екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға разрядтан аттап жазбаша көбейту біліктігін бекіту, білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу

Түрі: бекіту сабақ. Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік жұмыс.

Көрнекілігі: кестелер, сызбалар, суреттер.

Сабақтың түрі: І. Ұйымдастыру кезеңі:

  • Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.

ІІ. Білімін тексеру: 1) математикалық диктант

58+1 60+9 75-70 3 ∙ 2 6 : 2 4 ∙ 5

70+1 91-1 27-20 2 ∙ 3 10 : 2 20 : 4

2). Ауызша жұмыс.Ойын « Санды тап» (карточкалармен жұмыс, көру арқылы)

ІІІ. Өткен материалды бекіту. 1.Түсіндіріп амалдарды орында. №1, № 2.

№ 3. Есепті әр түрлі тәсілмен шығар.

42 ∙ 2 ∙ 7 = 588 немесе 42 ∙ 2 = 84 84 ∙ 7 = 588 Жауабы: бір аптада 588 шелек су кетеді.

  1. Жұптық жұмыс. № 4.

  2. Ауызша . № 5. Кестені толтыр. (28 ∙ 6 = 168; 47 ∙ 6 = 282; 39 ∙ 6 = 234.)

  3. Өздік жұмыс. № 7. Теңдеуді шеш. 6.Есеп шығару. № 9.

1) 12 ∙ 4 = 48 (см) 1 –қатардағы жолақтың ұзындығы.

2) 48 ∙ 3 = 144 (см) – үш қатардағы жолақтың ұзындығы.

ІҮ. Сабақты қорыту. Шығармашылық жұмыс. № 10. Топтық талдау. № 11.

Ү .Үйге тапсырма: № 6, 8. 246 - 247 бет. Бағалау

139. Тақырыбы: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға разрядтан аттап жазбаша көбейту

Мақсаты: Оқушыларды екі таңбалы санды бір таңбалы санға разрядтан аттап жазбаша көбейту біліктілігін бекіту; бағанға қысқаша жазып көбейтумен таныстыру; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу

Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:

Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.

Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.

ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 6, 8. ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.

Ауызша жұмыс. 1. Көбейту кестесі бар карточкалар таратып беру (2,3,4,5,6,7, 8, 9)

2 ∙ 2 = 4 2 ∙ 5 = 10 2 ∙ 8 = 16

2 ∙ 3 = 6 2 ∙ 6 = 12 2 ∙ 9 = 18

2 ∙ 4 = 8 2 ∙ 7 = 14 2 ∙ 10 = 20

ІҮ. Өткен материалды бекіту. № 1.

Баған түрінде көбейту

Толық жазылуы

Қысқаша жазылуы

× 56

3

18

15

168

бірліктерді көбейтеміз ...

1

× 56

3

168

Бірліктерді көбейтеміз ...

ондықтарды көбейтеміз ...

Бірліктер санын жазамыз, ал ондықтар санын есте сақтаймыз...

қосамыз ...

Ондықтарды көбейтеміз ...

Есте сақтаған санды қосамыз ...

Жауабы: 168

Жауабы: 168

  1. Ұжымдық жұмыс. № 2, № 3 тапсырмалар көбейтуді оқып үйренуге көмектеседі. Түсіндіріп шығарукерек.

  2. Жұптық жұмыс. № 4. Тиісті санды тауып, орнына қой.

36 ∙ 3 + 92 = 200 48 ∙ 4 – 92 = 100 128 – 57 ∙ 2 = 14 85 + 63 ∙ 5 = 400

  1. № 5. Қысқаша жазылуы бойынша есеп құрастыр және оны шығар:

А қ қайың – 45 жыл ? жыл Шешуі: 45 + 45 ∙ 3= 45 + 135 = 180

Е мен - ? жыл, 3 есе артық Жауабы: 180 жыл

Өздік жұмыс. № 8. Тиісті амал таңбасын және жақшаларды қой:

29 ∙ 3 +13 100 94 ∙ 4 – 76 300 900 – (68 ∙ 4) 628

  1. Геометриялық материалмен жұмыс. № 9.

S = 28 ∙ 6 = 168 S = 28 ∙ 3 = 84

Ү. Сабақты қорыту: Бүгінгі сабақтан не үйрендіңдер?

1). Шығармашылық. № 10.

2) (тақтада жылдамдыққа уақытпен) № 11.

ҮІ. Үйге тапсырма: № 6, 7. 248 бет Бағалау.

140. Тақырыбы: Нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша көбейту.

Мақсаты: Оқушыларды нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша көбейтумен таныстыру, білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу

Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:

Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.

Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.

ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 6, 7. ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.

Ауызша жұмыс. Көбейту кестесі бар карточкалар таратып беру

ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.

  1. № 1. Бірліктерді, ондықтарды, жүздіктерді көбейту реті.

260 ∙ 2

Ауызша көбейту

260 ∙ 2 = 26 онд. ∙ 2 = 52 онд. = 520

Жазбаша көбейту

1

× 260

2

520

Бірліктерді көбейтеміз ...

1

× 260

2

520

Ондықтарды көбейтеміз ...

Ондықтарды көбейтеміз ...

Жүздіктерді есте сақтаймыз ...

Жүздіктерді есте сақтаймыз ...

