- •Бүлдіргенге барғанда
- •Шахтада
- •Жалқау мысық
- •Сурет бойынша әңгіме құрастыр
- •Үі бөлім. Жақсыдан үйрен
- •Іх тарау. Жаздыгүн шілде болғанда
- •Х тарау. Сарқылмас қазына.
- •Арыстан мен қозы
- •3 Сынып. Математика
- •2.Геометриялық фигураларды сызу.
- •Көбейту және бөлу
- •Кез келген сан мен 1-діңкөбейтіндісінің мәні сол санға тең болады.
- •Егер екі көбейткіштің көбейтіндісінің мәнін бір көбейткішке бөлсе, онда басқа көбейткіш шығады?
- •Егер бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлсе, онда бөлгіш шығады.
- •Белгісіз бөлгішті табу үшін, бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлу керек.
- •Есепте:
- •3 Амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде алдымен жақша ішіндегі амалдар орындалады: ретімен көбейту мен бөлу амалдары, содан соң қосу мен азайту амалдары.
- •К 1см2 вадрат сантиметр - аудан бірлігі.
- •Ауызша көбейту және бөлу
- •Жұптық жұмыс. № 5. Кестені толтыр:
- •Ұжыммен. № 1. Кестені толтыр:
- •Жазбаша көбейту және бөлу.
- •V. Өткен материалды бекіту.
- •Дүниетану- 3 класс
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Білімді тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі .Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі . Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Қағаз қалай жасалады?
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Сергіту сәті V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Дайын панно
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iіі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі: Сабаннан панно жасау.
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі: Сымнан құрастыру
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
Ауызша көбейту және бөлу
№ 81. Тақырыбы: Геометриялық фигураларды латын әріптерімен белгілеу
Мақсаты: оқушыларды геометриялық фигураларды латын әріптерімен белгілеу және латын бас әріптерінің жазылуымен таныстыру, көбейту және бөлудің мағынасын бекіту, арифметикалық амалдардың мәнін ашу; математикаға деген қызығушылығын арттыру; ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Түрі: жаңа сабақ.
Әдісі : сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік, жұппен
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Мақсат қою кезеңі. Сабақ тақырыбы мен мақсатын хабарлау. геометриялық фигураларды латын әріптерімен белгілеу және латын бас әріптерінің жазылуымен таныстыру
ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру:
Геометриялық фигураларды белгілеу үшін латынның: A, B, C, D, E ........әріптері пайдаланылады.
Фигураларды ата:
нүктелер |
Кесінділер |
түзулер |
көпбұрыштар |
|
|
|
О Т
А
D F |
№ 2. Практикалық жұмыс. АВСD төртбұрышының қабырғаларының ұзындығын өлше. АВ = 2 см, ВС = 2 см,
СD = 4 см, DА = 1 см.
Ең ұзын қабырғасын ата. СD = 4 см
Ең қысқа қабырғасын ата. DА = 1 см
АВСD төртбұрышының қабырғаларын өсу ретімен жаз. DА = 1 см, АВ = 2 см, ВС = 2 см, СD = 4 см. ІҮ.Түсінгендерін тексеру:
Жұптық жұмыс. № 4. Есептерді салыстыр:
а
)
диван – 9 Шешуі: 9 ∙ 6 =
54
орындық ?, 6 есе артық Жауабы: 1 аптада 54 орындық жасады.
ә
)
Түрлі түсті – 40 сурет Шешуі:
40 + 40 : 5 = 40 + 8 = 48
? Жауабы: барлығы 48 сурет.
ақ- қара - ?, 5 есе кем
Есеп шығару. № 5
М. 42 дәптер - 6 бөлді Шешуі: 42 : 6 ∙ 4 = 7 ∙ 4 = 28
Тексерді 4 бөлікті - ? дәптер. Жауабы : 28 дәптер тексерді.
Теңдеулерді шеш: № 6 жылдамдыққа.(4 оқушы тақтада)
х + 256 = 820 960 – а = 175 49 : х = 7 8 ∙ а = 48
Топтық жұмыс: № 7. Қалдықпен бөлуді орында және тексер:
1 топ (1 – 2 бағанды), 2 топ (3-4 бағанды), 3 топ (5- 6 бағанды.)
Өздік жұмыс. № 8, АВЕF тік төртбұрышының ауданын әр түрлі тәсілдермен тап.
(3 + (4 +2)) ∙ 2 = 18 см2 ( 3∙ 4 + 3 ∙2 ) ∙ 2 = (12 + 6) ∙ 2 = 18 т.с.с.
6. Топттық жұмыс. 1топ - № 9; 2топ -№ 12; 3 топ – 13.
Ү. Сабақты қорыту. Біз бүгін сабақта немен таныстық? № 11.
8 + 8 : 4 + ( 8 : 4 3) = 8 + 2 + 6 = 16 (см) Жауабы: ұзындығы 16 см
ҮІ. Үйге тапсырма: 1. № 3, 10. 148 -149 бет 2. Бағалау.
№ 82. Тақырыбы: Натурал сандарды еселік салыстыру.
Мақсаты: оқушыларды натурал сандарды еселік салыстыру, яғни екіншісінен ... есе үлкен немесе кіші санды табу ережесімен таныстыру; зейінін, жадын, тілін дамыту.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, өздік . Көрнекілігі: сызбалар, кестелер,суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Адамның күлкісі – әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс біздің сезіміміздің сарасының ашылуына жол ашады. Күлкі арқылы көңіл күйлеріңді білдіріліп көріңдер. Бір- біріңе жымиыңдар, күлкілеріңді сыйлаңдар. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 3, 10. ІІІ. Білімді тиянақтау: Ауызша жұмыс.
а) 2 ∙ 3 = 6 4 ∙ 3 = 12 6 ∙ 3 = 18 8 ∙ 3 = 24 1 ∙ 3 = 3 0 ∙ 3 = 0
ә) Есеп шығару.- Қайыңның биіктігі 9 м, ал үй одан 3 м биік. Үйдің биіктігі қандай? ( 12м)
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.
Мақсат қою кезеңі. оқушыларды натурал сандарды еселік салыстыру, яғни екіншісінен ... есе үлкен немесе кіші санды табу ережесімен таныстыру
Түсінік беру.
Екі-екіден |
|
8 2–ден 4 есе артық
2 8- ден 4 есе кем |
|
4 рет алынды |
|
8 : 4 = 2 8 : 2 = 4 |
|
8 шықты |
|
||
Бір санның екінші саннан неше
есе артық немесе кем екендігін білу
үшін, үлкен санды кіші санға бөлу
керек.
№ 2 . а ) Ш: 14 : 7 = 2 Ж: ұлдар 2 есе артты
№ 2 (ә). Ш: (14 + 7) : 7 = 21 : 7 = 3 Ж: ұлдар 3 есе артты
Өздік жұмыс. № 3.
неше есе кем ? немесе неше есе артық?
18 : 6 = 3 10 : 2 = 5
8 : 2 = 4 42 : 6 = 7
20 : 4 = 5 54 : 9 = 6
81 : 9 = 9 63 : 7 = 9
35 : 7 = 5 72 : 8 = 9
Сергіту сәті.
Ү. Өткен материалды бекіту.
1. Ауызша жұмыс. № 4. Бірінші санның жүздіктерінің саны екінші санның жүздіктерінің санынан қанша артық:
429 және 248 --- 200-ке артық
674 және 231 --- 400-ке артық т. с.с.
№ 5. Салыстыр:
654 + 236 ‹ 901 360 см – 185 см › 170 см
910 – 187 › 675 700 м – 63 м › 540 м + 66 м
2. Есеп шығару. № 6. Есепті екі тәсілмен шығар.
Сатып алды – 18 хоккей таяғы мен 12 шайба
Үш командаға бөліп берді - ?
Шешуі: 18 : 3 + 12 : 3 = 6 + 4 = 10 (құралдан) Жауабы: 10 құралдан
Шешуі: (18 + 12) : 3 = 30 : 3 = 10 (құралдан) Жауабы: 10 құралдан
№ 7. Кесте бойынша есептер құрастыр, оларды шығар.
Шешуі: 100 ∙ 5 = 500 Жауабы: 500 тг
Шешуі: 500 : 2 = 250 жауабы: 1 бас киімнің бағасы 250 тг
3. № 8, амалдарды орында: Топтық жұмыс.
1 топ(1 баған) 2 топ (2) 3 топ (3)
70 ∙ (45 – 44) = 70 1 = 70 50 : (567 – 557) = 50 : 10 = 5 9 ∙ ( 17 – 17) = 0
45 : 9 + ( 91 – 86) = 9 +5 = 14 63 : 9 + (92 – 18) = 7 + 74 = 81 70 ∙9 + (68 – 39) = 659
4. Жұптық жұмыс № 10. Теңсіздіктер тура ма? Тексер және тура теңсіздікті теріп жаз.
10 + 0 › 45 : 5 18 : 3 ‹ 42 : 6 180 : 6 › 160 : 8
72 : 9 ‹ 63 : 7 24 : 8 = 27 : 9 900 : 3 › 300 : 3
ҮІ. Сабақты қорыту: Бүгінгі сабақтан не үйрендік? № 11, ауызша талдау.
Шығармашылық жұмыс. № 12 . (жауабы:4; 8; 12.) Ауызша. № 13, неше есе?
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 9, 151 бет. Бағалау.
№ 83 . Тақырыбы: Бір сан екінші саннан неше есе артық немесе кем екенін табуға арналған есептер
Мақсаты: Бір сан екінші саннан неше есе артық немесе кем екенін табуға арналған есептер шығаруды үйрету; ұғымталдыққа, еңбексүйгіштікке, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Әдісі: талдау, іздену, ауызша, жұптық жұмыс істеу. Көрнекілігі: сызбалар, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Балалар, сендерге табыс тілеймін, Жарық пен жылу, денсаулық!
Бір – біріңе сендер де, жақсы тілек тілеңдер, біраз жақсылық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 9. ІІІ. Білімін тиянақтау: ауызша жұмыс.
а) Нөлді натурал санға бөлу.
65 + 40 15 : 0 37 ∙ 0
60 : 3 0 ∙ 60 90 : 3
0 : 5 85 ∙ 0 100 ∙ 0
ә) – Біздің класта 12 қыз, 15 ұл бар еді. Тағы 1 қыз, 3 ұл бала келді. Барлығы неше оқушы болды?
б) 8 ∙ 7 = 56 56 : 7 = 8 63 : 7 = 9 56 : 7 = 8 49 : 7 = 7
ІҮ. Мақсат қою кезеңі. Бір сан екінші саннан неше есе артық немесе кем екенін табуға арналған есептер шығару.
Ү. Жаңа материалды түсіндіру.
1. Оқулықпен жұмыс № 1.
Шешуі:
35 : 5 = 7 Жауабы: орындықтар 5 есе кем
Шешуі: 35 : 5 = 7 Жауабы: креслолар 5 есе артық
№ 1 (2)
Шешуі: 35 : 5 = 7 Жауабы: талдың көшеті 5 есе артық
Шешуі: 35 : 5 = 7 Жауабы:қайыңның көшеті 5 есе кем.
2. Өздік жұмыс. № 2. Кестелерді толтыр: (5 ∙ 8 = 40 24 : 3 = 8)
№ 3. Тиісті санды қой:
6 жүзд. 5 онд. 8 бірл. = 658 бірл. 36 дм =360 см
9 м 6 дм 3 см = 963 см 84 м =840 дм
ҮІ. Білімін тексеру:
Жұптық жұмыс. № 5
а) Шешуі: 20 : 5 = 4 Жауабы. Жайынның массасы 4 есе артық.
ә) шешуі: 30 : 15 = 2 Жауабы: акуланың ұзындығы 2 есе кем
Есеп шығару, ұжыммен. № 6.
С
үлік
– 72 ай, 24 ай артық
Шешуі: 72 + (72 – 24 ) = 120
? теңіз кірпілері
А
сшаяны
- ? жауабы.
120 теңіз кірпілері
№ 7.
Гренландия киті – 21 м. Шешуі: 21 : 3 = 7
Басы үштен бір б. - ? жауабы: Г. китінің басының ұзындығы 7 м
Өздік жұмыс. № 8. Амалдарды орында.
Ұжыммен талдау. № 10.
Шаршының ұз. 3 см. Егер 2 есе арттырсақ, оның ауданы неше есе артады?(2 есе)
№ 13, кесінді сыз.
ҮІІ. Сабақты қорыту.
1.ауызша № 11. Бірінші санның жүздіктері екінші санның жүздіктерінен неше есе кем:
325 және 953....... 3 есе артық 278 және 623 ... 3 есе артық
не 819 ....... 4 есе артық 640 және 304 ... 2 есе артық т.с.с.
2. Шығармашылық жұмыс. № 14. (Жауабы: 4 есе артық)
3. № 15 ауызша. ҮІІ. Үйге. № 9, 12 153 бет. Бағалау.
№ 84 . Тақырыбы: Санды көбейтіндіге көбейту( көбейтудің терімділік қасиеті)
Мақсаты: Санды көбейтіндіге көбейту немесе көбейтудің терімділік қасиеті жайлы түсінік беру; көбейту, бөлу, қосу, азайту дағдыларын бекіту, ойлау, зейінін дамыту.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік. Көрнекілігі: сызбалар, кестелер, геометриялық фигуралар. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Сендерге табыс тілеймін, Жарық пен жылу, денсаулық! Бір – біріңе сендер де, тілеңдер, жымиып күліп қойыңдар.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 9, 13
ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.
Ауызша жұмыс.
Ал енді, өрнектердің мәнін есептеп шығарыңдар.
а) 27 : 1 0 : 5 20 ∙ 0 0 ∙ 9 0 : 30
33 : 1 0 : 4 13 ∙ 1 0 ∙ 17 40 : 1
ә) 6 ∙ 6 = 36 36 : 6 = 6 6 ∙ 6 = 36
6 ∙ 7 = 42 42 : 6 = 7 7 ∙ 6 = 42
6 ∙ 8 = 48 48 : 6 = 8 8 ∙ 6 = 48
6 ∙ 9 = 54 54 : 6 = 9 9 ∙ 6 = 54
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
№ 1 Фигурада неше текше бар?
Шешуі: 4 ∙ (2 ∙ 3) = (4 ∙ 2) ∙ 3
Санды көбейтіндіге көбейту үшін, ол
санды бірінші көбейткішке көбейтіп,
алынған көбейтіндіні екінші көбейткішке
көбейтуге болады.
№
2.
Суретпен
жұмыс. Суретте неше теңге бар?
Есептеу тәсілін түсіндір:
(
5
∙ 3) ∙ 2 және 5 ∙ (3 ∙ 2).
(5 тг. бір қатарда үш монетадан екі қатар;
бұл жерде «көбейткіштердің орнын ауыстырғаннан
көбейтіндінің мәні өзгермейді» деген ережені естен шығармау керек)
№ 3. Көбейтуді орында және нәтижелерін салыстыр:
(3 ∙ 2) ∙ 5 = 6 ∙ 5 = 30 (5 ∙ 4) ∙ 2 = 20 ∙ 2 = 40
3 ∙ (2 ∙ 5 = 3 ∙ 10 = 30 5 ∙ (4 ∙ 2) = 5 ∙ 8 = 40
4. Жұптық жұмыс. № 6. Тура теңсіздіктерді теріп жаз.
Ү. Өткен тақырыпты пысықтау.
1. Жұптық жұмыс. № 4. Өрнектер құр және мәндерін тап:
(2 ∙ 4) ∙ 2 = 8 ∙ 2 = 16 36 + (81 : 9) = 36 + 9 = 40
(6 + 3) ∙ 7 = 9 ∙ 7 = 70 (7 ∙ 6) - 24 = 42 – 24 = 18
2. Ұжымдық жұмыс. № 5. Амалдарды орында.
1 м – 8 дм 6 см = 100 см – 86 см = 14 см 4 дм 8 см + 5дм 8 см = 10 дм 6см
2 м 6 дм + 7 м 4 дм = 26 дм + 74 дм = 100 см 54 см + 4 дм 8 см = 10 дм 2 см
3. Есеп шығару. № 7.
А
шық
хат – 48 Шешуі: 48 : 8 ∙ 6 =
36
М
арка
- ?, 8 есе кем Жауабы: 36 конверт
Конверт - ?, 6 есе артық
№ 8.
32 газет пен 25 журнал : 9 ? (32 + 25) : 9 = 57 : 9 = 6 (қалд. 3)
4. Өздік жұмыс. № 9.
І - 9 п. жәшігіне 4 ж. газеттен, ? есе артық Шешуі: 9 ∙ 4 : 6 = 36 : 6 = 6
І
І
– 1 п. жәшікке 6 ж. газет
Жауабы: 6 есе көп.
5. ауызша № 11, 12.
ҮІ. Сабақты қорыту: № 13. Өрнектердің мәндерін табудың қолайлы тәсілінкөрсет.
ІҮ.Үйге тапсырма : № 10, 156 бет. Бағалау
№ 85. Тақырыбы: Натурал сандарды көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеттері.
Мақсаты: оқушыларға натурал сандарды көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеттері туралы түсінік беру, білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу
Әдісі: түсіндіру, талдау, сұрақ – жауап, іздену. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегіосындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 10. ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.
Ауызша жұмыс.
а) 5 : 5 6 ∙ 1 70 :70
7 ∙ 1 8 : 0 0 : 56
200 ∙ 0 1 ∙ 0 25 : 0
0 : 65 1 ∙ 10 40 : 40
ә) 7 ∙ 7 = 49 7 ∙ 4 = 28 3 ∙ 7 = 21 56 : 7 = 8
8 ∙ 7 = 56 28 : 7 = 4 7 ∙ 6 = 42 7 ∙ 9 = 63
14 : 7 = 2 2 ∙ 7 = 14 5 ∙ 7 = 35 7 ∙ 6 = 42
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
Оқулықпен жұмыс. № 1. Ұжымдық талдау. Салыстыр. Қорытынды жаса.
