- •Бүлдіргенге барғанда
- •Шахтада
- •Жалқау мысық
- •Сурет бойынша әңгіме құрастыр
- •Үі бөлім. Жақсыдан үйрен
- •Іх тарау. Жаздыгүн шілде болғанда
- •Х тарау. Сарқылмас қазына.
- •Арыстан мен қозы
- •3 Сынып. Математика
- •2.Геометриялық фигураларды сызу.
- •Көбейту және бөлу
- •Кез келген сан мен 1-діңкөбейтіндісінің мәні сол санға тең болады.
- •Егер екі көбейткіштің көбейтіндісінің мәнін бір көбейткішке бөлсе, онда басқа көбейткіш шығады?
- •Егер бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлсе, онда бөлгіш шығады.
- •Белгісіз бөлгішті табу үшін, бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлу керек.
- •Есепте:
- •3 Амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде алдымен жақша ішіндегі амалдар орындалады: ретімен көбейту мен бөлу амалдары, содан соң қосу мен азайту амалдары.
- •К 1см2 вадрат сантиметр - аудан бірлігі.
- •Ауызша көбейту және бөлу
- •Жұптық жұмыс. № 5. Кестені толтыр:
- •Ұжыммен. № 1. Кестені толтыр:
- •Жазбаша көбейту және бөлу.
- •V. Өткен материалды бекіту.
- •Дүниетану- 3 класс
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Білімді тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі .Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі . Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Қағаз қалай жасалады?
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Сергіту сәті V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Дайын панно
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iіі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі: Сабаннан панно жасау.
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі: Сымнан құрастыру
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
Есепте:
6 ∙ 3 = 18 12 : 2 = 6 8 ∙ 8 = 64 5 ∙ 5 = 25
5 ∙ 4 = 20 14 : 7 = 2 56 : 7 = 8 24 : 4 = 6
Есепті шығар.
Екі литрлік 4 банка таңқурай тосабы қайнатылды. Неше литр таңқурай тосабы қайнатылды? (2 ∙ 4 = 8 жауабы: 8 л т.т. қайнатылды.)
Ұзындығы 3 сантиметрге, ал ені 1 сантиметрге тең тік төртбұрыш сыз. Оның үштен
бір бөлігін боя.
Салыстыр:
3 дм 2см * 40 см 6 м 3дм * 75 дм
1 ц 50 кг * 200 1 км * 900 м
Теңдеуді шеш: 2 ∙ х = 14
ІІ нұсқа
Есепте:
8 ∙ 3 = 24 16 : 4 = 4 4 ∙ 6 = 24 3 ∙ 3 = 9
2 ∙ 9 = 18 20 : 5 = 4 21 : 7 = 3 18 : 6 = 3
Есепті шығар:
24 л компот үш литрлік банкаларға құйылды. Неше банкаға компот құйылды?
( 24 : 3 = 8 жауабы: 8 банкаға)
Қабырғасының ұзындығы 2 сантиметрге тең шаршы сыз. Оның төрттен бір бөлігін боя.
Салыстыр:
1 м 60 см * 20 м 8 дм 4 см * 90 см
1 кг * 350 2 ц 60 кг * 260 кг
Теңдеулерді шеш: 16 : х = 4
ІҮ. Үйге тапсырма: қайталау, бағалау
№ 45. Тақырыбы: Резерв. Катемен жұмыс
Мақсаты: Оқушылардың оқып үйренген материалдары бойынша өзіндік жұмыс істеу арқылы білімдерін тиянақтау; есте сақтау, ойлау қабілетін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Көрнекілігі: кестелер, суреттер. Әдісі: сұрақ-жауап, өзіндік.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз.
ІІ. Мақсат қою кезеңі. оқып үйренген материалдар бойынша өзіндік жұмыс істеу арқылы білімдерін тиянақтау.
