Ақ өлшеу ережесі

• Сынапты сфигмоманометр ең нақты көрсеткіш береді (барлық қолданылған аспаптар осыған қарай реттелуі керек).

• Пациент өзін бос ұстауы қажет, жақсы нәтиже береді егер кішкене демалғаннан кейін өлшесе (10 мин кем емес).

• Қалпы – жартылай отыру немесе отыру керек (манжет пациенттің жүрек тұсында орналасуы керек), жату – бүйірлей.

• Қан қысымын өлшейтін аспаптың манжеті пациент иығының айналымына сәйкес келуі керек (бостау болғаны дұрыс).

• Бір қолда өлшеген жеткілікті.

• Систолалық қысымның деңгейі Коротковтың І тонымен бағаланады (пайда болуы), ал диастолалық – V тонмен (аяқталуы)

• Көрсеткіштердің барлығы 2 мм сын.бағ. дәлдігімен тіркеледі.

Кеш гестоздардың алдын алу

1. Қауіп тобындағы әйелдердің аспиринді аз мөлшерде қабылдауы (тәулігіне 75-120 мг)

2. Қосымша кальций қабылдау (1г/тәулігіне)

Төменде көрсетілген шаралардың нәтижелілігі дәлелденбеген:

1. Жүктілердің сұйық пен тұзды шектеуі;

2. Жүктілердің тағамына белок пен көмірсутегін қосу немесе шектеу;

3. Қосымша аталған дәрмектерді қабылдау – темір, фолий қышқылы, магнезия, мырыш, балық майы, Е және С дәрумендері.

Негізгі және қосымша диагностикалау шараларының тізімі

БМСК деңгейінде:

• АҚҚ өлшеу

• Жалпы зәр анализі (белок);

• Қанның клиникалық анализі (гемоглобин, тромбоциттер)

Стационарлық деңгейде:

• АҚҚ өлшеу

• ЭКГ

• Жалпы зәр анализі, тәуліктік зәрдегі протеинурия

• Қанның клиникалық анализі (гемоглобин, гематокрит, тромбоциттер, ұю уақыты)

• Қанның биохимиялық анализі (жалпы белок, креатинин, АЛаТ, АСаТ, мочевина, билирубин)

• коагулограмма

• ұрықтың КТГ

• УДЗ

• Допплерометрия

Емдеу тактикасы

1 Бмск деңгейі

«Преэклампсияның жеңіл дәрежесі» диагнозын қойғаннан кейін диагнозды нақтылау үшін жоғары деңгейлі мекемеге науқасты жолдау қажет.

Жеңіл преэклампсия – емді қажет етпейді, тек жүкті әйел мен ұрық жағдайын тиянақты бақылау қажет.

Келесі шарттарды сақтау барысында, амбулаторлы бақылауға мүмкіндік туады:

• науқас өз жағдайын адекватты бақылап, дәрігер берген нұсқауларды орындайды

• кез келген уақытта медициналық көмек алуына мүмкіндігі бар.

Ауыр преэклампсия белгілері басталуымен – магний сульфатымен емдеуді және көрсеткіштері бойынша гипотензивті терапияны бастау қажет. Міндетті түрде III дәрежелі мекемеге госпитализациялау керек, егер ондай мүмкіндік болмаса, сол жерде науқастың жағдайын тұрақтандырғаннан кейін, жақын жердегі II деңгейлі босануға көмек көрсететін мекемеге жедел көмек машинасымен жеткізу керек.

2 Стационар деңгейі

Преэклампсияның ауыр белгілері бар жүкті әйелді қабылдау бөлімінде қарауды дәрігер жүргізеді. Егер жүкті әйел босану қызметімен немесе ұрық маңы суының босануға дейінгі төгілуімен түссе, онда бірден босану блогына жатқызылады. Науқастың жағдайына байланысты дәрігер акушер-гинеколог пен анестезиолог-реаниматолог бірлесе отырып, көпсалалы бөлімге жатқызу туралы сұрақты шешеді (ЖПБ, ҚТП). Науқасты бөлімнен бөлімге тасымалдау түрі тек каталкада жүзеге асырылады.

Жүктіліктің 34 аптасына дейінгі мерзімде преэклампсияның ауыр белгілерімен, босану қызметінсіз жүкті әйелді магнезиалді және гипотензивті емді бастағаннан кейін III деңгейдегі стационарға ауыстырады.

Обследование

Ауыр преэклампсияны емдеудің бір ғана эффективті әдісі босануды шешу болып табылады.

Босануды тез арада шешуге көрсеткіштер (гестация мерзіміне байланыссыз):

1) ауыр преэклампсия;

2) ұрық жағдайының нашарлауы;

3) преэклампсия симптомдарының үдеуі.

Жүктіліктің 37 аптасы және одан асқанда преэклампсияның ауырлық дәрежесіне байланыссыз босануды шешу көрсетілген. Табиғи жолмен босану оперативті жолмен босануға қарағанда тиімдірек. Жатыр мойны жетілмеген жағдайда босануды индукциялау үшін (Бишоп бойынша бағалағанда 6 баллдан төмен), мүмкіндік болса, жатыр мойнын ПГ Е2 немесе Е1 (тек интрацервикалді немесе интравагиналді енгізу) арқылы дайындауды жүргізіп, соңынан ерте амниотомия және магнезиалді, гипотензивті (көрсеткіш бойынша) терапия аясында босануды окситоцинмен қоздыруды және адекватты жансыздандыруды (перидуралді анестезия) жүргізу керек.

Босану жолдары жетілген жағдайда (Бишоп бойынша бағалағанда 6 баллдан жоғары) амниотомия және босануды окситоцинмен қоздыру қолданылады.

Преэклампсияның ауыр түрінде кесар тілігі операциясына көрсеткіштер болып табылады:

1. Дайындалмаған босану жолдарымен босануды қоздыру жүргізгеннен эффект болмаған жағдайда.

2. Қалыпты орналасқан плацентаның мерзімінен бұрын сыдырылуы.

Ұрық пен әйел жағдайын тиянақты мониторлы бақылау қажет (ұзақ немесе ұдайы КТГ). Әйелдің күтімі қауіпсіз жағдайда жүзеге асырылуы қажет, яғни жалғыз қалдырмау керек. Босануды оперативті жолмен шешу кезінде жансыздандыру үшін қолданылатын тиімді әдіс өткізуші анестезия болып табылады: спиналді немесе перидуралді.

Жалпы анестезияның қауіптілігі/қиындығы:

• интубациялауда көмейдің ісінуінен қиындықтың тууы;

• интубация және экстубациялау кезінде САҚ бірден жоғарылауынан миға қан құйылу қаупінің жоғарылауы;

• Өкпе тамырларындағы қысымның жоғарылауынан өкпе ісігі қаупінің жоғарылауы.

Преэклампсияның ауыр түрі диагнозы қойылғаннан кейін 24-48 сағаттың ішінде босануды шешу керек. Кей жағдайда, жүкті әйелдің жағдайы тұрақтандырылып, ұрықтың қанағаттанарлық жағдайында, жүктілік мерзімі 32 аптаға дейін болса, жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсететін (ЖММК) мекемелерде жүктілік жалғастырылуы мүмкін.