4 ∙ (2 ∙ 3) = 24
4 ∙ (3 ∙ 2) = 24
(4 ∙ 3) ∙ 2 = 24
(3 ∙ 4) ∙ 2 = 24
(4 ∙ 2) ∙ 3 = 24
Қорытынды жаса.
Сандарды кез келген ретпен көбейтуге
болады
№ 2. Көбейту мен қосудың ауыстырымдылық және терімділік қасиеттерін пайдаланып, мысалдарды шығару тәсілін түсіндір.
(2 + 3) + 4 = 2 + (4 + 3) = 2 + 7 = 9
(4 ∙ 3) ∙ 2 = 3 ∙ (4 ∙ 2) = 3 ∙ 8 = 24
2. Жұптық жұмыс. № 3. Көбейтінділердің мәндерін қолайлы тәсілмен есепте:
Ү. Өткен материалды бекіту.
1. Есеп шығару. № 6.
Л ера – 8 тг – 3 а. хат, ?, есе қымбат Шешуі: (8 ∙ 3) : (4 ∙ 2) = 24 : 8 = 3
Ә
сет
– 4 тг – 2 марка Жауабы:
3 есе қымбат.
№ 7.
Б
алшықтан
– 40 ойыншық Шешуі: 40 + (40
: 5) + (8 ∙ 8) = 40 + 8 + 64 = 112
Ж
ұмсақ
ойыншық - ?, 5 есе кем ? Жауабы:
барлығы 112 ойыншық.
Қағаз ойыншық - ?, 8 есе артық
2. № 8, 9, 11 (ауызша)
Ұшақ моделі – 3 үстелге - 8 м. Шешуі: 8 : 4 = 2
Кеме м. - 4 үстелге сонша - ? Жауабы: әр үстелге 2кеме моделі қойылған.
3. Шығармашылық жұмыс. № 12. ( Жауабы: 1) 4есе артады; 2) 9 есе артады.
ҮІ.Сабақты қорыту: № 13 ауызша есептеу.
ҮІІ.Үйге тапсырма: № 4, 5. 157 бет. Бағалау
№ 86. Тақырыбы: Нөлмен аяқталатын сандарды көбейту және бөлу
Мақсаты: Нөлмен аяқталатын сандарды көбейту және бөлу, бірнеше есе арттыру, кемітуге берілген есептер шығару; көбейту кестесін дұрыс пайдалана білуін пысықтау; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Түрі: аралас сабақ. Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік жұмыс.
Көрнекілігі: кестелер, сызбалар, суреттер.
Сабақтың түрі: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Білімін тексеру: математикалық диктант
58+1 60+9 75-70 3 ∙ 2 6 : 2 4 ∙ 5
70+1 91-1 27-20 2 ∙ 3 10 : 2 20 : 4
ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру.
1.Ауызша талдай отырып, амалдарды орындау:
20 ∙ 30
Шешуі: 20 ∙ 30 = 2 онд. ∙ 30 = 2 онд. ∙ (3 ∙
10) =
(2 онд. ∙ 3) ∙ 10 = 6 онд. ∙ 10 = 60 онд. = 600
20 ∙ 30
20 ∙ 30
600 : 300
Шешуі: 600 : 200 = 3, себебі 3 ∙ 200 = 600
200 ∙ 300
200 ∙ 300
20 ∙ 30
№ 2. Өрнектердің мәндерін үлгі бойынша тап:
30 ∙ 20 = 600 40 ∙ 20 = 800 50 ∙ 20 = 1000
20 ∙ 30 = 600 20 ∙ 40 = 800 20 ∙ 50 = 1000
600 : 20 = 30 800 : 40 =20 1000 : 20 = 50
600 : 30 = 20 800 : 20 = 40 1000 : 50 = 20
№ 3. Салыстыр.
560 ‹ 650 99 = 100 - 1
324 ‹ 330 640 – 40 = 600
30 ∙ 10 ‹ 400 80 ∙ 10 ‹ 9 ∙ 90
5 ∙ 100 = 500 30 ∙ 20 ‹ 550 + 60
ІҮ. Өткен материалды бекіту.
№ 4. Қатар бойынша. Теңдеулерді шеш:
1 қатар: 2 қатар: 3 қатар:
х ∙10 = 40 300 ∙ х = 810 + 90 в : 400 = 20 : 10
Ауызша есептеу. № 5. 1) (5 ∙ 100 = 500(г) 2) 5∙ 10 = 50( кг картоп)
№ 6. ( 50∙10 : 5 = 100 жауабы: 1 маркер 100 тг тұрады)
Есеп шығару. № 7.
Ө
шіргіш
– 8 тг Шешуі: 8 +
(8∙ 7) + (8 ∙ 7 + 72) =
8
+ 56 + 128 =
192
Қ
аламсап
- ?, 7 есе қымбат ? Жауабы: 192
тг төледі.
Күнделік - ?, 72 тг қымбат
Өздік жұмыс. № 10. 5. Шығармашылық жұмыс: № 11.
(жауабы: қарға – 120 жыл, қыран – 104 жыл, үкі – 71 жыл, аққу – 70 жыл, ләйлек – 60 жыл өмір сүреді.)
Ү. Сабақты қорыту. № 12. Есептерді ауызша есепте.
ҮІ .Үйге тапсырма: № 8. 9. 159 бет. Бағалау
№ 87. Тақырыбы: Фигуралардың көлемдерін салыстыр
Мақсаты: Фигуралардың көлемдерін салыстыру жолдарын үйрету; көбейту кестесін дұрыс пайдалана білуін пысықтау; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 8, 9. ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.
Ауызша жұмыс. 1. Көбейту кестесі бар карточкалар таратып беру (2,3,4,5,6,7)
2 ∙ 2 = 4 2 ∙ 5 = 10 2 ∙ 8 = 16
2 ∙ 3 = 6 2 ∙ 6 = 12 2 ∙ 9 = 18
2 ∙ 4 = 8 2 ∙ 7 = 14 2 ∙ 10 = 20
Мақсат қою кезеңі. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
1 . Оқулықпен жұмыс.(түрлі ойыншық, сіріңке, геометриялық фигуралар арқылы олардың көлемдерін салыстырып баланың ойын тұжырымдау.) № 1, № 2 тапсырманы ауызша орындату.
№ 3.
1). 3л – 2л = 1л Ж: екінші банкада 1л шырын
2). 1л ∙ 3 = 3 л Ж: екінші бидонда 3л сүт бар.
3). 4кг : 2кг = 2 Ж: ірімшік 2 есе артық
2. Өздік жұмыс. № 4. Бос орынға тиісті санды қой:
4 м 2 см = 402 см 178 см = 1 м 78 см
5 м 4 дм =540 см 309 см = 3 м 9 см
825 см = 8 м 2дм 5 см 486 см = 48 дм 6 см
3. Жұптық жұмыс. № 5. а - 236 өрнегінің мәнін тап, мұндағы:
1) а = 896 ; 896 – 236 = 630 3) а = 708; 708 – 236 = 472
2) а = 734; 734 – 236 = 498 4) а = 452. 452 – 236 = 216
№ 6. Салыстырып, салыстыру нәтижелерін түсіндір.(ауызша)
Ү. Өткен материалды бекіту.
1.Есеп шығару. № 8
Д
үйсенбі
– 20 л сүт Шешуі: 20 + (20 : 2) +
(20 : 2 + 16) = 20 + 10 + 26 = 56
С
ейсенбі
- ?, 2 есе кем. ? Жауабы: барлығы
56 литр сүт.
Сәрсенбі - ?, 16 л артық
№ 9.
Т аңқурай – 2 л – 4 банка Шешуі: 2 ∙ 4 + 3 ∙ 3 + 5 ∙ 2 = 8 + 9 + 10 = 27
Бүлдірген – 3 л – 3 банка ? Жауабы: барлығы 27 л компот.
Алмадан – 5 л – 2 банка
№ 10. (ауызша)
8 ∙ 2 = 16 Жауабы: 16 қасық дәрі болды.
2. Жұптық жұмыс. № 11. Қалдықпен бөлу дұрыс орындалған ба,тексер:
207 : 20 = 10 (қалд. 7) 340 : 30 = 11 (қалд. 10)
220 : 20 = 11 (қалд. 0) 304 : 30 = 10 (қалд.4)
ҮІ. Сабақты қорыту:
1. Шығармашылық жұмыс. № 12.
а = 8 см 8 ∙ ( 8 – 4) = 32(см2)
в = ?, 4 см қысқа 32 : 4 = 8 см(ш. қабырғасының ұз.)
Р тік төртбұрыштың = Р шаршының. 8 ∙ 8 = 64 см2
2. № 13. Салыстыр.
ҮІ. Үйге тапсырма: № 7. 161 бет. Бағалау.
№ 88. Тақырыбы: Текшелерден құрастырылған кейбір геометриялық фигуралардың көлемдерін салыстыру
Мақсаты: Текшелерден құрастырылған кейбір геометриялық фигуралардың көлемдерін салыстыру, есеп шығару; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 7. ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.
Мақсат қою кезеңі. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
Ауызша. Бос орынға тиісті санды қой:
∙
∙
:
∙
∙
:
∙ :
8
8
8
9
8
64
8
8
93
72
8
64
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.
Өлшемдері бірдей текшелерден мынадай геометриялық фигуралар құрастырылды.
|
Толықтыр: оқулықпен жұмыс (салыстыру)
Ауызша. № 2, Кестені толтыр.
Жұптық жұмыс. № 3. Мәндері бірдей көбейтінділер мен бөлінділерді тап.
3 ∙ 2 = 600 : 100 8 ∙ 5 = 400 : 100 150 : 5 = 5 ∙ 6
Өздік жұмыс. № 4. Есепте.
63 : 7 ∙ 4 = 36 6 ∙ 6 : 4 = 9 20 ∙ 20 : 400 = 1 72 : 8 : 3 = 3
54 : 9 ∙ 7 = 42 3 ∙ 6 : 2 = 9 900 : 900 ∙50 = 1 40 : 5 : 4 = 2
Қатар бойынша. № 5. Теңдеуді шеш.
Сергіту сәті. Ү. Өткен материалды пысықтау:
1. Есеп шығару. № 7.
Ш
ай
– 500г Шешуі: 500 + 3 ∙ 100 = 800
? Жауабы: барлығы 800 г шай.
3 қорап – 100г
№ 8
1 қ. ү. саны – бірдей. Шешуі: 40 : (80 : 8) = 40 : 10 = 4
80 шеге. – 8 үйшік Жауабы: 4 қараторғайдың үйшігін жасады.
40 шеге - ?
№ 9.
90 : 9 : 2 = 10 : 2 = 5 Жауабы: 5 л су жұмсалды.
№ 10, ауызша. Аудандарын салыстыр.
2. Ұжымдық жұмыс. № 11. Қалдықпен бөлу дұрыс орындалған ба, тексер:
425 : 40 = 10(қалд.25) 511 : 10 = 51(қалд.1)
452 : 40 = 11 (қалд. 12) 511 : 100 = 5(қалд. 11)
ҮІ.
Сабақты қорыту: 1)
№ 12, ауызша.
Ш
ығармашылық
жұмыс. № 13.
( жауабы: F1, F4, F3, F2, F5 . )
№ 14. Ауызша.
ҮІІ.Үйге тапсырма: № 6, 163 бет. Бағалау
№ 89. Тақырыбы:Таңдап алынған өлшем бойынша сыйымдылықтарды салыстыру.
Мақсаты: Таңдап алынған өлшем бойынша сыйымдылықтарды салыстыру; есепті өздігінен талдап шығара білуге дағдыландыру; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өздік, жұптық. Көрнекілігі. схема, кестелер, суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 6.
ІІІ. Білімін бекіту: ауызша жұмыс.
Көбейту кестесі жазылған карточкаларды таратып беру.
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
Мақсат қою кезеңі. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
Ауызша талдау. № 1. Қай ыдысқа су көбірек сыяды? Қай ыдыстың көлемі кіші?
Мұны қалай дәлелдей аласыңдар?
Ең жылдам салыстыру қай әдіс? (көзбен көру)
Сендер өлшеудің қандай түрін білесіңдер?
Шаманы өлшеу үшін не керек?
Қорытынды жасаңдар?
Сыйымдылықты өлшеу үшін қандай өлшемдерді пайдалануға болады?
Жұптық жұмыс. № 2.
Бидонның сыйымдылығы құмыраның сыйымдылығынан қанша артық? (4 – 3 = 1(артық))
Банканың сыйымдылығы бидонның сыйымдылығынан қанша кем? (4 – 2 = 2 (кем))
№ 3. Ауызша. (12л – 10л = 2л (үлкен))
№ 4 ауызша. Сыйымдылығы үлкен затты ата.( 1) бак; 2) жасыл қорап; 3) ожау)
Сергіту сәті. Ү. Жаңа сабақтан алған білімін бекіту.
1. Жұптық жұмыс. № 5. Кестені толтыр:
Азайғыш |
40 |
10 |
400 |
9 |
600 |
700 |
Азайтқыш |
30 |
9 |
0 |
7 |
200 |
100 |
Айырманың мәні |
10 |
1 |
400 |
63 |
400 |
600 |
Өздік жұмыс. № 7. Қосулар мен азайтулардың мәндерін тап.
Есеп шығару. № 8.
Әкелінді – 360 шар.
Сатылды – 288 шар
Қалғанын - 8 қорапшаға бөлді.- ? салынды
Шешуі: (360 – 288) : 8 = 72 : 8 = 9
№ 9.
600 қызыл шар – 6 қорап Шешуі: 600 : 6 ∙ 9 = 100 ∙ 9 = 900
9 қорап - ? көк шар Жауабы: 900 көк шар
№ 10.
3 қатар – 8 үстел Шешуі: 8 ∙ 3 : 6 = 4
6 орындық - ?есе кем. Жауабы: 4 есе кем.
№ 11.
24 : 4 + 3 = 6 + 3 = 9(см) (ұзындығы) 6 : 2 = 3(см) (ені) Р = 9 + 3 + 9 +3 = 24
№ 12. Қалдықпен бөлу дұрыс орындалған ба, тексер:
629 : 30 = 20 (қалд. 29) 709 : 10 = 70 (қалд. 9)
629 : 20 = 30 (қалд. 29) 709 : 70 = 10 (қалд.9)
Ауызша. № 13. 4 есе арттыр 4 есе кеміт
9 ∙ 4 = 36 6 ∙ 4 = 24 16 : 4 = 4 28 : 4 = 7
8 ∙ 4 = 32 60 ∙ 4 = 240 36 : 4 = 9 40 : 4 = 10
100 ∙ 4 = 400 400 : 4 = 100
№ 14.
І
күні – 6 км Шешуі:
6 + (6 : 2) + (6 : 2 + 2) = 6 + 3 + 5 = 14
І
І
күні - ?, 2 есе кем. ? Жауабы:
үш күнде 14 км жол жүрді.
ІІІ күні - ?, 2 км артық
ҮІ. Сабақты қорыту:
№ 15. Ауызша . 5 ∙ 3 = 3∙ 5 № 16. Шығармашылық жұмыс. № 16.
№ 17. Ауызша суретке қарап көзбен салыстыру.
Үйге тапсырма: № 6, 165 бет. Бағалау.
№ 90. Сабақтың тақырыбы: Көбейтудің қасиеттерін қолдану.
Мақсаты: Көбейтудің қасиеттерін қолдану, есеп шығаруға пайдалана білуін жетілдіру, кестелік жағдайларды ұғыну, логикалық ойлау және салыстыру қабілетін дамыту.
Әдісі: түсіндіру,сұрақ-жауап, талдау, іздену. Көрнекілігі: сызба, суреттер
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 6.
ІІІ. Пысықтау: ауызша жұмыс.
Көбейту , бөлу кестесі бойынша ауызша есептеулер.
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
Ү. Жаңа сабақ . 1.Ұжымдық жұмыс. № 1 Көбейтудің қасиеттерін қолданып есепте:
2 ∙ 9 ∙ 5 = 2 ∙ 5 ∙ 9 = 90 5 ∙ 6 ∙ 2 = 5 ∙ 2 ∙ 6 =10 ∙ 6 = 60 3 ∙ 5 ∙ 2 = 15 ∙ 2 = 30
8 ∙ 5 ∙ 2 = 40 ∙2 = 80 2 ∙ 4 ∙ 5 = 2 ∙5 ∙ 4 = 10 ∙ 4 = 40 7 ∙ 2 ∙ 5 = 7 ∙ 5 ∙ 2 =70
2. Өздік жұмыс. № 2. Кестені толтыр
3. Топтық жұмыс. № 4. Теңдіктер тура ма, тексер: (үш топқа бөлініп)
1 қатар:
64см = 6дм 4см 4м 3 см = 403 см 2дм = 20 см
28дм = 280 см 73м = 7300см 105см = 1м 5 см
4. Жұптық жұмыс. № 6.
304 – 214 + 359 = 449 700 –( 236 – 127) = 591
279 + 221 – 262 = 238 (964 – 536) + 362 = 790
Сергіту сәті: мұғалім сандарды атайды: 10, 15, 12, 14, 11, 13, 18, 19, 8, 17.
Егер сан екіге бөлінсе – оқушылар екі рет секіреді, ал егер бөлінбесе – бір рет орнында адымдайды.
ҮІ. Өткен материалды бекіту.
Есеп шығару. № 7 (ауызша)
Б
алақай
- 6 тоқаш Шешуі: 6 + (6 4) = 6 + 24 =
30
Карлсон- ?, 4 есе көп ? жауабы: барлығы 30 тоқаш жеді.
№ 7 (2).
Қ
ызыл
– 9 гүл. Шешуі: 9 : 3 = 3
Ақ - 3 гүл.- ? есе кем. Жауабы: 3 есе кем.
№ 8.
1 қармауышта – 13 р. гүлі. Шешуі: (13 + 3 ∙ 9) : 8 = (13 + 27) : 8 = 5
3 қармауышта - 9 гүлден Жауабы: әр құмыраға 5 гүлден.