Жүздіктерді көбейтеміз ...

Жүздіктерді көбейтеміз...

Есте сақтаған жүздіктерді қосамыз ...

Есте сақтаған жүздіктерді қосамыз ...

Жүздіктер разрядына жазамыз ...

Жауабы: 520

Жауабы: 520

№ 2. (бекіту) Амалдарды орында.

× 140 × 480 × 250 × 170 × 160

3 2 3 5 4

420 960 750 850 640

280 см ∙ 3= 28 дм ∙ 3 = 84 дм = 840 см;

Ү. Өткен материалды пысықтау:

1. № 3. Ш: × 120

2

240 Жауабы: 240 орындық.

№ 3(2) Ш: × 270 + 270

2 540

540 810 Жауабы: барлығы 810 ыдыс.

  1. Өздік жұмыс. № 4. Кестені толтыр.

110 ∙ 2 – 100 = 220 -100 = 120 220 ∙ 2 – 100 = 440 – 100 = 340 т.с.с.

  1. Топтық жұмыс . (3 оқушы әр қатардан) № 8.

  2. Жұптық жұмыс. № 6. Өрнек құрып, оның мәнін тап.

94 ∙ 7 – 36 ∙ 6 = 679 – 216 = 463 (980 + 20) – 300 : 3 = 1000 – 100 = 900

  1. Ұжыммен жұмыс. № 8. Қалып қойған сандарды тауып, орнына қой:

62 ∙ 2 = 72 олай болса, 72 : (6 ∙ 6 ∙ 6) = 2

93 - 29 = 700 (9 ∙ 9 ∙ 9) - 700 = 729 – 700 = 29

83 – 102 = 412 (8 ∙ 8 ∙ 8) – 102 = 512 – 100 = 412

  1. Ауызша . № 9. Ж: ыдыстың жартысына су құйылған.

Ү. Сабақты қорыту:

№ 10. Амалдарды орында: (х ∙ 10 + 50) : 5 = 130

Х ∙10 + 50 = 130 ∙ 5

Х ∙ 10 + 50 = 650

Х ∙ 10 = 650 – 50

Х ∙ 10 = 600

Х = 600 : 10

Х = 60

60 ∙ 10 + 50 = 650

ҮІ.Үйге тапсырма: № 5, 7. 250 бет. Бағалау

141. Тақырыбы: Үш таңбалы санды бір таңбала санға разрядтан аттап жазбаша көбейту

Мақсаты: оқушыларды үш таңбалы санды бір таңбала санға разрядтан аттап жазбаша көбейту тәсілімен таныстыру; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу

Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өздік, жұптық. Көрнекілігі. схема, кестелер, суреттер.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.

Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.

ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 5, 7.

ІІІ. Білімін бекіту: 1.ауызша жұмыс.

7 ∙ 7 = 49 7 ∙ 4 = 28 3 ∙ 7 = 21 56 : 7 = 8

8 ∙ 7 = 56 28 : 7 = 4 7 ∙ 6 = 42 7 ∙ 9 = 63

14 : 7 = 2 2 ∙ 7 = 14 5 ∙ 7 = 35 7 ∙ 6 = 42

ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.

1.

Баған түрінде көбейту

Толық жазылуы

Қысқаша жазылуы

× 174

4

+ 16

280

400

696

Бірліктерді көбейтеміз ...

× 174

4

16

28

4

696

21

× 174

4

696

Бірліктерді көбейтеміз ...

Ондықтарды көбейтеміз ...

Бірліктерді жазамыз да, ондықтарды есте сақтаймыз ...

Жүздіктерді көбейтеміз ...

Ондықтарды көбейтеміз ...

Есте сақталған ондықтарды қосамыз ...

Жүздіктерді көбейтеміз ...

Есте сақталған жүздіктерді қосамыз ...

Жауабы: 696

Жауабы: 696

№ 2. Баған түрінде көбейтуді орында. Көбейтудің толық және қысқаша жазылуын жаса.

126 374 286 179

× 3 × 2 × 4 × 5

378 748 1144 895

№ 3. Жазуды қалпына келтір:

278 102 346 478 195

× 3 × 6 × 2 × 2 × 4

834 612 692 956 780

Ү. Өткен материалды бекіту:

1 . Есеп шығару. № 4.

Ү ңгірдің төбесінде – 136 жарқанат ? Шешуі: 136 + (136 ∙ 3) = 136 + 408 = 544

Үңгірдің түбінде - ?, 3 есе көп Жауабы: барлығы 544 жарқанат

( Қосымша түсінік беруге болады: Сталактиттер – үңгірдің төбесіндегі салбыраған мұз сүңгілер түрінде жинақталған тұздар, ал сталагмиттер - үңгірдің түбінен жоғарыға көтерілген тұз шөгінділері. Мамонт үңгірі Кентукки штатында орналасқан.)

2. Өздік жұмыс. № 5. Амалдар тізбегін орындасаң, сен әлемдегі еңүлкен Мамонт үңгірінің ұзындығының мәнін білетін боласың:

∙ 3 - 400 ∙ 2 + 316

3. Жұптық жұмыс. № 7. Теңдеулерді шеш.

4. № 8.

6 ц картоптың үштен бірі - 50 кг Шешуі: 6 ц = 600 кг.

