- •Бүлдіргенге барғанда
- •Шахтада
- •Жалқау мысық
- •Сурет бойынша әңгіме құрастыр
- •Үі бөлім. Жақсыдан үйрен
- •Іх тарау. Жаздыгүн шілде болғанда
- •Х тарау. Сарқылмас қазына.
- •Арыстан мен қозы
- •3 Сынып. Математика
- •2.Геометриялық фигураларды сызу.
- •Көбейту және бөлу
- •Кез келген сан мен 1-діңкөбейтіндісінің мәні сол санға тең болады.
- •Егер екі көбейткіштің көбейтіндісінің мәнін бір көбейткішке бөлсе, онда басқа көбейткіш шығады?
- •Егер бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлсе, онда бөлгіш шығады.
- •Белгісіз бөлгішті табу үшін, бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлу керек.
- •Есепте:
- •3 Амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде алдымен жақша ішіндегі амалдар орындалады: ретімен көбейту мен бөлу амалдары, содан соң қосу мен азайту амалдары.
- •К 1см2 вадрат сантиметр - аудан бірлігі.
- •Ауызша көбейту және бөлу
- •Жұптық жұмыс. № 5. Кестені толтыр:
- •Ұжыммен. № 1. Кестені толтыр:
- •Жазбаша көбейту және бөлу.
- •V. Өткен материалды бекіту.
- •Дүниетану- 3 класс
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Білімді тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Мақсатын қою кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі .Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі . Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •VI. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Қағаз қалай жасалады?
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •IV. Сергіту сәті V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Дайын панно
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •Iiі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі:
- •V. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Iіі. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі: Сабаннан панно жасау.
- •V. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі: Сымнан құрастыру
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
- •Vі. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
Егер бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлсе, онда бөлгіш шығады.
б) Оқулықпен жұмыс. № 1, 2. Тура теңдңк болу үшін не істеу керек?
Ү
лгі:
12 : = 2
12 : 2 = 6
Белгісіз бөлгішті табу үшін, бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлу керек.
Ү. Білімдерін тексеру: а) Үлгі бойынша № 3
ә) Есеп шығару. № 7 (1)
Шешуі: 66 – 30 = 36
Жауабы: 36 қорғалатын табиғи парк бар.
-
№ 7 (2)
Шешуі: 9 + (9 – 6) = 9 + 3 = 12
+ Жауабы: барлығы 12
-
б) шығармашылық жұмыс. № 8.
ҮІ. Бекіту: Сабақтан не білдіңдер? Сендерге қандай тапсырма ұнады?
ҮІІ. Үйге тапсырма : № 5, 6, 9; 34 бет. Бағалау.
№ 18. Тақырыбы: Бөлу амалы бар теңдеулерді шешу
Мақсаты: Өзара кері амалдарды білу негізінде белгісіз бөлінгіш пен бөлгішті табуға арналған теңдеулерді шешуді үйрету; дұрыс есептеп, қорытынды жасай білуге дағдыландыру; ұқыптылыққа баулу.
Көрекілігі: кестелер, суреттер, оқулық Әдісі: сұрақ-жауап, өзіндік, ұжымдық
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сабаққа зейін қойыңдар. Іштеріңнен: «Мен жақсы адаммын, мен әйбәтпін!» деңдер. Бір- біріңе қарап, жымиыңдар.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 5,6, 9, оқу, талдау.
ІІІ. Білімдерін тексеру: Ауызша жұмыс.
а) 40 + 1 80 – 1 20 – 1 80 + 1; 60 + 1 70 – 1 30 – 1 50 + 1
90+ 1 50-1 60 – 1 70 + 1; 44 – 4 40+8 57 – 7 40 + 7
26 – 6 100-60 77 – 7 40 + 7; 56 - 50 30+40 68 – 60 50 + 2
ә) Геометриялық фигуралармен жұмыс. Периметр деген не ?
- Көпбұрыштың периметрін қалай табады?
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру: а) Ұжымдық жұмыс. № 1. Теңдеулерді шеш:
Мен бір сан ойладым, оны 2-ге бөлгенде 6-ты шықты. Қандай сан ойладым?
х : 2 = 6
х = 2 6
х = 12
12 : 2 = 6 Жауабы: 12
Қандай амалдарды орындадық?
ә) Түсінік бере отырып № 1, 2. Шығару.
б) Өз бетінше жұмыс, № 3 Ү. Сергіту сәті. ҮІ. Білімін бекіту: Есеп шығару. № 6.
Шешуі: (320 + 260) - (280 + 270) = 580 - 550 = 30
- Жауабы: 30 кг көкөніс қалды.
+
№ 7
Шешуі: 90 – (25 +( 25 + 35)) = 90 – (25 + 60) = 90 – 85 = 5
-
Жауабы: түнде 5 арбаның жүгі түсірілді.
+
+
Өздік жұмыс. № 8 қолайлы тәсілмен периметрін тап.
Шығармашылық жұмыс. № 9
Ү.Бекіту: Сабақтан саған не ұнады?
- Қандай тапсырманы орындағанда қиналдыңдар?
ҮІ. Үйге тапсырма: № 4, 5,10, 35 бет. бағалау
№ 19. Тақырыбы: Көбейту және бөлу- өзара кері амалдар.
Мақсаты: Көбейту және бөлу- өзара кері амалдар деген түсінікті қалыптастыру; кері есеп құрастырып шығара білуге дағдыландыру; байқағыштыққа және жадында сақтай білуге баулу.
Әдісі: сұрақ-жауап, өзіндік, түсіндіру. Көрнекілігі: суреттер, кестелер, ереже
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Балалар, мен сендермен жұмыс істегеніме қуанамын. Көршілеріңмен қол ұстасып, шағын шеңбер жасап, бір-біріңе жақсы көңіл күй сыйлаңдар, табыс тілеңдер.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 4, 5, 10
ІІІ. Мақсат қою: Тақырыбымен мақсатын хабарлау.
Біз бүгін сабақта көбейту мен бөлу амалдарын өзара кері амалдар ретінде қарастырамыз.
ІҮ. Білімдерін тексеру.
Ауызша есептеу. 1. Теңдік тура болатындай етіп сандарды қой.
2
∙
=
6 ∙
2 = 18 : 2
=
2
2 ∙ = 8 ∙ 2 = 10 12 : = 6
2 ∙ 8 = ∙ 2 = 14 20 : 2 =
2.Ауызша есеп шығару:
Кітап 100 теңге тұрады. 2 кітап қанша тұрады? 4 кітап қанша тұрады? 6 кітап?
Ү. Жаңа материалды түсіндіру:
а) Оқулықпен жұмыс. Есептердің шешуін ауызша түсіндір:
Ш: 18 : 2 = 9 9 ∙ 2 = 18 кері есеп құрастыр.
ә) № 3. Фронтальді жұмыс. Сызбанұсқа бойынша көбейту мен бөлуге теңдіктерқұр.
( 15 : 3 = 5 5 ∙ 3 = 15 15 : 3 = 5 )
б) Тақтада түсіндіріп шығару. № 4
6
= 4 = 24 7 ∙ 2 = 14 ∙
2 =
2
4
: 4 = 8 14 : 2=
7 :
2
=
в) Жұптық жұмыс, № 5. Есепте :
286 : 2, егер 143 ∙ 2 = 286; т.с.с.
ҮІ. Түсінгенін бекіту:
Есеп шығару. № 6.
Шешуі: 12 + 12 : 2 = 12 + 6 = 18
+ + Жауабы: барлығы 18 қонақ келді.
: :
№ 7.
Шешуі: 820 + (820 -254) = 820 + 566 = 1386
+ Жауабы: барлығы 1386 адам.
-
Геометриялық материалмен жұмыс. № 8.
а = 6 см , в = 2 см тең тік төртбұрыштың Р = ? Р = 6 + 2 + 6 + 2 = 16 (см)
Шығармашылық жұмыс. № 9.
ҮІ.Бекіту.топтамаларға жауап алу.Жеке оқушымен жұмыс
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 10, 37бет. бағалау.
№20. Тақырыбы: Қосуға, азайтуға, көбейтуге және бөлуге берілген екі амалмен шығарылатын есептер
Мақсаты: Қосуға, азайтуға, көбейтуге және бөлуге берілген екі амалмен шығарылатын есептер шығаруды үйрету; жылдам есептеу дағдысын қалыптастыру; Ұқыптылыққа баулу.
Әдісі: сұрақ-жауап, іздену. Көрнекілігі: суреттер, кестелер
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сендерге табыс тілеймін, Жарық пен жылу, денсаулық! Бір – біріңе сендер де, тілеңдер біраз жақсылық.
ІІ. Мақсат қою кезеңі: екі амалмен есеп шығаруды үйрену.
ІІІ. Білімдерін тексеру. а) Салыстыр. 30 + 5 * 20 + 10; 50 + 3 * 70 – 10; 38- 8 * 46- 6 ;
70 + 4 * 26 – 6; 47 – 7* 70 + 20; 90 + 3 * 26 – 6;
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
а) № 1. Оқулық бойынша ауызша жұмыс. Мәндері тең өрнектерді тап.
(3 ∙ 7 = 40 – 19; 7 + 5 = 2 ∙ 6 ; 52 – 34 = 9 ∙ 2 ; 5 ∙ 3 = 60 – 45.
ә) № 2. Есеп шығару.
Шешуі: 6 ∙ 2 + 3 = 12 + 3 = 15
+ Жауабы: барлығы 15 машина.
∙
№
?
Жауабы: барлығы 32 құрт пен кәмпит.
+
∙ ∙
Жұптық жұмыс. № 5.
Ү . Білімін тексеру:
№ 7, Өздік жұмыс. Ұзындығы 18 : в (см) кесінділер сыз. Мұндағы: в = 3, 6, 9.
Түсіндіріп теңдеуді шеш: № 8.
27 – х = 9 ∙ 2 х – 12 = 14 : 7 (күрделі теңдеу шешу)
27 – х = 18 х – 12 = 2
х = 27 – 18 х = 12 + 2
х = 9 х = 14
27 – 9 = 18 14 – 12 = 2
18 = 18 2 = 2
Шығармашылық жұмыс. № 9. Өрнектер құр, мәнін тап.
ҮІ. Қорыту: Сабаққа белсенді қатысқан оқушыларға шағын сыйлық тарату.
Жақсы жұмыстары үшін рахмет айту.
ҮІІ. Үйге тапсырма: № 4, 10; 38 – 39 бет.
№ 21. Тақырыбы: Көбейту және бөлу амалдары арасындағы байланыс
Мақсаты: Көбейту және бөлудің компоненттері арасындағы өзара байланысты анықтау, қайталау; есептерді, теңдеулерді шеше білуін, шамалармен жұмыс істеу, фигуралардың периметрін таба білуге үйрету, танымдылық қабілетін, математикалық тілін дамыту.
Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, іздену, ауызша және жұппен жұмыс.
Көрнекілігі: кестелер, сызбалар, үлестірмелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Балалар, сендер математиканы жақсы көресіңдер ме? Жаңалық үйренгілерің келе ме? Ендеше кеттік.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 4, 10 ІІІ. Өткенді қайталау: ауызша жұмыс. мәндерін тап .
2 ∙ 6 = 2 ∙ 9 = 7 ∙ 2 =
2 ∙ 7 = 3 ∙ 2 = 8 ∙ 2 =
2 ∙ 5 = 4 ∙ 2 = 1 ∙ 2 =
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: Компоненттер арасындағы байланысты анықтаймыз, өте мұқият болыңдар есептегенде. Ұқыптылық жақсы қасиет.
Ү. Жаңа материалды түсіндіру:
Көбейту мен бөлудің өзара байланысын анықтауда,үлестірме карточкалармен жұмыс.