8 қармауышқа бөлді -? гүлден
№ 9.
4 күн – 28 Шешуі: 28 : 4 ∙ 6 = 6 ∙ 6 = 36
6 күнде - ? Жауабы: Мүйізтұмсық 36 дөңгелек нан жейді.
№ 10. Ауызша.
Өздік жұмыс. № 11. Қалдықпен бөлу дұрыс орындалған ба, тексер:
834 : 40 = 20(қалд.34) 808 : 10 = 80(қалд.8)
834 : 20 = 41(қалд.14) 808 : 80 = 10(қалд.8)
Жұптық жұмыс: № 12. (ауызша)
ҮІІ. Бекіту: бүгінгі сабақта не істедік, неге үйрендік?
Шығармашылықжұмыс. № 13. Күрделі теңдеу шешу.
(164 : х – 164) ∙ 300 = 0
(164 : х – 164) = 0 : 300
164 : х – 164 = 0
164 : (х – 1)= 0
Х – 1 = 0 ∙ 164
Х – 1 = 0
Х
= 1
(164 : 1 – 164) ∙ 300 = 0
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 3, 14. 167 - 168 бет. бағалау.
№ 91. Тақырыбы: Қайталау.
Мақсаты: оқушыларды көбейту мен бөлудің қасиеттерін есеп шығарудағы білік дағдыларын жетілдіру; салыстырып, талдай білуге дағдыландыру.
Әдісі: қайталау, талдау, сұрақ - жауап
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 3, 14 . ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.
5 ∙ 8 = 40 7 ∙ 8 = 56
27 : 3 =9 27 : 9 = 3
9 ∙ 4 = 36 8 ∙ 7 = 56
ІҮ. Өткен материалды бекіту.
№ 1. «Саяхатқа шығайық» ойыны. Оқулықпен ұжымдық жұмыс .
300 ∙ 3 = 900 20 ∙ 8 = 160 800 – 120 = 680 340 + 60 = 400 13 ∙ 7 = 81 6 ∙ 9 = 54
2. № 2. Топтық жұмыс.Амалдарды орында:
- 900 + 564 - 890 - 543 - 432 + 547 + 302 + 285
324 136
347 276 238 327 598 135
576 700 543 267 194 874 900 420
3. № 3 Жұптық жұмыс. № 4. Өрнек жаз және оның мәнін тап:
6 ∙ 6 : 4 = 9 82 – (7 ∙ 8) = 82 – 56 = 26 (34 – 25) ∙ 5 = 9 ∙ 5 = 45 (56 + 7) : 9 = 7
№ 5. Топтық жұмыс. Есепте.
1 топ: (1 баған) 2 топ (2) 3 топ (3баған)
(814 м – 797 м) ∙ 2 = 34м (59тг + 31тг) : 9 = 10тг (1сағ – 30мин) : 6 = 5 мин т.с.с.
Есеп шығару. № 6.
К
еме
апаты - 7 рет Шешуі: 7
+ ( 7 ∙ 3) + 12 = 7 + 21+ 12 = 40
Дауылға - ?, 3есе артық ? жауабы: 40 рет апатқа кезікті.
Көру аймағы – 12 жоғалтты.
№ 7. Шешуі: 3 ∙ 3 9 Жауабы. 9 күн керек.
№ 8.
К оманда – 66 адамнан тұрады. Шешуі: 66 + 633 + 633 : 3 = 910
Б ортында – 633 жолаушы ? Жауабы: 910 адам бар.
Қызмет көрсетуші ?, 3 есе кем
№ 9. Теңдеулерді шеш. Өздік жұмыс. № 10. Жұптық жұмыс.
Ү. Сабақты қорыту: 1.Шығармашылық жұмыс. № 11. 2. ауызша есепте. № 12.
ҮІ. Үйге : № 3. 170 бет. Бағалау.
№ 92. Тақырыбы: Қосындыны санға көбейту – көбейтудің үлестірімділік қасиеті.
Мақсаты: оқушыларды көбейту амалының үлестірімділік қасиетімен таныстыру; білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, іздену. Көрнекілігі: суреттер,сызба, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 3.
ІІІ. Өткенді пысықтау. 1. Ауызша жұмыс.
8 ∙ 8 = 64 3 ∙ 7 = 21 72 : 8 = 9 42 : 7 = 6
4 : 8 = 9 8 ∙ 9 = 72 9 ∙ 7 = 63 35 : 7 = 5
2 ∙ 8 = 16 2 ∙ 2 = 4 2 ∙7 = 14 1 ∙ 2 = 2
2 ∙ 9 = 18 0 ∙ 2 = 0 2 ∙ 6 = 12 3 ∙ 2 = 6
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.
1.Ұжымдық жұмыс. № 1. Оқулықпен жұмыс. А 3см В 6см С
Т
ік
төртбұрыштың ауданы қалай табылғанын
түсіндір. 2см
1 тәсіл: 3 ∙ 2 + 6 ∙ 2 = 6 + 12 = 18
2 тәсіл: (3 + 6) ∙ 2 = 9 ∙ 2 = 18 М К Е
Қосындының санға көбейту үшін, әр
қосылғышты сол санға көбейтіп, шыққан
мәндерді қосу керек.
2. Ұжымдық жұмыс. № 2. Қосудың үлестірімділік қасиетін пайдаланып, есепте:
(3 + 2) ∙ 5 = 3 ∙ 5 + 2 ∙ 5 = 15 + 10 = 25 (6 + 7) ∙ 3= 6 ∙ 3 + 7 ∙3 = 18 + 21= 39 т.с.с.
Жұптық жұмыс. № 3. Өрнектер құр және олардың мәндерін тап:
(3 + 4) ∙ 5 = 7 ∙ 5 = 35 (6 + 2) ∙ 7 = 8 ∙ 7 = 56 (5 + 6) ∙ 3= 11 ∙ 3 = 33
Өздік жұмыс. № 4. Кестені толтыр.
Ү. Білімді тиянақтау:
Өздік жұмыс. № 6. Өрнекте.
Сантиметрмен: 3м 2см = 302см ; 8м 12см = 812см; 5м 3дм 1см = 531 см.
Метрмен және дм : 850см= 8м 5 дм; 900см = 9м; 340см = 3м 4дм.
Есептерді әртүрлі тәсілдермен шығар. № 7.
Таңертең -12 түйір қант. Шешуі: (12 + 8) ∙ 2 = 20 ∙ 2 = 40
Кешке – 8 түйір қант. Жауабы: 40 қант жейді.
2 күнде - ? қант жейді.
№
7(2).
6 кг сәбіз – 60 тг Шешуі: (6 + 4) ∙ 60 = 10 ∙ 60 = 600
? Жауабы: барлық көкөніске 600 тг төледі.
Пияз 4 кг – 60тг
№ 8.
8 орам қағаз – 72м Шешуі: 72 : 8 ∙ 4 = 9 ∙ 4 = 36
Кіреберіске – 4 орам қ. Жауабы: кіреберіске 36м тұсқағаз сатып алынды.
Жұптық жұмыс. № 9.
Өздік жұмыс. № 10. Салыстыр. (20 + 60) ∙ 2 = 20 ∙ 2 + 60 ∙ 2 т.с.с.
Қатармен шығару. № 11. 234 : 100 = 2( қалд.34) т.с.с.
ҮІ. Сабақты қорыту:
1) шығармашылық жұмыс. № 13. ( жауабы: 592ге)
2) № 14. Көбейтудің үлестірімділік қасиетін қолданып, өрнекті жақшасыз жаз.
(9 + 8) ∙ 4 = 9 ∙ 4 + 8 ∙ 4 = 36 + 32 = 68 т.с.с.
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 4, 13. 146- 147 бет. 2. бағалау.
№ 93. Тақырыбы: Қосындыны санға көбейту – көбейтудің үлестірімділік қасиеті
Мақсаты: Оқушыларды көбейту амалының үлестірімділік қасиетімен таныстыру; білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу.
Түрі: аралас сабақ. Әдісі : сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік, жұппен
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Мақсат қою кезеңі. Сабақ тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
І
ІІ.
Жаңа сабақ:
Ұжымдық жұмыс. № 1. Кестені толтыр.
24
42
30
: 6
8
5
4
5 ∙ 6 = 30 24 : 8 = 3
42 : 6 = 7 4 ∙ 8 = 32
0
24
64
∙ 8
8 ∙ 6 = 48
0 ∙ 8 = 0
8
4
9
№ 2. Көбейтудің үлестірімділік қасиетін пайдаланып, есепте:
(9 + 4) ∙ 6 = 9 ∙ 6 + 4 ∙ 6 = 54 + 24 = 78 (5 + 8) ∙ 2 = 5 ∙ 2 + 8 ∙ 2 = 10 + 16 = 26
№ 4. Есепте.
384 см + 5дм = 384см +50см = 434 см 112см - 6дм = 112см – 60см = 52см
№ 5. Есептерді әр түрлі тәсілмен шығар.
а) Шешуі: (2 + 3) ∙ 3 = 5 ∙ 3 = 15 Жауабы: 15 әшекейлік зат бар.
ә) Шешуі: (4 + 5 ) ∙ 7 9 ∙ 7 63 Жауабы: 1 аптада 63 орындық жасайды.
б) Шешуі: 10 ∙ 3 + 10 ∙ 4 = 30 + 40 = 70 Жауабы: барлығы 70 сәбіз.
ІҮ.Түсінгендерін тексеру:
Есеп шығару. № 6.
1
2
май ш. – 10 шамшырақ Шешуі:
12 ∙ 10 + 5 ∙ 100 = 120 + 500 = 620
? Жауабы: барлығы 620 шам жанып тұрды.
5май ш. – 100 канделябр
№ 7.
2 алқа - 20 жақұты Шешуі: 20 ∙ 2 + 10 ∙ 4 = 40 + 40 = 80
? Жауабы: барлығы 80 асыл тас.
4 салпыншақ - 10 меруерт тас
Жұптық жұмыс. № 9. Қалдықпен орында және тексер:
21 : 10 = 2(қалд.1) 65 :10 = 6(қалд.5) 32 : 10 = 3(қалд.2)
Ү. Сабақты қорыту. Біз бүгін сабақта немен таныстық?
Шығармашылық жұмыс. № 10.
Егер бірінші көбейткішті 7 санына кемітсе, 40 ∙ 36 көбейтіндісінің мәні қанша кемиді?
(40 – 7) ∙ 36 = 40 ∙ 36 – 7 ∙ 36 деп аламыз, 7 ∙ 36, яғни 252ге кемиді, өйткені 7 ∙ 36 252
Жауабы: 252-ге.
ҮІ. Үйге тапсырма: 1. № 3,11. 173 бет 2. Бағалау.
№ 94. Тақырыбы: Қосындыны санға көбейту – көбейтудің үлестірімділік қасиеті
Мақсаты: оқушыларды көбейтудің үлестірімділік қасиетін есеп шығарудағы қолайлы тәсіл ретінде пайдалану біліктігін қалыптастыру; зейінін, жадын, тілін дамыту.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, өздік . Көрнекілігі: сызбалар, кестелер,суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Адамның күлкісі – әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс біздің сезіміміздің сарасының ашылуына жол ашады. Күлкі арқылы көңіл күйлеріңді білдіріліп көріңдер. Бір- біріңе жымиыңдар, күлкілеріңді сыйлаңдар. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 3, 11. ІІІ. Білімді тиянақтау: Ауызша жұмыс.
а) көбейту кестесін ауызша карточкалар арқылы орындау. ә) Есеп шығару.
- Қайыңның биіктігі 9 м, ал үй одан 3 м биік. Үйдің биіктігі қандай? ( 12м)
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.
Оқулықпен жұмыс. № 1, № 2 ауызша шығарылады. Мысалдарды шығар.
800 – 150 = 650 560 : 8 = 7 200 ∙ 4 = 800 650 – 90 = 560
Топтық жұмыс. № 3. 1 топ (1баған); 2 топ (2бағанды); 3 топ (3 бағанды)
№ 4. (4оқушы тақтада, қалғандары дәптерде) Өрнектерді жазып, мәнін тап.
(1 + 9) ∙ 7 = 10 ∙ 7 = 70 4 ∙ 5 + 8 ∙ 5 = 20 + 40 = 60 т.с.с.
Өздік жұмыс. № 6. Теңдеулерді шеш.
Ауызша талдау арқылы есеп шығару. № 7.
П
оезд
– 14 күн сонша жаяу. ?
Шешуі: (14 + 14 : 2) ∙ 2 = 21 ∙ 2 = 42
Автобус - ?, 2 есе аз Жауабы: 42 күн жолда болды.
№ 8.
4 байдарка – 10адамнан Шешуі: (10 ∙ 4 + 9) : 7 = 49 : 7 = 7
Қосылды – 9 адам Жауабы: 7 қайық керек.
7 орындық қайықтан - ? керек
Сергіту сәті. Ү. Өткен материалды бекіту.
1.Есеп шығару. № 9.
4 орынды, 6 орынды – 3 рет Шешуі: (4 + 6) ∙ 3 = 10 ∙ 3 = 30
Неше оқушы ұшты - ? Жауабы: 30 оқушы ұшты.
2. № 10 топтық жұмыс.
3. № 11, ауызша. (3 + 2) ∙ 2 = 5 ∙ 2 = 10 Жауабы: 10 шашақ керек.
4. Шығармашылық жұмыс: № 12. (жауабы: 18 см-ге.
ҮІ. Сабақты қорыту: Бүгінгі сабақтан не үйрендік?
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 5, 13. 174 - 175 бет. Бағалау.
№ 95 . Тақырыбы: Разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту
Мақсаты: Оқушыларды разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту әдісімен таныстыр; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу
Әдісі: түсіндіру, талдау, сұрақ – жауап, іздену.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 5, 13. ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.
Ауызша жұмыс.
а) 5 : 5 6 ∙ 1 70 :70
7 ∙ 1 8 : 0 0 : 56
200 ∙ 0 1 ∙ 0 25 : 0
0 : 65 1 ∙ 10 40 : 40
ә) 7 ∙ 7 = 49 7 ∙ 4 = 28 3 ∙ 7 = 21 56 : 7 = 8
8 ∙ 7 = 56 28 : 7 = 4 7 ∙ 6 = 42 7 ∙ 9 = 63
14 : 7 = 2 2 ∙ 7 = 14 5 ∙ 7 = 35 7 ∙ 6 = 42
ІҮ. Жаңа сабақ:
№ 1, № 2. Есептеуді түсіндір:
13 ∙ 4 = (10 + 3) ∙ 4 = 10 ∙ 4 + 3 ∙ 4 = 40 + 12 = 52
45 ∙ 2 = (40 + 5) ∙ 2 .. . .
№ 3, № 4 ауызша орындау.
Есеп шығару. № 5.
10 ∙ 4 + 6 = 40 + 6 = 46 Жауабы: 46 ағаш отырғызды.
24 ∙ 2 = 48 Жауабы: 48 құмыра қойылды.
Ү. Өткен материалды бекіту.
1. № 6. Есеп шығару.
6 қатар – 12 ағаштан 12 : 6 ∙ 8 = 6 ∙ 8 = 48
8 қатарда сонша - ? қайың Жауабы. 48 қайың өсіп тұр.
№ 7.
4 гүлзар - 34 гүл шешуі: 34 ∙ 4 – 64 = 136- 64 = 74
Қалды- 64 гүл Жауабы: 74 гүл қалды.
Жұлынды - ?
Өздік жұмыс. № 9. Өрнектердің мәндерін тап.
566 + 234 = 600 680 – 135 = 600 532 – 384 = 148 т.с.с.
Шығармашылық жұмыс. № 12.
ҮІ. Сабақты қорыту: № 8, 11, 13 ауызша есептеу, талдау.
ҮІІ.Үйге тапсырма: № 10, 177 бет. Бағалау
№ 96. Тақырыбы: Разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту
Мақсаты: Оқушыларды разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту әдісімен таныстыр; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу
Түрі: аралас сабақ. Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік жұмыс.
Көрнекілігі: кестелер, сызбалар, суреттер. Сабақтың түрі: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Білімін тексеру: 1) математикалық диктант
58+1 60+9 75-70 3 ∙ 2 6 : 2 4 ∙ 5
70+1 91-1 27-20 2 ∙ 3 10 : 2 20 : 4
2). Ауызша жұмыс.Ойын « Санды тап» (карточкалармен жұмыс, көру арқылы)
ІІІ. Өткен материалды бекіту.
№ 1. Есептеуді жалғастыр:
9 ∙ 17 = 17 ∙ 9 = (10 + 7) ∙ 9 = 10 ∙ 9 + 7 ∙ 9 = 90 + 63 = 153
6 ∙ 13 = 13 ∙ 6 = (10 + 3) ∙ 6 = 10 ∙ 6 + 3 ∙ 6 = 60 + 18 = 78
Жұптық жұмыс. № 2
№ 4. Өрнек құр және оның мәнін тап.
(40 + 8) ∙ 8 = 40 ∙ 8 + 8 ∙ 8 = 320 + 64 = 384
(30 + 6) ∙ 4 = 30 ∙ 4 + 6 ∙ 4 = 120 + 24 = 144
20 ∙ 9 + 18 ∙ 5 = 180 + 90 = 270
Өздік жұмыс. № 5. Салыстыр.
Жұптық жұмыс № 6.
Есеп шығару. № 7.
18 кг – 6 қорап Шешуі: 18 ∙ 6 – 16 ∙ 3 = 108 – 48 = 60
16 кг – 3 қорап Жауабы: «Баян сұлу» ф. көбірек, 60 кг көп.
Қайсысы көбірек, қанша -?
№ 8.
2
4
тоқаштан – 10 қорап, неше артық ? Ш:
24 ∙ 10 – 8 ∙ 3 240 – 24 216
8
тоқаштан – 3 қорап
Ж: қатырма тоқашты 216 артық алды.
№ 9. 12 ∙ 7 (10 + 2) ∙ 7 10 ∙ 7 + 2 ∙ 7 70 + 14 84 жауабы: 84 түрі бар.
