- •Isbn 978-601-207-798-8
- •1. Электр жабдықтарының техникалық диагностикасы
- •1.1 Негізгі түсініктер мен анықтамалар
- •1.2 Электр жабдықты жылулық бақылау
- •1.3 Май толтырылған жабдық күйін бағалау әдісі
- •1. Трансформатор майының күйін бағалау
- •2. Трансформаторлық май ақпараттық орта ретінде
- •3. Оқшауланған жүйенің күйін бағалау
- •5. Түйіспелі байланыс күйінің бағасы
- •6. Ораманың геометриялық күйінің бағасы
- •7. Ораманы қысу күшінің бағасы
- •8. Салқындату жүйесі күйінің бағасы
- •9. Ауыстырып қосқыш жабдық күйінің бағасы
- •10. Майды қышқылданудан және ылғалданудан қорғайтын құралдар күйінің бағасы
- •1.4 Күштік трансформаторлар күйінің диагностикасы мен бағасы
- •1.5 Коммутациялық аппараттар күйінің бағасы және диагностикасы
- •1.6 Кабельді желінің диагностикасы
- •1.7 Трансформаторлық май күйінің бағасы
- •1.8 Трансформаторлардың техникалық күйін хроматографиялық бақылау
- •1 Топ. Ток жүретін байланыстардың және тірек құрастыратын элементтердің қызып кетуі.
- •2 Топ. Майдағы электрлік разрядтар
- •1.9 Түйіспелі тораптың техникалық диагностикасы
- •2. Электр жабдықтарын жөндеу
- •2.1 Жөндеу түрлері. Жөндеудің жоспарлы-ескертпелі жүйелері
- •2.2 Қосалқы станция электр жабдықтары –
- •2.2.1 Күштік трансформаторларды тексеру және ағымдағы жөндеу
- •2.2.2 Күштік трансформаторды профилактикалық және жөндеуден кейінгі тексерулер
- •2.2.3 Күштік трансформаторларды орташа және күрделі жөндеу
- •2.3 Айнымалы токтың жоғары вольтты ажыратқышын тексеру және күрделі жөндеу
- •2.4 Электрлік тораптарды жөндеу
- •2.4.1 Әуе беріліс кабельдік желілерін пайдалану
- •2.4.2 Профилактикалық өлшеу және тексеру
- •2.4.3 Зақымдану орнын анықтау
- •2.4.4 Кабельдік желілерді жөндеу
- •2.5 Түйіспелі торапты жөндеу
- •2.5.1 Техникалық қызмет көрсету және жөндеу
- •2.5.2 Әуе нұсқағышын модернизациялаудың жүйелі технологиялық үрдісінің сұлбасы
- •2.6 Өлшеу трансформаторларының қызмет көрсетуі, жөндеу және тексеру
- •2.7 Аккумуляторлық батареялардың техникалық қызмет көрсетуі
- •2.7.1 Аккумулятор батареясын ағымдағы жөндеу
- •2.8 Техникалық құжаттамалар мен есеп беру
- •2.8.1 Оперативті журнал. Қосалқы станциядағы оперативті құжаттаманы басқару
- •2.8.2 Уақыттың типтік нормалары және электрмен жабдықтау қондырғыларын жөндеу мен қызмет көрсетуіндегі технологиялық карталары
- •Әдебиеттер
- •Электр қондырғыларындағы жұмысқа арналған наряд-рұқсатнама формасы
5. Түйіспелі байланыс күйінің бағасы
Түйіспелі байланыстың нашарлауы өтпелі электрлік кедергінің жоғарылауымен, сондай-ақ, ақаулы түйіспелі байланыстың қызуының жоғарылауымен байланысты, бірақ, майдың ХАРГ нәтижесімен және тұрақты ток жүретін тізбек кедергісінің өлшеуімен қысылған болуы мүмкін.
6. Ораманың геометриялық күйінің бағасы
Жоғары дәрежеде күштік трансформаторлардың қызметтік мерзімі ораманың механикалық сипаттамасының тұрақтылығына және қысқы тұйықталуда жүретін өтпелі ток кезінде туындайтын оның электродинамикалық әсеріне қарсы қабілетіне тәуелді. Ораманың электродинамикалық шыдамдылығының төмендеуі кезінде пайдалану үрдісінде ораманың деформациясы туындайды, яғни, қауіпті ақаулыққа жетіп, трансформатордың апаттық зақымдануына әкеледі. Ораманың қауіпті дәрежесі және бағасы үшін келесі әдістер қолданылады.
а)
қысқа тұйықталу кедергісін өлшеу (
);
б) төмен вольтты импульс әдісі (ТВИ);
в) жиілікті талдау әдісі (ЖТӘ).