2 ∙ 9 = 3 ∙ 5 = 5 ∙ = 10
9
∙ 2 = 5 ∙ 3 =
∙ = 10
1 8 : 2 = 15 : 3 = 10 : =
1 8 : 9 = 15 : 5 = 10 : =
Оқулықпен жұмыс. № 1 (ауызша) сызба бойынша.
а)12 : 3 = 4 Ж: 4бет. ә) 4 ∙ 3 = 12 Ж: барлығы 12
Қорытынды. Бөліндінің мәні – бөлгішке көбейткенде бөлінгіш шығатын сан
Жұптық жұмыс. № 2.
Көбейтулерді пайдаланып, бөлудің белгісіз компоненттерін тап.
9 ∙ 2 = 18 ; 18 : 2 = 9
Бөлуді пайдаланып, көбейтудің белгісіз компоненттерін табу.
14 : 2 = 7 7 ∙ 2 = 14
ҮІ. Түсінгендерін тексеру: Есеп шығару. Топ ішінде талқылау. № 3
Сатылды – 30 кг
60 кг Шешуі: (60 – 30) : 5 = 30
: 5 = 6
Қалғаны 5 кг бөлінді - ? Жауабы: 6 пакет қажет.
№ 4.
Шешуі: 90 – 6 ∙ 2 = 90 – 12 = 78
- Жауабы: 78 самса қалды.
∙ ∙
Өз бетінше жұмыс. № 7 ( Р = (5 + 3) ∙ 2 = 8 ∙ 2 = 16 )
Шығармашылық жұмыс. № 8 (Қайрат – 1, Руслан – 2, Аида – 3 орындыққа отырды)
ҮІІ. Бекіту. 1 сағатта неше минут бар?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 5,6,9. 40 бет. Бағалау.
№ 22. Тақырыбы: Нөлді натурал санға бөлу
Мақсаты: Оқушыларды нөлді натурал санға бөлу ережесімен және нөлге бөлудің мүмкін еместігін таныстыру; зейінін, жадын, математикалық тілін дамыту; ұқыптылыққа, өздігінен жұмыс істеуге баулу.
Түрі: аралас. Көрнекілігі: сызба, суреттер, кесте. Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, талдау.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Сендерге табыс тілеймін, Жарық пен жылу, денсаулық! Бір – біріңе сендер де, тілеңдер біраз жақсылық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 5, 6, 9. ІІІ. Білімдерін тексеру: ауызша жұмыс.
Өзіндік жұмыс. (карточкамен). Көбейтіндінің мәндері өсіп отыратынетіп орналастыру керек.
2 ∙ 2 2 ∙ 3 2 ∙ 4 2 ∙ 5 2 ∙ 6 2 ∙ 7 2 ∙ 8 2 ∙ 9
М и х а л к о в
Математикалық диктант. Тек жауабын ғана жаз.
Қандай сандардың көбейтіндісі 15-ке тең? (3 ∙ 5, 5 ∙ 3)
Егер бірінші көбейткіш 6, екіншісі 2 болса, көбейтіндінің мәні қандай?( 6 ∙ 2 = 12)
2 және 6 сандарының көбейтіндінің мәні неге тең?
3 ∙ 2 = ? (6)
Қандай сандардың көбейтіндісі 10 болады? ( 2∙ 5, 5 ∙ 2)
Қандай санды 2-ге көбейткенде 8 шығады? (8 : 2)
5 және 1 сандарының бөліндісінің мәні неге тең? (5 : 1)
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру: а). карточкамен жұмыс
Көбейтіндінің мәнін есепте және есепте және көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін пайдаланып, көбейтінділерді қосып жаз.
0 ∙ 2 = 0 ∙ 6 = 0 ∙ 12 = 0 ∙ 123 = 0 ∙ 5 =
Қандай өрнек «артық»? Неліктен? Оның мәнін қалай есептедіңдер?
ә) оқулықпен өз бетінше жұмыс. Оқып, есептеу.
- Жаңа нені білдіңдер? Қорытынды жаса.
0 : 7 = 0 0 ∙ 7 = 0 Нөлді натурал санға бөлгенде нөл шығады:
ә) № 2. Жұптық жұмыс. Неліктен нөлге бөлуге болмайтынын түсіндір.
а
: 0
Ү. Түсінгендерін тексеру: а ). Оқулық бойынша өздік жұмыс. № 3
ә) Ауызша есеп шығару. Ұжымдық жұмыс. № 4.
6 ∙ 6 = 6 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 = 36 Жауабы: барлығы 36 қалайы сарбаз.
б) Жұптық жұмыс. № 5. Жақшалар қойып, қолайлы тәсілмен есепте:
( 1000 – 560 – 40 = 1000 – (560 – 40) = 1000 – 520 = 480 )
в) № 7.
Ақ
тауық – 14 шөже
Шешуі: 47 – ( 14 + (14 + 7)) = 47 - 35= 12
Қара тауық - ?, 7 шөже артық 47 шөже Жауабы: ала тауықпен 12 шөже жүр.
Ала тауық - ? қалғаны
г) Өздік жұмыс. № 10. д) Шығармашылық жұмыс № 11, 12.
ҮІ. Қорыту: бір жылда неше ай бар? аптада неше күн бар? Бір ғасырда неше жыл бар?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 1. № 9,13 , 42 бет 2. бағалау
№ 23. Тақырыбы: Натурал санды 1-ге бөлу
Мақсаты: Натурал санды 1-ге бөлу туралы түсінік беру; мысал, есеп, теңдеулер шешуге дағдыландыру; ұғымталдыққа, еңбексүйгіштікке, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Әдісі: талдау, іздену, ауызша, жұптық жұмыс істеу. Көрнекілігі: сызбалар, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сендерге табыс тілеймін, Жарық пен жылу, денсаулық! Бір – біріңе сендер де, тілеңдер біраз жақсылық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 9, 13.
ІІІ. Білімін тиянақтау: ауызша жұмыс.
а) Нөлді натурал санға бөлу.
65 +40 15 : 0 37 ∙ 0
60 : 3 0 ∙ 60 90 : 3
0 : 5 85 ∙ 0 100 ∙ 0
ә) – Біздің класта 12 қыз, 15 ұл бар еді. Тағы 1 қыз, 3 ұл бала келді. Барлығы неше оқушы болды?
ІҮ. Мақсат қою кезеңі. Сызбамен жұмыс.
7 : 7 = 1 7 ∙ 7 = 7 + 7 + 7 + 7 + 7 + 7 + 7 = 49
Ү. Жаңа материалды түсіндіру.
а) Кіріспе. Жеке тапсырма.
8 : 1 17 : 1 19 : 1
43 : 1 98 : 1 99 : 1
35 : 1 102 : 1 1 : 1
ә) Ұжымдық жұмыс. № 1. Сызбамен жұмыс.
36 : 1 23 :1 16 : 1 Қорытынды жаса.
Кез келген санды 1-ге бөлгенде сол санның өзі шығады. а : 1 = а
ҮІ. Білімдерін тексеру: № 2, № 3. Схеманы пайдаланып , тура теңдік құр. а)Фронтальді жұмыс.
25 : 1 = 25 25 ∙ 1 = 25; 40 :1 = 40 40 ∙ 1 = 40
№ 3. 5 : 1 18 : 1 23 : 1 49 : 1 77 : 1
5 ∙ 1 18 ∙ 1 23 ∙ 1 49 ∙ 1 77 ∙ 1
ә) Сергіту сәті.
б) № 4 Теңдеулер құр, оларды шеш:
а ∙ 5 = 10 24 : а = 8
а = 10 : 5 а = 24 : 8
а
= 2 а = 3
2 ∙ 5 = 10 24 : 3 = 8
10 = 10 8 = 8
в) № 5. ( жұптық жұмыс)
6 ∙ а , мұндағы а = 2, 3, 4, 5.
6 ∙ 2 = 12 6 ∙ 3 = 18 6 ∙ 4 = 24 6 ∙ 5 = 30
г) Есепті қатар бойынша шығару, № 6. (үш қатардан шығып 1, 2, 3)
1)
Б
– 6 к Шешуі:
( 6 + 8 ) :7 = 14 : 7 = 2
7 қор.
қаншадан? Жауабы: әр қорапта 2
кекстен.
Ш – 8 к
2).
6
адам – 4 бәләштен Шешуі.
32 – 6 ∙ 4 = 32 – 24 = 8
32
бәліш Жауабы. 8 бәліш қалды.
Қалды ?
3
).
Шай – 35 түрі, 14 артық Шешуі:
35 + (35 – 14) = 35 + 21 = 56
?
жауабы: барлығы 56 түрі сатылды.
Кофе - ?
ҮІІ. Сабақты қорыту. 1) № 8. Өздік жұмыс.
Ұзындығы (10 : а ) см. Тең кесінді сыз, мұндағы а= 2, 5. (10 : 2 = 5(см); 10 : 5 = 2(см).)
2). Шығармашылық жұмыс. № 9.
М
Ф
К ( Ең аз жинаған Фарида,
ең көп жинаған Сандуғаш)
Ә
С
ІҮ. Үйге. № 7, 10. 44 бет. Бағалау.
№ 24 . Тақырыбы: Натурал санды өзіне өзін бөлу
Мақсаты: Натурал санды өзіне- өзін бөлу туралы түсінік беру; көбейту, бөлу, қосу, азайту дағдыларын бекіту, ойлау, зейінін дамыту.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Сендерге табыс тілеймін, Жарық пен жылу, денсаулық! Бір – біріңе сендер де, тілеңдер біраз жақсылық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 7, 10.
ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.
Ауызша жұмыс.
Ал енді, өрнектердің мәнін есептеп шығарыңдар.
27 : 1 0 : 5 20 ∙ 0 0 ∙ 9 0 : 30
33 : 1 0 : 4 13 ∙ 1 0 ∙ 17 40 : 1
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
№ 1. Өрнектердің мәндерін тап: Сызбамен жұмыс.
7 : 7 = 14 19 : 19 = 1 32 : 32 = 1
№ 2. Амалдарды орында. а ) .
1
6
6
1
: 6 = : 13=
: =
6
6
: 1 = : 1 = : =
ә). Тақтада мысалдар: (балалар қатар бойынша шешеді)
1 қатар 2 қатар 3 қатар
7 : 7 21 : 21 35 : 35
15 : 15 90 :90 56 : 56
18 : 18 25 : 25 92 : 92
б). Ұжымдық талқылау. № 3 схема бойынша , тура теңдік құру.
7 : 7 = 1 19 : 19 = 1
7 ∙ 1 = 7 19 ∙ 1 = 19 Бұдан, қорытынды.
Натурал санды өзіне – өзін бөлгенде 1 шығарады: а : а = 1
Ү. Өткен тақырыпты пысықтау.
1) Есеп шығару. № 5.
І
т.
- 45 қара.қ. және 18 қызыл. қ.
Шешуі: (45 + 18) – (16 + 34) = 63 – 50 = 13
ІІт. - 16 қара.қ. және 34қызыл қ. қ.қ ? Жауабы: 13 қ. бірінші ағаштың түбіндегі
артық.
№ 5 (2).
Қ арағай б. - 43 және 28 Шешуі: (43 + 28) – (14 + 54) = 71 – 68 = 3
? б.
Шырша б. - 14 және 54
2). Өздік жұмыс. № 6.
345кг > 1ц – 20кг 2 тәул. < 50 сағ
1 кг > 615г + 380 г 5 сағ < 180мин
3). Шығармашылық жұмыс. № 8. Қандай фигура артық? Оның периметрін тап.