ІҮ. Сабақты қорыту.
Топтық талдау. № 10. Қалдықпен бөлу дұрыс орындалған ба?тексер.
Шығармашылық жұмыс. № 11.Ү .Үйге тапсырма: № 3, 12. 178 -179 бет. Бағалау
№ 97. Тақырыбы: Разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту
Мақсаты: Оқушыларды разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту әдісімен таныстыр; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 7, 9. ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.
Ауызша жұмыс. 1. Көбейту кестесі бар карточкалар таратып беру (2,3,4,5,6,7)
2 ∙ 2 = 4 2 ∙ 5 = 10 2 ∙ 8 = 16
2 ∙ 3 = 6 2 ∙ 6 = 12 2 ∙ 9 = 18
2 ∙ 4 = 8 2 ∙ 7 = 14 2 ∙ 10 = 20
ІҮ. Өткен материалды бекіту.
1. № 1. Мысалдарды шығарып, сауысқанның жасырған заттарын тап.
35 : 5 + 3 = 7 + 3 = 10 (сағат) 36 : 4= 9(қуыршақ) 9 ∙ 9 = 81 (айна)
(10 + 9 + 81) – 8 ∙ 8 = 100 – 64 = 36 (моншақ) Жауабы: тыққаны моншақ.
№ 2. Кестені толтыр. а ∙ 3 – 15, мұндағы а = 12, 24, 33, 42, 15;
1 2 ∙ 3 – 15 = 36 – 15 = 16 24 ∙ 3 – 15 = 72 – 15 = 57 т.с.с.
№ 3. Өрнек құрып, оның мәнін тап. Өздік жұмыс.( (6 + 3) ∙ 4 = 9 ∙ 4 = 36 т.с.с)
№ 4. Есепте. Жұптық жұмыс (3м 1дм ∙ 10 = 31 м)
№ 5. Теңдеулерді құрып, сұрақтарға жауап бер. Ұжымдық жұмыс.
42 шығу үшін 7-ні қандай санға көбейту керек. (6- ға, өйткені 42 : 7 = 6.)
№ 6. 36 + 36 : 9 + 65 = 36 + 4 + 65 = 105 Ж: 105 зат ұрлады.
2. Есеп шығару. № 7.
4
күн – 36 мин аңдыды. ?аңдыды. 36 ∙
4 + 5 ∙ 30 = 144 +150 = 294
5күн - жарты сағаттан жауабы. 294 мин = 5 сағ 44 мин аңдыды.
№ 8.
Лулу 3 күнде – 27 балық 27 ∙ 3 ∙ 2 = 81 ∙ 2 = 162
Лоло 2 есе артық - 3 күнде ? Ж: Лоло 3 күнде 162 балық ұстады
3. Өздік жұмыс . № 9. Амалдарды орында. ( 712 – 542 =170 )
4. жұптық жұмыс. № 10.
5. № 11. Ауызша. 4 + 4 + 4 + 4 = 4 ∙ 4 = 16(см. периметрі) 4 ∙ 4 =16(см. ауданы)
Ү. Сабақты қорыту: Бүгінгі сабақтан не үйрендіңдер?
1). Шығармашылық. № 12. ( жауабы: 1 болып Олег, екінші – Женя , үшінші Рустем.
төртінші Әсет келді. ҮІ. Үйге тапсырма: № 13, 181 бет. Бағалау.
№ 98. Тақырыбы: Разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту
Мақсаты: оқушыларды разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту әдісімен таныстыр; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 13. ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.
Ауызша жұмыс. Көбейту кестесі бар карточкалар таратып беру
ІҮ. Өткен материалды пысықтау: 1. № 1, № 2 ауызша орында.
а) Әрбір санды 4 есеге арттыр: 7, 9, 8, 12, 16, 11.
7 ∙ 4 = 28 9 ∙ 4 = 36 8 ∙ 4 = 32 12 ∙ 4 = 48 16 ∙ 4 = 64 11 ∙ 4 = 44
ә) Әрбір санды 3 есе кеміт: 12, 9, 27, 90, 300, 150.
12 : 3 = 4 9 : 3 = 3 27 : 3 = 9 90 : 3 = 30 300 : 3 = 100 150 : 3 50
Жұптық жұмыс. № 3. Тиісті амалдар таңбасын қой.
Е
сеп
шығару. № 5.
Ж
үгіру
– 63 спортшы Ш: 63 +
(63 : 7) + (63 : 7 + 12) = 63 + 9 + 21 = 93
С
екіру
- ?, 7 есе кем ? Ж: барлығы
93 спортшы.
Диск лақтырушылар - ?, 12 көп
№ 6.
18 адамнан – 6 қатар Шешуі: 16 ∙ 7 - 18 ∙ 6 = 112 – 108 = 4
16 адамнан - 7 қатар Жауабы: 4 жанкүйер артық.
Қайсысы қаншаға артық?
Өздік жұмыс. №7. Кесте бойынша есептер құрастыр және оларды шығар.
Ш: 450 ∙ 2 : 3 = 900 : 3 = 300 Жауабы. ракетка 300 тг тұрады.
Ауызша. № 8,№ 9. Ш: 15 ∙ 8 = 120 жауабы. хауыз ғимаратының биіктігі 120м.
Топтық жұмыс: 1топ (№10); 2 топ (№ 11); 3 топ (№ 12)
Ү. Сабақты қорыту: № 12, амалдарды орында:
ҮІ.Үйге тапсырма: № 4, 13. 181 - 182 бет. Бағалау
№ 99. Тақырыбы: Разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту
Мақсаты: Оқушыларды разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту әдісімен таныстыр; білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өздік, жұптық. Көрнекілігі. схема, кестелер, суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 4, 8.
ІІІ. Білімін бекіту: 1.ауызша жұмыс.
7 ∙ 7 = 49 7 ∙ 4 = 28 3 ∙ 7 = 21 56 : 7 = 8
8 ∙ 7 = 56 28 : 7 = 4 7 ∙ 6 = 42 7 ∙ 9 = 63
14 : 7 = 2 2 ∙ 7 = 14 5 ∙ 7 = 35 7 ∙ 6 = 42
2. Ауызша № 1, № 2.
3. Топтық жұмыс. № 4. Есепте: 1 топ(1-2баған); 2 топ ( 3 -4)
56 ∙ 2 = (50 + 2) ∙ 2 = 50 ∙ 2 + 2 ∙ 2 = 100 + 4 = 104
56 ∙ 4 = (50 + 6) ∙ 4 = 50 ∙ 4 + 6 ∙ 4 = 200 + 24 = 224
Қатар бойынша. 1 қатар - № 5; 2 қатар № 6; 3 қатар № 7.
9 ∙ 8 = 72 (к. ж. ұнтақ) 2) 14 ∙ 5 = 120(м. мата)
3) болды – 90 кг картоп
желінді – 69 кг Ш: (90 – 69) : 3 = 21 : 3 = 7
қалғанын 3кг бөлді - ?пакетке Ж: 7 пакет керек.
Кесте бойынш есептер құрастыр және оларды шығар. № 8.
Ш: 12 : (15 : 5) = 12 : 3 = 4 Жауабы: көк құмыраның саны 4.
Өздік жұмыс, № 9. Қалдықпен бөлу дұрыс орындалған ба, тексер:
110 : 39 = 2(қалд. 32) 460 : 76 = 6(қалд.4)
370 : 92 = 4(қалд. 2) 230 : 45 = 5 (қалд. 5)
№ 10. Теңдеулерді шеш. (3 оқушы тақтада).
ҮІ. Сабақты қорыту: 1. Шығармашылық жұмыс. № 11. (жауабы: 32см-ге)
Үйге тапсырма: № 3, 12. 184 бет. Бағалау.
№ 100. Сабақтың тақырыбы: Тура теңдіктердің қасиеттері
Мақсаты: тура теңдіктер және олардың қасиеттері туралы білімін қалыптастыру, логикалық ойлау және салыстыру қабілетін дамыту.
Әдісі: түсіндіру,сұрақ-жауап, талдау, іздену
Көрнекілігі: сызба,кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 3, 12. ІІІ. Пысықтау: ауызша жұмыс.
а) Әр түрлі тәсілмен оқу және «тізбек бойымен» шешу:
29 + 8 = 37 51 – 7 = 44 38 + 27 = 65 80 – 34 = 46
37 + 7 = 44 63 – 8 = 55 74 + 10 = 84 50 – 27 = 23
46 + 5 = 51 92 – 5 = 87 13 + 88 = 101 90 – 62 = 28
ә) «Кім жылдам?» - 4 мысықтың неше аяғы бар? 5 тышқанның неше құлағы бар?
10 торғайдың неше қанаты бар?
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
Ү. Жаңа ұғымды түсіндіру.
5 + 5 = 2 ∙ 5
2 + 3 = 5
4 + 6 = 2 ∙ 5
Теңдіктің екі жағын да 5-ке бөл.( 5+ 5) : 5 = 2 2 ∙ 5 : 5 = 2 яғни 2 = 2
Қандай теңдік шықты? Тура ма әлде тура емес пе? (тура теңдік).
Егер теңдіктің екі жағын да нөлге тең
емес бірдей санға көбейтсек не бөлсек,
тура теңдік шығады.
№ 2. Ұжыммен. Теңдіктер тура ма , тексер. Егер тура болса, алақанды шапалақтаймыз.
Теңдіктің ек жағын да 4-ке көбейт:
3 + 5 = 4 ∙ 2 6 + 4 = 2 ∙ 5 4 ∙ 3 = 10 + 2
(3 + 5) ∙ 4 = (4 ∙ 2 ) ∙ 4 (6 + 4) ∙ 4 = (2 ∙ 5) ∙ 4 ( 4 ∙ 3) ∙ 4 = (10 + 2) ∙ 4
32 = 32 40 = 40 48 = 48
Теңдіктердің екі жағында 2-ге бөл.
6 + 8 ‹ 7 ∙ 4 8 + 2 = 10 2 + 4 › 2 ∙ 3
(6 + 8) : 2 ‹ 7 4 : 2 (8 + 2) : 2 = 10 :2 (2 + 4) : 2 › 2 ∙ 3 : 2
7 ‹ 14 5 = 5 4 › 3
Сергіту сәті: мұғалім сандарды атайды: 10, 15, 12, 14, 11, 13, 18, 19, 8, 17.
Егер сан екіге бөлінсе – оқушылар екі рет секіреді, ал егер бөлінбесе – бір рет орнында адымдайды.
ҮІ. Өткен материалды бекіту. 1. Өздік жұмыс: № 3, № 4.
Жұптық жұмыс. № 5. Қолайлы тәсілмен есепте:
(14 + 6) ∙ 5 = 20 ∙ 5 = 100 (6 + 5) ∙ 2 = 6 ∙ 2 + 5 ∙ 2 = 12 + 10 = 22
Е
сеп
шығару. № 7.
Т.шешу- 1 сағ. үштен бірі Шешуі: 20 + (20: 2) + 30 = 60 мин = 1сағ.
Есеп шығару - ?, 2 есе кем ? Жауабы: 60 мин немесе 1 сағ.
Мәтіндік есеп шығару – 1 сағ. жартысы
№ 8. Кесте бойынша есептер құрастыр және оларды шығар:
Ш: 24 ∙ 2 : 8 = 48 : 8 = 6 Жауабы: 6 қорап.
№ 9. Өздік жұмыс.
І – 10күн -28 беттен, ? есе артық Ш: (28 ∙ 10) : (14 ∙ 10) = 280 : 140 = 2
І
І
– 2 апта -10 беттен
Жауабы: 2 есе артық.
Топтық жұмыс: № 10
ҮІІ. Бекіту: бүгінгі сабақта не істедік, неге үйрендік? № 11. Шығармашылық жұмыс.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 6. 185 бет. бағалау.
№ 101 . Тақырыбы: Тура теңдіктер қасиеттері негізінде қарапайым теңдеулерді шешу
Мақсаты: Оқушыларды тура теңдіктер қасиеттері негізінде қарапайым теңдеулерді шешу біліктігін қалыптастыру; есеп шығару, есептеу дағдыларын жетілдіру; салыстырып, талдай білуге баулу. Әдісі: қайталау, талдау, сұрақ - жауап
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегіосындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 4. ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.
Ауызша жұмыс. (1)
6 + 7 = 13 8 ∙ 7 = 56 14 – 7 = 7 14 : 7 = 2
9 + 7 = 16 6 ∙ 7 = 42 23 – 7 = 16 7 : 7 = 1
5 + 7 = 12 5 ∙ 7 = 35 35 - 7 = 28 21 : 7 = 3
8 ∙ 8 = 64 3 ∙ 7 = 21 72 : 8 = 9 42 : 7 = 6
64 : 8 = 9 9 ∙ 7 = 63 8 ∙ 9 = 72 35 : 7 = 5
ІҮ. Жаңа сабақты түсіндіру:
9 ∙ 4 : 4 = 9
27 : 9 ∙ 9 = 27
у ∙ 5 : 5= у
х : 4 ∙ 4 = х
15: 3 ∙ 3= 15
8 : 2 ∙ 2 = 8
Қорытынды: Егер кез келген санды бір санға көбейтіп, содан кейін дәл сол санға бөлсе, алғашқы санның өзі шығады.
№ 2. Теңдеулерді шешу тәсілін түсіндір:
Х ∙ 3 = 27 х : 9 = 4
Х ∙ 3 : 3 = 27 : 3 х : 9 ∙ 9 = 4 ∙ 9
Х = 27 : 3 х = 4 ∙ 9
Х
= 9
х = 36
9 ∙ 3 = 27 36 : 9 = 4
Тура теңдіктер қасиеттері қолданылды.
Жұптық жұмыс. № 3. Тура теңдіктер қасиеттерін пайдаланып,теңдеулерді шеш:
Сергіту сәті: Ү. Өткен материалды бекіту.
1. Өздік жұмыс. № 6 . Қосындылар мен айырмалардың мәндерін тап:
2. Есеп шығару. № 7.
4
0
кг – 6 жәшік ? Шешуі: 40 ∙
6 + 100 ∙ 2 = 240 + 200 = 440
100 кг – 2 контейнер жауабы: жалпы салмағы 440 кг
№ 8.
5 корпус – 16 ұл ? Шешуі: 16 ∙ 5 + (16 ∙ 5 : 4 ∙ 4) = 80 + 80 = 160
4 корпус – сонша қыз Жауабы: барлығы 160 бала.
№ 9.
Ұзындығы – 18м бұл периметрінің бестен бірі
Р = ? Р = 18 ∙ 5 = 90
№ 10. Ш: ( 2 ∙ 2 + 4) ∙ 2 = 16 Жауабы: периметрі 16 см
Ү. Сабақты қорыту: Ұжымдық жұмыс. № 11. № 12 № 4.
ҮІ. Үйге : № 4, 13.187 - 188 Бағалау.
№ 102. Тақырыбы: Қарапайым теңдеулер құруға арналған есептер
Мақсаты: қарапайым есептер негізінде қарапайым теңдеулерді құру және оларды тура теңдіктердің қасиеттерін пайдаланып шығару біліктілігін қалыптастыру; есептеу дағдыларын жетілдіру; салыстырып, талдай білуге баулу
Әдісі: түсіндіру, сұрақ –жауап, ойлау, іздену, өздік жұмыс. Көрнекілігі: суреттер, сызба, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 4, 13. ІІІ. Пысықтау: ауызша жұмыс.
Карточкалардағы көбейту, бөлу кестесі. ІҮ. Есептер шығару:
1.№ 1 Мынадай санды тап:
1) 24- тен 3 есе артық; бұл 24 ∙ 3 = 72 4) 36-дан 4 есе артық; 36 ∙ 4 = 144
2) 12-ден 5 есе артық; бұл, 12 ∙ 5 = 60 5) 140-тан 7 есе кем; 140 : 7 = 20
3) 600-ден 6 есе кем; 600 : 6 = 100 6) 400-ден 2 есе кем; 400 : 2 = 200
2. Өздік жұмыс. № 2. Тура теңдіктер қасиеттерін пайдаланып, теңдеулерді шеш:
№ 3. Кесте бойынша есептер құрастыр және оларды шығар.
а) 15 ∙ 3 = 45(тг) ә) 75 : 3 = 25(тг) б) 75 : 15 = 5(тауық суреті бар марка)
Есеп шығару. № 4.
Ш: 45 : 5 = 9 Ж: әр себетке 9 кг қарлыған
Ш: 48 : 8 = 6 Ж: 6 тәрелке қажет
Ш: 12 ∙ 4 = 48 Ж: барлығы 48 кәмпит бар
Өздік жұмыс. № 5.
А
лмұрт
– 17 ағаш Шешуі: 17 + (17∙ 3) +
(17 ∙ 3 – 27) = 17+ 51 + 24 = 92
Ш
ие
- ?, 3 есе артық ? Жауабы: 92 ағаш
отырғызылды.
Алма - ?, 27 кем
№ 6. Ш: (5 + 8) ∙ 10 = 13 ∙ 10 = 130 Жауабы: 130 жаңғақ алды
№ 8. Жұптық жұмыс. 8 ∙ 6 : 4 12 Ж: шаршының ұзындығы 12 см.
Шығармашылық жұмыс. № 10. (жауабы: 55.)
Ү. Сабақты қорыту: № 11. Сәйкестікті анықта. ҮІ. Үйге тапсырма: 7, 9. 189 бет.
№ 103. Тақырыбы: Қарапайым теңдеулер құруға арналған есептер
Мақсаты: Қарапайым есептер негізінде қарапайым теңдеулерді құру және оларды тура теңдіктердің қасиеттерін пайдаланып шығару біліктілігін қалыптастыру; есептеу дағдыларын жетілдіру; салыстырып, талдай білуге баулу
Әдісі: түсіндіру, сұрақ –жауап, ойлау, іздену, өздік жұмыс.
Көрнекілігі: суреттер, сызба, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 7, 9. ІІІ. Өткенді пысықтау. 1. Ауызша жұмыс.
