2.Геометриялық фигураларды сызу.

1. Шаршыны тап және оның периметрін есепте: № 2. Р = 1+1+1+1 = 4 (см)

2. № 4. Ұзындығы 10 см кесінді сал. Оны әрбіреуінің ұзындығы 2 см тең кесінділерге бөл. Неше кесінді шықты?

10 : 2 = 5 (кесінді)

3. № 5. Сынық сызықтың ұзындығын тап:

2см 4 см 1см

3см

3см + 2см + 4см + 1см = 10 см

№ 6. Жұптасып жұмыс істеу. Қандай фигура артық? Неге?

( дөңгелек, өйткені бұрышы жоқ)

Есеп шығару. №7.

Шешуі: ( 28+24) – 15 = 52 – 15 = 37

Жауабы: Дымбілмес жексенбі күні 37 мин оқиға айтты.

Өздік жұмыс: №8 Дымбілмес есептерді дұрыс шығарды ма, тексеріп көр.

ІҮ. Білімдерін тексеру. Шығармашылық тапсырма орындау.

Ә р деңгейдегі қосымша жаттығулар.

№ 10. ( Қарындаш ; Білгіш ; Дымбілмес ; Сызушы

2 . Салыстыру ұқсатығы, айырмашылығы 5 + 3 < 50 + 30 3+ 5 < 30 + 50

3. Көпбұрыштарды, тікбұрыштармен салыстыру.

Ү. Сабақтың қорытындысы. Екі таңбалы сандарды салыстыру.

ҮІ Үйге тапсырма : № 9 , 8 бет. Бағалау.

Көбейту және бөлу

№ 5. Тақырыбы: Көбейту. Көбейткіштер. Көбейтінді. Көбейтіндінің мәні. Көбейту белгісі.

Мақсаты: Көбейтудің мағынасын түсіндіру, маңызын көрсету; логикалық ойлауын, математикалық тілін жетілдіру, есептеуге дағдыландыру; өздігінен жұмыс істеуге, ұқыптылыққа тәрбиелеу, ой- өрісін, есте сақтау қабілетін дамыту.

Көрнекілігі: сызба, геометриялық фигуралар. Әдісі:түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап.

Сабақтың типі: жаңа ұғым беру сабақ

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа даярлық,амандасу, түгендеу

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 9. (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру)

Ауызша жұмыс. а). Фигураларға қара. Аттарын ата.

ә) Ауызша есептеулер.

5+5+5+5+5 4+4+4

3+3+3+3+3+3 6+6+6+6+6

7+2+7 9+9

8+1+3 2+2+2+2+2+2+2+2

• Біз қандай амалды орындадық?

• Қосу кезінде сандар қалай аталады?

• Есептеу сендерге оңай болды ма?

• Ал осы есептеулерді қалай оңай орындауға болатынын білгілерің келе ме?

ІІІ. Мақсат қою кезеңі:

- Біз бүгінгі сабақта осы қосындыларды қысқаша жазуды үйренеміз және арифметикалық амалмен танысамыз.

ІҮ. Жаңа сабақты түсіндіру: Оқулықпен жұмыс.

Дүкенге әрқайсысында 6 қиярдан салып 9 орам әзірлеу керек. Сатуға әзірленген қиярдың саны нешеу?

Есептің шешуін түсіндір:

6 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 Бұл қосындыны қысқаша былай жазады: 6 . 9

Мұндағы, 6 – қосылғыш, 9 – қосылғыштар саны.

6 саны 9 рет немесе 6 – дан 9 рет алынады делінеді.

6 * 9 = 54

6 * 9 өрнегі – көбейтінді;

54 – көбейтіндінің мәні;

6 және 9 – көбейткіштер немесе

6 – бірінші көбейткіш, 9 – екінші көбейткіш;

• немесе х – көбейту амалының таңбасы.