Бесбұрыш артық. Р = ? ( Р = 1 + 1 + 1 + 1 + 1 = 5 немесе 1 ∙ 5 = 5)
ІҮ.Үйге тапсырма : 7, 9. 46 бет. Бағалау
№ 25. Тақырыбы: Қайталау.
Мақсаты: оқушылардың көбейту мен бөлу амалдары туралы білімін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай білуге баулу
Әдісі: қайталау, талдау, сұрақ – жауап. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегіосындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 7,9.. ІІІ. Оқушы білімін жан – жақты тексеру.
Ауызша жұмыс.
5 : 5 6 ∙ 1 70 :70
7 ∙ 1 8 : 0 0 : 56
200 ∙ 0 1 ∙ 0 25 : 0
0 : 65 1 ∙ 10 40 : 40
ә) Қосуды көбейтумен алмастыруға болатын амалдарды таңдап алу керек.
2 + 2 + 2 +3 = 2 3 + 3 = 9 2 + 4
3 + 3 + 3 = 3 3 = 9 а + а + а + а
7 + 7 = 7 7 = 14 4 + 4 + 1 + 1
10 + 10 + 10 + 10 = 10 4 = 40 2 + 1 + 1 + 1
ІҮ. Өткен материалды бекіту.
Өз бетінше жұмыс. № 1, № 2 үш қатармен жылдамдыққа шығарады.
1 қатар 2 қатар 3 қатар
5 ∙ 1 = 5 6 ∙ 2 = 12 12 : 2 = 6
6 : 6 = 1 8 ∙ 2 = 16 14 : 2 = 7
9 ∙ 0 = 0 10 ∙ 2 = 20 2 : 2 = 1
0 : 17 = 0 16 ∙ 2 = 32 0 : 2 = 0
№ 2. Өрнекті құр, олардың мәндерін тап:
көбейткіш |
6 |
3 |
|
көбейткіш |
2 |
|
4 |
Көбейтіндінің мәні |
|
9 |
12 |
Бөлінгіш |
20 |
|
8 |
Бөлгіш |
5 |
3 |
|
Бөліндінің мәні |
|
8 |
4 |
3). № 4. Өрнектердің мәнін тап: (екі оқушы тақтада, қалғаны дәптерге орындайды)
а) а + 28; б) а – 39, мұндағы: а = 72, 106, 254, 300.
72 + 28 = 100 72 – 39 = 33
106 + 28 = 134 106 – 39 = 67
254 + 28 = 282 254 – 39 = 215
300+28 = 328 300 – 39 = 261
4). Жұптық жұмыс. №3 Теңдеулерді шеш.
Х ∙ 9 = 18 12 : х = 6 х : 2 = 2
Х = 18 : 9 х = 12 : 6 х = 2 ∙ 2
Х
= 2 х = 2
х = 4
2 ∙ 9 = 18 12 : 2 = 6 4 : 2 = 2
18 = 18 6 = 6 2 = 2
Сергіту сәті.
Өрнектерді салыстыру жаттығулары. № 7. Өз бетінше жұмыс. Бірін- бірі тексеру.
886 > 450 + 390 1000 – 274 < 426 + 439
109 < 226 – 116 523 – 187 < 354
Есеп шығару.№ 5.
І
к – 305 бет Шешуі:
926 – ( 305 + (305 – 35)) = 926 – 575 = 351
ІІ к - ?, 35 бет кем 926 бет Жауабы: үшінші кітапта 351 бет.
ІІІ к - ? қалғаны
Шығармашылық жұмыс. № 8. ІҮ.Үйге тапсырма: № 9, 47 бет. Бағалау
№ 26 Тақырыбы: Бақылау жұмысы № 1
Мақсаты: оқушылардың көбейту мен бөлу амалдары туралы білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу, білуге баулу.
Әдісі: өздік жұмыс. Көрнекілігі: тақтадағы жазу, дәптер, сызбалар. Түрі: бақылау.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегіосындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.
ІІ. Мақсат қою кезеңі: өздігінен жұмыс істей отырып, өткенді қайталау, білімін тиянақтау. ІІІ. Бақылау жұмысы
І нұсқа
Сандарды разрядтық қосылғыштардың қосындысына жікте: 628; 937; 132.
(628 = 600 + 20 + 8; 937= 900 + 30 + 7: 132 = 100 + 30 + 2)
Есепте:
549 -40 = 509 980 – (263 + 37) = 980 - 300 = 680
305 + 95 = 210 (389 + 164) – 245 = 553 – 245 = 308
Қосындыны көбейтіндімен алмастыр және өрнектердің мәндерін тап:
2 + 2 + 2 + 2 + 2 = 2 ∙ 5 = 10 4 + 4 + 4 + 4 = 4 ∙ 4 = 16
6 + 6 + 6 = 6 ∙ 3 = 18 5 + 5 = 5 ∙ 2 = 10
Есепті шығар.
Залды безендіру үшін 86 қызыл шар және одан 48-і артық көк шар сатып алынды. Барлығы неше шар сатып алынды?
Қ
ызыл
ш. – 86 шар Шешуі: 86
+ (86 + 48) = 86 + 134 = 220
? Жауабы: барлығы 220 шар сатып алды.
Көк ш. - ?, 48 шар артық
Қабырғасының ұзындығы 3 сантиметрге тең шаршы сыз. Оның периметрін тап.
Р = 3 ∙ 4 = 12 (см)
ІІ нұсқа
1). Сандарды разрядтық қосылғыштардың қосындысына жікте: 739; 421; 996.
= 700 + 30 + 9; 421 = 400 + 20 + 1; 996 = 900 + 90 + 6
2). Есепте:
728 + 80 = 808 (349 + 58) – 146 = 407 – 146 = 301
– 566 806 – (487 +113) = 806 – 600 = 206
3). Қосындыны көбейтіндімен алмастыр және өрнектердің мәндерін тап:
3 + 3 + 3 + 3 = 3 ∙ 4 = 12 8 + 8 + 8 = 8 ∙ 4 = 24
4 + 4 + 4 = 4 ∙ 3 = 12 5 + 5 + 5 + 5 + 5 = 5 ∙ 5 = 25
4). Есепті шығар.
300г шоколад кәмпит сатып алынды. Бұл карамель кәмпитке қарағанда 50г кем. Сатып алынған кәмпиттердің массасы қандай?
Ш
околад
к. – 300г Шешуі: 300 + ( 300 –
50) = 300 + 250 = 550
? Жауабы: барлықсатып алынған кәмпиттің массасы 550 г
Карамель к. - ?, 50г кем
5).Қабырғаларының ұзындықтары 4 сантиметрге және 2 сантиметрге тең тік төртбұрыш сыз. Оның периметрін тап.
Р = (4 + 2) ∙ 2 = 6 ∙ 2 = 12 (см)
ҮІІ. Сабақты қорыту. Бүгінгі сабақта не істедік? Саған не ұнады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: Қайталау. Бағалау.
№ 27. Тақырыбы: 2 – ге көбейту кестесі.
Мақсаты: Санды 2-ге көбейту кестесін құрастырумен таныстыру, қалыптастыру; қосуға жанама есептер шығара білуін жетілдіру;дербес, өздігінен жұмыс істеуге баулу.
Түрі: жаңа сабақ Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік жұмыс.
Көрнекілігі: кестелер, сызбалар, суреттер.
Сабақтың түрі: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Білімін тексеру: 1) математикалық диктант
58+1 60+9 75-70 3 ∙ 2 6 : 2 4 ∙ 5
70+1 91-1 27-20 2 ∙ 3 10 : 2 20 : 4
2). Ауызша жұмыс.Ойын « Санды тап»
5 ∙ = 5 14 : = 2
∙ 9 = 5 8 : = 2
10 ∙ = 5 6 : = 1
ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру.
Мақсат қою кезеңі: Санды 2-ге көбейту кестесін құрастырумен танысамыз.
Жаңа білімді меңгеру
Тақтада демонстрациялық кесте.
2 ∙ 1 = 2
2 ∙ 2 = 2 + 2
2 ∙ 3 = 2 + 2 + 2
2 ∙ 4 = 2 + 2 + 2 + 2
2 ∙ 5 = 2 + 2 + 2 + 2 + 2
2 ∙ 6 = 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2
Бірінші көбейткіші 2 саны болатын көбейтінділерді қарастыр.
Теңдіктердің сол және оң жақ бөліктерін салыстыр.
Әрбір келесі жолдағы өрнектердің мәні алдыңғы жолдағы өрнектің мәнінен 2-ге артық болатыны неге?
Біз бүкіл кестені құрастырып, үйреніп алған соң, өзіндік дәптерге Пифагордың кестесін орналастырамыз.
Ал, сендер Пифагордың кім екенін білесіңдер ме? Ол көбейту кестесін жасаған әйгілі математик.
Бекіту а) көбейту кестесімен таныстыру.ә) № 2 бос тор көздегі тиісті санды ата:
б) № 3 жазбаны толтыр.
2 ∙ 2 = 2 ∙ 1 + 2 2 ∙ 5 = 2 ∙ 4 + 2 2 ∙ 8 = 2 ∙ 7 + 2
2 ∙ 3 = 2 ∙ 2 + 2 2 ∙ 6 = 2 ∙ 5 + 2 2 ∙ 9 = 2 ∙ 8 + 2
2 ∙ 4 = 2 ∙3 + 2 2 ∙ 7 = 2 ∙ 6 + 2 2 ∙ 10 = 2 ∙ 9 + 2
в ) № 4 (жұптық жұмыс) Теңдік дұрыс болатындай сандарды жаз.
2 ∙ = 2 ∙ 5 + 2 2 ∙ 6 + 2 = 2 ∙
2 ∙ + 2 =2 ∙ 7 2 ∙ + 2 = 2 ∙ 9
Сергіту сәті.
ІҮ. Өткен материалды бекіту.
Талдау және тақтада шығару, № 5 (1, 2.) (екі оқушы тақтада)
Н
атюрморт
- 26, 19 кем Шешуі: 26 + ( 26 +
19) = 26 + 45 = 71
? Жауабы: барлығы 71 сурет.
П
ейзаж
- ?
№ 5 (2)
С
ықпа
майлы – 64 бояу. Шешуі: 64
+ (64 – 29) = 64 + 35 = 99
? Жауабы: барлығы 99 бояу мен гуашь
Г
уашь
?, 29 кем
Өздік жұмыс.
Шаршының жартысы боялған. Боялған фигураның периметрін тап.
(4 : 2 = 2) а = 2 см в = 4 см Р = (2 + 4) 2 = 8 2 = 16 немесе Р = 2 +4 + 2 + 4 =16
Ү .Үйге тапсырма: № 6, 9. 49 бет. Бағалау
№ 28. Тақырыбы: 2 – ге көбейту кестесі.
Мақсаты: 2-ге көбейту кестесін құрастыруды түсіндіру, көбейту кестесін дұрыс пайдалана білуін пысықтау; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 6, 9.
ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.
Ауызша жұмыс. 1. Көбейту кестесі бар карточкалар таратып беру
2 ∙ 2 = 4 2 ∙ 5 = 10 2 ∙ 8 = 16
2 ∙ 3 = 6 2 ∙ 6 = 12 2 ∙ 9 = 18
2 ∙ 4 = 8 2 ∙ 7 = 14 2 ∙ 10 = 20
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
1). Мақсат қою кезеңі. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
2) Тақтаға өрнектер жазылған. 2-ге көбейту кестені қалай құрылғанын қарап, түсініп ал.