ІІІ. Білімдерін тиянақтау:1. ауызша амалдарды орында
11 – 2 = 9 12 – 4 = 8 9 + 2 = 11 8 + 4 = 12
9 + 3 = 12 7 + 4 = 11 12 – 3 = 9 11 – 4 = 7
11+ 3 = 14 14 – 5 = 9 8 + 3 = 11 9 + 5 = 14
2. № 1. Өздік жұмыс. Санды өрнектерді таңдап алып, олардың мәндерін тап:
5 ∙ 2 = 10 17 – 9 = 8 9 : 3 = 3
15 + 45 = 60 24 : 4 = 6
Ұжымдық жұмыс. Санды өрнектер құр және олардың мәнін тап:
4 2 = 8 2 4 = 8 16 – 12 = 4 12 + 4 = 16 6 + 3 = 9 6 : 3 = 2
8 : 2 = 4 8 : 4 2 16 - 4 = 12 4 + 12 = 16 3 + 6 = 9 6 : 2 = 3
Ауызша есеп шығару: № 3.
а)5 3 = 15 Жауабы: 15 кілт. ә ) 24 : 8 = 3 Жауабы: 3 қорапқа.
5. Жұптық жұмыс: № 4.
1). а : 2 , мұндағы а = 2, 0, 6, 8, 4, 12.
2 : 2 = 1 8 : 2 = 4 6 : 2 = 3
0 : 2 = 0 4 : 2 = 2 12 : 2 = 6
2) с : 3, мұндағы с = 9, 6, 12, 18, 15, 3, 0.
9 : 3 = 3 12 : 3 = 4 15 : 3 = 5 0 : 3 = 0
6 : 3 = 2 18 : 3 = 6 3 : 3 = 1
Есеп шығару: № 5.(1)
Қ
ызыл
кітап – 22 түрі, 813 түр кем Шешуі:
22 + 813 = 835
Б
арлық
ж. - ? Жауабы: 835
түрі бар.
№ 5. (2)
Қ орықша – 66 Шешуі: 66 + (66 + 84) = 66 + 150 = 216
? Жауабы: барлығы 216.
Су қорлары - ?, 84 артық
Өздік жұмыс. № 8 Кестені толтыр.
ІҮ. Сабақты қорыту:
№ 7, Теңдеуді шешу. ( 3 оқушы тақтада)
Өздік жұмыс. № 10.
А = 4 см, в = ?, 1 см кем. Р = ? Р = (4 + ( 4 + 1)) ∙ 2 = 9 ∙ 2 = 18
Ауызша. № 11. 4.Шығармашылықжұмыс: № 12. (16 = 4 ∙ 4)
Ү. Үйге тапсырма: № 9, 13. Бағалау.
№ 46. Тақырыбы: Ондықтар мен жүздіктерді бір таңбалы санға көбейту және бөлу
Мақсаты: Ондықтар мен жүздіктерді бір таңбалы санға көбейту және бөлумен таныстыру; өрнектің мәнін табу, есептерді шығара білуге дағдыландыру; есте сақтау, ойлау қабілетін дамыту,ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Әдісі: түсіндіру,талдау, сұрақ-жауап, іздену. Көрнекілігі: үлестірмелер, кестелер, сызбалар. Түрі: жаңа сабақ
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз.
ІІ. Мақсат қою кезеңі: Ондықтар мен жүздіктерді бір таңбалы санға көбейту және бөлумен танысу;
ІІІ. Жаңа сабақ: ауызша жұмыс. 1.
6 ∙ 2 =12 6 : 3 = 2 12 : 6 = 2 12 ∙ 2 = 6 15 : 5 = 3
7+6 =13 13 - 3 = 10 8 : 2 = 4 / 14 – 4 = 10 9 : 3 =3
2. Ұжыммен: № 1. Үлгіні қолдана отырып, есепте.
Үлгі:
3 ∙ 2 6
6 : 2 = 3
30 ∙ 2 3 онд. ∙ 2 6 онд. 60
60 : 2 = 6 онд. : 2 = 3 онд. = 30
300 ∙ 2 3жүзд. ∙ 2 6 жүзд. 600
600 : 2 = 6 жүзд.: 2 = 3 жүзд. = 300
Өздік жұмыс. № 2.