Неше қап - ? 600 : 3 = 200(кг) картоптың үштен бір бөлігі

200 : 50 = 4(қапқа картоп салынды)

№ 9. Периметрі 16 см- ге тең шаршы сыз. Осы шаршының ауданын тап.

16 : 4 = 4(см) шаршының бір қабырғасының ұзындығы.

Шаршының ауданы S = 4 ∙ 4 = 16 см2

ҮІ. Сабақты қорыту: 1.Шығармашылық жұмыс. № 10 2.№ 11. Жылдамдыққа.

Үйге тапсырма: № 6, 252 бет. Бағалау.

142. Сабақтың тақырыбы: Үш таңбалы санды бір таңбала санға разрядтан аттап жазбаша көбейту

Мақсаты: Оқушыларды үш таңбалы санды бір таңбала санға разрядтан аттап жазбаша көбейту тәсілімен таныстыру; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу

Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, іздену. Көрнекілігі: сызба,кестелер, суреттер.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 6. ІІІ. Пысықтау: ауызша жұмыс.

а) Әр түрлі тәсілмен оқу және «тізбек бойымен» шешу:

29 + 8 = 37 51 – 7 = 44 38 + 27 = 65 80 – 34 = 46

37 + 7 = 44 63 – 8 = 55 74 + 10 = 84 50 – 27 = 23

46 + 5 = 51 92 – 5 = 87 13 + 88 = 101 90 – 62 = 28

ІҮ. Мақсат қою кезеңі: сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.

Ү. Тірек білімді еске түсіру:

1. № 1. Ойын түрінде екі таңбалы және үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейтуді ауызша орындау. (300 : 30 = 3 Меркурий; т.с.с.)

№ 2. (жанама түрде) 12 ∙ 30 = 360 ғарышта болған уақыт.

Сергіту сәті: мұғалім сандарды атайды: 10, 15, 12, 14, 11, 13, 18, 19, 8, 17.

Егер сан екіге бөлінсе – оқушылар екі рет секіреді, ал егер бөлінбесе – бір рет орнында адымдайды. ҮІ. Өткен материалды бекіту.

  1. № 3. (мысалдарды шеше отырып ҚР тұңғыш ғарышкері Т.Мұсабаевтың фамилиясын табады.)

300 : 5 = 60

С

30 ∙ 8 = 240

Ұ

233 ∙ 4 = 932

Б

208 ∙ 2 = 416

Е

136 ∙ 3 =408

М

408

240

60

50

932

50

416

900

М

Ұ

С

А

Б

А

Е

В

  1. Жұптық жұмыс. № 4. Амалдар тізбегін орында:

6 ∙ 124 = 744 + 256 = 1000 237 ∙ 3 = 711 + 289 = 1000

  1. Өздік жұмыс. № 6. Теңдеулерді шеш:

Х + 284 = 174 ∙ 4 900 – х = 283 ∙ 2

Х + 284 = 696 900 – х = 566

Х = 696 – 284 х = 900 - 566

Х = 412 х = 334

412 + 284 = 696 900 – 334 = 566

  1. Ұжымдық жұмыс. № 8.

Қ ыздар – 38 жұлдыз ? Ш: 38 + 16 = 54

Ұлдар төрт жағынан - 16 ж. жұлдыз Ж: 54 жұлдызды бақылады.

  1. Геометриялық материалмен жұмыс. № 9.

ҮІІ. Бекіту: бүгінгі сабақта не істедік, неге үйрендік?

  1. Шығармашылық жұмыс. № 10.

  2. Қалып қалған сандарды орнына қой. ( : = 8 (қалд.5) ; 37 : 4= 8(қалд.5)

  3. Баған түрінде көбейтуді орында.№ 12.

ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 5, 7. 254 бет. бағалау.

143. Тақырыбы: Үш таңбалы санды бір таңбала санға разрядтан аттап жазбаша көбейту

Мақсаты: Оқушыларды үш таңбалы санды бір таңбала санға разрядтан аттап жазбаша көбейту тәсілімен таныстыру; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу

Әдісі: қайталау, талдау, сұрақ – жауап. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:

Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.

Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,

Жүрегіме басып ұстай қаламын.

Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,

Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

-Міне, жүрегіміздегіосындай жылумен сабағымызды бастаймыз.

ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 5, 7. ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.

Ауызша жұмыс. (1)

8 ∙ 8 = 64 3 ∙ 7 = 21 72 : 8 = 9 42 : 7 = 6

64 : 8 = 9 9 ∙ 7 = 63 8 ∙ 9 = 72 35 : 7 = 5

2) Математикалық диктант:

- 360 және 60 сандарының қосындысын ата. 18 бен 12 сандарының көбейтіндісі неге тең?

- 500 және 25 сандарының айырмасы неге тең? 660 және 3 сандарының бөліндісін ата.

- 80- ді 3 есе арттыр; 900- ді 3 есе кеміт.

ІҮ. Өткен материалды бекіту.

  1. Есептеу дағдыларын пысықтауға тапсырмалар:

№ 1. Жұптық жұмыс.

239 ∙ 2 = 478 374 ∙ 2 = 748 159 ∙ 3 = 477 239 ∙ 3 = 717  384 ∙ 3 = 1152

  1. Өздік жұмыс. № 3. Өрнектің мәнін тап.