3 ∙ 2
= 2
∙ 3
4 ∙
2 = 2
∙ 4
5 ∙ 2
= 2
∙ 5
6 ∙ 2
= 2
∙ 6
7 ∙ 2
= 2
∙ 7
8 ∙ 2
= 2
∙ 8
9 ∙ 2
= 2
∙ 9
(Оқушылар кезек –кезек шығып түсіндіреді.) дәптерлеріңе жазып алыңдар.
3). Жұптық жұмыс. № 2. 2-ге көбейту кестесін толықтыр:
2-ні
көбейту кестесі
2 ∙ 2 = 4
2 ∙ 3 = 6
2 ∙ 4 = 8
∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙
2-ге
көбейту кестесі
2 ∙ 2 = 4
3 ∙ 2 = 6
4 ∙ 2 = 8
∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙∙
Сергіту сәті.
4). № 3 ( карточка) Өздік жұмыс. Бос тор көзде тұруға тиісті санды ата.
5). Есепте. № 4. Тақтада түсіндіріп ауызша шығару.
Ү. Өткен материалды бекіту.
1). Топтық жұмыс. № 6. Көбейтінділер құр, олардың мәндерін тап:
2 ∙ 4 = 8 5 ∙ 2 = 10
2 ∙ 8 = 16 2 ∙ 2 = 4
2 ∙ 6 = 12 3 ∙ 2 = 6
2 ∙ 7 = 14 1 ∙ 2 = 2
∙ 9 = 18 0 ∙ 2 = 0
2). Өз бетінше жұмыс., № 7. Бір-бірін тексеру.
3). № 8 (1, 2)талдап, түсіндіріп шығару. 2 оқушы шығарады, 2 оқушы тексереді.
І б. - 9 пияз Шешуі: 9 ∙ 2 = 18
ІІ б. - ?, 9 пияз артық Жауабы: екінші байламда 18 пияз.
П
ияз
– 40, 20 артық Шешуі: 40 –
20 = 20
С арымсақ - ? Жауабы: 20 сарымсақ жинады.
Шығармашылық жұмыс. № 9.
4). № 10. Есепті шығару. (уақытпен). ҮІ. Үйге тапсырма: № 5; 50 бет Бағалау.
№ 29. Тақырыбы: 2-ге бөлу кестесі
Мақсаты: 2-ге бөлу кестесін құрастыруды түсіндіру, бөлу мен көбейту кестесін құру, арасындағы байланысын анықтау; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Әдісі: сұрақ-жауап, талдау, өзіндік. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 5. ІІІ. Тірек білімді өзекті ету.
Ауызша жұмыс. Көбейту кестесі бар карточкалар таратып беру
2 ∙ 2 = 4 2 ∙ 5 = 10 2 ∙ 8 = 16
2 ∙ 3 = 6 2 ∙ 6 = 12 2 ∙ 9 = 18
2 ∙ 4 = 8 2 ∙ 7 = 14 2 ∙ 10 = 20
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.
Мақсат қою кезеңі. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
№ 1 (сызба бойынша жұмыс істеу). 1). Ұжымдық жұмыс.
2-ге бөлу кестесі қалай құрылғанын түсіндір.
6 : 2 = 3 3 ∙ 2 = 6
Тақтаға өрнектер жазылған: (оқушылар кезек –кезек шығып түсіндіреді.)
дәптерлеріңе жазып алыңдар
2-ге
бөлу кестесі:
4 : 2 = 2
6 : 2 = 3
8 : 2 = 4
10 : 2 = 5
12 : 2 = 6
14 : 2 = 7
16 : 2 = 8
18 : 2 = 9
6 : 2 = 3, себебі 2 ∙ 3 = 6
8 : 2 = 4, себебі 2 ∙ 4 = 8
10 : 2 = 5, себебі 2 ∙ 5 = 10
12 : 2 = 6, себебі 2 ∙ 6 = 12
14 : 2 = 7, себебі 2 ∙ 7 = 14
16 : 2 = 8, себебі 2 ∙ 8 = 16
18 : 2 = 9, себебі 2 ∙ 9 = 18
Сергіту сәті. Ү. Бекіту.
1) № 2, № 3 (карточкада ауызша). Бос тор көзде тұруға тиісті санды ата.
2). Есеп шығару. № 5 (1, 2, 3.) 3 оқушы түсіндіріп тақтада шығарады.
а
)
6 күн – 2 інжу
барлығы-? 6 ∙ 2 = 12 Жауабы: барлығы 12 інжу
ә ) 16 інжу – 2 інжуден
барлығы - ? қобдиша 16 : 2 = 8 Жауабы: барлығы 8 қобдиша
б
)
І – 46 інжу
Шешуі: 154 – (46 + (46 + 34)) = 154 – 126 = 28
ІІ - ?, 34 інжу артық 154 інжу Жауабы: үшінші Су перісі 28 інжу жинады
ІІІ - ? қалғаны
3). Жұптық жұмыс. № 7 Басқа фигуралардың периметрінен өзгеше фигураны тап.
Ол: үшбұрыш, оның Р = 4 + 4 + 4 = 12 (см) немесе Р = 4 ∙ 3 = 12 (см)
4). Шығармашылық жұмыс. № 8. ( 10 : 2 = 5, жауабы. 5 қазық қақты.)
ҮІ.Үйге тапсырма: № 4, 10. 52-53бет Бағалау
№ 30. Тақырыбы: Бөлу амалына берілген бір амалмен шығарылатын есептер
Мақсаты: Мазмұны бойынша бөлудің қарапайым есептерімен таныстыру; есепті өздігінен талдап шығара білуге дағдыландыру; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту; жауапкершілікке тәрбиелеу.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өздік, жұптық. Көрнекілігі. схема, кестелер, суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 4, 10 ІІІ. Білімін бекіту: ауызша жұмыс.
1).
2 ∙ 2 = 4 2 ∙ 5 = 10 2 ∙ 8 = 16
2 ∙ 3 = 6 2 ∙ 6 = 12 2 ∙ 9 = 18
2 ∙ 4 = 8 2 ∙ 7 = 14 2 ∙ 10 = 20
2). Әріптердің орнына қандай сан жазылады? Дымбілмеске көмектесіңдер.
а
= 20
6 + 5 - а + 30
∙ 4 : в
∙ 6 :1
в = 8
4 : 2 = 2, себебі 2 ∙ 2 = 4
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
Мақсат қою кезеңі. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
Практикалық жұмыс.
Бір оқушыны шығарып 10 дәптер беріп, әр оқушыға 2-ден таратып беруге көмектесші. (оқушы таратады)
Кәне, кім дәптер алды, орындарыңнан тұрыңдаршы. Неше оқушы дәптер алғанын санаңдар.
«Тарату» сөзін қандай сөзбен алмастыруға болады? (жіктеу, бөлу) Біз 10 дәптерді 2-ден бөлдік.
Бұл математикада қалай аталады? (бөлу) 10 : 2 = 5 (оқушы)
Есеп шығару. № 1. Дымбілмеске көмектесейік. Схема арқылы шығарылатын есептерді таңда: (Үш оқушы көмектеседі)
? ==
2
18
:
2) Шешуі: 18 : 2 = 9
Жауабы: 9 көйлек тігуге болады.
3) Шешуі: 18 : 2 = 9 Жауабы: 9 күн жаттығуға барады.
4) Шешуі: 18 : 2 = 9 Жауабы: әр бала 9 шелек судан құйды.
- Біз қандай есепті шығардық?
Сергіту сәті. Ү. Жаңа сабақтан алған білімін бекіту.
1) № 2. Бос тор көзде тұруға тиісті санды
2).№ 4. Жұптық жұмыс. Салыстыр. 1 дм 3см › 15 см; 1 км › 698 м т.с.с.
3). № 5 есеп шығару.
Қ ұдыққа – 40 бөрене Шешуі: 90 – ( 40 + 35) = 90 – 75 = 15
Жылыжай – 35 бөрене 90 бөрене жауабы: 15 бөрене қалды.
Қалды?
4). Өздік жұмыс: № 6 (жауабы: ең соңында гүлдеген інжу гүл)
5). Шығармашылық жұмыс. № 8
Шешуі: 4 : 2 ∙ 8 = 16 Жауабы: 16 жылқы бар.
Үйге тапсырма: № 3, 9. 54 бет.
№ 31. Сабақтың тақырыбы: Екіге тең бөлу (жарты)
Мақсаты: Тең бөліктерге бөлу есептерін шығарумен таныстыру; «Жарты» ұғымынқалыптастыру, тең бөліктерге бөлуді үйрету; 2-ге көбейту және бөлу кестесін қайталау, логикалық ойлау және салыстыру қабілетін дамыту.
Әдісі: түсіндіру,сұрақ-жауап, талдау, іздену. Көрнекілігі: сызба, суреттер
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 3, 9. ІІІ. Пысықтау: ауызша жұмыс.
а) Әр түрлі тәсілмен оқу және «тізбек бойымен» шешу:
29 + 8 = 37 51 – 7 = 44 38 + 27 = 65 80 – 34 = 46
37 + 7 = 44 63 – 8 = 55 74 + 10 = 84 50 – 27 = 23
46 + 5 = 51 92 – 5 = 87 13 + 88 = 101 90 – 62 = 28
ә) «Кім жылдам?»
- 2 мысықтың неше аяғы бар? 5 тышқанның неше құлағы бар?7 торғайдың неше қанаты бар? ІҮ. Мақсат қою кезеңі: сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
Ү. Жаңа сабақ . Оқулықпен жұмыс.
№ 1 Схема бойынша шығарылатын есептер. Ұжымдық жұмыс.
16 : 2 = 8 Жауабы: 8 ойыншықтан салынды.
16 : 2 = 8
Жауабы: лентаның әр бөлігі 8 см-
ден16 : 2 = 8 Жауабы: әр топта 8 қараторғай болды.
16 : 2 = 8 Жауабы: әр машинаға 8 т көмір салынды.
: 5) 16 : 2 = 8 Жауабы: 8 банка шырын әкелді.
№ 2.(1, 2, 3) Оқушылардың түсіндіріп шығаруы.(жартының не екенін түсіндіруі)
Оқы. Түсіндір, жарты деген не және жарты сағат деген не?
Ұзындығы 2 м лента бірдей 2 бөлікке бөлініп қиылды. Оны «тең бөлу» дейді.Осы лентаның жартысының ұзындығы неге тең?
∙
∙ ∙ Шешуі:
2 : 2 = 1 Жауабы: лентаның жартысы 1 м
1 м 1 м
Шешуі: қағазды теңдей екіге бөлдік немесе тең жартысы боялған.
Жауабы: Тік төртбұрыштың жартысы боялған.
Жарты сағаттан кейін минуттық тілше қалай орналасады? Минуттық тілше дөңгелектің қандай бөлігін айналып өтеді?
Жауабы: жарты сағатта минуттық тілше дөңгелектің жартысын айналып өтеді.
Сергіту сәті: мұғалім сандарды атайды: 10, 15, 12, 14, 11, 13, 18, 19, 8, 17.
Егер сан екіге бөлінсе – оқушылар екі рет секіреді, ал егер бөлінбесе – бір рет орнында адымдайды.ҮІ. Өткен материалды бекіту.
№ 3. Өздік жұмыс. (жартысын бояу керек)
№ 4. Ауызша түсіндір .Әрбір класс неше доптан алды? 14 : 2 = 7(доптан)
Шығармашылық жұмыс. № 9.
Сызбадан қандай геометриялық фигураларды көріп тұрсың? (3)
Қиылысатын фигураларды ата.Боялған фигура қалай аталады? (төртбұрыш) Оның периметрін тап.
Р = 1 + 1 + 2 + 2 = 6 (см) Р = 1 + 2 + 1 + 2 = 6 (см)
№ 5 ауызша орындау. № 6, өздік жұмыс.