2 сағ = 120 мин 2 м = 200 см 2 ц = 200 кг 2 ғасыр = 200 жыл
3 сағ = 180 мин 3 м = 300 см 3 ц = 300 кг 3 ғасыр = 300 жыл
4 сағ = 240 мин 4 м = 400 см 5 ц = 500 кг
Ойланып, ауызша есептеу. № 3.(1)
1 вагонда – 40 т көмір
8 вагонда - ? 40 ∙ 8 = 320 Жауабы: 320 т көмір.
№ 8(2).
Ж
үгері
– 20 кг, 40 кг кем Шешуі: 20 + 40 = 60
Жауабы: 60 кг күріш
К
үріш
- ?
ІҮ. Түсінгендерін тексеру: 1. Есеп шығару. № 4
Айжан – 16 қызыл қ. , 14 сары қ. Шешуі: ( 16 + 14 ) : 3 = 30 : 3 = 10
1 қатарға – 3 тұқым Жауабы: 10 қатар
Неше қатар - ?
Жұптық жұмыс. № 6. Есепте.
635 + 165 = 800 (500 + 340) – 600 = 840 – 600 = 240
690 + 310 = 1000 900 – (380 + 320) = 900 – 700 = 200
Шығармашылық жұмыс. Сандар қосындысының мәнін ыңғайлы тәсілмен тап:
22 + 24 + 26 + 28 + 30 + 32 + 34 + 36 + 38 = (22 + 38) +(24 + 36) + (26 + 34) + (28 + 32) = 60 + 60 + 60 + 60 = 240 немесе 60 ∙ 4 = 240
Ү. Бекіту. Бүгінгі сабақта не білдік? ҮІ .Үйге тапсырма: № 8 , 82 бет.Бағалау.
№ 47. Тақырыбы: Онға және жүзге көбейту және бөлу
Мақсаты: Онға және жүзге көбейту және бөлуді түсіндіру, ыңғайлы, үнемді амалдарды пайдалануға дағдыландыру; ой-өрістерін, есте сақтау қабылеттерін дамыту; алғырлыққа, тапқырлыққа тәрбиелеу.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, іздену, өзіндік. Көрнекілігі: оқулық, кесте, суреттер, сызбалар. Түрі: аралас
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа әзірлік
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 8 оқу, талдау.
ІІІ. Өткенді пысықтау: 1. үлестірмелер бойынша жұмыс жүргізу.
Ауызша жұмыс.
2 : 2 = 1 8 : 2 = 4 6 : 2 = 3
0 : 2 = 0 4 : 2 = 2 12 : 2 = 6
9 : 3 = 3 12 : 3 = 4 15 : 3 = 5
6 : 3 = 2 18 : 3 = 6 3 : 3 = 1
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: Онға және жүзге көбейту және бөлуді түсіндіру.
Ү. Жаңа сабақ: Оқулықпен жұмыс. № 1 . Ұжымдық.
10 ∙ 2 = 20 2 ∙ 10 = 20 20 : 10 = 2
100 2 = 200 2 ∙ 100 = 200 200 : 100 = 2
(салыстыр, қорытынды жаса).
Санды 10-ға көбейту үшін оның оң
жағына нөлді жазу керек.
Санды 100 -ға көбейту үшін оның оң
жағына екі нөлді жазу керек.
Санды 10-ға, 100 –ге бөлуде бөлінгішті, бөлгішті және бөліндінің мәнін салыстыр. Қорытындысын түсіндір.
Санды 10 санына бөлу үшін оның оң
жағынан нөлді алып тастау керек.
Санды 100 санына бөлу үшін оның оң
жағынан екі нөлді алып тастау керек.
2. Өздік жұмыс. № 2. В дм ∙ 3 , мұндағы, в = 10, 20, 60, 100.