Әдіс мәні деформация пайда болғанда немесе орамалар бір-біріне қатысты, зауытта өлшенген мәндерін салыстыру немесе көршілес фазаларының мәндері бойынша жылжытады. Әдіс ораманың 3-5% деңгейде қарапайым нормаланатын қауіпті ақауларының пайда болуын белгілеуге мүмкіндік береді.
ТВО әдісінің мәні трансформатордың бір орамасындағы енгізу тқмен кернеулі (100-500В) қысқа төртбұрышты импульске беріледі, ал басқа ораманың енгізуімен осы импультің әсерінде орама реакциясы осциллограммада жазылатындықтан қорытындыланады. Осциллограмманың алғашқы түсіруі нормаграмма деп аталады және ішкі орналасу ерекшеліктерін, қолданыстағы трансформатордың орамаларының қалпын кескіндейді. Дефектограмма деп аталатын, келесі осциллограммадағы өзгерісті және олардың спектріндегі (математикалық өңдеу нәтижесінде алынған) трансформатор орамасындағы деформацияның бар немесе жоқ екендігін куәландырады. Өткен өлшеулер нәтижесі мен ағымдағы өлшеулер нәтижесін салыстырғанда ТВО әдісі бойынша диагностикалау негізінде тізбектеп дефектографиялау принципі жатыр, ал, трансформатор күйі дефектограмманың нормограммадан ауытқу дәрежесімен бағаланады. ТВО әдісі ораманың бастапқы деформациясын белгілеуге және олардың уақыт бойынша дамуын қадағалауға мүмкіндік береді.
АЖА әдісінің мәні орама енгізуінде свип-генератордан бірнеше килогерцтен бірнеше мегагерцке дейінгі жиілікті өлшейтін синусоидальды сигнал беріледі және осы сигнал әсерінде орама реакциясының амплитудалық-жиілікті (АЖС), фазажиілікті сипаттамасы(ФЖС) жазылып қорытындыланады. ТВО әдісіндегідей тізбекті бірнеше өлшемдер (мысалы, ҚТ тогының әсерәне дейінгі және кейінгі) жүргізіледі. АЖС және ФЖС салыстыру ораманың механикалық деформациясының бар екендігін анықтауға мүмкіндік береді.
7. Ораманы қысу күшінің бағасы
Окүштік трансформатордың деформациясының негізгі себебі, қысқа тұйықталу тогының әсері кезінде ораманы қысу күшінің азаюы пайда болады, сондықтан, тозу немесе ораманы қысу түйіндерінің әлсіреуі кезінде оқшауланған бөлшектерді орналастыру болып табылады. Оқшауламаны қысу негізгі күшін тура өлшеу майды сығумен және көп еңбекті қажетсінетін барлық операцияларды және ораманың тураланатын жеткілікті жанама дәлелді көрсеткіштері болған кезде дәлелденуі мүмкін белсенді бөлшектерді герметиздеу жөндеу процесінде ғана мүмкін.
Ораманы және магнит сымды қысу сапасын анықтау кернеу астында табылатын трансформатор багінің жоғарғы жағындағы спектральді құраманың вибрациялы сигналдарын талдау негізінде орындалады. Вибрацияны өлшеу екі режимде –бос жүріс және жүктеме жүргізіледі. Вибрация бос жүріс режимінде соңғы күшіне тәуелді магнит сымдағы магнитострикция негізінде орама вибрациясы қаншалықты төмен құрғаса, соншалықты бос жүріс режимінде де аз. Жүктеме режимінде вибрация магнитострикция және орама, белгілі болған ток тәрізді келісілген. Вибрациялы сигналдардың талдауы вибросигналдан алынған жиілікті спектрмен салыстыру негізінде өндіріледі. Магнит сымның күйі бос жүріс режимінде вибрация талдауы бойынша анықталады. Бос жүріс және жүктеме режимінде вибрацияның ортақ талдауы орамадағы вибрациялы процестерді белгілеуге және оларды қысу дәрежесін бағалауға мүмкіндік береді. Сөндірілген трансформаторда ораманы қысу күшін қысу жүйесінің жеке тербелу жиілігі бойынша анықтайды. Бұл үшін трансформатор багына дейін орамада вибрация туғызатын соққы әсерге әкеледі. Магнит сым қаншалықты қалдық магниттілігі болса, ораманы қысу күшін бағалау үшін қолданылатын жиілікті сипаттамалар, сондай-ақ, магнит сымның күйін бағалау орама вибрациясы кезінде онда соншалықты ЭҚК түсіріледі.