ҮІІ. Бекіту: бүгінгі сабақта не істедік, неге үйрендік? Екіге тең бөлу немесе «жарты» деген не? Санның жартысын қалай табамыз? (екіге бөлеміз)
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 8, 10; 57 бет. бағалау.
№ 32. Тақырыбы: Шамалар; Бір заттың массасы, заттар саны, жалпы масса
Мақсаты: Шамалармен таныстыру; БІР ЗАТТЫҢ МАССАСЫ, ЗАТТАРДЫҢ САНЫ, ЖАЛПЫ МАССА жайлы түсінік беру,екіге көбейту және бөлу кестесін қайталау; талдау, салыстыру, қорытынды жасай білуге баулу.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, іздену. Көрнекілігі: плакаттағы суреттер,сызба, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Мен бүгін көңілді келдім. Кәне, шеңбер құрайық, өзіміздің жақсы көңіл күйімімізді бір- бірімізге берейік. Өйткені көңіл күйіміз жақсы болса қиындықтарды оңай жеңеміз ғой.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 8, 10.
ІІІ. Өткенді пысықтау. Ауызша жұмыс.
∙ 4 = 8 5 ∙ 2 = 10
2 ∙ 8 = 16 2 ∙ 2 = 4
2 ∙ 6 = 12 3 ∙ 2 = 6
2 ∙ 7 = 14 1 ∙ 2 = 2
2 ∙ 9 = 18 0 ∙ 2 = 0
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Оқулықпен жұмыс № 1. Суретке қара. Мына сөздер нені білдіреді: масса,саны, жалпы масса?
а) Ұн салынған бір пакеттің массасы 2 кг. ә) Ұн салынған пакеттер саны үшеу. б) Үш пакеттің жалпы массасы 6 кг.
2. Ұжымдық жұмыс. № 2. Кестені толтыру.
Бір пакеттің массасы |
Пакеттер саны |
Жалпы массасы |
1 кг |
5 пакет |
5 кг |
2 кг |
5 пакет |
|
3.Өздік жұмыс. № 3. Өрнектерді пайдаланып, тура теңсіздіктер құр.
∙ 3 ‹ 3 ∙5 54 – 17 ‹ 19 + 19 12 : 2 ‹ 6 + 6
4.Ауызша есепте. № 4.
ІҮ.Түсінгендерін тексеру
Есеп шығару. № 5.
І лагерьде – 385 бала Шешуі: 890 – (385 + (385 – 90) = 890 – 680 =210
ІІ лагерьде - ?, 90 бала кем 890 бала Жауабы: ІІІ- легерьде 210 бала.
ІІІ лагерьде - ? бала
№ 5 (2)
Ұ
л
– 79, 23 көп Шешуі: 79 +
(79 – 23) = 79 + 56 = 135
? Жауабы: 135 бала болды.
Қ
ыз
- ?
Жұптық жұмыс , № 7 Теңдеулерді шешу.
Өздік жұмыс. № 8. сынық сызық сал.
Шығармашылық тапсырманы орындау. № 9
Ү. Бекіту: - Сабақта біз не істедік? Қай тапсырма ұнады? Неге?
ҮІ. Үйге тапсырма: № 6, 10. 59 бет. 2. бағалау.
№ 33. Тақырыбы: 3-ке көбейту және бөлу кестесі
Мақсаты: Оқушыларды 3-ке көбейту және бөлу кестесімен таныстыру, көбейту және бөлудің мағынасын бекіту,арифметикалық амалдардың мәнін ашу; математикаға деген қызығушылығын арттыру; ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Түрі: аралас. Әдісі :сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік, жұппен
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 6, 10
ІІІ. Өткенді қорыту. а) математикалық диктант
30 + 58 46+ 30 86-50 78-50
Екі санның қосындысының мәні 46 тең. Олардың біреуі 6,
екіншісі неге тең? ›(46-6=40)
Екі санның айырмасының мәні 5. Сандардың біреуі 24.
екіншісі неге тең? (24+5=29)
12 + 7 = 19 8 + 7 = 15 12 – 6 = 6 12 : 2= 6 2 ∙ 7 = 14
ІҮ. Мақсат қою кезеңі. Сабақ тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
Ү. Жаңа сабақ:
1. Ұжымдық жұмыс. № 1 көбейту кестесін құрастыру. (түсінік беру)
3 ∙ 3 = 3 + 3 + 3 Қарап түсініп ал.
3 ∙ 4 = 3 + 3 + 3 + 3 Теңдіктің оң жағы мен сол жағын салыстыр.
3 ∙ 5 = 3 + 3 + 3 + 3 + 3 Неліктен әрбір келесі өрнектің мәні алдыңғы
3 ∙ 6 = 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 өрнектің мәнініен 3-ке артық?
3 ∙ 7 = 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3
3 ∙ 8 = 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3
3 ∙ 9 = 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3
Түсінік бере отырып ауызша жұмыс. № 2, көбейту кестесін түсіндіру.
(оқулықпен жұмыс)
3
∙ 3 = 9
3
∙ 4 = 12
3
∙ 5 = 15
3
∙ 6 = 18
3
∙ 7 = 21
3
∙ 8 = 24
3
∙ 9 = 27
3-ті көбейту кестесі
4 ∙ 3
= 3
∙ 4
5 ∙ 3
= 3
∙ 5
6 ∙ 3
= 3
∙ 6
7 ∙ 3
= 3
∙ 7
8 ∙ 3
= 3
∙ 8
9 ∙
3 = 3
∙ 9
3-ке көбейту кестесі
4 ∙ 3
= 12
5 ∙ 3
= 15
6 ∙ 3
= 18
7 ∙ 3
= 21
8 ∙ 3
= 24
9 ∙ 3
= 27
Сергіту сәті.
12 : 3 = 4, себебі 4 ∙
3 = 12
15 : 3 = 5, себебі 5
∙ 3 = 15
18 : 3 = 6, себебі 6 ∙
3 = 18
21 : 3 = 7, себебі 7
∙ 3 = 21
24 : 3 = 8, себебі 8
∙ 3 = 24
27 : 3 = 9, себебі 9
∙ 3 = 27
3-ке бөлу кестесі:
12 :
3 = 4
15 : 3
= 5
18 : 3
= 6
21 : 3
= 7
24 : 3
= 8
27 : 3
= 9
ҮІ.Түсінгендерін тексеру:
Жұптық жұмыс, № 4 ( ауызша түсіндіру)
Ойын: «Кім жылдам?», № 5 (қатар бойынша тізбектеп санау)
1 қатар 2 қатар 3 қатар
: 3 ∙
2 : 3
: 3 : 2 : 2
: 3 ∙
2 : 14
27
24
21
Есеп шығару. (екі оқушы тақтада , қалғандарыдәптерге орындайды)
5 ∙ 3 = 15 Жауабы: 15 өрнек
12 : 4 = 3 Жауабы: 3 түсті жіптерді пайдаланды.
Жұптық жұмыс, № 8. в ∙ 3, мұндағы в = 2, 4, 6, 8, 1,0.
2 ∙ 3 = 6 4 ∙ 3 = 12 6 ∙ 3 = 18 8 ∙ 3 = 24 1 ∙ 3 = 3 0 ∙ 3 = 0
Өздік жұмыс № 10, есептемей – ақ салыстыр:
2 ∙ 9 = 9 ∙ 2 23 ∙ 3 › 23 ∙ 1 16 ∙ 5 ‹ 16 ∙ 6 45 ∙ 4 › 46 ∙ 4
№ 11 (1). а = 5 см, 7 см, 8 см. Р = ? Р = 5 + 7 + 8 = 20 (см)
№ 11 (2) Р = 12 см, 18 см, 15 см. а = 12 : 3 = 4, а = 18 : 3 = 6, а = 15 : 3 = 5
Шығармашылық жұмыс. № 12.
ҮІІ. Сабақты қорыту. Біз бүгін сабақта немен таныстық?
ҮІІ.І Үйге тапсырма: 1. № 9,13 , 61-62 бет 2. Бағалау.
№ 34. Тақырыбы: Үштен бір бөлік
Мақсаты: Оқушыларды санның үштен бір бөлігін табу үшін 3-ке көбейту мен бөлу кестесін пайдалануға үйрету; 3-ке көбейту мен бөлудің кестелік білімдерін бекіту; зейінін, жадын, тілін дамыту.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, өздік . Көрнекілігі: сызбалар, кестелер,
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Адамның күлкісі – әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс біздің сезіміміздің сарасының ашылуына жол ашады. Күлкі арқылы көңіл күйлеріңді білдіріліп көріңдер. Бір- біріңе жымиыңдар, күлкілеріңді сыйлаңдар. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 9, 13.
ІІІ. Білімді тиянақтау: Ауызша жұмыс.
а) 2 ∙ 3 = 6 4 ∙ 3 = 12 6 ∙ 3 = 18 8 ∙ 3 = 24 1 ∙ 3 = 3 0 ∙ 3 = 0
ә) Есеп шығару.
- Қайыңның биіктігі 9 м, ал үй одан 3 см биік. Үйдің биіктігі қандай? ( 9 м 3 см)
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.
Мақсат қою кезеңі. санның үштен бір бөлігін табу үшін 3-ке көбейту мен бөлу кестесін пайдалануға үйрету.
№ 1. (оқулықпен жұмыс, ауызша)Кесінді, үшбұрыш, тік төртбұрыш, дөңгелек неше бірдей бөлікке бөлінген?
∙
. ∙.
Дөңгелектің; кесіндінің; үшбұрыштың; тік төртбұрыштың үштен бір бөлігі деген не екенін түсіндір.
Әлдебір санның үштен бір бөлігін табу үшін сол санды 3-ке бөлу керек. Осылай үштен бір бөлікті табуға болады.
6 фишкамыз бар , оны теңдей етіп үш балаға бөліп беру керек
6 : 3 = 2 Жауабы: 2 фишкадан.
№ 2 . топпен жұмыс. (жылдамдыққа)
: 3 : 5 ∙
9 :3
: 3 : 2 ∙
3 3
15
12
№ 3 оқулықпен жұмыс. (ауызша) Фигураның қандай бөлігі боялған? ( екіден бірі, үштен бірі, үштен бірі, екіден бірі) Неге олай ойлайсың?
Сергіту сәті. Ү. Өткен материалды бекіту.
№ 4 (фронтальді тексеру). «Байшұбар» Алпамыстың тұлпарының аты.
№ 5. Есепті шығару. (қатарлар бойынша) 1 қатар.
С
ол
қолымен – 80 кг Шешуі:
80 + (80 + 20) = 80 + 100 = 180
? Жауабы: екі қолымен 180 кг жүк көтерді.
Оң қолымен - ?, 20 кг артық
2 қатар.
А
қбөкен
– 45 Шешуі: 45 + 12
= 57(елік)
Арқарлар 45 + 57 = 102 (арқарлар)
Елік - ?, 12 артық Жауабы: 45 ақбөкен, 57 елік, 102 арқар
Өздік жұмыс. № 6
Шығармашылық жұмыс. Жұлдызшалардың орнына тиісті цифрларды жаз:
+ 215 + 123 + 527
382 367
407
597 490 934
Ү. Үйге тапсырма. № 8 , 63 бет 2. бағалау.
№ 35. Тақырыбы: Белгісіз көбейткішті табуға арналған қарапайым есептер
Мақсаты: Белгісіз көбейткішті табуға арналған қарапайым есептерді шығару жолдарымен таныстыру; 2-ге және 3-ке көбейту мен бөлу кестесінен алған білімін тиянақтау; жылдам санау дағдысын қалыптастыру.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өзіндік, жұппен. Көрнекілігі: сызба, көбейту кестесі
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 8 ІІІ. Білімді тиянақтау. Ауызша жұмыс.