10 ∙ 3 = 30 20 ∙ 3 = 60 60 ∙ 3 = 180 100 ∙ 3 = 300
3. Жұптық жұмыс. № 3, кестені толтыр.
в |
5 |
4 |
6 |
3 |
8 |
10 ∙ в |
50 |
40 |
60 |
30 |
80 |
100 ∙ в |
500 |
400 |
600 |
300 |
800 |
ҮІ .Түсінгендерін тексеру:
Есеп шығару. № 5 (1).(2 оқушы тақтада)
Аулады – 10 рет -7 балықтан Шешуі: 10 ∙ 7 – 28 = 70 – 28 = 32
Өткізді – 28 балық Жауабы: 32 балық қалды.
Қалды - ?
№ 5(2).
К өлге – 18 к. балық Шешуі: 42 – (18 +14) = 42 – 32 = 10
Қалды – 14 балық 42 сазан Жауабы: досына 10 балық берді.
Д. берді - ?
2. Жұптық жұмыс. № 6, бос орынды толтыр:
6
6
1000
2
5
302
45
50 дм = м см = 3 м 2 см дм = 4 м 5 дм
3. Өздік жұмыс: Мына кесіндінің ұзындығының оннан бір бөлігіне тең кесінді сыз.
4. Шығармашылық тапсырманы орындау.
10 + 15 + 5 = 30 Ол үйден 15 сағат 30 минутта шығуы керек
ҮІІ. Қорыту. Бүгін не білдік ? 10, 100 көбейту, бөлу үшін нені ескеру керек?
ҮІІІ.Үйге тапсырма: № 4, 9. 83 бет, бағалау.
№ 48. Тақырыбы: Қалдықпен бөлу және оны тексеру
Мақсаты: Қалдықпен бөлу және оны тексеру жайында түсінік беру; дұрыс есептеу және есте сақтау, ойлау қабілетін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Көрнекілігі: кестелер, сызбалар. Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өзіндік, жұптық жұмыс.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 4, 9. ІІІ. Өткенді пысықтау: ауызша жұмыс. (1)
4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3
32 : 4 = 8 18 : 9 = 2 36 : 4 = 9 12 : 3 = 4
2) «Кім жылдам?» 2 мысықтың неше аяғы бар? 5 тышқанның неше құлағы бар? 7 торғайдың неше қанаты бар?
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
Оқулықпен жұмыс: № 1. Ұжымдық талдау.
Үш бал арасы шелектер санын тең бөліп, алып кетулері керек. Егер шелектер саны:
1,2, 3,4 немесе 5 болса, әр ара неше шелектен әкетеді және неше шелек қалады?
|
Шешуі |
Тексеру |
1 шелек |
1 : 3 = 0 (қалд. 1) |
0 ∙ 3 + 1 = 1, 1 ‹ 3 |
2 шелек |
2 : 3 = 0 (қалд. 2) |
0 ∙ 3 + 2 = 2, 2 ‹ 3 |
3 шелек |
3 : 3 = 1 немесе 3 : 3 = 1 (қалд. 0) |
1 ∙ 3 + 0 = 3, 0 ‹ 3 |
4 шелек |
4 : 3 = 1 (қалд. 1) |
1 ∙ 3 + 0 = 4, 1 ‹ 3 |
5 шелек |
5 : 3 = 2 ( қалд. 2) |
1 ∙ 3 + 2 = 5, 2 ‹ 3 |
. . . . . . . . |
.. . . . . . . . |
. . . . . .. |
3 шелек қалуы мүмкін бе? Неге? Қалдықты бөлгішпен салыстыр.
Қалдық әрқашанда бөлгіштен
кем болады.
13 шелек; 14 шелек; 15 шелек; 16 шелек болса, 3 араның, әрбіреуі неше шелектен әкетеді? Неше шелек қалады?
13 : 3 = 4 (қалд. 1) 15 : 3 = 5 (қалд. 0)
14 : 3 = 4 (қалд. 2) 16 : 3 = 5 (қалд. 1)
2—ге қалдықсыз
бөлінетін сандар жұп
сандар деп
аталады.