а ∙ 4 – 126 , мұндағы а = 144; 258; 396.

144 ∙ 4 – 126 = 576 – 450 = 126. 258 4 -126 =906

  1. Жұптық жұмыс. № 4. Салыстыр.

342 ∙ 2 › 1000 – 384 156 см ∙ 3 › 460см - 85 см

283 ∙ 3 + 124 ‹ 980 800 кг – 227кг ∙ 2 › 320 кг

  1. Қатар бойынша шығару. № 5 теңдеулерді шеш.

  2. Есеп шығару. № 6. Есепті әр түрлі тәсілмен шығар.

І – 4кг қант Шешуі: (4 + 2) ∙ 160 = 6 ∙ 160 = 960

ІІ – 2 кг қант ? төледі Жауабы: барлығы 960 тг төленді

1кг – 160 тг

6.Өздік жұмыс: № 7. Ауданы 25 см2 шаршы сыз. Осы шаршының бестен бір бөлігін боя.

7.Қатар бойынша № 8. Қалдықпен бөлуді орында және тексер.

6 : 9 (бастауыш білім көлемінде мүмкіндігі шектеулі); 13 : 7 = 1(қалд. 6 7 ∙ 1 + 6 = 13 Ү. Сабақты қорыту:

1) Шығармашылық жұмыс. № 9. 2) Жылдамдыққа. № 10

ҮІ. Үйге : № 2, 255 бет. Бағалау.

144. Тақырыбы: Қайталау.

Мақсаты: Бұрын өтілген материалды қайталау және бекіту, дағдыларын жетілдіру; салыстырып, талдай білуін пысықтау.

Әдісі: түсіндіру, сұрақ –жауап, ойлау, іздену, өздік жұмыс. Көрнекілігі: суреттер, сызба, кестелер. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 2. ІІІ. Еске түсіру: ауызша жұмыс.

Карточкалардағы көбейту, бөлу кестесі. ІҮ. Өткен материалды бекіту:

№ 1. Ауызша амалдарды орындау.

  1. ∙ 3 = 81 186 ∙ 2 = 372 49 ∙ 4 = 196 236 ∙ 2 = 472

2. Ұжыммен. № 2. Кестені толтыр:

  1. Өздік жұмыс. № 3. Амалдар тізбегін орында.

(180 ∙ 2 + 140 ) + (180 ∙ 3 – 40) = (360 + 140) + (540 -40) = 500 – 500 = 0

  1. Жұптық жұмыс. № 4. Салыстыр:

5 дм 3 см ∙2 ‹ 120 см 6м 4см ∙ 3 ‹ 250 см 700 кг – 126 кг ∙ 2 › 300 кг

  1. Ұжыммен. № 5. Теңдеулерді шеш. 4.Есеп шығару. № 6.

1 күнде – 200л су Шешуі: 1аптада - 7 күн, олай болса 200 л ∙ 7 1400 л

1 аптада - ?л ағады. ( 200 л ∙ 5 1000 л)

(суды үнемдеу туралы тәрбиелік жұмыс жүргізуге болады.)

№ 8. Схема бойынша есептер құрастыр және оларды шығар.

  1. Ш: 280 + (280 + 40) 280 + 320 600 Ж: барлығы 600 км.

  2. Ш: 980 – 640 340 Ж: қалғаны (әлі) 340 км керек.

№ 9. Өздік жұмыс. сынық сызық сызып, оның ұзындығын тап.

Ү. Сабақты қорыту: 1).№ 10. Шығармашылық жұмыс. 2) № 11. Жылдамдыққа.

ҮІ. Үйге тапсырма: № 7. 257 бет. Бағалау.

145. Тақырыбы: Әрбір разряд бірліктері сол санға бөлінетін екі таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлу. (84: 2)

Мақсаты: Әрбір разряд бірліктері сол санға бөлінетін екі таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлумен таныстыру; есептеу дағдыларын жетілдіру; салыстырып, талдай білуге баулу

Әдісі: түсіндіру, сұрақ –жауап, ойлау, іздену, өздік жұмыс.

Көрнекілігі: суреттер, сызба, кестелер.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру:№7.ІІІ.Өткенді пысықтау, еске түсіру. 1. Ауызша жұмыс.

8 ∙ 8 = 64 3 ∙ 7 = 21 72 : 8 = 9 42 : 7 = 6

4 : 8 = 9 8 ∙ 9 = 72 9 ∙ 7 = 63 35 : 7 = 5

2 ∙ 8 = 16 2 ∙ 2 = 4 2 ∙7 = 14 1 ∙ 2 = 2

2 ∙ 9 = 18 0 ∙ 2 = 0 2 ∙ 6 = 12 3 ∙ 2 = 6

ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:

№ 1(түсіндіру, талдау)

84 : 2

Ауызша бөлу

Жазбаша бөлу

84 : 2 = (8 онд. + 4 бірл.) : 2

84 2

..

- 84 2

8 42

- 4

4

0

Бірінші толымсыз бөлінгішті табамыз ...

8 онд. : 2 = 4 онд. =40

Ондықтарды бөлеміз ...

Бөліндінің мәніндегі цифрлар санын анықтап аламыз ...

4 бірл. : 2 = 2 бірл. = 2

Бірліктерді бөлеміз ...