8 ∙ 8 = 64 3 ∙ 7 = 21 72 : 8 = 9 42 : 7 = 6
4 : 8 = 9 8 ∙ 9 = 72 9 ∙ 7 = 63 35 : 7 = 5
2 ∙ 8 = 16 2 ∙ 2 = 4 2 ∙7 = 14 1 ∙ 2 = 2
2 ∙ 9 = 18 0 ∙ 2 = 0 2 ∙ 6 = 12 3 ∙ 2 = 6
ІҮ. Есептер шығару: № 1.
6 есе арттыр:
4 ∙ 6 = 24 6 ∙ 6 = 36 5 ∙ 6 = 30 9 ∙ 6 = 54
20 ∙ 6 = 120 80 ∙ 6 = 480 100 ∙ 6 = 600
5 есе кеміт:
10 : 5 = 2 300 : 5 = 60 150 : 5 = 30 45 : 5 = 9
40 : 5 = 8 500 : 5 = 100 100 : 5 = 20
№ 2, № 3 ауызша орындау.
№ 5. Теңдеулер құр.
1к – 3м х : 3 = 7
7к - ? х = 7 ∙ 3
х
= 21
: 3 = 7 Жауабы: 7 көйлек тігу үшін 21м мата керек.
6 ∙ х = 54
Х = 54 : 6
Х
= 9
6 ∙ 9 = 54 Жауабы: 9 шатыр керек.
48 : 8 = 6 Жауабы: 6 орындықтан
№ 6.
І
күні -64 м Шешуі:
64 + (64 ∙ 2) + ( 64 ∙ 2 + 180) =
І
І
күні - ?, 2есе артық ? =
64 +128 + 308 = 500
ІІІ күні - ?, 180 м артық Жауабы: үш күнде 500м жүрді.
№7.
Барлығы – 50кг бал. Шешуі: (50 - (8 ∙ 4) : 3 = 18 : 3 = 6
8 кг – 4 бидонға Жауабы: 6 банка керек.
3 кг - ? банка
№ 8. Ш: 50 – 50 : 5 = 50 – 10 = 40(м) Ж: әлі 40 м жүруі керек.
Өздік жұмыс. № 9. Өрнектердің мәнін тап.
Ү. Бекіту:
- Сабақта біз не істедік? Қай тапсырма ұнады? Неге? № 11, 12.
ҮІ. Үйге тапсырма: № 4, 10. 190 - 191 бет. 2. бағалау.
№ 104. Тақырыбы: Қайталау.
Мақсаты: Екі таңбалы санды разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы кестеден тыс көбейту біліктігін және қарапайым есептер негізінде қарапайым теңдеулер құрып, оларды тура теңдіктердің қасиеттерін пайдалана отырып шығару біліктігін, дағдыларын жетілдіру;
Әдісі: қайталау, талдау, сұрақ – жауап,өздік жұмыс. Көрнекілігі: сызбалар, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 4, 10 .
ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.
№ 1, № 2 ауызша, келесі санды тап:
Жұптық жұмыс. № 3. Теңдеу құр және оны шеш.
Схема бойынша есептер құрастыр және оларды шығар:
Ш:
12 ∙ 3 + 24 = 60
Ш: 10 ∙ 4 : 8 = 5
Ж: 60тг. Ж: 5доп.
Ауызша. № 8. Ш: 120 : 4 ∙ 8 = 30 ∙ 8 = 240 Ж: 240тг төледі.
Өздік жұмыс. № 9. Өрнектердің мәндерін тап.
Жұптық жұмыс. № 10.
ІҮ. Сабақты қорыту: 1. № 11 ауызша. 2. Шығармашылық жұмыс. № 12.
(жауабы: дойбыда: 1 орынды Наташа, 2 – Ира, 3 – Коля, 4 – Петя;
Шахматта: 1 орынды Саша алды, 2- Оля, 3 – Люда, 4 – Таня.)
Ү. Үйге тапсырма: 4, 192 бет.
№ 105. Тақырыбы: Санның кубы. Санның үшінші дәрежесі
Мақсаты: Оқушыларды санның кубы ұғымымен таныстыру, көбейту және бөлудің мағынасын бекіту, математикаға деген қызығушылығын арттыру; ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Түрі: жаңа сабақ. Әдісі : сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік, жұппен
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Мақсат қою кезеңі. Сабақ тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру:
23
Қорытынды:
бірдей
үш көбейткіштің көбейтіндісін
2
?
2
№ 1, № 2 ауызша орындау.
Өздік жұмыс. № 3.Ауыстыруға келетін көбейтулерді көбейткіштің кубымен ауыстыр:
5 ∙ 5 ∙ 5 = 53; 12 ∙ 12 ∙ 12= 123 ; 1 ∙ 1 ∙ 1 = 13;
18 ∙ 18 ∙ 18= 183; 20 ∙ 20 ∙ 20= 203 ; 0 ∙ 0 ∙0= 03
№ 4. Өрнектердің мәндерін тап.
53 – 43 = 13 103 – 13 = 93 33 + 23 = 5 3
ІҮ.Түсінгендерін тексеру:
Топтық жұмыс. № 4. Теңдеулерді шеш.(үш топпен)
Есеп шығару. № 7. Кесте бойынша есеп құрастыр және оны шығар.
Ш: 64 : 8 ∙ 45 = 8 ∙ 45 = 360 Жауабы: шоколад үшін 360 тг төледі.
№ 8 (1).
Ш: 800 : 100 ∙ 9 = 72 Жауабы: 72л бензин жұмсайды.
Ш: 600 : 100 ∙ 6 = 36 Жауабы: 36 л бензин жұмсайды.
Топтық жұмыс.
1 топ № 9; 2 топ № 10; 3 топ № 11 орындайды.
Ү. Сабақты қорыту. Біз бүгін сабақта немен таныстық? Шығармашылық жұмыс. № 12.(асхана 3 және 4- айларда 50 кг шығындыған).Ауызша № 13.
ҮІ. Үйге тапсырма: № 6, 194 бет 2. Бағалау.
№ 106. Тақырыбы: Көлем бірлігі – куб сантиметр. Сыйымдылық бірлігі - литр
Мақсаты: оқушыларды көлем мен сыйымдылықты өлшеу бірліктерімен таныстыру; зейінін, жадын, тілін дамыту.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, өздік . Көрнекілігі: сызбалар, кестелер,суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Адамның күлкісі – әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс біздің сезіміміздің сарасының ашылуына жол ашады. Күлкі арқылы көңіл күйлеріңді білдіріліп көріңдер. Бір- біріңе жымиыңдар, күлкілеріңді сыйлаңдар. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 6.
ІІІ. Білімді тиянақтау: Ауызша жұмыс.
а) 2 ∙ 3 = 6 4 ∙ 3 = 12 6 ∙ 3 = 18 8 ∙ 3 = 24 1 ∙ 3 = 3 0 ∙ 3 = 0
ә) Есеп шығару.
- Қайыңның биіктігі 9 м, ал үй одан 3 м биік. Үйдің биіктігі қандай? ( 12м)
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру. 1.Мақсат қою кезеңі. оқушыларды көлем мен сыйымдылықты өлшеу бірліктерімен таныстыру. 2.Оқулықпен жұмыс. №1, 2, 3, 4.
ЕСІҢДЕ САҚТА!
Бірлік |
||
|
|
|
|
|
|
2. Тап:
Ұзындықты |
Ауданды |
Көлемді |
1 см
|
1 см2 |
1 см3 |
1 л – сыйымдылық бірлігі.
|
Текшенің көлемі – 1 см3 Текшенің үш өлшемі бар: Ұзындығы – 1 см, ені – 1 см, биіктігі – 1см |
Көлемі 1000 см3 (1л) судың массасы 1 килограмға тең. |
|
Текшенің қырларының ұзындығы 3см; 4см; 5см болса, оның көлемі неге тең болады?
3 ∙ 4 ∙ 5 = 60 (см3) Қорытынды:
Егер текше қырының ұзындығы
а – ға
тең болса, онда оның көлемі а3
- қа тең болады.
Практикалық жұмыс. № 5, № 6.Көзбен көріп салыстыру,Суретте көлемі бірдей ыдыстар бар ма? Оны қалай тексеруге болады?
Ү. Өткен материалды бекіту: 1. Жұптық жұмыс. № 7. Теңдіктер тура ма, тексер.
1
)
37 –
(16 + 19) = 37 – 16 + 19 2 = 40 37
–
(16 + 19) ‹ 37 – 16 + 19
2. Ауызша есеп шығару: № 9.
(9 : ( 6 : 2) = 9 : 3 = 3 Ж: осындай 3 террасаға төсеуге болады.
№ 10. Түсініп шығару(іздену)
Жүзім 8кг – 12 жәшік Шешуі: (8 ∙ 12 – 32) : 32= (96 – 32) : 32 = 2
Сатылды – 32 кг Жауабы: 2 есе артық
Неше - ? қалды
№ 11. Топтық жұмыс. Теңдеуді шеш.(үш топтан 3оқушы)
Өздік жұмыс. № 12. Бөлінгішті тап және оны санның кубы түрінде жаз:
Х ∙ 7 = 36 + 13 34 + х = 8 ∙ 6 х : 6 = 42
Х ∙ 7 = 49 34 + х = 48 х = 42 ∙ 6
Х
= 49 : 7 х = 48 – 34
х = 252
Х
= 7 х = 14
252 : 6 = 42
7 ∙ 7 = 49 34 + 14 = 48 42 ∙ 42 ∙ 42 = 423
7 ∙ 7 ∙ 7 = 73 14 ∙ 14 ∙ 14 = 143
ҮІ. Сабақты қорыту:1) Шығармашылық жұмыс. № 13.2)№ 14. Сәйкестігін тап.(ауызша)
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 8. 197 бет. Бағалау.
№ 107. Сабақтың тақырыбы: Қосындыны санға бөлу
Мақсаты: Қосындыны санға бөлу ережесімен таныстыру; дұрыс есептеу және есте сақтау, ойлау қабілетін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Көрнекілігі: кестелер, сызбалар. Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өзіндік, жұптық жұмыс.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 8.
ІІІ. Өткенді пысықтау: ауызша жұмыс. (1)
4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3
32 : 4 = 8 18 : 9 = 2 36 : 4 = 9 12 : 3 = 4
ІҮ. Мақсат қою кезеңі. Қосындыны санға бөлу ережесімен таныстыру.
Ү. Жаңа материалды түсіндіру:
Оқулықпен жұмыс. № 1.Өрнектерді және олардың мәндерін салыстыр:
(6 + 9) : 3 = 6 : 3 + 9 : 3 (14 + 21) : 7 = 14 : 7 + 21 : 7 (12 + 18) : 6 = 12 : 6+ 18 : 6
5 = 5 5 = 5 5 = 5
Қорытынды жаса.
Қосындыны санға бөлу үшін,
әр қосылғышты осы санға бөліп,
нәтижелерін қосуға;
қосындының мәнін тауып, оны осы санға
бөліге болады.
Жұптық жұмыс. № 2. Бөлуді қалай орындалғанын түсіндір:
(10 + 6) : 2 = 16 : 2 = 8
(10 + 6) : 2 = 10 : 2 + 6 : 2 = 5 + 3 = 8
Өздік жұмыс. № 3. Әр өрнектің мәнін екі тәсілмен тап.
ҮІ. Білімдерін тексеру.
Ауызша. Дымбілмеске көмектес. № 4, Суретте салынған фигуралардың көлемдерін тап.
Есептерді екі тәсілмен шығар: № 7.
Әкелінді - 24 пиранья, 36 тұтасқанат Шешуі: (24 + 36) : 6 = 60 : 6 = 10 немесе
6 аквариумға - ? балықтан (24 + 36) : 6 = 24 : 6 + 36 : 6 = 4 + 6 = 10
Жауабы: әр аквариумда 10 балықтан.
№ 7(2).
Келді – 40 бала, 16 е. адам Шешуі: (40 + 16) : 8 = 56 : 8 = 7
8 топқа бөлінді - ? адамнан (40 + 16) : 8 = 40 : 8 + 16 : 8 = 5 + 2 = 7
Жауабы: әр топта 7 адамнан
№ 8.
К
өрмеге
– 14 натюрморт
Шешуі: (14 + (14 3)) : 7 = 56 : 7 = 8
? портрет 7-ден бір Ж: 8 портрет қойылған.
Пейзаж - ?, 3 есе көп
Өздік жұмыс. № 9. Салыстыр:
30 дм 2см = 302 см 1 сағ 10мин ‹ 80 мин
5м 5см ‹ 550см 3 тәул. 24 сағ = 96 сағ
32 см ‹ 30дм 2см 2 м 3дм › 203см
ҮІІ. Сабақты қорыту:
Шығармашылық жұмыс. № 10. (Жауабы: 15 + 45 + 12 = 72(см) сынық сызық ұзындығы) ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 6, 11. 199 - 200 бет.
№ 108. Тақырыбы: Қосындыны санға бөлу
Мақсаты: Қосындыны санға екі тәсілмен бөлуді үйрету; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу.
Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, өздік жұмыс. Түрі: аралас сабақ
Көрнекілігі: сызбалар, кестелер, суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 6, 11..
ІІІ. Өткенді пысықтау: Ауызша жұмыс: 1.
4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3
32 : 4 = 8 18 : 9 = 2 36 : 4 = 9 12 : 3 = 4
Математикалық диктант.
1. Екі санның қосындысының мәні 46 тең. Олардың біреуі 6. Екінші сан неге тең?
(х + 6 = 46 46 - 6=4 0)
2. Екі санның айырмасының мәні 5. Сандардың біреуі 24. Екінші сан неге тең?
( х – 24 = 5 24 + 5 = 29)
3. 12 және 7 сандарының қосындысының мәнін табыңдар. (12 + 7 = 19)
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.
Әрқайсысына затын табуға көмектес:
100 : 20 = (60 + 40) : 20 64 : 8 = (25 + 39) : 8
48 : 8 = (16 + 32) : 8 4 ∙ 3 = 15 : 5 + 45 : 5
81 : 9 = 24 : 4 + 12 : 4 30 ∙ 4 = ( 22 + 18) ∙ 3
Разрядтық қосылғыштардың қосындысы түрінде жаз: 23, 45, 42, 67, 90, 38.
23 = 20 + 3 45= 40 + 5 42 = 40 + 2 67 = 60 + 7 90 = 90 + 0 38 = 30 + 8
Топтық жұмыс. № 3. Қосындыны санға бөлу ережесін пайдаланып, өрнектердің мәндерін тап:
1 топ. 2 топ. 3 топ.
(50 + 15) : 5 = 65 : 5 = 13 (32 + 48) : 8 = 80 : 8 = 10 (19 + 17) : 4 = 36 : 4 = 9
(9 + 9) : 6 = 18 : 6 = 3 (52 + 11) : 9 = 63 : 9 = 7 (42 + 24) : 6 = 66 : 6 = 11
Ү. Түсінгендерін тексеру:
1. Өздік жұмыс. № 4. Өрнектерді жазып, олардың мәндерін тап.
1) 75 және 27 сандарының айырмасын 3 есе арттыр; (75 – 27) ∙ 3 = 48 ∙ 3 = 144
2) 40 және 16 сандарының қосындысын 7 есе кеміт; (40 + 16) : 7 = 56 : 7 = 8 т.с.с.
2. Жұптық жұмыс: № 6. Салыстыр:
3. Есептерді әр түрлі тәсілдермен шығар.№ 7.
Қияр – 12 кг Шешуі: (12 + 15) : 3 = 27 : 3 = 9
Қызанақ – 15 кг Жауабы: 9 банка керек.
3кг бөліп - ? банка
№ 7(2).
І ағаш – 36 кг Шешуі: (36 + 24) : 6 = 60 : 6 = 10
ІІ ағаш -24 кг Жауабы: 10 жәшік керек.
6 кг - ? жәшік
№ 8.
5 жәшік – 40 кг Шешуі: 40 : 5 ∙ 7 = 56
7 жәшікте - ? Жауабы: 56кг жүзім.
Ауызша. № 9. (28 см2)
Шығармашылық жұмыс. № 11. Теңдіктер тура болатындай етіп, бос орынға арифметикалық амалдар таңбасын және жақшаларды қой.
( 45 + 54) : 9 = 11 2 ∙ (3 – 1) – 3 = 1
(56 + 49) : 7 = 15 ( 3 + 5) – ( 2 + 5) = 1
(28 + 32) : 4 = 15 4 + (7 – 3) – 7 = 1
ҮІІ.Қорыту. Бүгін не білдік? Үлестірмелер ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 5, 10 , 87. Бағалау.
№ 109. Тақырыбы: Разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға бөлу.
Мақсаты: разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға бөлу жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу
Әдісі:сұрақ-жауап, талдау, есептеу, ұжымдық, өздік. Көрнекілігі: сызбалар, кестелер, суреттер. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа даярлық, амандасу, түгендеу. ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 5, 10.
ІІІ. Бастапқы бекіту. ауызша жұмыс.
4 ∙ 6 = 24 6 ∙ 6 = 36 5 ∙ 6 = 30 9 ∙ 6 = 54
20 ∙ 6 = 120 80 ∙ 6 = 480 100 ∙ 6 = 600
10 : 5 = 2 300 : 5 = 60 150 : 5 = 30 45 : 5 = 9
40 : 5 = 8 500 : 5 = 100 100 : 5 = 20
Мақсат қою кезеңі: разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға бөлу жайлы түсінік беру
ІҮ. Жаңа сабақ:
№ 1. Бос орындарды толтыр:
100
90
20
5
3
30
∙ ∙ ∙ ∙ ∙
№ 2. Бөлуді қалай орындағанын түсіндір.