2- ге бөлгенде нәтижеде
қалдық шығатын сандар тақ
сандар деп аталады.
Тақтада түсіндіріп. № 3, Қалдықпен бөл және тексер:
9 : 2 = 4 (қалд. 1) 8 : 3 = 2 (қалд. 2) 10 : 6 = 1(қалд 4) 5 : 6 = 0 (қалд. 5)
4 ∙ 2 + 1 = 9 2 ∙ 3 + 2 = 8 1 ∙ 6 + 4 = 10 0 ∙ 6 + 5 = 5
Ү. Мақсат қою кезеңі. Қалдықпен бөлу және оны тексеру жайында түсінік беру
ҮІ. Білімдерін тексеру.
Жұптық жұмыс: № 5. Өрнектердің мәндерін салыстыр:
10 ∙ 5 › 50 : 10 5 ∙ 100 ‹ 50 700 : 100 ‹ 100 ∙ 7
300 › 3 ∙ 10 30 ∙ 10 › 300 : 10 9 ‹ 900 : 10
Есеп шығару. № 6 (1).
Айдар – 24 сарбаз – 8 с. - ? қорап Шешуі: 24 : 6 – 24 : 8 = 4 – 3 = 1
Марат - 24 сарбаз – 6 с. - ? қорап Жауабы: Маратқа 1 қорап артық керек
№ 6 (2).
Қ ант – 5 кг 4 дорба, Шешуі: 5 ∙ 4 + 18 = 20 + 18 = 38
? Жауабы: Асқардың ата-анасы 38 кг азық- түлік алды.
Ұн – 18 кг
Өздік жұмыс. № 7. 4 буыннан тұратын ұзындығы 11см сынық сызық сыз. Сынық сызықтың үш буыны бірдей, ал бір буыны 2 см-ге тең. (11 : 3 = 3 (қалд. 2))
№ 8 Теңдеу құрып, оны шеш:
Х ∙ 5 = 500 900 : х = 300
Х = 500 : 5 х = 900 : 300
Х
= 100
х = 3
100 ∙ 5 = 500 900 : 3 = 300
500 = 500 300 = 300
Шығармашылық жұмыс. № 9.
7 : 2 = 3 (қалд.1) 3 ∙ 3 + 1 = 9 + 1 = 10
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 4, 10. 85 бет.
№ 49. Тақырыбы: Екі амалдан тұратын жақшасыз өрнектердегі арифметикалық амалдардың орындалу реті
Мақсаты: Екі амалдан тұратын жақшасыз өрнектердегі арифметикалық амалдардың орындалу реті жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу.
Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, өздік жұмыс. Түрі: аралас сабақ
Көрнекілігі: сызбалар, кестелер
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 4, 10. ІІІ. Өткенді пысықтау: Ауызша жұмыс: 1.
4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3
32 : 4 = 8 18 : 9 = 2 36 : 4 = 9 12 : 3 = 4
Математикалық диктант.
1. Екі санның қосындысының мәні 46 тең. Олардың біреуі 6. Екінші сан неге тең?
(х + 6 = 46 46 - 6=4 0)
2. Екі санның айырмасының мәне 5. Сандардың біреуі 24. Екінші сан неге тең?
( х – 24 = 5 24 + 5 = 29)
3. 12 және 7 сандарының қосындысының мәнін табыңдар. (12 + 7 = 19)
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру. № 1
Егер жақшасыз өрнекте тек көбейту мен
бөлу немесе тек қосу мен азайту амалдары
болса, онда олар солдан оңға қарай
ретімен орындалады.
№ 2. Түсіндіріп талдау, қорытындылау.
Жақшасыз өрнекте алдымен көбейту мен
бөлу, содан кейін қосу мен азайту
амалдары орындалады.