Көбейтудің мәнін табу үшін қолданылатын амалды көбейту деп атайды. Бірінші көбейткіш, екінші көбейткіш, көбейтіндінің мәні – көбейтудің компоненттері.

6 * 9 = 54 былай оқылады: алтыны тоғызға көбейткенде, елу төрт шығады.

Сергіту сәті.

Қостық біз, көбейттік біз, Қатты шаршап кеттік біз.

Кәне, тұра қалайық, Қимылдасын қол-аяқ.

Кірпікті де қағайық, терең демді алайық,

Орнымызға отырып, Сабаққа назар салайық.

Ү .Түсінгендерін тексеру:

1. - Сонымен, балалар, осы істеген жұмыстардан не байқадыңдар?

- Барлық қосындыны көбейтумен алмастыруға болады ма? Неге?

2. Оқулықпен жұмыс: № 2, № 3, № 5

3. Есептерді шығару.

№ 7.

Қ арлыған – 85 кг ?, 23 кг артық қарақат Шешуі: ( 85 + 16 ) + 23 = 101+23 = 124

Таңқурай - 16 кг Жауабы: 124 кг қарақат жинады.

№ 8.

Қайсар – 74 өсімдік ?, Лаураныңкі 12 кем Шешуі: (74 + 48) – 12 = 122 – 12 = 110

Лиза – 48 өсімдік Жауабы: Лаураның гербарийінде 110

өсімдік бар

Шығармашылық тапрсыманы орындау.

№ 9. Суретте неше үшбұрыш бар: ( 5 үшбұрыш)

№ 10.( 1 ) 2-ден 6 рет алса, яғни, 2 ∙ 6 = 12; 7-ден 2 рет алса, онда, 7 ∙ 2 = 14

( 2 ) Сәйкестікті анықта:

ҮІ . Сабақтың қорытындысы:

- Көбейту дегеніміз не?

- Нені үйрендіңдер?

ҮІІ. Үйге тапрсыма : № 4, 10 бет. Бағалау

№ 6. Тақырыбы: Көбейтуге берілген бір амалмен шығарылатын есептер

Мақсаты: Көбейтуге берілген бір амалмен шығарылатын есептің жаңа түрімен және оның шығарылуымен таныстыру; қосуды көбейтумен, көбейтуді қосумен алмастыра білуге үйрету; салыстыру, талдау біліктігін дамыту.

Көрнекілігі: сызба геометриялық фигуралар. Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, ауызша есептеу, шығармашылық . Сабақтың типі: аралас сабақ

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. - Балалар, терезеге қараңдаршы. Далада күн сәулесі жарқырап тұр. Бізге сәулесін шашып тұр. Сәуле сендердің тұла бойларыңа тарап, жандарыңды жадыратып тұр.

- Кәне, айналамызға жылу сыйлайық, жүздеріңнен күннің көзіндей күлкі кетпесін.

Сабаққа даярлық, амандасу, түгендеу

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 4 (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру)

ІІІ. Өткенді қорыту: 1. Көбейтудің компоненттерін атау. Көбейтуді немен тексереміз? Көбейткіштердің орны ауысқаннан ... ? 2. Ауызша жаттығулар.

а) Мен көбейту белгісімін,

Қосуды оңайлату үшін

Ең алдымен бар балаға

Санап шығуды ұсынамын.

• Екілікпен санаңдар, әуелі 0-ден 20-ға дейін және керісінше.

• Үштіктермен санаңдар, 0-ден 30-ға дейін және кері.

ә) - Жұбын тап, меңзермен біріктір.

2 ∙ 2

7 ∙ 4

4 ∙ 4

2 +2

3 + 3 + 3

4 ∙ 2

3 ∙ 3

7 +7 +7 +7

б) Мысалдар тізбегін шешу.

∙

24 ∙ 2

48 +48

2 + 2

6 + 6 + 6

4 ∙ 2

ІҮ. Мақсат қою кезеңі: (кіріспе) Сабақтың мақсаты мен міндеттерін хабарлау.