96 : 3 = (90 + 6) : 3 = 90 : 3 + 6 : 3 = 30 + 2 = 32
82 : 2 = (80 + 2) : 2 = 80 : 2 + 2 : 2 = 40 + 1 = 41
77 : 7 = (70 + 7) : 7 = 70 : 7 + 7 : 7 = 10 + 1 = 11
№ 4. Қалып қойған амалдар таңбаларын тиісті орынға қой:
(7 + 8) ∙ 4 = 7 ∙ 4 + 8 ∙4 (5 + 7) ∙ 6 = 5 ∙ 6 + 7 ∙ 6 .
Ү. Түсінгенін тексеру.
Есеп шығару: № 6.
Ақ раушан - 42гүл Шешуі: (42 + 49) : 7 = 91 : 7 = 13
Қызыл раушан – 49 гүл Жауабы: 13 гүлшоғы жасалды.
гүлден - ? гүлшоқ
Топтық жұмыс. 1 топ: № 6(2).
Қара қоян – 20 Шешуі: (20 + 12) : 4 = 20 : 4 + 12 : 4 = 5 + 3 = 8
Ақ қоян – 12 Жауабы: 8 торға отырғызды.
2 топ № 7.
Печенье – 15 кг Шешуі: (15 + 12) ∙ 4 = 27 ∙ 4 = 108
Кәмпит - ?, 12 кг ауыр Жауабы: 4 қорапта 108 кг
4 қорап - ? кг
3 топ № 8 .
5 жүйек – 50 л Шешуі: 50 : 5 ∙ 7 = 70
7 жүйек - ? Жауабы: 70 л су керек.
Түсіндіріп , талдап шығару. № 9.
Периметрі - 480 см ( 480 – (80 + 80)) : 2 = 240 : 2 = 120(см)
Ені – 80 см
Ұзындығы - ?
Жұптық жұмыс. № 10. Өрнектердің мәнін тап.
80 ∙ 5 = 400 60 ∙ 7 = 420 240 : 80 = 3 400 : 80 = 5
320 : 4 = 80 540 : 90 = 6 30 ∙ 7 = 210 80 ∙ 60 = 4800
Өздік жұмыс. № 11. Санның квадраты мен кубын көбейтіндімен алмастыр және
өрнектердің мәндерін тап:
42 ∙ 3 = 4 ∙ 4 ∙ 3 = 48 48 – 33= 48 – 3 ∙ 3 ∙ 3 = 48 – 27 = 21
32 + 53= 3 ∙ 3 + 5 ∙ 5 ∙ 5 = 9 + 125 = 134 42 ∙ 100 = 4 ∙ 4 ∙ 100 =16 ∙ 100 = 1600
ҮІ. Сабақты қорыту:
Ауызша талдау: № 12.
Шығармашылық жұмыс. № 13.
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 3, 14. 203 - 204 бет. Бағалау.
№ 110. Тақырыбы: Разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға бөлу.
Мақсаты: разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға бөлу жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі: сызба, кестелер, суреттер. Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, өздік және жұптық жұмыс.Сабақтың барысы:І. Ұйымдастыру кезеңі.Сабаққа даярлық,амандасу, түгендеу
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 3, 14. (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру) ІІІ. Бастапқы білімді бекіту.
4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3
32 : 4 = 8 18 : 9 = 2 36 : 4 = 9 12 : 3 = 4
ҮІ. Мақсат қою кезеңі: разрядтық қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға бөлу жайлы түсінік беру. Ү. Жаңа сабақ.
1. Амалдар тізбегін орында. № 1.
48
40
82
60
5
6
: 8 12 +22
- 34 : 8
=
10
3
90
2
16
8
: :
: :
=
2. № 2. Түсіндіре отырып, шығар:
84 : 4 = (80 + 4) : 4 = 80 : 4 + 4 : 4 = 20 + 1 = 21
63 : 3 = (60 + 3) : 3 = 60 : 3 + 3 : 3 = 20 + 1 = 21
№ 3. Мәнін тап.
а ∙ 3 көбейтіндісінің, егер а = 12, 23, 34, 45.болса;
12 ∙ 3 = 36 23 ∙ 3 = 69 34 ∙ 3 = 102 45 ∙ 3 = 135
64 : в бөліндісінің, егер в = 2, 4, 8, 1,
64 : 2 = 32 64 : 4 = 17 64 : 8 = 8 64 : 1 = 64 64 : 64 = 1
№ 4 . Өздік жұмыс. Салыстыр:
(70 + 11) : 9 = 3 3 33 : 3 = (30 + 3) : 3
(60 + 4) : 2 = 62 : 2 100 : 20 ‹ 100 : 10
36 : 3 ‹ (30 + 9) : 3 ( 90 + 6) : 3 = 90 : 3 + 6 : 2
3. Жұптық жұмыс. № 5.Қалып қойған сандарды орнына қой.
4. Есеп шығару. № 6.
Бәліш – 12 тг Ш: (12 + (12 + 6)) ∙ 5 = 30 ∙ 5 = 150
Тоқаш - ?, 6 тг қымбат Жауабы: 5 бәліш 150тг тұрады.
5 тоқаш - ?
Сергіту сәті.
Қостық біз, көбейттік біз,
Қатты шаршап кеттік біз.
Кәне, тұра қалайық,
Қимылдасын қол-аяқ.
Кірпікті де қағайық,терең демді алайық,
Орнымызға отырып,
Сабаққа назар салайық.
Ү. Өткен материалды бекіту:
1. Есептерді әр түрлі тәсілдермен шығар. № 7.
І - 28 бала Шешуі: (28 + 20) : 4 = 48 : 4 = 12
ІІ - 20 бала Жауабы: әр топта 12 баладан
4 топ - ? баладан
№ 7(2).
Астанадан - 42 оқушы Шешуі: (42 +30) : 9 = 72 : 9 = 8
Көкшетаудан – 30 оқушы Жауабы: 8 қайық қажет.
9 орындықты - ? қайық
№ 8.
К
өктем
– 216 адам Шешуі:
216 + (216 – 39) + (126 – 39 + 46) =
А
расан
- ?, 39 адам кем ? = 216 + 177 +
223 = 616
Ақ желкен - ?, 46 адам артық Жауабы: барлығы 616 адам.
№ 10.
(9 – 3) : 3 = 6 : 3 = 2 (есе артық) ҮІ . Сабақтың қорытындысы:
№ 11 ауызша талдау.
Шығармашылық жұмыс. № 12. ( сақиналардың арасынан 2 см қалдыру керек.)
ҮІІ. Үйге тапрсыма : № 13, 206 бет. Бағалау
№ 111. Тақырыбы: Қолайлы қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу
Мақсаты: Қолайлы қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу
Көрнекілігі: кестелер,сызбалар. Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, ауызша есептеу, шығармашылық . Сабақтың типі: аралас сабақ
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. - Балалар, терезеге қараңдаршы. Далада күн сәулесі жарқырап тұр. Бізге сәулесін шашып тұр. Сәуле сендердің тұла бойларыңа тарап, жандарыңды жадыратып тұр.
- Кәне, айналамызға жылу сыйлайық, жүздеріңнен күннің көзіндей күлкі кетпесін.
Сабаққа даярлық, амандасу, түгендеу
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 13 (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру) ІІІ. Өткенді қорыту:
10 : 5 = 2 300 : 5 = 60 150 : 5 = 30 45 : 5 = 9
40 : 5 = 8 500 : 5 = 100 100 : 5 = 20
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: (кіріспе) Сабақтың мақсаты мен міндеттерін хабарлау.
Ү. Жаңа сабақ: 1. Жұптық жұмыс. № 1.
Мына сандарды: 28, 40, 36, 60, 56 әрқайсысы 4-ке бөлінетін екі қосылғыштың қосындысы түрінде жаз.
28 : 4 = (20 + 8) : 4 = 20 : 4 + 8 : 4 = 5 + 2 = 7 40 : 4 = 20 : 4 +20 : 4 = 5 + 5 = 10
36 : 4 = 24 : 4 + 12 : 4 = 6 + 3 = 9 60 : 4 = 20 : 4 + 40 : 4 = 5 + 10 = 15
2. Ұжымдық жұмыс. № 2. Тура теңдіктер құр, мұнда 90 саны:
1) көбейткіш; 3 ∙ 90 = 270 3) бөлгіш; 450 : 90 = 5
2) бөлінгіш; 90 : 3 = 30 4) бөліндінің мәні болсын; 810 : 9 = 90
3. Ауызша жұмыс. № 3. Бөлу қалай орындалғанын түсіндір:
72 : 6 = (60 + 12) : 6 = 60 : 6 + 12 : 6 = 10 + 2 = 12
56 : 4 = (40 + 16) : 4 = 40 : 4 + 16 : 4 = 10 + 4 = 14
48 : 3 = ( 30 + 18) : 3 = 30 : 3 + 18 : 3 = 10 + 6 = 16
Ұжымдық жұмыс. № 4. Түсіндіре отырып, шығар:
56 : 4 = (40 + 16) : 4 = 40 : 4 + 16 : 4 = 10 + 4 = 14 т.с.с
Өздік жұмыс. № 5. Тура теңдіктер шығатындай етіп, жақшаларды қой.
5 + 4 ∙ 8 – 6 ∙ 2 = 60 7 + 2 ∙ 8 – 5 ∙ 3 = 57
5 + 4 ∙ 8 – 6 ∙ 2 = 21 7 + 2 ∙ 8 – 5 ∙ 3 = 25
ҮІ. Сергіту сәті.
Мен домалақ апельсин. Орманда күннен нәр алған.( қолдарын көтеріп керіледі)
Алманың да, алмұрттыңда досымыз. ( біріне- бірі бұрылып, қолдарын көтереді)
Біз піскен шиелерміз, шыққан күннің көзінен. ( отырып, тұрады)
Мұғалім: ал жемістер, сап түзейік бәріміз,
Қатар тұрсақ жеміс-жидек бағымыз.
(қолдарын көтеріп, екі жаққа теңселеді.)
ҮІІ .Түсінгендерін тексеру:
Есептерді шығар. № 6 (1).
78 : 3 = (60 + 18) : 3 = 60 : 3 + 18 : 3 = 20 + 6 = 26 Ж: 26 гүлшоғы шығады.
№ 6 (2).
51 : 3 = (30 + 21) : 3 = 30 : 3 + 21 : 3 = 10 + 7 = 17 Ж: 17 банка керек.
№ 7.
Қыз – 30 бала Ш: 30 : 3 + 21 : 3 = 10 + 7 = 17
Ұл – 21 бала Ж: бір коттеджге 17 баладан
3 коттедж - ? баладан
№ 7(2).
3
бөлмелі – 3 қыз Шешуі: 3
3 + 2 ∙ 3 = 9 + 6 = 15
2 бөлмелі – 3 ұл ? Жауабы: барлығы 15 бала тұрады.
№ 8.
4 қораптағы – 64 кг жүзім 64 : 4 ∙ 7 = 16 ∙ 7 = 112
7 қорапта - ? Жауабы: 7 қораптағы жүзімнің массасы 112 кг
Теңдеулерді шеш. № 9. (3 оқушы тақтада)
Өздік жұмыс. № 11.
Дымбілмеске көмектес. № 12. Қатесін тауып, есептеулерді жалғастыр:
25 ∙ 7 = (20 + 5) ∙ 7= 20 ∙ 7 + 5 ∙ 7 = 140 + 35 = 175
39 ∙ 4 = (30 + 9) ∙ 4 = 30 ∙ 4 + 9 ∙ 4 = 120 + 36 = 156
ҮІІІ. Сабақты қорытындылау:
Бүгінгі сабақтан қандай қызықты нәрсені білдіңдер?
Нені үйрендіңдер?
№ 13. Ауызша талдау.
Шығармашылық жұмыс. № 14.
Үйге тапсырма: № 10, 15. 207 – 208 бет. Бағалау
№ 112. Сабақтың тақырыбы: Тақырыбы: Қолайлы қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу
Мақсаты: Қолайлы қосылғыштарға жіктеу арқылы екі таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу
Сабақтың түрі: аралас сабақ. Әдісі: іздену- ойлау, сұрақ-жауап, түсіндіру, дәлелдеу.
Көрнекілігі: оқулық, кестелер, сызбалар.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу,түгелдеу, оқушылардың зейінін сабаққа аудару. ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 10,15. (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру)
ІІІ. Пысықтау: ауызша жұмыс.
6 ∙ 6 = 36 36 : 6 = 6 6 ∙ 6 = 36
6 ∙ 7 = 42 42 : 6 = 7 7 ∙ 6 = 42
6 ∙ 8 = 48 48 : 6 = 8 8 ∙ 6 = 48
6 ∙ 9 = 54 54 : 6 = 9 9 ∙ 6 = 54
ІҮ. Жаңа сабақ:
Ұжыммен. № 1.
Мына сандарды: 36, 39, 42, 54,36 әрқайсысы 3 –ке бөлінетін екі қосылғыштың қосындысы түрінде жаз.
36 : 3 = (30 + 6) : 3 = 30 : 3 + 6 : 3 = 10 + 2 = 12
39 : 3 = (30 + 9) : 3 = 30 : 3 + 9 : 3 = 10 + 3 = 13
42 : 3 = (30 + 12) : 3 = 30 : 3 + 12 : 3 = 10 + 4 = 14
54 : 3 = (30 + 24) : 3 = 30 : 3 + 24 : 3 = 10 + 8 = 18
Жұптық жұмыс. № 2. 56, 70 болатын екі теңдік жаз.
Тақтадағы жұмыс. № 3. Өрнектерді жаз және олардың мәндерін тап.
1). 81 мен 9 сандарының қосындысын 10 есе кеміт; (81 + 9) : 10 = 90 : 10 = 9
2). 50 мен 6 сандарының қосындысын 7 есе кеміт; (50 + 6) : 7 = 56 : 7 = 8
4) Түсіндіре отырып шығар: № 5.
60 : 4 = (40 + 20) : 4 = 40 : 4 + 20 : 4 = 10 + 5 = 15
81 : 3 = (30 + 21) : 3 = 30 : 3 + 21 : 3 = 10 + 7 = 17 т.с.с.
Ү. Жаңа сабақты пысықтау:
1. есеп шығару, талдау. № 6. Кестені толтыр.
Бір пальтоға кететін мата |
Пальтолар саны |
Барлық жұмсалған мата |
|
Бірдей |
? м (3) |
6 |
18 м |
? м ( 3) |
? (18) |
54 м |
|
№ 7.
4 кг сүзбе -1 кг ірімшік Шешуі: 24 : 4 = 6
24 кг сүзбе -? кг Жауабы: 6 кг ірімшік алынады.
№ 8.
Шешуі: 150 : 3 : 2 = 50 : 2 = 25 Шешуі: дүкенде 25 м жібек мата сатты.
Жұптық жұмыс . № 9. Амалдарды орында:
5 м 8 дм + 4 м 1 дм 6 см = 9 м 2 дм 4 см 2ц 30кг – 65 кг = 1ц 65кг
1 м 6дм 7см – 99см = 6дм 8см 1кг – 330г = 1000г -330г = 670 г
Ауызша есептеулер. № 10, 11, 12. (3 қатардан үш оқушы)
ҮІ. Сабақты қорыту: 1. Дымбілмеске көмектесу.
Шығармашылық жұмыс: (жауабы: жіптің ұзындығы 80см)
ҮІ. Үйге тапсырма: № 5, 15. 208 – 209. Бағалау.
№ 113. Тақырыбы: Екі амалмен шығарылатын қосу, азайту, көбейту, бөлу амалдарына берілген есептер.
Мақсаты: Екі амалмен шығарылатын қосу, азайту, көбейту, бөлу амалдарына берілген есептер шығару және дұрыс , жылдам есептеуге дағдыландыру; ұқыптылыққа, өздігінен жұмыс істеуге тәрбиелеу.
Көрнекілігі: сызба, суреттер, кестелер. Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап,
Сабақтың типі: аралас сабақ. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Балалар, бір – біріңе қарап жымиыңдар, жайланып отырып, көздеріңді жұмыңдар. Менің айтқанымды іштеріңнен қайталаңдар.
Мен бақытты баламын,
Жан дүниемде күн нұрлы
Жылуым мол бойымда.
Осы жылуды Жер бетіндегі барлық адамдарға жолдаймын.
Менің оқығым келеді! Білімді, алғыр болғым келеді!
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 5, 15. Көбейтудің компоненттерін атау. Көбейтуді немен тексереміз? Көбейткіштердің орны ауысқаннан ... ?
ІІІ. Білімді бекіту: Ауызша жұмыс.
а) Ойын: «Сыңарын тап».
- Жауаптары бірдей мысалдарды ата және оларды меңзермен біріктір.
4 + 46
8 +
72
2 ∙ 7
64 + 30
22 + 58
7 +7 + 7
100 - 6
7 ∙ 2
25 + 25
- Қандай өрнек сыңарсыз қалды? Оған сыңар болатын өрнек ойлап табыңдар.
(4+46 = 25+25; 8+72 = 22+58; 2 ∙ 7 = 7 ∙ 2; 64 +30 = 100-6; 7+7 + 7 = 7 ∙ 3)
ә) – Қандай қосындыны көбейтіндімен алмастыруға болады?
3 + 3 + 3
3 + 3 + 3
4 +8
5 + 5 + 5
9 + 9
4 + 4
2 + 4 + 3
3 + 4 + 4 +4
3 + 2
6 + 6
ІҮ. Жаңа сабақ:
Е
септің
шығарылуын түсіндір.
Шешуі : 43 – (17∙ 2) = 43 – 34 = 9
жауабы: 9 кітап артық.
№ 2 (1,2, 3) Есептерге сызба жасап ал және оларды шығар.
Шешуі:
63 : 7 ∙ 2 = 18
Жауабы: барлығы 18 бантик
Ү. Сергіту сәті. ҮІ .Түсінгендерін тексеру:
№ 3. Өрнектерді құрып, оның мәнін тап:
(659 + 301) – (402 – 351) = 960 – 51 = 909
(305 – 196) + (286 +104) = 109 + 390 = 499
Қатармен (тақтада және дәптерде). № 4. Теңдеулерді шеш:
Өздік жұмыс. № 5. Кестені толтыр
Есептер шығару. Ұжымдық жұмыс. № 7.