Ұжымдық талдау. № 3. Амалдардың орындалу ретін сақтап, есепте:
450 + 100 : 10 = 450 + 10 = 460 2 ∙ 100 – 72 = 200 – 72 = 128
10 ∙ 4 + 260 = 40 + 260 = 300 100 – 4 ∙ 9 = 100 – 36 = 64
70 ∙ 3 + 600 = 210 + 600 = 810
900 : 3 – 50 ∙ 4 = 300 – 200 = 100
Ү. Түсінгендерін тексеру:
1. Есеп шығару. № 4. (1)
1 күнде – 5 бет – 6 күн Шешуі: 36 – 5 ∙ 6 = 36 – 30 = 6
36 бет Жауабы: 6 бет оқуы керек.
Неше бет - ?
№ 4 (2).
Қ арақұмық – 5 кг – 4 пакет Шешуі: 5 ∙ 4 + 30 = 20 + 30 = 50
? Жауабы: 50 кг жарма әкелінді.
Сұлы – 30 кг
2. Жұптық жұмыс. № 5. Қалдықпен бөлу дұрыс орындалған ба?
3. № 7, теңдеулерді шеш.
4. Түсіндіріп есеп шығару. (1 оқушы тақтада)
А
тлас
-120 м Шешуі: 120 + 46 – 72
= 166 -72 = 94
Тоқыма бау - ?, 46 м Жауабы: 94 м шашақ жұмсалды.
Шашақ - ?, 72 м кем
4. Өздік жұмыс. № 6. Дымбілмеске көмектес. Берілген фигураның периметрін тап:
Р = 6 см + 3 см + 4 см + 1 см + 2см + 4см = 20 см
Шығармашылық жұмыс. № 9.
ҮІІ.Қорыту. Бүгін не білдік? Үлестірмелер. ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 5, 10 , 87. Бағалау.
№ 50 .Тақырыбы: Үш амалдан тұратын жақшасыз өрнектердегі арифметикалық амалдардың орындалу реті
Мақсаты: Үш амалдан тұратын жақшасыз өрнектердегі арифметикалық амалдардың орындалу реті жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, есептеу, ұжымдық, өздік. Көрнекілігі: сызбалар, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа даярлық, амандасу, түгендеу.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 5, 10. ІІІ. Бастапқы бекіту. ауызша жұмыс.
а) Ойын: «Сыңарын тап».
- Жауаптары бірдей мысалдарды ата және оларды меңзермен біріктір.
4 + 46
8 +
72
2 ∙ 7
64 + 30
22 + 58
7 +7 + 7
100 - 6
7 ∙ 2
25 + 25
- Қандай өрнек сыңарсыз қалды? Оған сыңар болатын өрнек ойлап табыңдар.
(4+46 = 25+25; 8+72 = 22+58; 2 ∙ 7 = 7 ∙ 2; 64 +30 = 100-6; 7+7 + 7 = 7 ∙ 3)
ә) – Қандай қосындыны көбейтіндімен алмастыруға болады?
3 + 3 + 3
4 +8
5 + 5 + 5
9 + 9
4 + 4
2 + 4 + 3
3 + 4 + 4 +4
3 + 2
6 + 6
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Үш амалдан тұратын жақшасыз өрнектердегі арифметикалық амалдардың орындалу реті жайлы түсінік беру
ІІІ. Жаңа сабақ: Оқулықпен жұмыс: № 1. Амалдардың орындалу ретін түсіндір.
∙ + :
∙ :
-
+ - ∙
+ :
∙
2. Ұжымдық талдау: № 2.
Өрнектерді жаз және олардың мәндерін тап.
12 + 23 +79 = 35 + 79 = 114 94 – (47 +12) = 94 – 59 = 35
(23 + 19) + (15 + 26) = 42 + 41 = 83 35 + 65 + 100 = 100 + 100 = 200
70 – 32 – 12 = 38 – 12 = 26
3. Топтық жұмыс. № 3. Амалдарды орында.(қатар бойынша)
1 қатар № 3 2 қатар № 4 3 қатар № 5.