а) (2 – 3оқушы карточкалар, көбейту кестеден.
12 : 3 4 ∙ 3 * 3 ∙ 4 8 ∙ 3
15 : 3 5 ∙ 3 * 3 ∙ 5 0 ∙ 3
18 : 3 6 ∙ 3 * 3 ∙ 6 6 : 2
ә ) 12 + 7 = 19 8 + 7 = 15 12 – 6 = 6 12 : 2= 6 2 ∙ 7 = 14
б ) 30 + 5 48 - 45 24 - 22 47 + 3 69 - 1
49 - 40 32 +24 79 + 1 98 - 88 42+ 40
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: белгісіз көбейткішті табуға арналған қарапайым есептерді шығарамыз.Ү. Жаңа материалды түсіндіру: (ауызша)
1. Мына сандарды екі топқа бөліңдер: 3, 4, 21,18, 6,2, 15, 12, 8, 9.
Қандай сандар 2-ге бөлінеді? 3-ке ? 2-ге де, 3-ке де? (4, 18, 6, 2, 12, 8.)
(3, 21, 18, 6, 15, 12, 9.). (18,6, 12)
Көбейту амалының компоненттері қалай аталады?
2. Жаңа материалды меңгеру.
- Көбейтудің компоненттерін және белгісіз көбейткішті табу ережелерін білу есепті шығаруларыңа көмектеседі.
а) Оқулықпен жұмыс. № 1. Ойлаған санды 3-ке көбейткенде, 21 шықты. Қандай сан ойланды?
Шешуі:
х ∙ 3 = 21
х = 21 : 3
х = 7
∙ Жауабы: ойлаған сан 7.
№ 2 (1)
Шешуі:
15 : 3 = 5
Жауабы: 5 тәрелкеге салды.
:
№ 2 (2)
Шешуі: 12 : 2 = 6
Жауабы: әр жәшікке 6 ойыншықтан.
∙
ҮІ. Білімдерін тексеру.
Өздік жұмыс. № 4. (теңдеуді нұсқау бойынша шешу)
Шығармашылық жұмыс. № 9
Өздік жұмыс. № 8
Ені – 2 см, ұзындығы - ?, 3 см ұзын тік төртбұрыш сыз. Р = ?
Р = 2 + 5 + 2 + 5 = 14 (см) немесе Р = (2 + ( 2 + 3)) ∙ 2 = 14
№ 5 (1) есеп шығару.
Ж
апсырды
– 3 бетке – 9 сурет Шешуі: 3 ∙ 9 +
22 = 27 + 22 = 49
? Жауабы: 49 суреті болды.
Қалды – 22 сурет
№ 5 (2)
Т
еңіз
ж. – 27 сурет
Б
отаникалық
б. - ?, 18 сурет артық ?
Т
ауда
- ?, 15 сурет артық
Шешуі: 27 + (27 + 18) + (27+18+15) =27 + 45 + 60 = 132
Жауабы: 132 сурет шығарды.
Өздік жұмыс №7. Өрнекте:
Сантиметрмен: 4 м 13 см = 413 см, 2 м 9 см = 209 см, 3 м 2 дм 4 см = 324 см
Метрмен, дециметрмен және сантиметрмен:
696 см = 6 м 9 дм 6 см, 108 см = 1 м 0 дм 8 см (1 м 8см),
680 = 6 м 8 дм 0 см (6 м 8 дм)
ҮІІ. Сабақты қорыту: - Сендерге қай тапсырманы орындаған ұнады?
Қайсы тапсырмада қиналдыңдар?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 3, 6, 10. бағалау
№ 36. Тақырыбы: Белгісіз бөлінгішті, бөлгішті табуға арналған есептер.
Мақсаты: Белгісіз бөлінгішті, бөлгішті табуға арналған есептер шығару жолымен таныстыру; көбейту мен бөлу кестесін пайдалана білу дағдысын қалыптастыру; жылдам санау дағдысын қалыптастыру: ой-өрістерін, есте, сақтау қабілеттерін дамыту, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, талдау, өздік. Көрнекілігі: сызбалар, суреттер
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 3, 6, 10
ІІІ. Білімді тиянақтау. Ауызша жұмыс.
а) 80 мин+20 мин * 1 сағ 1сағ 20 мин * 1 сағ1дм* 10см
1ғасыр*100 жыл 1тәулік*24 сағ
ә) 12 : 3 = 4 15 : 3 = 5
18 : 3 = 6 21 : 3 = 7
24 : 3 = 8 27 : 3 = 9
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: белгісіз бөлінгішті, бөлгішті табуға арналған есептер шығару жолымен таныстыру.
Ү. Жаңа сабақ:
Ұжымдық жұмыс. № 1.
Шешуі : х : 3 = 4
х = 4 3
х = 12
12
: 3 = 4
Жауабы:
12 жидек
№ 2. Ауызша есептеу. 24 : 8 = 3 Жауабы: 3 сыйлыққа жаңғақ салынды.
№ 3 Есептерді теңдеу құру арқылы шығару.
(екі оқушы тақтада, қалғаны дәптерде орындайды)
3 ∙ х = 21 х ∙ 9 = 27
х = 21 : 3 х = 27 : 9
х
= 7 х = 3
3 ∙ 7 = 21 3 ∙ 9 = 27
21 ∙ 21 27 = 27
Жауабы: 21 шырша Жауабы: 3 өріктен
ҮІ. Түсінгендерін тексеру:
Жұптық жұмыс: № 4. Кестені толтыр
№ 6 (1) есепті шығару.
Б ригантина 8 – 2 қатар Шешуі: 8 ∙ 2 + 19 = 16 + 19 = 35
? кеме Жауабы: барлығы 35 кеме
Фрегат – 19
№ 6 (2)
Б
алықшылар
шхунасы – 72 Шешуі: 72 + (72 -
29) = 72 + 43 = 115
? Жауабы: барлығы 115
Баркастар ?, 29 артық
Өздік жұмыс. № 8. Өрнектердің мәндерін салыстыр:
2 ∙ 7 ‹ 5 ∙ 3 21 : 3 ‹ 16 :2 12 : 3 = 2 ∙ 2
4 ∙ 3 = 2 ∙ 6 18 : 3 ‹ 14 : 2 3 ∙ 2 › 15 : 3
Шығармашылық жұмыс. № 9
(ең үлкені- Айдарлы құмай, күшіген, бүркіт, ең кішісі – жапалақ)
ҮІІ. Бекіту: Бүгінгі сабақтан өзіңе қандай әсер алдың? Не ұнады?
Ү.Үйге тапсырма: 1. № 5, 7. 66 бет 2. бағалау.
№ 37. Тақырыбы: Бір заттың массасы, заттар саны, жалпы масса арасындағы тәуелділікке есептер
Мақсаты: Бір заттың массасы, заттар саны, жалпы масса арасындағы тәуелділікке есептер шығаруды түсіндіру. Есепті шығара білуге дағдыландыру. Жүйелі ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту. Білімді, ақылды, ізденімпаз етіп тәрбиелеу.
Көрнекілігі: сызба, сурет, оқулық. Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, өзіндік, жұптық.
Түрі: аралас сабақ Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Сабаққа зейін қойыңдар. Іштеріңнен: «Мен жақсы адаммын, мен әйбәтпін!» деңдер. Бір- біріңе қарап, жымиыңдар.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 5,7. ІІІ. Өткенді қорыту: Математикалық диктант
а ) 11-2, 21- 2, 31- 2, 41-2, 51-2 , 61-2 , 71-2 , 81-2, 91-2
ә ) 12 : 3 4 ∙ 3 * 3 ∙ 4 8 ∙ 3
15 : 3 5 ∙ 3 * 3 ∙ 5 0 ∙ 3
18 : 3 6 ∙ 3 * 3 ∙ 6 6 : 2
ІҮ. Мақсат қою кезеңі: Бір заттың массасы, заттар саны, жалпы масса арасындағы тәуелділікке есептер шығару
Ү. Жаңа материалды түсіндір:
1. оқулықпен жұмыс. № 1. Ұжымдық жұмыс. (талдау)
Б
ір
пакет ұнның массасы 2 кг. Осындай 4 пакет
ұн сатып алынды. Сатып алынған ұнның
жалпы массасы қандай?
Шешуі: 2 ∙ 4 = 8
Жауабы: жалпы массасы 8 кг
∙
Қорытынды: Жалпы масса бір заттың массасының заттардың санына көбейтіндісінің мәніне тең.
:
Шешуі: 9 : 3 = 3 (кг) Жауабы: бір пакет ұнның массасы 3 кг.
Бір заттың массасын табу үшін, жалпы массаны заттар санына бөлу керек.
:
Шешуі: 18 : 6 = 3 (п) Жауабы: 3 пакет.
Заттар санын табу үшін, жалпы массаны бір заттың массасына бөлу керек.
ҮІ. Түсінгендерін тексеру:
№ 4. Түсіндіріп шығару, қатар бойынша. 3 оқушы тақтада, қалғаны дәптерде шығарады. Кестені пайдаланып, үш есеп құрастыру және шығару.
Жалпы масса: 9 ∙ 3 = 27 Жауабы: 27 кг қант.
Бір заттың массасы: 36 : 4 = 9 Жауабы: бір дорбада 9 кг картоп.
Заттар саны: 24 : 8 = 3 Жауабы: 3 қораптың салмағы
Жұптық жұмыс. № 5. Кестені толтыр. 2 ∙ а, 3 ∙ а, мұндағы а = 3, 2, 0, 4, 6, 8, 1, 5, 7, 9
2 ∙ 3 = 6 2 ∙ 2 = 4 2 ∙ 0 = 0 2 ∙ 4 = 8 т.с.с.
Есеп шығару. № 6. (үш оқушы тақтада)
Жалпы масса: 2 ∙ 5 = 10 Жауабы: 10 кг тең.
Бір заттың массасы: 3 : 3 = 1 Жауабы: 1 қаптың массасы 1 ц.
Заттар саны: 20 : 5 = 4 Жауабы: 4 сақинаның массасы.
Өздік жұмыс. № 9
Түсіндіріп есеп шығару: № 8
І
қойылым - 260 оқушы
Шешуі: 260 +( 260 + 80) + (260 + 80) ∙ 2 =
І
І
қойылым - ?, 80 оқушы артық ?
260 + 340 + 680 =1280 (оқушы)
І
ІІ
қойылым – бірдей
жауабы: барлығы 1280 оқушы.
Жұптық жұмыс. № 7. Есепте және тексер.
524 – 273 = 251 251 + 273 = 524 618 + 284 = 902 902 – 618 = 284 т.с .с.
Шығармашылық тапсырма. № 11.
ҮІІ .Бекіту. Бүгінгі сабақта не білдік? Саған не ұнады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 10,12 69 бет. бағалау.
№ 38. Тақырыбы: Бір заттың массасы, заттардың саны, жалпы масса арасындағы тәуелділікке есептер
Мақсаты: Бір заттың массасы, заттардың саны, жалпы масса арасындағы тәуелділікке е шығарылатын есептерді шығару; ойлау, жүйелеу, есептеу дағдыларын дамыту. білімділікке, белсенділікке тәрбиелеу.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, іздену Көрнекілігі: көбейту, бөлу кестесі, сызба, суреттер. Түрі: аралас
Сабақтың барысы:І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа зейін қойыңдар. Іштеріңнен: «Мен жақсы адаммын, мен әйбәтпін!» деңдер. Бір- біріңе қарап, жымиыңдар.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 10, 12 оқу, талдау
ІІІ. Өткенді пысықтау: ауызша жұмыс.