Ш
ырша
– 15 Шешуі: 90 – (15 + 15
∙ 5) = 90 – 90 = 0
Қарағай - ?, 5 есе көп 90 ш. Жауабы: отырғызылмаған ағаш жоқ.
Отырғызуы керек - ?
№ 8.
Қақпадан мектепке – 50 м Ш: 50 – ( 50 : 10) = 50 – 5 = 45
Жүрді – оннан бірін Жауабы: әлі 45 м жүреді
Қалды?
Жұптық жұмыс. № 9 . 2
Ү
ІІ.
Бүгін не білдік?
3
Шығармашылық
жұмыс. № 10. 1 6
(
жауабы:
көбейеді)
5 4
№ 11. Сәйкестікті анықта.
ҮІІІ .Үйге тапрсыма: № 6, 211 бет. Бағалау
№ 114. Тақырыбы: Үш амалмен шығарылатын қосу, азайту, көбейту, бөлу амалдарына берілген есептер.
Мақсаты: Үш амалмен шығарылатын қосу, азайту, көбейту, бөлу амалдарына берілген есептер шығару, біліктігін тиянақтау; өз бетінше жұмыс істеуге, қорытынды жасай білуге баулу.
Сабақтың типі: аралас сабақ. Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, өздігінен жұмыс істеу. Көрнекілігі: арнайы суреттер, кестелер,схемалар
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.Сабаққа даярлық,амандасу, түгендеу
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 6. (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру)
ІІІ. Өткенді бекіту: (ауызша)
4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3
72 : 9 = 8 64 : 8 = 8 36 : 4 = 9 81 : 9 = 9
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау. Ү. Жаңа сабақ:
Е
?
Ш
?
5
ешуі:
(3 ∙
9 + 8) : 5 = 35 : 5 = 7
Ж
8
?
ауабы:
7 қорап қажет.
3
9
№ 2. Есептер құрастыр және оларды шығар.
Болды – 400 кг.
Жұмсалды – 3қап 50кг және Шешуі: 400 – (3 ∙ 50 + 4 ∙ 25) = 400 – 250 = 150
4 қап 25кг Жауабы: 150 кг ұн қалды.
Қалды - ?
№ 2(2).
Жиналды - ? Шешуі: 8 ∙ 12 + 56 = 96 + 56 = 152
Жіберілді – 8 қорап 12 кг Жауабы: барлығы 152 кг кәмпит
Қалды – 56 кг
ҮІ. Өткен материалды пысықтау:
№ 4.
Барлығы - ? , 3 құмыраға бөлінді шешуі. (4 ∙ 2 + 7) ∙ 3 = 15 : 3 = 5(л )
2 құмырадан - 4 л алынды Жауабы: басында 5 л- ден құйылды.
қалды – 7 л.
№ 5.
Жинады - 140 кг қызанақ пен баклажан Шешуі: (140 – (20 + 32)) : 2= 88 : 2 = 44
Сатты – 20кг қызанақ пен 32 кг баклажан 44 + 20 = 64 (кг қызанақ)
Болған - ? кг қызанақ пен баклажан 44 + 32 = 76 (кг баклажан)
Жауабы: 64 кг қызанақ пен 76 кг баклажан болған.
Топтық жұмыс. № 6. Теңдеуді шеш.
Жұптық жұмыс. № 7. Кестені толтыр.
Ұзындығы – 5 см
Ені – 2 см Р = (5 + 2) ∙ 2 = 10 2= 20 (см)
Р = ? S = 5 ∙ 2 = 10 (см2)
S = ?
Өздік жұмыс. № 8. Өрнектердің мәнін тап.
(608 – 125) + (547 – 398) = 483 + 149 = 632
ҮІІ. Бүгін не білдік? 1)Шығармашылық жұмыс.№ 9.(жауабы: жеуге жарамды 16 саңырауқұлақ) ҮІІІ. Үйге тапрсыма: № 3, 10. 214 бет. Бағалау
№ 115. Тақырыбы: Таңдау әдісімен екі таңбалы санды екі таңбалы санға бөлу
Мақсаты: Таңдау әдісімен екі таңбалы санды екі таңбалы санға бөлу біліктілігін қалыптастыру, есептеу дағдысын және логикалық ойлауын дамыту; ұқыптылыққа және өздігінен жұмыс істей білуге баулу.
Сабақтың типі: аралас сабақ. Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өзіндік
Көрнекілігі: суреттер, кестелер,сызбалар.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Балалар, бір – біріңе қарап жымиыңдар, жайланып отырып, көздеріңді жұмыңдар. Менің айтқанымды іштеріңнен қайталаңдар.
Мен бақытты баламын, жан дүниемде күн нұрлы, жылуым мол бойымда.
Осы жылуды Жер бетіндегі барлық адамдарға жолдаймын.
Менің оқығым келеді! Білімді, алғыр болғым келеді!
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 3, 10. (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру) ІІІ. Өткенді қорыту: Өткен сабақта біз немен таныстық?
а ) 4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
60 : 10 = 6 50 : 2 = 25 36 : 9 = 4 54 : 6 = 9
72 : 9 = 8 64 : 8 = 8 36 : 4 = 9 81 : 9 = 9
ә) Ойын. Жылдам есептеу. Үлестірме карточкалармен жұмыс.
1∙ 5
0 + 4
8 + 1
10+2
4
∙ 2
5 ∙
2
9 + 1
12 ∙
0
10 ∙ 0
0 + 5
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: сабақтың мақсаты мен міндетін хабарлау. Жаңа сабаққа даярлық кіріспе.
Ү. Жаңа сабақ: 1. Оқулықпен жұмыс. № 1.(таңдау тәсілімен)
а) 88 : 44 = 2 өйткені, 44 ∙ 2 = 88 Жауабы: 2
ә) 81 : 27 = 3 өйткені, 27 ∙ 2 = 54, 2 саны тура келмейді.
27 ∙ 3 = 81, 3 саны тура келеді Жауабы. 3.
Түсіндіре отырып, шығар.№ 2. Ұжымдық жұмыс.
№ 3. 87 : 29 = 3 Жауабы. нан 3 сөреге қойылды.
№ 3(2). 75 : 5 = 15 Жауабы: әр топқа 5 тоқаштан
Жұптық жұмыс. № 4. Өрнектерді салыстыр: № 4
(42 + 28) : 7 = 42 . 7 + 28 : 7 24 ∙ 3 + 9 ∙ 3 = 33 ∙ 3
16 5 + 8 5 = (16 + 8) 5 20 : 4 + 32 › (20 + 32) : 4
Өздік жұмыс. № 5. Есепте.
9 дм 4см – 5 дм 7 см = 3 дм 7 см 6 дм 7 см + 3дм 3 см = 100см = 1 м
Ү. Өткен материалды пысықтау:
1. Есеп шығару. № 6. Кесте бойынша есеп құрастыр және шығар.
Ш: 150 : (300 : 6) = 150 : 50 = 3 Жауабы: 3 қап сәбіз.
№ 7.
6 жүйектен – 10 кг құлпынай Шешуі. 6 ∙ 10 - 25 : 7 = 5
Әр себеттен алды – 7 кг Жауабы: 5 себет болды.
Қалды – 25 кг
Неше себет - ?
2. Топтық жұмыс. 1 топ -№ 9; 2 топ - №10; 3 топ №11.
ҮІІ. Бүгін не білдік? Шығармашылық жұмыс.
№ 12. ( жауабы: 1) 6; 2) 15∙ 6 = 90; 3) 6 + 9 = 15)
ҮІІІ .Үйге тапсырма: № 8, 13 216 бет. Бағалау
№ 116. Тақырыбы: Қайталау
Мақсаты: Оқушылардың көбейту мен бөлуді есептеу дағдыларын жетілдіру; өздігінен түсініп есеп шығаруға дағдыландыру; салыстыру, қорытынды жасай білуге баулу.
Сабақтың типі: аралас сабақ. Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өзіндік
Көрнекілігі: суреттер, сызбалар.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Балалар, бір – біріңе қарап жымиыңдар, жайланып отырып, көздеріңді жұмыңдар. Менің айтқанымды іштеріңнен қайталаңдар.
Мен бақытты баламын, жан дүниемде күн нұрлы, жылуым мол бойымда.
Осы жылуды Жер бетіндегі барлық адамдарға жолдаймын.
Менің оқығым келеді! Білімді, алғыр болғым келеді!
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 8, 13. ІІІ. Өткенді қайталау. 1. Ауызша.
5 ∙ 6 = 30 10 : 5 = 2 5 ∙ 3 = 15 15 : 5 = 3
5 ∙ 8 = 40 30 : 5 = 6 5 ∙ 4 = 20 20 : 5 = 4
№ 1. Бірінші санның ондықтар саны екінші санның ондықтар санынан неше есе кем:
141 және 986 , ондықтары 2 есе кем 123 және 965, ондықтары 3 есе кем
2. Топтық жұмыс. 1 топ № 2. Кестені толтыр. (13∙ 3 = 39 25 ∙ 3 = 75 19 ∙3 = 57)
2 топ № 2(2)
3 топ № 3.
Есеп шығару. № 5 (1).
А
лтын
монета – 3 рет 8 алтын Ш: 3 ∙ 8
+ 4 ∙ 15 = 24 + 60 = 84
Күміс монета – 4 рет 15 күміс ? Жауабы: барлығы 84 монет лақтырды.
№ 5(2).
2 күн – 48м. лақтырды. Ш: 96 : (48 : 2) = 96 : 24 = 4
онета - ? күн Жауабы: 4 күн лақтырады.
Топтық жұмыс. 1 топ № 6; 2 топ № 7; 3топ № 8.
Есеп шығару. № 9.
7 себет – 12кг
(139 – 12 7) : 5 =55
: 5 = 11
5 себетке – бірдей м. қосылды. 139 монета
Әр себетте неше кг монета бар? Жауабы: әр себетте 11 кг
Топтық жұмыс. 1 топ - № 10; 2топ № 11; 3топ № 12.
ҮІІ .Қорыту. Бүгін не білдік? ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 4, 13. 218 бет. Бағалау
№ 117. Тақырыбы: Қайталау
Мақсаты: Оқушылардың көбейту мен бөлуді есептеу дағдыларын жетілдіру; өздігінен түсініп есеп шығаруға дағдыландыру; салыстыру, қорытынды жасай білуге баулу.
Түрі: білімін жетілдіру, қайталау сабағы. Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, іздену,салыстыру.
Көрнекілігі: суреттер, сызбалар, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: амандасу,түгендеу, оқушы зейінін сабаққа аудару.
ІІ .Үй тапсырмасын тексеру: № 4, 13 ІІІ .Білімін тексеру: Математикалық диктант.
20 + 30 = 50 25-15 = 10 45+15= 60
20 ∙ 2 = 40 30 ∙ 3 = 90 6 ∙ 2 = 12
18- дің жартысы - 9 тең 10 : 5 = 2
8 дің төрттен бір бөлігі - 2 тең 20 : 10 = 2
18- дің үштен бір бөлігі 6 тең 300 : 100 = 3
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
Өрнектердің мәндерін кему ретімен орналастырып. Сөзді оқы.
Т |
а |
л |
а |
н |
т |
т |
ы |
24∙5= 120 |
16 ∙5= 80 |
12∙ 3= 36 |
96:4= 24 |
51:3= 17 |
45:3= 15 |
48 :8= 6 |
32:16= 2 |
№ 2. Келесі сандарды үш көбейткіштіңкөбейтіндісі түрінде жаз: 720,45,600,56.
8 ∙ 9 ∙ 10 = 720 1 ∙ 5 ∙ 9 = 45 5 ∙ 8 ∙ 15 = 600 2 ∙ 4 ∙ 7 = 56
№ 3. Өрнек терді жазып, олардың мәндерін тап.
(62 + 28) : (45 : 9) = 90 : 5 = 18 3) 96 : 4 : (40 – 28) = 24 :12 = 2
32 ∙ 3 – 82 : 2 = 96 – 41 = 55 4) (76 – 12) : (2 ∙ 4) = 64 : 8 = 8
№ 4. Салыстыр:
300 см2 › 130 см2 372 дм = 3м 72см 3 тәул. › 52сағ.
4 м 7 см › 47 см 80 дм = 800 см 48 сағ. ‹ 2 тәул. 2сағ.
Ү. Түсінгендерін тексеру. 1.Есеп шығару. № 6.
І
кітапта – 180 бет – 20 беттен
Шешуі: 19 – (180 : 20) ∙
22
= 10
∙ 22
=
220
ІІ кітап - ? бет - 22 беттен 19 күнде Жауабы: ІІ кітапта 220 бет.
№ 7.
Лимон – 72 кг Ш: (72 + 64) : 8 = 136 : 8 = 17
Апельсин – 64 кг Ж: жемістер 8 жәшік болды.
8 кг - ? жәшік
№ 8.
Л
имон
– 40 кг , 6 –дан біріндей Шешуі:
40 +40 ∙
6
= 40 + 240 = 280
Апельсин - ?, ? Жауабы: барлық жеміс 280 кг.
Жұптық жұмыс. № 9. Тік төртбұрыштың ауданы 24 см2, ұзындығы 6 см. Тік төртбұрыштың периметрін тап.
24 : 6 = 4(ені 4 см) Р = (6 + 4) ∙ 2 = 10 ∙ 2 = 20 (см)
Өздік жұмыс. № 10. Тура теңдік шығатындай етіп, амалдар таңбаларын қой:
∙∙
∙
-
+
∙
+
∙
8 6 (9 3) 4 = 72 9 7 5 3 = 78
ҮІ. Бекіту: Бүгінгі сабақта не істедік? Саған не ұнады? Не қиын? Не оңай?
Шығармашылық жұмыс. № 11. (жауабы: Серік 2 балықтан ұстады, Берік – 9 балық , Ермек – 3 балақ.)
ҮІІ: Үйге тапсырма: Өткенді қайталау. Бағалау
№ 118. Тақырыбы: Бақылау жұмысы № 5
Мақсаты: оқушылардың өздігінен жұмыс істей отырып, өткенді қайталау, білімін тиянақтау, көбейту мен бөлу амалдары туралы білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу.
Әдісі: өздік жұмыс. Көрнекілігі: тақтадағы жазу, дәптер, сызбалар. Түрі: бақылау.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.
ІІ. Мақсат қою кезеңі: өздігінен жұмыс істей отырып, өткенді қайталау, білімін тиянақтау.
ІІІ. Бақылау жұмысы
І нұсқа
Сандардың екіден бірін тап: 4, 8, 12, 20, 400.
4 : 2 = 2 8 : 2 = 4 12 : 2 = 6 20 : 2 = 10 400 : 2 = 200
Өрнектердің мәндерін тап:
8 ∙ 2 ∙ 10 = 160 36 : 12 = 3 80 – 6 ∙ 5 + 50 = 100
24 : 4 ∙ 100 = 600 45 : 15 = 3 40 : 8 ∙ 7 + 15 = 50
Есепте: 32, 62, 53.
32 = 30 + 2 ; 62 = 60 + 2 53 = 50 + 3
Есептерді шығар.
Тігін цехында 45 м мата болды. Одан әр көйлекке 5 м матадан жұмсап, 6 көйлек тігілді. Тігін цехында неше метр қалды?
Шешуі : 45 – 5 ∙ 6 = 45 – 30 = 15 Жауабы: 15 м мата қалды.
а = 8, 30 болғанда, (а + 6) : 2 өрнегінің мәндерін тап.
(8 + 6) : 2 = 14 : 2 = 7 (30 + 6) : 2 = 36 : 2 = 18
Қырының ұзындығы 3 сантиметрге тең текшенің көлемін тап.
33 = 3 ∙ 3 ∙ 3 = 27
ІІ нұсқа
Сандардың үштен бірін тап: 9, 18, 27, 60, 900.
9 : 3 = 27 18 : 3 = 6 27 : 3 = 9 60 : 3 = 20 900 : 3 = 300
Өрнектердің мәнін тап:
15 : 5 ∙ 100 = 500 39 : 3 = 13 72 : 8 + 81 – 40 = 9 + 81 – 40 = 50
6 ∙ 1 ∙ 10 = 60 64 : 16 = 4 100 – 9 ∙ 4 : 6 = 94
Есепте: 42, 23, 92.
42 = 40 +2 23 = 20 + 3 92 = 90 + 2
Есепті шығар.
30 кг алма және әрқайсысында 5 килограмнан 4 жәшік алмұрт жиналды. Неше килограмм алма және алмұрт жиналды?
Шешуі: 30 + 5 ∙ 4 = 30 + 20 = 50 Жауабы: барлығы 50 кг жеміс.
а = 16; 12 болғанда, 48 : (а – 8) өрнегінің мәндерін тап.
48 : (16 – 8) = 48 : 8 = 6 48 : ( 12 – 8) = 48 : 4 = 12
Қырының ұзындығы 4 сантиметрге тең текшенің көлемін тап.
43 = 4 ∙ 4 ∙ 4 = 64
ІҮ. Сабақты қорыту. Бүгінгі сабақта не істедік? Саған не ұнады?
Ү. Үйге тапсырма: қайталау.
№ 119. Тақырыбы: Ондықтарды ондықтарға ауызша бөлу.
Мақсаты: ондықтарды ондықтарға ауызша бөлуді үйрету, қорытынды жасай білуге, ой-өрісін, есте сақтау қабілеттерін дамыту; ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі: үлестірмелер, оқулық, кестелер, сызбалар.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өзіндік, қорыту.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушы зейінін сабаққа аудару.
ІІ. Білімдерін тексеру. 1.Көбейту және бөлу амалдарындағы компоненттерді атау.
4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
60 : 10 = 6 50 : 2 = 25 36 : 9 = 4 54 : 6 = 9
72 : 9 = 8 64 : 8 = 8 36 : 4 = 9 81 : 9 = 9
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
І
Ү.
Жаңа сабақ.
Шешуді түсіндір:
90 : 30 = 3, себебі 3 ∙ 30 = 90.