ІҮ. Түсінгенін тексеру.
Есеп шығару. № 6 (1) .
К өмді 4 шұңқыр - 6 алтын Шешуі: 4 ∙ 6 + 20 = 24 + 20 = 44
? Жауабы: 44 алтын әкелді.
Қалды – 20 алтын
№ 6 (2)
С атып алды 3 йогурт – 100 теңгеден Шешуі: 3 ∙ 100 + 49 = 300 + 49 = 349
? Жауабы: 349 теңге жұмсады.
Нан – 49 теңге
Жұптық жұмыс. № 7. Қалдықпен бөлуді орында және тексер:
5 : 4 = 1 (қалд. 1) 9 : 4 = 2 (қалд.1) 4 : 3 = 1 (қалд. 1) 7 : 3 = 2 (қалд. 1)
1∙ 4 + 1 = 5 2 ∙ 4 + 1= 9 1 ∙ 3 + 1= 4 2 ∙ 3 + 1 = 7 т.с.с.
Өздік жұмыс: № 8.
Шаршының Р = 16 см2 тең. Ұзындығы – 8см , ені – шаршының ұзындығына тең тік төртбұрыш сыз.
Шығармашылық жұмыс. № 9. (6 + 4 = 10 ж: 10 түрлі жолмен жүреді)
Ү. Үйге тапсырма: № 10, 89 бет. Бағалау.
№ 51. Тақырыбы: Екі амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде арифметикалық амалдардың орындалу реті
Мақсаты: Екі амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде арифметикалық амалдардың орындалу реті жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу
Көрнекілігі: сызба, кестелер, суреттер. Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, өздік және жұптық жұмыс. Сабақтың типі: жаңа ұғым беру сабақ
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа даярлық,амандасу, түгендеу
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 9. (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру)
Ауызша жұмыс. а). Фигураларға қара. Аттарын ата.
ә) Ауызша есептеулер.
5+5+5+5+5 4+4+4
3+3+3+3+3+3 6+6+6+6+6
7+2+7 9+9
8+1+3 2+2+2+2+2+2+2+2
Біз қандай амалды орындадық? Қосу кезінде сандар қалай аталады?
Есептеу сендерге оңай болды ма? Ал осы есептеулерді немен алмастыруға болады?
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Екі амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде арифметикалық амалдардың орындалу реті жайлы түсінік беру
ІҮ. Жаңа сабақты түсіндіру: Оқулықпен жұмыс.
№
:
+
с
?
Шешуі: (30 + 6) : 4 = 36 : 4 = 9
Ж
?
4
ауабы:
9 жаңғақтан
6
30
№ 1. (ә) Схема бойынша өрнек құр. Оның мәнін тап.
∙
+
?
Жауабы:
14 балық
?
2
5
2
Жақшасы бар өрнектерде алдымен
жақша ішіндегі амал орындалады
2. Түсіндіріп отырып, амалдардың орындалу ретін сақтай есепте.
5 ∙ (10 – 4) = 5 ∙ 6 = 30 (18 + 14) : 4 = 32 : 4 = 8 (60 – 30) :5 = 30 :6
Кесте бойынша есептер құрастыр және оларды шығар:
Шешуі: 3 ∙ 6 = 18 (кг) Жауабы: барлығы 18 кг.
Шешуі: 30 : 5 = 6 (кг) Жауабы: 1 жәшікте 6 кг.
Шешуі: 28 : 4 = 7 Жауабы: 7 жәшік.
Сергіту сәті.
Қостық біз, көбейттік біз,
Қатты шаршап кеттік біз.
Кәне, тұра қалайық,
Қимылдасын қол-аяқ.
Кірпікті де қағайық,терең демді алайық,
Орнымызға отырып,
Сабаққа назар салайық.
Ү. Өткен материалды бекіту:
1. Есеп шығару. № 5. (сурет бойынша талдау)
Қияр – 25 кг, қызанақ – 15 кг Шешуі: (25 +15) : 5 = 40 : 5 = 8
Бөлді – 5 кг Жауабы: 8 жәшік керек.