Ү. Жаңа сабақ: Оқулықпен жұмыс. №1 есепті шығару.

- Балалар, мына есептің шығарудың нұсқасын өздерің ойланып табыңдар, шешімін түсін

діріңдер.

?

Шешуі: а ) 12 + 12 + 12 + 12 + 12 + 12 + 12 = 84

12 ∙ 7 = 84

Жауабы: 7 үйде 84 пәтер бар.

7

12

∙

ә ) Есеп шешуінің жазылуын қалай дұрыс оқу керек:

12-ден 7 рет алу керек;

12-ні 7 ретке көбейту керек;

12 –ні 7-ге көбейту керек?

ҮІ. Сергіту сәті.

• Мен домалақ апельсин. Орманда күннен нәр алған.( қолдарын көтеріп керіледі)

• Алманың да, алмұрттыңда досымыз. ( біріне- бірі бұрылып, қолдарын көтереді)

• Біз піскен шиелерміз, шыққан күннің көзінен. ( отырып, тұрады)

Мұғалім: ал жемістер, сап түзейік бәріміз,

Қатар тұрсақ жеміс-жидек бағымыз.

(қолдарын көтеріп, екі жаққа теңселеді.)

ҮІІ .Түсінгендерін тексеру:

1. № 2 есептішығару.

?

Шешуі: 6 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 =

6 ∙ 8 = 48

8

6

Жауабы: барлығы 48 жапырақ жинады.

№ 2 (2)

7 ойыншық – 2 емен жаңғағынан шешуі: 7 ∙ 2 = 14 немесе 2+2+2+2+2+2+2= 14

Барлығы - ? жаңғақ жауабы: барлығы 14 емен жаңғағын пайдаланды.

2. Оқулықпен жұмыс. № 3, № 4, №7.

3. Жұптасып жұмыс істеу. № 6. Кестені толтыру.

   а	30	150	360	280	690	900
   а + 10	40	160	370	290	700	910
   а - 10	20	140	350	270	680	890

4. Қосымша тапсырмалар.

а) № 7 тексеріп, қатесін тап:

8 ∙ 7 > 8 ∙ 6 2 ∙ 44 > 2 ∙ 45 4 ∙ 10 > 3 ∙ 10

9 ∙ 4 < 9 ∙ 5 8 ∙ 3 < 8 ∙ 7 3 ∙ 5 < 3 ∙ 4

ә) Бесбұрыштың қабырғаларының ұзындықтары а сантиметрге тең. Оның периметрін өрнек түрінде жаз. а = 5, оның мәнін тап.

Р = 5 + 5 + 5 + 5 + 5 = 25(см) немесе Р = 5 ∙ 5 = 25 (см)

ҮІІІ. Сабақты қорытындылау:

• Бүгінгі сабақтан қандай қызықты нәрсені білдіңдер?

• Нені үйрендіңдер?

• Шығармашылық жұмыс. № 9 Жауабы: 1) болады; 2) болмайды; 3) болмайды.

Үйге тапрсыма: № 5, 10; 12 бет. Бағалау

№ 7. Сабақтың тақырыбы: Аудан. Фигуралардың аудандарын салыстыру

Мақсаты: Аудан, фигуралардың аудандарын салыстыру туралы ұғым бере отырып, оқушының дұрыс көбейту, қосумен алмастыра білуге үйрету және өздігінен ойлап есеп шығарып, дұрыстығын анықтай білуге дағдыландыру; ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту, білімділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Әдісі: іздену- ойлау, сұрақ-жауап, түсіндіру, дәлелдеу.