Ондықтарды бөлеміз ...

40 + 2 = 42

Қосамыз ...

Бірліктерді бөлеміз ...

Жауабы: 42

Жауабы: 42

№ 2. Амалдарды түсіндіре отырып орындау, бастапқы үлгі бойынша.

- 93 3 - 8 4 4 - 42 2

9 31 8 4 21

- 3 - 4 - 2

3 4 2

0 0 0

№ 3. Кестені толтыр:

а

24

48

64

66

84

а : 2

12

24

32

33

42

а : 2 + 28

40

52

60

61

70

Өздік жұмыс. № 4 Өрнектердің мәндерін тап:

66 : 3 ∙ 3 = 66 300 + 96 : 3 = 300 + 31 = 331 720 – 64 : 2 + 35 = 720 – 32 + 35 = 723

48 : 2 ∙ 3 = 72 800 – 44 : 2 = 800 – 22 = 778 130 + 84 : 2 – 68 = 130 + 42 – 68 = 104

Жұптық жұмыс. № 5. Қалып қойған сандарды орнына қой:

8 дм 4 см : 2 = 42 см 9 ц 6 кг : 3 = 302 кг

6 м 3 дм : 3 = 31 дм 4 ц 8 кг : 4 = 102 кг

Ү.Өткен материалды бекіту: 1.№ 6. Теңдеулерді шеш. 2.Есеп шығару. № 7.

  1. Ш: 46 : 2 = 23 Жауабы: Әр балаға 12 асықтан

  2. Ш: 26 : 2 = 13 Жауабы: әр командада 13 баладан.

8.

Х ауызға түске дейін – 260 л су ? Шешуі: 260 + 260 ∙ 2 = 260 + 520 = 780

Түстен кейін - ?, 2 есе артық Жауабы: барлығы 780 л су.

№ 9. Фигураның боялған бөлігінің ауданын тап. (12 см2 )

ҮІ. Бекіту: - Сабақта біз не істедік? Қай тапсырма ұнады? Неге?

1) Шығармашылық жұмыс. № 10. 2) Ауызша жұмыс жылдамдыққа. № 11

І. Үйге тапсырма: № № 7, 12. 259 бет. 2. бағалау.

146. Тақырыбы: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлу.

Мақсаты: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлу тәсілімен таныстыру,

(42 : 3), шығару біліктігін, дағдыларын жетілдіру;

Әдісі:түсіндіру,талдау,сұрақ–жауап,өздік жұмыс.

Көрнекілігі:сызбалар,кестелер, суреттер. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:

Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.

Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,

Жүрегіме басып ұстай қаламын.

Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,

Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз.

ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 7, 12 . ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.

  1. Санды қолайлы қосылғыштардың қосындысы түрінде жазып, шығар.

38 : 2 = (20 +18 ) : 2 = 20 : 2 + 18 : 2 = 10 + 9 = 19

56 : 4 = (40 + 16) : 4 = 40 : 4 + 16 : 4 = 10 + 4 = 14

57 : 3 = (30 + 27) : 3 = 30 : 3 + 27 : 3 = 10 + 9 = 19

  1. Дөңгелек ондықтарды бір таңбалы санға бөлу.

30 : 3 = 10; 40 : 4 = 10 50 : 5 = 10 60 : 6 = 10 т.с.с.

ІҮ: Жаңа материалды түсіндіру.

42 : 3

- 42 3

..

бірінші толымсыз бөлінгішті табамыз;

Бөлінді мәніндегі цифрлар санын анықтап аламыз;

42 3

- 3 14

- 12

12

0

Бөлу амалын орындаймыз;

Ондықтарды бөлеміз ...

4онд. : 3 = 1онд.(қалд.1 онд.) =

1 онд.(қалд.10бірл.)

Бірліктерді бөлеміз ...

12 бірл. : 3 = 4 бірл. = 4

Жауабы: 14

№ 2. Бөлуді түсіндіре отырып орындау. Ү. Өткен материалды бекіту.

1. Жұптық жұмыс. № 3. Өрнектердің мәндерін тап:

45 : 3 + 15 = 15 + 15 = 30 84 + 64 : 4 = 84 + 16 = 100 100 – 54 : 3 = 100 – 18 = 82

2. № 4. Қатесін тап. (өзін – өзі бақылау)

- 5 6 4 - 3 8 2 - 76 4

4 14 2 19 4 19

- 16 - 18 - 36

16 18 36

0 0 0

  1. Теңдеуді шеш. № 5.

  2. № 6. Есепті кесте бойынша құрастырып, шығар:

Ш: 78 : ( 52 : 4) = 78 :13 = 6 Ж: 6 қорап кәмпит.

№ 8. Тік төртбұрыштың периметрін тап.

Ұзындығы – 48 см

Ені -?, ұзындығынан 3есе кем.

Р = ? Р = (48 + 48 : 3) ∙ 2 = 64 ∙ 2 = 128(см)

ІҮ. Сабақты қорыту: 1). Шығармашылық жұмыс № 9. 2) жылдамдыққа № 10.

Ү. Үйге тапсырма: № 7. 261 бет.

147. Тақырыбы: Нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлу

Мақсаты: Оқушыларды нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлумен таныстыру (260: 2), көбейту және бөлудің мағынасын бекіту, математикаға деген қызығушылығын арттыру; ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Әдісі : сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік, жұппен

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.

Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.

Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 7. ІІІ. Өткенді еске түсіру.

  1. Ауызша жұмыс.

580 бірл. = 58 онд. 34онд. = 340 бірл.

620 бірл. = 62 онд. 76 онд. = 760 бірл.

  1. 26 : 2 = 13 48 : 4 = 12 36 : 3 = 12

ІҮ. Мақсат қою кезеңі. Сабақ тақырыбы мен мақсатын хабарлау.

Ү. Жаңа материалды түсіндіру:

1. Шешуін түсіндір. № 1.

260 : 2

Ауызша бөлу

Жазбаша бөлу

260 : 2 = 26 онд. : 2 =

13 онд. = 130

260 2

...

Бірінші толымсыз бөлінгішті табамыз;

Бөлінді мәніндегі цифрлар санын анықтаймыз;

- 260 2

2 130

- 6

6

0

Бөлуді орындаймыз;

Жүздіктерді бөлеміз ...

ондықтарды бөлеміз ...

Бірліктерді бөлеміз ...

Жауабы: 130

Жауабы: 130

2. Жұптық жұмыс. № 2. Өрнектердің мәндерін тап:

680 : 2 + 60 = 340 + 60 = 400 700 – 480 : 4 = 700 -120 = 580

960 : 3 – 30 = 320 – 30 = 290 860 – 360 : 3 = 860 – 120 = 740

ҮІ. Өткен материалды бекіту.

  1. № 3. Заттардың жаңа бағасын тап.

860 2 - 640 2 - 880 2

- 8 430 6 320 8 440

- 6 - 4 - 8

6 4 8

0 0 0

Жауабы: жаңа бағалары 430 тг, 320 тг, 440тг.

  1. № 4. (қақпан- тапсырма, өзін- өзі бақылау)

360 тг 3 м мата сатып алынды. Егер матаның бағасын 3 есе арттырса, дәл сол ақшаға неше метр мата сатып алуға болады?

Ш: - 360 3 × 120 360 : 360 = 1

3 120 3

- 6 360 Жауабы: 1 м мата алуға болады.

6

0

  1. Өздік жұмыс. № 5. Тиісті санды тауып, орнына қой:

  2. Жұптық жұмыс. № 6. Теңдеуді құрып, оны шеш.

Х ∙ 2 = 400 + 40 х ∙ 3 = 1000 - 40

Ү.Сабақты қорыту. Біз бүгін сабақта немен таныстық? 1) Шығармашылық жұмыс № 8.

2) Ауызша № 9. ҮІ. Үйге тапсырма: № 7, 262 бет 2. Бағалау.

148. Тақырыбы: Әрбір разряд бірліктері сол санға бөлінетін үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлу

Мақсаты: Оқушыларды әрбір разряд бірліктері сол санға бөлінетін үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлумен таныстыру; зейінін, жадын, тілін дамыту.

Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, өздік . Көрнекілігі: сызбалар, кестелер,суреттер.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.

Адамның күлкісі – әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс біздің сезіміміздің сарасының ашылуына жол ашады. Күлкі арқылы көңіл күйлеріңді білдіріліп көріңдер. Бір- біріңе жымиыңдар, күлкілеріңді сыйлаңдар. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 7. ІІІ. Білімді тиянақтау: Ауызша жұмыс.

а) 2 ∙ 3 = 6 4 ∙ 3 = 12 6 ∙ 3 = 18 8 ∙ 3 = 24 1 ∙ 3 = 3 0 ∙ 3 = 0

ә) Сандарды разрядтық бірліктерге бөлу.

549 = 5 жүзд. 4 онд. 9 бірл. 9 жүзд. 6 онд. 3 бірл. = 963

246 = 2 жүзд. 4 онд. 6 бірл. 8 жүзд. 5 онд. 2 бірл. = 852

ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.

  1. Оқулықпен жұмыс. Жазбаша бөлуді мұғалімнің көмегімен орындау.

  2. № 2 тапсырманы оқушылар түсінік бере отырып шешеді.

№ 3 тапсырма арқылы балалар өз білімдерін жетілдіреді.

Ү. Өткен материалды бекіту:

1. Оқулықтағы № 4,5,6,7 жазбаша бөлу тәсілін бекіту мен пысықтауға берілген, оны:

№ 4 жұптық жұмыс, № 5 топтық жұмыс, № 6 өздік жұмыс, № 7 ұжыммен орындауға болады.

2. № 8. Есепті теңдеу құру арқылы шығару. 234+ (234 : 2) + х = 500

№ 9. Геометриялық фигурамен жұмыс.

Ұзындығы – 8 см 8 : 4 = 2(см) ені

Ені -?, 4 есе қысқа Р = 8 + 2 + 8 + 2 = (8 + 2) ∙ 2 = 20 (см)

Р = ? S = ? S = 8 ∙ 2 = 16( см2)

Есеп шығару. № 10.

І күні - 484 кг көкөніс Ш: 484 : 2 = 242

ІІ күні – екіден бір бөлігі сатылды. Ж: екінші күні 242 кг көкөніс сатылды.

ҮІ. Сабақты қорыту: 1) Шығармашылық жұмыс. № 11, дұрыс жауабын ата.