Неше жәшік -?
№ 6.
Барлығы – 30 гүл – бөлді 3 гүлден 30 : 3 – 6 = 10 – 6 = 4
Сатты – 6 гүлшоғын Жауабы: 4 гүлшоғы қалды.
Неше гүлшоғы қалды -?
2. Өздік жұмыс. № 7. Теңдеу құр оны шеш:
х ∙ 8 = 32 40 : х = 8
3. Жұптық жұмыс. № 8. Қалдықпен бөлуді орында және тексер:
7 : 2 = 3 (қалд. 1) 13 : 3 = 4 (қалд.1) 9 :2 = 4 (қалд. 1) 13 :4 = 3 (қалд. 1)
3 ∙ 2 + 1 = 7 4 ∙ 3 + 1 = 13 4 ∙ 2 + 1 = 9 3 ∙ 4 + 1 = 13 т.с.с.
4. Шығармашылық тапсырманы орындау. № 9, теңдік дұрыс болатындай етіп, жақшаларды қой.
(18 + 16) : 2 = 17 6 ∙ (8 : 4) = 12
(15 + 6 ) : 3 = 7 (24 + 4) : 4 = 7
ҮІ . Сабақтың қорытындысы: - Көбейту дегеніміз не? Нені үйрендіңдер?
ҮІІ. Үйге тапрсыма : № 4, 10; 91 бет. Бағалау
№ 52. Тақырыбы: Үш амалдан тұратын жақшасы бар өрнектердеарифметикалық амалдардың орындалу реті
Мақсаты: Үш амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде арифметикалық амалдардың орындалу реті жайлы түсінік беру; есеп шығаруды меңгерту; ой-өрісін, зейінін дамыту, тиянақтылыққа тәрбиелеу
Көрнекілігі: кестелер,сызбалар. Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, ауызша есептеу, шығармашылық . Сабақтың типі: аралас сабақ
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. - Балалар, терезеге қараңдаршы. Далада күн сәулесі жарқырап тұр. Бізге сәулесін шашып тұр. Сәуле сендердің тұла бойларыңа тарап, жандарыңды жадыратып тұр. - Кәне, айналамызға жылу сыйлайық, жүздеріңнен күннің көзіндей күлкі кетпесін. Сабаққа даярлық, амандасу, түгендеу
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 4, 10; (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру)
ІІІ. Өткенді қорыту: 1. Көбейтудің компоненттерін атау. Көбейтуді немен тексереміз? Көбейткіштердің орны ауысқаннан ... ? 2. Ауызша жаттығулар.
а) Мен көбейту белгісімін, Қосуды оңайлату үшін
Ең алдымен бар балаға, Санап шығуды ұсынамын.
Екілікпен санаңдар, әуелі 0-ден 20-ға дейін және керісінше.
Үштіктермен санаңдар, 0-ден 30-ға дейін және кері.
ә) - Жұбын тап, меңзермен біріктір.
2 ∙ 2
7 ∙ 4
4 ∙ 4
2 +2
3 + 3 + 3
4 ∙ 2
3 ∙ 3
7 +7 +7 +7
б) Мысалдар тізбегін шешу.
∙
24 ∙ 2
48 +48
2 + 2
6 + 6 + 6
4 ∙ 2
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: (кіріспе) Сабақтың мақсаты мен міндеттерін хабарлау.
Ү. Жаңа сабақ: Оқулықпен жұмыс. а) 8 : (5 : 5 + 1) өрнегі қалай құрылғанын схема бойынша түсіндір.
Шешуі: 8 : (5 : 5 + 1) = 8 : 2 = 4
Жауабы: 4 ою.
ә) Схема бойынша өрнек құр. Оның мәнін тап.
(26 – 6 ∙ 4) ∙2 = (26 - 24) ∙ 2 = 2 ∙ 2 = 4