а) 8 + 3 18 + 3 28 + 3 38 + 3 48+3 58+3 68+3 7 8+3 88+3
8 + 3 9 + 3 11 – 3 12 - 3 5+3 6 - 3 7 - 3 8 - 3 9 - 3
ә) 3 ∙ 3 = 9 3 ∙ 4 = 12 3 ∙ 5 = 15 3 ∙ 6 = 18
3 ∙ 7 = 21 3 ∙ 8 = 24 3 ∙ 9 = 27 20 : 5 = 4
ІҮ. Мақсат қою кезеңі:Тақырыбы, мақсаты
Ү. Жаңа сабақ:
1. кіріспе. Ұжыммен талдау. ( 3 оқушы тақтада)
№ 1 , Есептерді салыстыр.
а) 3 жәшік – 8 кг - ? Шешуі: 3 ∙ 8 = 24 Жауабы: 24 кг жидек әкелінді.
(жалпы масса)
ә) Әкелінді – 24 кг жидек
1 жәшікте – 8 кг Шешуі: 24 : 8 = 3
Неше ж. - ? Жауабы: 3 жәшік. ( заттың саны)
б) бірдей 3 жәшік - 24 кг Шешуі: 24 : 3 = 8
1 жәшіктің массасы. - ? Жауабы: 1 жәшікте 8 кг (Бір заттың салмағы)
№ 2 Есептер құрастыр және оларды шығар:
а
)
алма – 6 кг ? шешуі: 6 ∙ 3 = 18
жәшік – 3 Жауабы: барлығы 18 кг. (жалпы масса)
ә) Барлығы – 18 кг Шешуі: 18 : 2 = 9
жәшіктің – 2 Жауабы: 1 жәшікте 9 кг алмұрт Бір заттың салмағы)
1 жәшікте ? кг
ҮІ. Білімін тиянақтау:
а) Өздік жұмыс. № 3; 5, 6, 12, 14, 24, 8, 9. Сандарының ішінен : 2 санына;
3 санына бөлінетін сандарды жаз.
2 санына: 6, 12, 14, 24, 8. 3 санына: 6, 12, 24, 9.
ә ) Жұптық жұмыс: Өрнектерді салыстыр:
3 ∙ 5 + 3 › 3 ∙ 4 – 3 2 ∙ 2 + 2 ‹ 3 ∙ 2 + 3
2 ∙ 6 + 2 ‹ 6 ∙ 2 + 6 2 ∙ 5 + 5 › 2 ∙ 4 – 2
б) Есеп шығару. № 5(1,2) Шешуі: 280 – ( 94 + (94 + 14) = 280 – 202 = 78
Кроль стиль – 94 спортшы. Жауабы: Баттерфляймен 78 спортшы жүзді.
Брасс стилі - ?, 14 спортшы артық (бір заттың)
Баттерфляй стилі -?
№ 5 (2)
9
спортшы – 3 реттен Шешуі:
50 – 9 ∙ 3 = 50 – 27 = 23
50 рет Жауабы: әлі 23 рет секіру керек.
Тағы - ?
в) Шығармашылық жұмыс. Р = 4 ∙ 4 = 20 (см)
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 6, 8 , 56 бет. Бағалау
№ 39. Тақырыбы: 4 – ке көбейту және бөлу кестесі.
Мақсаты: оқушыларды 3-ке көбейту және бөлу кестесімен таныстыру, көбейту және бөлудің мағынасын бекіту,арифметикалық амалдардың мәнін ашу; математикаға деген қызығушылығын арттыру; ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, өзіндік. Түрі. аралас сабақ. Көрнекілігі: кестелер, сызбалар, суреттер
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа зейін қойыңдар. Іштеріңнен: «Мен жақсы адаммын, мен әйбәтпін!» деңдер. Бір- біріңе қарап, жымиыңдар.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. № 6, 8. ІІІ. Білімдерін тексеру: ауызша жұмыс.
2∙ 4 = 8 5 ∙ 2 = 10 12 : 3 = 4 4 ∙ 3 = 12
2 ∙ 8 = 16 2 ∙ 2 = 4 2 ∙ 6 = 12 3 ∙ 2 = 6
2 ∙ 7 = 14 1 ∙ 2 = 2 2 ∙ 9 = 18 0 ∙ 2 = 0
15 : 3 = 5 5 ∙ 3 = 15 18 : 3 = 6 6 ∙ 3 = 18
21 : 3 = 7 7 ∙ 3 = 21 24 : 3 = 8 8 ∙ 3 = 24
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
а) № 1. Ұжымдық жұмыс: Бірінші көбейткіші 4 болғанда көбейтінділердің мәндері қалай табылғанын бақылап, түсініп ал. Теңдіктердің оң және сол жақтарын салыстыр. Неге алдыңғы өрнектің мәніне қарағанда келесі өрнектің мәні 4-ке артық?
4 ∙ 4 = 4 + 4 + 4 + 4
4 ∙ 5 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4
4 ∙ 6 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4
4 ∙ 7 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4
4 ∙ 8 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4
4 ∙ 9 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4
4 ∙ 10 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4
№ 2. Түсіндіріп кестені жалғастыру. (ауызша)
4 ∙ 4 = 16
4 ∙ 5 = 20
4 ∙ 6 = 24
4 ∙ 7 = 28
4 ∙ 8 = 32
4 ∙ 9 = 36
4 ∙ 10 = 40
5 ∙ 4 = 4 ∙ 5
6 ∙ 4 = 4 ∙ 6
7 ∙ 4 = 4 ∙ 7
8 ∙ 4 = 4 ∙ 8
9 ∙ 4 = 4 ∙ 9
10 ∙ 4 = 4 ∙ 10
5 ∙ 4 = 20
6 ∙ 4 = 24
7 ∙ 4 = 28
8 ∙ 4 = 32
9 ∙ 4 = 36
10 ∙ 4 = 40
4- ті көбейту кестесі 4-ке көбейту кестесі
№ 3. Дәлелдеу, түсіндіру. Неге 4-ке бөлу кестесін құрғанда 4-ке көбейту кестесін пайдалануға болады?
16 : 4 = 4, себебі 4 ∙ 4 = 16
20 : 4 = 5, себебі 4 ∙ 5 = 20
24 : 4 = 6, себебі 4 ∙ 6 = 24
28 : 4 = 7, себебі 4 ∙ 7 = 28
32 : 4 = 8, себебі 4 ∙ 8 = 32
36 : 4 = 9, себебі 4 ∙ 9 = 36
40 : 4 =10, себебі 4 ∙ 10 = 40
16 : 4 = 4
20 : 4 = 5
24 : 4 = 6
28 : 4 = 7
32 : 4 = 8
36 : 4 = 9
40 : 4 =10
Ү. Түсінгенін тексеру:
1. Ауызша жұмыс . № 4. Бос орынға тиісті сандарды қой.
2.№ 5 Жұптық жұмыс: Бос орынға тиісті санды қой.
36 : 4 : 3 ∙ 2 : 6 = 1 8 ∙ 2 : 4 ∙ 3 : 2 = 6
№ 6, кестені толтыр: өздік жұмыс. 4 ∙ 2 = 8 4 ∙ 4 = 16 4 ∙ 6 = 24 т.с.с
Өздігінен есеп шығару.(ойлау, миға жаттығу)
а) 8 үстел – 4 адамнан
Барлығы - ? Шешуі: 8 ∙ 4 = 32 Жауабы: 32 адам отыр.
ә) 4 доңғалақтан – 6 машина
Барлығы - ? шешуі: 4 ∙ 6 = 24 Жауабы: 24 доңғалақ ауыстырды.
Ұжыммен жұмыс. № 9. (ауызша)
а) ұзындығы – 4 см, шаршының Р = 4 ∙ 4 = 16
ә) Р = 24 см, 32 см, 28 см шаршының қабырғасының ұзындығын тап.
Р = 24 : 4 = 6(см) Р = 32 : 4 = 8 (см) Р = 28 : 4 = 7 (см)
Шығармашылық жұмыс. № 10.
Екі қабырғасы өзара тең үшбұрыштың периметрі 22 см. Үшінші қабырғасының ұзындығы 6 см. Үшбұрыштың өзара тең қабырғаларының ұзындығын тап.
Шешуі: (22 – 6) : 2 = 16 : 2 = 8(см) жауабы: 6 см
Сабақты қорыту.
ҮІ. Үйге тапсырма: № 8, 11. 72, 73 бет 2. бағалау.
№ 40. Тақырыбы: Төрттен бір бөлік (ширек)
Мақсаты: Төрттен бір бөлік, ширек деген ұғым туралы түсінік беру; 4-ке көбейту және бөлу кестесін пайдалану, жылдам есептеуін дамыту; таза әдемі жазуға баулу, ойлау қабілеттерін дамыту. еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі: сызбалар, кестелер . Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, талдау, іздендіру.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 8, 11.оқу, талдау.
ІІІ. Білімді тексеру: ауызша жұмыс.
16 : 4 = 4 4 ∙ 4 = 16 20 : 4 = 5 4 ∙ 5 = 20
24 : 4 = 6 4 ∙ 6 = 24 28 : 4 = 7 4 ∙ 7 = 28
32 : 4 = 8 4 ∙ 8 = 32 36 : 4 = 9 4 ∙ 9 = 36
40 : 4 =10 4 ∙ 10 = 40
Көбейту және бөлу амалдарының компоненттерін ата.
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру.
Ұзындығы 4 м тақтайды тең 4 бөлікке кесті. Тақтайдың төрттен бір бөлігінің ұзындығын тап. Сызбасын сал.
Ш
1 м
1 м
1 м
1 м
Жауабы: 1 (м)
№ 2. Суретпен жұмыс. Сағаттық тілше көрсетуідегі бөліктерінің айырмашылықтарының бөлігін ата. Минуттық және сағаттық тілше көрсетілше ше? ( минуттық: 0 мин, 15 мин, 30 мин, 45 мин,60мин немесе 1 сағат)
( сағатпен: күндізгі 12 сағ, 3 сағ, 6 сағ, 9 сағ, түнгі 12сағ.)
Жұптық жұмыс. № 3, Бос орынға тиісті санды қой.
16 : 4 = 2 ∙ 2 24 : 3 = 1 ∙ 8 5 ∙ 3 = 15 ∙ 1
8 ∙ 2 = 4 ∙ 4 3 ∙ 8 = 6 ∙ 4 7 ∙ 4 = 20 + 8
Ү. Түсінгендерін тексеру.
1. Өздік жұмыс. № 4. Кестені толтыр.
а |
4 |
8 |
12 |
16 |
24 |
32 |
а : 4 |
1 |
2 |
3 |
4 |
6 |
8 |
а - 4 |
0 |
4 |
8 |
12 |
20 |
28 |
№ 5. Іздену, ойлану, Дымбілмеске көмектес. ( төрттен бір бөлігі боялған:
тік төртбұрыш, бесбұрыш, шаршы.)
Есеп шығару. № 10. (2 оқушы тақтада)
Ә
кесі
-35
жаста Шешуі:
(35 – 23) – 5 = 12 -5 = 7
Л
иза
- ?, 23 жас кіші , неше ж. үлкен?
Жауабы: 7 жасқа үлкен
С
іңлісі
– 5 жаста
№ 10 (2).
1 сөреге – 9 оқулықтан Шешуі: 36 : 9 = 4
36 оқулықты - ? сөреге Жауабы: 4 сөреге қойылды.
№ 9. Өздік жұмыс. Фигураларды сал, төрттен бірін боя.
Шығармашылық жұмыс. № 12 ( 8 бөлікке бөлінді)
ҮІ. Бекіту. Біз бүгін не білдік? Қорыту, бағалау. ҮІІ.Үйге тапсырма: № 8, 11, 13. 74 бет.