Көрнекілігі: оқулық, ережелер, геометриялық фигуралар,ҚР картасы

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу,түгелдеу, оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ .Мақсат қою кезеңі: сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

ІІІ. Үй тапсырмасын тексеру: №10. (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру)

1). 7 х 3= 21 7+7+7 = 21

2). 250 х 2 = 500 250+250= 500 3 х 60 = 180 60+60+60= 180

2 х 24= 48 24+24 = 48 4 х 7 = 28 7+7+7+7 = 28

ІҮ. Пысықтау: Кім көбейту таңбасын жазып береді? ( . , х) Көбейту амалын орындағанда компоненттердің аталуын кім біледі? ( көбейгіш, көбейгіш, көбейтіндінің мәні)

ІІІ. Жаңа сабақ: Кіріспе: бірнеше заттарды салыстыру. ҚР картасындағы Каспий, Арал,теңіздерінің ауданын; геометриялық фигураларды, класс бөлмесіндегі заттарды салыстыру.

Мұғалімнің түсіндіруі: Егер фигураны екінші фигураның үстіне толық салу мүмкін болса, онда бірінші фигураның ауданы екінші фигураның ауданынан кіші немесе тең, ал екінші фигураның ауданы бірінші фигураның ауданынан үлкен немесе тең болады.

Оқушының түсіндіріп шығаруы: № 5

3 баланың -2 альбом = ? 3х2= 6 жауабы: 6 альбом

№ 6. «Кім бұрын?» жарысу. Х+26 = 78 94-Х = 37 Х-24= 68

№ 8. өздік жұмыс

№ 9. периметрін табу 2 х 6 = 12 (см)

Жаңа сабақты пысықтау: №10,11 ауызша орындау

Ү. Үйге тапсырма: № 7 . Бағалау.

№ 8. Тақырыбы: Көбейтудің ауыстырымдылық қасиеті

Мақсаты: Көбейтудің ауыстырымдылық қасиеті жайлы түсінік беріп және оны есеп шығаруда қолдануға үйрету; талдап, қорытынды жасай білуін дамыту; ұқыптылыққа, өздігінен жұмыс істеуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі: сызба, суреттер.Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап.

Сабақтың типі: аралас сабақ Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.

• Балалар, бір – біріңе қарап жымиыңдар, жайланып отырып, көздеріңді жұмыңдар. Менің айтқанымды іштеріңнен қайталаңдар.

Мен бақытты баламын,

Жан дүниемде күн нұрлы

Жылуым мол бойымда.

Осы жылуды Жер бетіндегі барлық адамдарға жолдаймын.

Менің оқығым келеді! Білімді, алғыр болғым келеді!

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 1. № 7 2. Көбейтудің компоненттерін атау. Көбейтуді немен тексереміз? Көбейткіштердің орны ауысқаннан ... ?

ІІІ. Білімді бекіту: Ауызша жұмыс.

а) Ойын: «Сыңарын тап».

- Жауаптары бірдей мысалдарды ата және оларды меңзермен біріктір.

4 + 46

8 + 72

2 ∙ 7

64 + 30

22 + 58

7 +7 + 7

100 - 6

7 ∙ 2

25 + 25

- Қандай өрнек сыңарсыз қалды? Оған сыңар болатын өрнек ойлап табыңдар.

(4+46 = 25+25; 8+72 = 22+58; 2 ∙ 7 = 7 ∙ 2; 64 +30 = 100-6; 7+7 + 7 = 7 ∙ 3)

ә) – Қандай қосындыны көбейтіндімен алмастыруға болады?

3 + 3 + 3

3 + 3 + 3

4 +8

5 + 5 + 5

9 + 9

4 + 4

2 + 4 + 3

3 + 4 + 4 +4

3 + 2

6 + 6

б) Жаңа материалды оқып үйренуге дайындық.

- Есептер құрастыр (ауызша) , оларды шығар.

4∙ 3

4 ∙ 3

3 ∙ 4

• Өрнектерді салыстыр және олардың мәнін тап.