2) № 12 жылдамдыққа бөлуді орында.

ҮІІ. Үйге тапсырма: № 5 (3) 264 бет. Бағалау.

149. Сабақтың тақырыбы: Әрбір разряд бірліктері сол санға бөлінетін үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлу

Мақсаты: Оқушыларды әрбір разряд бірліктері сол санға бөлінетін үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлумен таныстыру; зейінін, жадын, тілін дамыту.

Көрнекілігі: кестелер, сызбалар. Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өзіндік, жұптық жұмыс.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.

  • Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.

ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 5(3). ІІІ. Өткенді пысықтау: ауызша жұмыс.

4 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12

32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3

32 : 4 = 8 18 : 9 = 2 36 : 4 = 9 12 : 3 = 4

ІҮ. Мақсат қою кезеңі. Ү. Өткен материалды бекіту.

1. Ауызша № 1. Амалдарды орында.

24 : 2 = 12 69 : 3 = 23

240 : 2 = 120 690 : 3 = 230

246 : 2 = 123 693 : 3 = 231

2. Оқулықпен жұмыс. № 3. Өрнек құрып, оның мәндерін тап.

(290 + 79) : 3 = 369 : 3= 123 (1 кг – 756г) : 2 = (1000г- 756 г) : 2 = 244 : 2 = 122

  1. Өздік жұмыс. № 4, 5.

  2. Есеп шығару. № 7.

І күні – 143 көшет, 2есе аз Ш: 600 – (143 + 143 ∙ 2) = 600 – 429 = 171

І І күні 600 көшет Ж: үшінші күні 171 көшет отырғызылды.

ІІІ күні - ?

№ 8.

  1. футболка -846 тг Шешуі: 846 : 2 = 423 (тг) 1 футболка

3 бас киім – 639 тг 639 : 3 = 213 (тг) 1 бас киім

1 ф. 1 б киімге - ? қымбат Ж: футболка 2есе, бас киім 3 есе қымбат.

(ауызша талдаумен де шектелуге болады)

ҮІІ. Сабақты қорыту:

  1. Шығармашылық жұмыс. № 10.

  2. Жылдамдыққа № 11.

ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 2, 6. 265 бет.

150. Тақырыбы: Қайталау

Мақсаты: «Көбейту және бөлу» тақырыбы бойынша білім, білік, және дағдыны жетілдіру; танымдылық қабілетін, математикалық тілін дамыту.

Әдісі: сұрақ-жауап, іздену, ауызша және жұппен жұмыс. Көрнекілігі: кестелер, сызбалар, үлестірмелер.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Балалар, сендерге табыс тілеймін, Жарық пен жылу, денсаулық! Бір – біріңе сендер де, тілеңдер біраз жақсылық.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 2, 6. ІІІ. Алған білімін бекіту. ауызша жұмыс. мәндерін тап .

4 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12

32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3

32 : 4 = 8 18 : 9 = 2 36 : 4 = 9 12 : 3 = 4

  1. Математикалық диктант.

1. Екі санның қосындысының мәні 46 тең. Олардың біреуі 6. Екінші сан неге тең?

(х + 6 = 46 46 - 6=4 0)

2. Екі санның айырмасының мәні 5. Сандардың біреуі 24. Екінші сан неге тең?

( х – 24 = 5 24 + 5 = 29)

3. 12 және 7 сандарының қосындысының мәнін табыңдар. (12 + 7 = 19)

ІҮ. Өткен материалды бекіту. 1.Жұптық жұмыс. № 1. Өрнектердің мәндерін тап.

а ∙ 4 d : 3

122 ∙ 4 = 488 309 : 3 = 103

243 ∙ 4 = 972 678 : 3 = 226

204 ∙ 4 = 816 942 : 3 = 314

№ 2. Амалдарды дұрыс орындасаң, Верный қаласының салынғанына 2010 жылға дейін неше жыл өткенін білесің.(дүниетанымддық)

20 ∙ 6 = 120 : 3 = 40 ∙ 4 =160 – 4 = 156(жыл)

  1. Жұптық жұмыс. № 3. Веный қаласының кәзіргі атын табасың. «Алматы»

  2. Өздік жұмыс. № 3. Кестені толтыр.

  3. Топтық жұмыс. № 4. (үш бағанды үш топ орындайды)

  4. № 5 күрделі теңдеуді тақтада және дәптерде орындау.

№ 6. Ауызша . 8 ∙ (24 : 4) = 8 ∙ 6 = 48 Ж: 48 адам қызмет етеді.

№7.

М едбике – 28 Ш: 150 – (28 + 28 3) = 150 – 112 = 38

Дәрігер - ?, 3есе көп 150 адам Ж: тазалыққа жауап беруші 38 адам

Тазалыққа ж. беруші - ? № 8. Текшенің көлемін табу.

Ү.Қорыту. Бүгін не білдік? 1) Шығармашылық жұмыс. № 9. 2) жылдамдыққа № 10

ҮІ. Үйге тапсырма: қайталау. Бағалау.

151. Тақырыбы: Бақылау жұмысы № 7.

Мақсаты: Оқушылардың көбейту мен бөлу амалдары туралы білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу, білуге баулу.

Әдісі: өздік жұмыс. Көрнекілігі: тақтадағы жазу, дәптер, сызбалар. Түрі: бақылау.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.

Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,

Жүрегіме басып ұстай қаламын.

Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,

Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз.

ІІ. Мақсат қою кезеңі: өздігінен жұмыс істей отырып, өткенді қайталау, білімін тиянақтау.

ІІІ. Бақылау жұмысы

І нұсқа

  1. Жауаптарын ғана жаз:

81 : 9 = 9 8 ∙ 6 = 48 12 ∙ 2 = 24 45 : 15 = 3

36 : 6 = 6 7 ∙ 7 = 49 14 ∙ 4 = 56 64 : 16 = 4

  1. Өрнектердің мәндерін тап:

34 ∙ 2 = 68 68 ∙ 4 = 272 369 : 3 = 123

48 ∙ 3 = 144 84 : 2 = 42 446 : 2 = 223

  1. Есептерді шығар.

Дәмхана 16 ағаш орындық және одан 3 есе кем пластик орындық сатып алды. Дәмхана барлығы неше орындық сатып алды?

Ш: 18 : 3 = 5 (пластик)

16 + 5 = 21 Ж: барлығы 21 орындық сатып алды.

  1. Теңдеуді шеш: 2 х = 246

  2. Ұзындығы 12 см, ал ені ұзындығының төрттен бір бөлігіндей тік төртбұрыштың периметрі мен ауданын есептеп тап.

12 : 4 = 3 (см) ені Р = (12 + 3) ∙ 2 = 15 ∙ 2 = 30(см) S = 12∙ 3 = 36(см2)

ІІ нұсқа

  1. Өрнектердің мәндерін тап:

8 ∙ 5 = 40 70 ∙ 5 = 350 6 ∙ 20 = 120 100 ∙ 3 – 9 4 = 64

18 : 6 = 3 9 ∙ 2 = 18 7 ∙ 80 = 560 50 : 5 + 20 = 30

120 : 6 = 20 240 : 6 = 40 42 : 7 = 6 800 : 8 – 8 ∙ 8 = 36

  1. Қалдықпен бөлуді орында және тексер:

31 : 5 = 6(қалд.1) 62 : 9 = 6(қалд. 8)

5 ∙ 6 + 1 = 31 9 ∙ 6 + 8 = 62

  1. Есепті шығар.

Бірдей екі пакетте 16 кг ұн бар. Осындай 5 пакетте неше килограмм ұн бар?

Ш: 5 ∙ (16 : 2) = 5 ∙ 8 = 40 Ж: 5 пакетте 40 кг ұн бар.

  1. Теңдеуді шеш: х : 4 = 120.

  2. Тік төртбұрыштың ұзындығы 20 см тең, ал ені оның бестен бір бөлігіндей. Тік төртбұрыштың периметрі мен ауданын тап.

20 : 5 = 4(см) ені Р = (20 + 4) ∙ 2 = 24 ∙ 2 = 48(см) S = 20 ∙ 4 =80 (см2)

ІҮ. Сабақты қорыту. Үйге тапсырма. қайталау.

152. Тақырыбы: Жоғарғы разряд бірліктері осы санға бөлінбейтін үш таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу.

Мақсаты: Жоғарғы разряд бірліктері осы санға бөлінбейтін үш таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу

Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, есептеу, ұжымдық, өздік.

Көрнекілігі: сызбалар, кестелер, суреттер.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа даярлық, амандасу, түгендеу.

- Балалар, терезеге қараңдаршы. Далада күн сәулесі жарқырап тұр. Бізге сәулесін шашып тұр. Сәуле сендердің тұла бойларыңа тарап, жандарыңды жадыратып тұр.

- Кәне, айналамызға жылу сыйлайық, жүздеріңнен күннің көзіндей күлкі кетпесін.

ІІ. Бастапқы бекіту. ауызша жұмыс.

4 ∙ 6 = 24 6 ∙ 6 = 36 5 ∙ 6 = 30 9 ∙ 6 = 54

20 ∙ 6 = 120 80 ∙ 6 = 480 100 ∙ 6 = 600

10 : 5 = 2 300 : 5 = 60 150 : 5 = 30 45 : 5 = 9

40 : 5 = 8 500 : 5 = 100 100 : 5 = 20

Мақсат қою кезеңі: жоғарғы разряд бірліктері осы санға бөлінбейтін үш таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу

ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру: № 1.

126:2 түріндегі бөлу

Ауызша бөлу

Жазбаша бөлу

126:2=(12 онд. + 6 бірл.):2

1 26 2

..

Бірінші толымсыз бөлінгішті табамыз

Бөлуді орындаймыз:

Бөлінді мәнінің цифрлар санын анықтаймыз

12 он. : 2 = 6 онд. = = 6 онд. = 60

ондықтарды бөлеміз..

1 26 2

12 63

6

6

0

бөлуді орындаймыз

6 бірл. : 2 = 3 бірл. = 3

бірліктерді бөлеміз...

ондықтарды бөлеміз...

60 + 3 = 63

қосамыз...

бірліктерді бөлеміз...

Жауабы: 63

Жауабы: 63

2. Баған тұрінде бөлуді түсіндіре отырып, орында:

2 16 3 328 8 128 4 255 5

21 72 32 4 12 3 25 5

6 8 8 5

6 8 8 5

0 0 0 0