№ 41. Тақырыбы: Бөлуді тексеру
Мақсаты: Бөлуді тексеру, бөлуге кері амал көбейту екендігі жайлы түсінік беру; бөлу және көбейту кестесін тиімді пайдалана білуге және жылдам есептеуге қалыптастыру; өз бетінше іздене білуге үйрету. Ойлау қабілеттерін дамыту. Жауапкершілікке тәрбиелеу.
Көрнекілігі: кесте, плакат. Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, іздену, өзіндік.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй жұмысын тексеру: № 8, 11, 13.
ІІІ. Білімін пысықтау: ауызша жұмыс.
16 : 4 = 4 4 ∙ 4 = 16 20 : 4 = 5 4 ∙ 5 = 20
24 : 4 = 6 4 ∙ 6 = 24 28 : 4 = 7 4 ∙ 7 = 28
32 : 4 = 8 4 ∙ 8 = 32 36 : 4 = 9 4 ∙ 9 = 36
Бөлудің компоненттерін ата.
ІҮ. Жаңа материалды түсіндіру:
Мақсат қою кезеңі: бөлуді тексеру, бөлуге кері амал көбейту екендігі жайлы түсінік беру; бөлу және көбейту кестесін тиімді пайдалана білуге және жылдам есептеуге үйрету.
№ 1 Схеманы пайдаланып, бөлуді көбейту арқылы тексеруге болатындығын түсіндір.
Шешуі: 12 : 3 = 4 4 ∙ 3 = 12
Белгісіз бөлінгішті табу үшін, бөлгішті бөліндінің
мәніне бөлу керек.
№ 2 Үлгі бойынша жалғастыр: Өздік жұмыс.
10 : 2 = 5
5
∙ 2 = 10
18 : 3 =
6
14 : 2 = 7
36 : 4 = 9
6 ∙ 3 = 18
7 ∙ 2 =
14 9
∙ 4 = 36
12 : 3 = 4
4
∙ 3 12
Қорытынды: Бөлуді көбейту арқылы тексеруге болады.
№
3
4=
3. Жұптық жұмыс. Бос орынға тиісті санды қой:
25 + = 4 ∙ 7 ∙ 8 = 100 - 68
3
5
36 : 9 = 2 ∙ 3 ∙ 8 = + 19
Ү. Өткен материалды бекіту:
Есеп шығару. № 4.
Ж
іберді
– 25 кг Шешуі:
(35 – 25) – ( 25 – 20) = 10 -5 = 5
Қ. қалдырды - ?, 20 кг кем 35 кг Жауабы: омарташыда 5 кг бал қалды.
Қалды - ?
№ 4 (2)
Н
әркес
– 63 гүл
Шешуі: (63 + 23) ∙ 2 = 87 ∙ 2 = 174
Сонша
раушан ?
Қызғалдақ – 24гүл Шешуі: барлығы 174 гүл.
Жұптық жұмыс. № 5. Салыстыр.
290 ‹ 300 350 = 600 – 250 84 дм › 250 см
610 ‹ 1000 570 см ‹ 6 м 95 мин › 1 сағ + 30 мин
Өзіндік жұмыс. № 7
Шаршының бір қабырғасының еніне ені тең, ұзындығы – 4 см артық, тік төртбұрыштың Р = ? Р шаршы = 3 ∙ 4 = 12 (см)
Р тік төртбұрыш = (3 + 7) ∙ 2 = 10 ∙ 2 = 20(см)
Шығармашылық жұмыс: № 8
ҮІ. Бекіту. Бүгінгі сабақтан не білдік? Не істедік? Тексер: (4 оқушы тақтада)
16 : 2 = 8 15 : 3 = 5 12 : 4 = 3 63 : 9 = 6
8 ∙ 2 = 16 5 ∙ 3 = 15 3 ∙ 4 = 12 6 ∙ 9 = 63
Бөлуді көбейту арқылы тексеруге болады.
ҮІ. Үйге тапсырма: № 6 , 76 бет 2. бағалау.
№ 42. Тақырыбы: Көбейтуді тексеру
Мақсаты: Оқушыларға көбейтуді тексеру жайлы түсінік беру. Тапсырмаларды өз бетінше орындауға дағдыландыру. Жүйелі ойлау қабілетін дамыту. Белсенділікке, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, іздену.Түрі: аралас.
Көрнекілігі: схема, кесте, суреттер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Адамның күлкісі – әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс біздің сезіміміздің сарасының ашылуына жол ашады. Күлкі арқылы көңіл күйлеріңді білдіріліп көріңдер. Бір - біріңе жымиыңдар, күлкілеріңді сыйлаңдар. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 6, оқу, тексеру, талдау.
ІІІ. Білімін тексеру. Ауызша жұмыс.
8+3 = 11 9+3 = 12 11-3 = 8 12-3= 9
18 : 3 = 6 14 : 2 = 7 36 : 4 = 9 11-8 = 3
6 ∙ 3 = 18 7 ∙ 2 = 14 9 ∙ 4 = 36 12-8 = 4
ІҮ. Жаңа сабақ:
№ 1. Схеманы пайдаланып, көбейтуді бөлу арқылы тексеруге болатынын түсіндір.
2 ∙ 3 = 6
6 : 3 =2
Көбейтуді бөлу арқылы тексеруге болады.
Өздік жұмыс. № 2. Амалдарды орында және тексер:
4 ∙ 8 = 32 9 ∙ 2 = 18 4 ∙ 9 = 36 3 ∙ 4 = 12
32 : 8 = 4 18 : 2 = 9 36 : 9 = 4 12 : 4 = 3
32 : 4 = 8 18 : 9 = 2 36 : 4 = 9 12 : 3 = 4
Ауызша жұмыс: Бос орынға тиісті сандарды жаз:
∙ ∙ ∙ ∙ ∙
ҮІ. Түсінгендерін тексеру:
Есеп шығару, талдау. № 4.( 3 оқушы тақтада, қалғаны дәптерде)
а) 3 тырна – 6 бақа - ? Шешуі: 3 ∙ 6 = 18 Жауабы: барлығы 18 тырна.
ә) 1 қуыс – 3 күн
2 қуыс - ? күн Шешуі: 3 ∙ 2 = 6 Жауабы: 6 күн
б
)
4 үймеге - 10 бидайдан
? Шешуі: 4 ∙ 10 + 32 = 72
тағы – 32 бидай с. к. Жауабы: барлығы 72 бидай.
Өздік жұмыс. № 5. Теңдеулерді тап және оны шеш:
х + 28 = 70 х 3 = 21
х = 70 – 28 х = 21 : 3
х
= 32 х = 7
32 +
28 = 70 7 3 = 21
70 = 70 21 = 21
Жұптық жұмыс. № 6, салыстыр:
7 м 9дм ‹ 900 см 1 апта › 1тәулік
2 м 8 см = 20 дм 8 см 2 кг › 30г
Ұжымдық жұмыс.
Тік төртбұрыштың ені оның ұзындығының үштен бір бөлігіндей.
а = 6 см 6 : 3 = 2(см) Р = (6 + 2) ∙ 2 = 16
Шығармашылық жұмыс. № 9.
ҮІІ. Бекіту.Үлестірмелерге жауап алу.Жеке оқушымен жұмыс
ҮІІІ. Үйге тапсырма: № 8 , 77 бет. Бағалау
№ 43. Тақырыбы: Қайталау
Мақсаты: Оқушылардың алған білімін тиянақтау, жүйелеу. Көбейту мен бөлудің жеке жағдайлары туралы білімін бекіту; Өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру.Ой-өрісін, білімін, есте сақтау қабілетін дамыту.Тиянақты, ұқыпты болуға тәрбиелеу.
Әдісі: сұрақ-жауап, іздену, өзіндік. Көрнекілігі: үлестірмелер, кестелер.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. «Алақан» жаттығуы.
Көршілеріңе бұрылып, алақандарыңды біріктіріп, жүректеріңнің жылуын беріңдер.
ІІ. Үй жұмысын тексеру. № 8.
ІІІ. Білімін пысықтау. 1. Ауызша жұмыс. № 1 Өрнекті құр, мәнін тап.
а = 3 в = 12 с = 6
1 ∙ 3 = 3 12 : 1 = 12 6 : 6 = 1
4 ∙ 3 = 12 12 : 4 = 3 0 : 6 = 0
2 ∙ 3 = 6 12 : 2 = 6 12 : 6 = 2
3 ∙ 3 = 9 12 : 0 = 0
0 ∙ 3 = 0 12 : 6 = 2
2. Салыстыр: № 2 , ауызша.
64 › 46 58 + 40 › 10
582 ‹ 590 96 = 100 - 4
306 › 300 172 – 40 ‹ 269 + 80
3. Жұптық жұмыс. № 3, Бос орынға тиісті санды қой:
5 м 2 дм = 52 дм 1 сағ 30 мин = 90 мин
3 м 40 см = 4 м 4 дм 1 жыл 6 ай = 18 ай
3 ц 5 кг = 305 кг 1 апта 3 күн = 10 күн
Есеп шығару. № 6.(1)
Ж албыз – 240 г Шешуі: 240 + (240 + 165) = 240 + 405 = 645
Сонша бақбақ ? Жауабы: 645 г бақбақ тамырын жинады.
Тұз - ?, 165 г артық
№ 6 (2)
4 күн - 8 құты д. Шешуі: 4 ∙ 8 + 17 = 32 +17 = 49
? Жауабы: барлығы 49 құты дәрі жасау керек.
Тағы – 17 құты д.
5. Өздік жұмыс: № 4
4 ∙ 2 = 8 24 : 4 = 6 5 см ∙ 2 = 10 см 16 сағ : 2 = 32 сағ
6 ∙ 3 = 18 15 : 3= 5 7 ц ∙ 4 = 28 ц 20 мин : 4 = 5 мин
4 ∙ 5 = 20 16 : 2 = 18 8 кг ∙ 2 = 16 кг 24 ай : 3 = 8 ай
6. Қатар бойынша шығару. ( 3 оқушы тақтада)
1 қатар 2 қатар 3 қатар
Х + 256 =420 х – 120 = 600 – 440 х + 30 = 20 + 80
Х = 420 – 256 х - 120 = 160 х + 30 = 100
Х = 164 х = 160 + 120 х = 100 – 30
1
64
+ 256 = 420 х = 280
х = 70
420 = 420 280 – 120 = 160 70 + 30 = 100
160 =160 100 = 100
Бекіту: Шығармашылық жұмыс: № 7. (қоян, түлкі, елік, көртышқандар, борсықтар)
ҮІІІ. Үйге тапсырма: қайталау, бағалау
№ 44. Тақырыбы: Бақылау жұмысы, № 2
Мақсаты: оқушылардың көбейту мен бөлу амалдары туралы білімі мен білігін жүйелеу; есеп шығару, есептеу дағдысын қалыптастыру; салыстырып, талдай отырып өздігінен жұмыс істеуге баулу, білуге баулу.
Әдісі: өздік жұмыс. Көрнекілігі: тақтадағы жазу, дәптер, сызбалар.Түрі: бақылау.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері ананың нәзік алақанындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқырлы күн барлық өкпе мен мұңды ерітіп жібереді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады.
Барлығы: Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.
-Міне, жүрегіміздегі осындай жылумен сабағымызды бастаймыз. Бүгін «Білгенімізді қайталаймыз!» деген мақсатпен жұмыс істейміз.
ІІ. Мақсат қою кезеңі:өздігінен жұмыс істей отырып, өткенді қайталау, білімін тиянақтау.
ІІІ. Бақылау жұмысы. І нұсқа