ІҮ. Жаңа сабақ:

1. Сабақтың мақсатын қою. сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

• Қосудың бөліктерін атай отырып, қосындыны оқы. 4 + 46, 8 + 72 қалай ыңғайлы амалдарды орындау. Қандай қосудың қасиеттерін пайдаландыңдар?

• Қалай ойлайсыңдар, көбейтіндінің мәнін тапқанда осы қасиетті пайдалануға болады ма?

2. Жаңа білімді меңгеру.

Көрсетілген тәсілдердің қайсы ыңғайлы екендігін анықта.

Оқулықпен жұмыс.

1. Санайық, неше машина бар.(24)

2. 4 қатардың әрбіреуінде 6 машинадан барлығы: 6 + 6 + 6 + 6 машина, яғни 6 машинадан 4 рет алдық. Сонда: 6 ∙ 4 = 24.

3. 6 қатардың әрбіреуінде 4 машинадан, барлығы 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4, яғни 4тен 6 рет алдық. Сонда: 4 ∙ 6 = 24

Қорытынды: 4 ∙ 6 = 6 ∙ 4.

Көбейткіштердің орнындарын ауыстырғаннан көбейтіндінің мәні өзгермейді деген қорытынды жасауға болады.

4. № 2. Салыстыру, өздік жұмыс: 8 ∙ 4 = 4 ∙ 8 8∙4 > 8 + 8 + 8 3 + 3 = 2 + 2 + 2

№ 3. Теңдеулердің шешімі қандай натурал сан:

8 ∙ 4 = х ∙ 4; 8 + 8 + 8 = х ∙ 3; 8 ∙ 4 = 4 ∙ х; х ∙ 3 = 1 мүмкін бе? (8,8,8)

Ү. Сергіту сәті.

ҮІ .Түсінгендерін тексеру: >

1. Жұппен жұмыс. № 4.

2. Есеп шығару. а) № 5.

Шешуі: 82 – ( 17 + 24 ) = 82 – 41 = 41

Жауабы: 41 шырша шыбығын пайдаланды.

б) № 6 түсіндіріп шығару.

№ 8. Өздігінен орындау.

ҮІІ. Бүгін не білдік? Шығармашылық жұмыс.

1. № 7. есептеуді орындамай – ақ, өрнектің мәнін салыстыр:

2. № 9 айырмашылығын тап.

3. № 10. есептеуді орындамай – ақ, өрнектің мәнін салыстыр.

ҮІІІ .Үйге тапрсыма: № 10. ( 1,2) 17 бет. Бағалау

№ 9. Тақырыбы: Натурал сандарды 0-ге және1-ге көбейту

Мақсаты: Натурал сандарды 0-ге және1-ге көбейту түрлері мен таныстыру; көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін пайдалану біліктігін тиянақтау; өз бетінше жұмыс істеуге, қорытынды жасай білуге баулу.

Сабақтың типі: аралас сабақ. Әдісі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, өздігінен жұмыс істеу. Көрнекілігі: арнайы суреттер, кестелер

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.Сабаққа даярлық,амандасу, түгендеу

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: № 10. (балалардың жазба жұмысын тексере отырып, жауабын салыстыру)

ІІІ. Өткенді қорыту: 1. Компоненттер атауын атау, дұрыс оқу.

ІҮ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.

Ү. Жаңа сабақ: Оқулықпен жұмыс. 1. Тапсырмаларды орында:

А) Шешуін түсіндір: №1.

1 ∙ 3 = 1 + 1 + 1 = 3; 1 ∙ 4 = 1 + 1 + 1 + 1 = 4

Ә) Көбейтіндінің мәнін екінші көбейткішпен салыстыр.

1 ∙ 5; 1 ∙ 6; 1 ∙ 12. Қорытынды жаса.

( Бір санына кезкелген санды көбейтсек сол санның өз шығады.)

Б) Неге 1 ∙ а = а ∙ 1 екенін түсіндір. ( көбейгіштердің орнын ауыстырғаннан көбейтіндінің мәні өзгермейді.)