Бөлінгіш пен бөлгішті 10 есе кемітсек,
9 : 3 шығады.
90 : 30 және 9 : 3 бөлінділерінің мәндерін салыстыр.
Қорытынды жаса.
Егер бөлінгіш пен бөлгіштің мәнін 10
есе кемітсе, бөліндінің мәні өзгермейді.
№ 2. Мысалдарды шығар.
9 ∙ 8 = 72 80 : 20 = 4 5 ∙ 10 = 50 10 ∙ 6 = 60 30 : 3 = 10
№ 3. Түсіндіре отырып, шығар:
80 : 40 = 2 90 : 30 = 3 60 : 20 = 3 40 : 20 = 2
100 : 50 = 2 80 : 20 = 4 100 : 50 = 2 60 : 30 = 2
№ 5(1).
Б
ұрама
шеге -28 Шешуі: 28 + (28 :
2) + (28 : 2 ∙ 3) = 28 +14 + 42= 84
Б
ұрандалар
- ?, 2 есе кем ? Жауабы: барлығы 84
бөлшек.
Гайкалар -?, 3 есе артық
№ 5(2).
3 күн – 14 сағ. Ш: 42 : 14 ∙ 3 = 3 ∙ 3 = 9
42 сағатты - ? күнде жауабы: 9 күнде жөндейді.
Ү. Түсінгендерін тексеру.
1. Жұптық жұмыс. № 6. 2. Есеп шығару. № 7.
5 білікше – 12 айналым жасады Шешуі:12 ∙ 5 – 14 3 = 60 + 42 = 102
3 білікше – 14 айналым жасады Жауабы: 1-ші айналым артық және
Қай жолы артық және қанша артық ? 102 айналым артық жасалды.
№ 8.
К
.
балғалар – 24 рет қақты, 3есе аз ?
Шешуі: 24 + ( 24 ∙ 3) = 24 + 72 = 96
Қ
оңырау
с. - ?
Жауабы: барлығы 96 дыбыс шығарды.
№ 9. 2см ∙ 3 = 6 см 6 ∙ 6 ∙ 6 = 216 см3
3. Өздік жұмыс. № 10. Қалып қойған сандарды орындарын қой:
506 см = 5 м 6 см 128 дм = 1 м 28 дм
56 сағ = 2 тәул. 8сағ. 98 сағ = 4 тәул. 2 сағ
ҮІ. Бекіту.
Ауызша. № 11
Шығармашылық жұмыс. № 12. Тура теңсіздік шығатындай етіп, санды бос орынға жаз.(жауабы: 1-жол: 1) 0; 2) 0; 1; 2; 3) 9; 10;
2- жол: 4) 16; 15; 14; 13; 12; 11; 10; 5) 0; 1; 6; 0;)
ҮІІ .Үйге тапсырма: № 4, 13. 222 бет. Бағалау.
№ 120. Тақырыбы: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша көбейту
Мақсаты: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша көбейтуді үйрету, өздігінен жұмыс істеуге, зерделі болуға үйрету.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, іздену. Көрнекілігі: кестелер, суреттер, сызбалар.
Барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: амандасу, түгендеу, оқушы зейінін сабаққа аудару.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 4, 13 талдау, салыстыру.
ІІІ. Білімдерін тексеру: Ауызша жұмыс.
8 – ге , 9 –ға көбейту кестесін сұрау.
ІҮ. Жаңа сабақ:
№ 1. Мәндері бірдей өрнектерді тап:
4 ∙ 23 = 120 - 28 29 + 25 = 2 ∙ 27 13 ∙ 4 = 70 - 18
66 + 42 = 36 ∙ 3 65 – 9 = 7 ∙8 17 ∙ 5 = 63 + 22
Өздік жұмыс. № 2. Түсіндіре отырып, шығар:
Топтық жұмыс. № 4. Теңдеуді шеш.
Жұптық жұмыс. № 5. Салыстыр:
482 см ‹ 49 дм 3 сағ 25 мин › 200мин
1ц 35 кг ‹ 200 кг 5 м 6 дм › 506 дм
Ү. Түсінгенін тексеру:
1. № 6. Есептерді теңдеу құру арқылы шығар.
Х ∙ 15 = 90 5 ∙ х 60
Х = 90 : 15 х = 60 : 5
Х
= 6
х = 12
6 ∙ 15 = 90 5 ∙ 12 = 60
Жауабы: 6 билет сатып алуға болады. Жауабы: 1 коктейль 12 фунт тұрады
2. Ауызша. № 6. ( 48 : 4 ∙ 10 12 ∙ 10 120 Жауабы: 10 қарындаш 120 пенс тұрады.
3. Есеп шығару. № 8.
Қуыршақ т. – 150 тг Шешуі: (150 + 150 ∙ 2) ∙ 4 = 450 ∙ 4 = 1800
Балалар т. б. - ? 2 есе қымбат Жауабы: 1800 тг төлейді.
Ата – анасы мен екі баласымен - ? билет
№ 9. Ш: 15 ∙ 6 ∙ 2 =180 Жауабы: 2 торт 180 тг тұрады.
ҮІ. Бекіту. 1.№10. Ауызша. 2.Шығармашылық жұмыс. № 11.(жауабы: вазалар: Лена- бәрінен жақсы; Петя, Ира, Саша, Света. Қобдишалар: Паша, Юля, Оля; Сережа, Вика.)
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 3, 12. 223 бет 2 . Бағалау
№ 121. Тақырыбы: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша көбейту
Мақсаты: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша көбейтуді үйрету, өздігінен жұмыс істеуге, зерделі болуға үйрету.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, іздену, салыстыру. Көрнекілігі: кестелер, суреттер, сызбалар, текше. Барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Балалар, бір – біріңе қарап жымиыңдар, жайланып отырып, көздеріңді жұмыңдар. Менің айтқанымды іштеріңнен қайталаңдар.
Мен бақытты баламын, жан дүниемде күн нұрлы, жылуым мол бойымда.
Осы жылуды Жер бетіндегі барлық адамдарға жолдаймын.
Менің оқығым келеді! Білімді, алғыр болғым келеді!
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 3, 12. оқу, талдау, тексеру.
ІІІ. Білімін тиянақтау: ауызша жұмыс. 1. Кім жылдам есептейді?
80 : 40 = 2 90 : 30 = 3 60 : 20 = 3 40 : 20 = 2
100 : 50 = 2 80 : 20 = 4 100 : 50 = 2 60 : 30 = 2
Сергіту сәті. ІҮ. Жаңа сабақ.
317 санына қарағанда ондықтарының саны 3 есе артық санды жаз. Осындай неше сан жазуға болады? 317 , онда 337 болады. Ол бір рет қана сан жазуға болады.
№ 2. 19 ∙ 6 = 114 Жауабы: 114 шам бар.
Кесте бойынша есептер құрастыр және шығар.
900 : (500 : 5) = 900 : 100 = 9 жауабы: 9 қорап.
№ 5. Х –тің орнына 100 ∙ х › 300 теңсіздігі тура болатындай натурал санды қой. Ондай сан нешеу? (0, 1, 2)
Ү. Білімдерін тексеру. № 6.
6
орам ж. тұсқағаз - 12 м Шешуі: 6
∙ 12 + 4 ∙16 = 72 + 64 =136
4 орамжай тұсқағаз - 16 м ? Жауабы: барлығы 136 м тұсқағаз.
№ 7.
Текшенің беті
Текшенің неше беті бар? Текшенің беті қандай фигура болады?
|
Бұл –
текшенің қыры
Текшенің неше қыры бар? Текшенің қыры қандай фигура? |
Бұл –
төбесі. Текшенің неше төбесі бар? Текшенің төбесі қандай фигура? |
ҮІ . Сабақты қорыту:
Ауызша. № 8 .
Шығармашылық жұмыс. № 9.
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 4, 10. 224 -225 бет, бағалау.
№ 122 . Тақырыбы: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлу.
Мақсаты: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлуді үйрету, өздігінен жұмыс істеуге, зерделі болуға үйрету.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, ауызша есептеу. Көрнекілігі: кестелер, суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Қол ұстасып тұрыңдар, көршілеріңе күлімсіреңдер және бір – біріңе табыс тілеңдер.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 4, 10.
ІІІ. Білімдерін тексеру. Ауызша жұмыс.
7 - 2 = 5 2 ∙ 3 = 6 5 + 3 = 8 4 ∙ 2 = 8 3 + 4 = 7 8 – 3 = 5 6 – 4 = 2 6 – 3 = 3
3 ∙ 3 = 6 3 ∙ 2 = 6 8 – 2 =6 8 : 4 = 2 6 : 3 = 3 4 : 2 = 2 8 – 4 = 4 5 + 2 = 7
Мақсат қою кезеңі: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлуді үйрету, өздігінен жұмыс істеуге, зерделі болуға үйрету. ІҮ. Жаңа сабақ:
9
64
санына қарағанда ондықтарының саны 3
есе кем санды жаз. Осындай неше сан
жазуға болады? 964 924
(1).Өздік жұмыс. № 2.
2 есе арттыр: 9 ∙ 2 = 18 12 ∙ 2 =24 26 ∙ 2 = 52 44 ∙ 2 = 88 39 ∙ 2 = 78
3 есе кеміт: 15 : 3 = 5 42 : 3 = 14 36 : 3 = 12 27 : 3 = 9 60 : 3 = 20
Жұптық жұмыс: № 3.
38 : 2 = (20 + 18) : 2 = 20 : 2 + 18 : 2 = 10 + 9 = 19
48 : 3 = (30 + 18) : 3= 30 : 3 + 18 : 3 = 10 + 6 = 16
65 : 5 = (50 + 15) : 5 = 50 : 5 + 15 : 5 = 10 + 3 = 13
Ү. Білімдерін тексеру: 1. Тақтада және дәптерде. № 4. Өрнектер құрып,олардың мәндерін тап. а) 527-ге 24 және 3 сандарының көбейтіндісін қос; 527 + 24 ∙ 3 = 527 + 72 = 599 2. Топтық жұмыс. № 5. Амалдарды орында.
1топ 2топ 3 топ
60см – 3дм 5см = 2дм 5см 2ц – 36кг= 1ц 64 кг 28дм 3см -154см= 12дм 9см
1м 60см – 96 см = 64 см 3 тәул. – 58 сағ = 14 сағ. 3 сағ – 96 мин = 1сағ 24мин
№ 6. 81см2 ∙ 9 = 729 см3
№7. 84 : 7 = 12 Ж: 12 кәмпиттен алды.
№ 8. 65 + 10 = 75 Ж: 75м жіп болған.
3. Өздік жұмыс. № 8. Теңдеуді шеш.
ҮІ. Бекіту: Сабақтан не білдіңдер? Сендерге қандай тапсырма ұнады?
№ 9. Шығармашылық жұмыс.
ҮІІ. Үйге тапсырма : № 10, 226 бет. Бағалау.
№ 123 . Тақырыбы: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлу.
Мақсаты: Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлуді үйрету, өздігінен жұмыс істеуге, зерделі болуға үйрету.
Көрнекілігі: кестелер, суреттер, оқулық. Әдісі: сұрақ-жауап, өзіндік, ұжымдық
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Сабаққа зейін қойыңдар. Іштеріңнен: «Мен жақсы адаммын, мен әйбәтпін!» деңдер. Бір- біріңе қарап, жымиыңдар.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 10, оқу, талдау. ІІІ. Білімдерін тексеру: Ауызша жұмыс.
а) 40 + 1 80 – 1 20 – 1 80 + 1; 60 + 1 70 – 1 30 – 1 50 + 1
90+ 1 50 - 1 60 – 1 70 + 1; 44 – 4 40+8 57 – 7 40 + 7
26 – 6 100-60 77 – 7 40 + 7; 56 - 50 30+40 68 – 60 50 + 2
ә) Геометриялық фигураларды ата. ІҮ. Жаңа сабақ. (есептер шығару)
847 санына қарағанда ондықтарының саны 4 есе кем санды жаз. Осындай неше сан жазуға болады?
Жұптық жұмыс. № 2. Амалдарды орында және нәтижелерін ата:
64 : 4 = 16 64 : 8 = 8 14 2 = 28 14 3 = 42 т. с.с.
Сергіту сәті.
Ү. Өткен материалды пысықтау:
№ 3.
Ж
үк
автомобилі – 24 Ш:
24 + 24 2 = 24 + 48 = 72
Экскаватор - ?, 2 есе артық ? Ж: барлығы 72 машина жұмыс істеді.
№ 3(2).
Ітармағы – 3 км. Ш: 3 км = 3000м, 3000 – 156 = 2844
ІІ тармағы - ?, 156 м кем Ж: ІІ тармағының ұзындығы 2844м = 2км 844м
Ұжымдық жұмыс. № 5. Кестені толтыр.
Топтық жұмыс. № 6, 7, 8.
ҮІ. Бекіту: - Сабақтан саған не ұнады?- Қандай тапсырманы орындағанда қиналдыңдар?
Шығармашылық жұмыс. № 9.
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 4, 10. 227 бет. бағалау
№ 124. Тақырыбы: Жүздіктерді жүздіктерге ауызша бөлу.
Мақсаты: Жүздіктерді жүздіктерге ауызша бөлу; есеп құрастырып шығара білуге дағдыландыру; байқағыштыққа және жадында сақтай білуге баулу.
Әдісі: сұрақ-жауап, өзіндік, түсіндіру. Көрнекілігі: суреттер, кестелер, ереже
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Балалар, мен сендермен жұмыс істегеніме қуанамын. Көршілеріңмен қол ұстасып, шағын шеңбер жасап, бір-біріңе жақсы көңіл күй сыйлаңдар, табыс тілеңдер.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 4, 10. ІІІ. Білімдерін тексеру.
6 ∙ 7 = 42 7 ∙ 6 = 42
6 ∙ 8 = 48 8 ∙ 6 = 48
6 ∙ 9 = 54 9 ∙ 6 = 54
ІҮ. Мақсат қою: Тақырыбымен мақсатын хабарлау.
Ж
үздіктерді
жүздіктерге ауызша бөлуді үйренеміз.
Ү. Жаңа материалды түсіндіру: 1. Шешуді түсіндір:
900 : 300 = 3, себебі 3 300 = 900
№ 2. 1 тапсырмадағы бөлінгіш пен бөлгішті
100 есе кемітейік, 9 : 3 шығады.
900 : 300 және 9 : 3 бөлінділерінің мәндерін салыстыр.
Қорытынды жаса:
Егер бөлінгіш пен бөлгіштің мәнін 100
есе кемітсе,бөліндінің мәні өзгермейді.
№ 3. 600 : 200 = 3 ( бәліш пісірді)
№ 3(2). (600 + 300) : 300 = 900 : 300 = 3 (пакетке салынды)
Жұптық жұмыс. № 4. Кестені толтыр.
Топтық жұмыс. № 6. Өрнектер құрып, мәндерін тап:
12 2 = 6 48 : 2 = 24 52 : 2 =26 12 : 4 = 3 48 : 4 = 12 52 : 4 = 1
2)100 : 10 = 10; 200 : 10 = 20; 600 : 10 = 60: 100 : 100= 1; 200 : 100 = 2; 600 : 100 = 6.
5. № 7. Теңдеулерді шеш.
ҮІ. Түсінгенін бекіту: 1.Есеп шығару.
№ 8. 3м = 300 см, 900 см2 : 300 = 3 ( ені см)
Шығармашылық жұмыс. № 9. Ұжыммен талдау.
Ауызша № 10. Бір сан екіншісінен неше есе артық.
800 және 100, 8 есе артық. 600 және, 3 есе артық.
ҮІІ. Сабақты қорыту.
№ 11. Ауызша орындау.
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 5, 228 бет. бағалау.
№ 125. Тақырыбы: Үш таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту.
Мақсаты: Үш таңбалы санды бір таңбалы санға көбейтуді үйрету, жылдам есептеу дағдысын қалыптастыру; ұқыптылыққа баулу.
Әдісі: сұрақ-жауап, іздену. Көрнекілігі: суреттер, кестелер
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сендерге табыс тілеймін, Жарық пен жылу, денсаулық! Бір – біріңе сендер де, тілеңдер біраз жақсылық.
ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 5.
ІІІ. Білімдерін тексеру.
6 ∙ 6 = 36 36 : 6 = 6 6 ∙ 6 = 36
6 ∙ 7 = 42 42 : 6 = 7 7 ∙ 6 = 42
6 ∙ 8 = 48 48 : 6 = 8 8 ∙ 6 = 48
6 ∙ 9 = 54 54 : 6 = 9 9 ∙ 6 = 54
Мақсат қою кезеңі: Үш таңбалы санды бір таңбалы санға көбейтуді үйрену
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
1.Шешуін түсіндір:
112 ∙ 4 = (100 + 10 + 2) ∙ 4 = 100 ∙ 4 + 10 ∙ 4 + 2 ∙ 4 = 400 + 40 + 8 = 448
№ 2. Түсіндіре отырып, шығар:
123 ∙ 3 = (100 + 20 + 3) ∙ 3 = 100 ∙ 3 + 20 ∙ 3 + 3 ∙ 3 = 300 + 60 + 9 = 369
2. Өздік жұмыс. № 3. Мына сандарды 3 есе арттыр: 231, 303, 221, 313, 331, 131, 121, 332.
321 ∙ 3 = 963 303 ∙3 = 909; 221 ∙ 3 = 663; 313 ∙ 3 = 939
331 ∙ 3 = 993; 131 ∙ 3 = 393 121∙ 3 = 363; 332 ∙ 3 = 996.
№ 4.
І
шебер – 1 сағ. 8 құмыра
Шешуі: (8 + (8 – 2) ) ∙ 6 = 14 ∙ 6 = 84
ІІ шебер - ? , 2 құмыра аз 6 сағ - ? Ж: екеуі бірге 84 құмыра бояйды.
Ү . Білімін бекіту:

К
М
В
С Р
Е
Н
1
л = 10 см ∙
10 см ∙ 10 см =
1000 см3
Бұл
–
текшенің