3.Оқыту тапсырмалары:

Студент білу керек:

• Құрсақ қуысындағы ағзалардың, қабырғаларының нервтенуі.

• Несеп жүйесі (бүйректің, несеп ағардың) ағзаларының топографиясын,құрылысын,қызметін.

• Нефронның құрылысы.

• Ішкі және сыртқы бүйректік несеп шығару жолдарын.

Көрсету керек:

• Құрсақ қуысындағы ағзалардың, қабырғаларының нервтенуі.

• несеп жүйесі ағзалары (бүйрек, несепағар)

• Ішкі және сыртқы бүйректік несеп шығару жолдарын.

• Бүйрек аяқшаларының элементтері.

• Бүйрекүстілік бездерді.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1.Алдыңғы құрсақ қабырғасының нервтенуі

2. Артқы құрсақ қабырғасының нервтенуі

3. Диафрагманың нервтенуі

4. Құрсақ қуысындағы ағзалардың нервтенуі

5. Бүйректің, несеп ағардың анатомиясы және топографиясы

6. Бүйрек үсті безінің құрылысы, қызметі

5. Оқыту және сабақ жүргізу әдістері: тәжірибелік сабақ

6. Әдебиет

Негізгі:

Қазақ тілінде:

1. Ракышев А.Р. Адам анатомиясы 1,11 том 2004

2. Ракышев А.Р. Адам анатомиясынын атласы, 1, II том. Алматы: «Кітап», 2006.

3. Жумабаев У., Әубәкіров Э.Б, Досаев Т.М. ж.т.б. Адам анатомиясы, атлас. 1,11,III, IV том. Астана: «Фолиант», 2005.

Қосымша:

Қазақ тілінде:

1. Тебенов М.Е. Адам анатомиясы (ас қорыту және тыныс алу жүйесі). Оқу құралы. Қараганды, 1993.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Лимфа жуйесінің функционалды анатомиясы. Оқу құралы. Алматы, 2007.

Орыс тілінде:

1. Сергиенко В.И., Петросян Э.А., Сухинин А.А. Учебно-методическое пособие к практическим замятиям по оперативной хирургии и топографической анатомии для студентов лечебного факультета. М: «ГЭОТАР--МЕД»,2002.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Функциональная анатомия лимфатической системы. Учебное пособие. Алматы, 2000.

3. Гайворонский И.В. Анатомия и физиология человека: Учебник для мед. ВУЗов., СПб.: «СпецЛит», 2004.

7. Бақылау.

Білімнің кіріспе деңгейін анықтауға арналған бақылау сұрақтары:

1. Алдыңғы құрсақ қабырғасының нервтерін атап көрсетіңіз

2. Артқы құрсақ қабырғасының нервтерін атап көрсетіңіз

3. Диафрагманың нервтерін атап көрсетіңіз

4. Кезеген нервті көрсетіңіз

5. Құрсақ қуысының вегетативті өрімдерін көрсетіңіз

6. Бүйректі көрсетіңіз

7. Оң және сол жақ бүйректердің топографиясын салыстырыңыз

8. Несепағарды көрсетіңіз

9. Бүйрек үсті безін көрсетіңіз

Бағдарламалық бақылау карталары:

Студенттердің қорытынды білім деңгейін тексеруге арналған тесттер:

1. Симпатикалық жұлын ядроларынан асқазанға дейін нерв импульстері өтетін анатомиялық құрылымдарды атаңыз

А. Ganglia trunci sympathici.

Б. Ganglia coeliaca.

В. Ganglion mesentericum inferius.

Г. Nervus splanchnicus minor.

2. Симпатикалық жұлын ядроларынан соқыр ішекке дейін нерв импульстері өтетін анатомиялық құрылымдарды атаңыз

А. Nervi splanchnici major et minor.

Б. Plexus coeliacus.

В. Plexus mesentericus superior.

Г. Plexus mesentericus inferior

3. cortex glandulae suprarenalis-тің аймақтарын атаңыз.

А. Zona centralis.

Б. Zona reticularis.

В. Zona fasciculata.

Г. Zona glomerulesa.

4. cortex glandulae suprarenalis-тің гормондарын атаңыз.

А. Норадреналин.

Б. Глюкокортикостероиды.

В. Андрогендер.

Г. Минералокортикостероидтар.

5. medulla glandulae suprarenalis-тің клеткаларын атаңыз.

А. Астроциттер.

Б. Эпинефроциттер

В. Норэпинефроциттер

Г. Митральді жасушалар

6. medulla glandulae suprarenalis-тің гормондарын атаңыз.

А. Фолликулин.

Б. Адреналин.

В. Норадреналин.

Г. Альдостерон.

7. nervus iliohypogastricus қандай бұлшықеттерді нервтендіреді?

А. Musculus rectus abdominis.

Б. Musculus transversus abdominis.

В. Musculus obliquus internus abdominis.

Г. Musculus obliquus externus abdominis.

8. nervus ilioinguinalis қандай бұлшықеттерді нервтендіреді?

А. Musculus rectus abdominis.

Б. Musculus transversus abdominis.

В. Musculus obliquus internus abdominis.

9. Оң жақ бүйректің жоғарғы полюсының скелетотопиясы.

А. XI көкірек омыртқасының ортасы

Б. XI көкірек омыртқасының төменгі жиегі

В. XI I көкірек омыртқасының жоғарғы жиегі

Г. XII көкірек омыртқасының ортасы

10. Сол жақ бүйректің жоғарғы полюсының скелетотопиясы.

А. XI көкірек омыртқасының ортасы

Б. XI көкірек омыртқасының төменгі жиегі

В. XI I көкірек омыртқасының жоғарғы жиегі

Г. XII көкірек омыртқасының ортасы

11. Оң жақ бүйректің төменгі полюсының скелетотопиясы.

А. II бел омыртқасының ортасы.

Б. II бел омыртқасының төменгі жиегі

В. III бел омыртқасының жоғарғы жиегі

Г. III бел омыртқасының ортасы

12. Сол жақ бүйректің төменгі полюсының скелетотопиясы.

А. II бел омыртқасының ортасы.

Б. II бел омыртқасының төменгі жиегі

В. III бел омыртқасының жоғарғы жиегі

Г. III бел омыртқасының ортасы

13. ren dexter қандай ағзалармен жанасып жатады..

А. Caput pancreatis.

Б. Pars descendens duodeni.

В. Flexura coli dextra.

Г. Hepar.

14. Қандай анатомиялық құрылымдар сол жақ бүйректің алдыңғы беткейіне тиіп жатады?

А. Lien.

Б. Ventriculus.

В. Pancreas.

Г. Colon transversum.

15. Қандай анатомиялық құрылымдар сол жақ бүйректің артқы беткейіне тиіп жатады?

А. Flexura coli sinistra.

Б. Diaphragma.

В. Musculus psoas major.

Г. Musculus quadratus lumborum.

16. ren sinister қандай ағзалармен жанасып жатады.

А. Pancreas.

Б. Ventriculus.

В. Glandula suprarenalis.

Г. Diaphragma.

17. Бүйрек қабықтарын атаңыз.

А. Fascia renalis.

Б. Peritoneum.

В. Capsula adiposa.

Г. Capsula fibrosa.

18. Бүйрек ішастармен қалай жабылған?

А. Интраперитонеалды

Б. Мезоперитонеалды.

В. Экстраперитонеалды.

Г. Ішастармен қапталмаған

19. Бүйректің ұстап тұратын аппаратының элементтері

А. Тамырлы аяқшасы.

Б. Құрсақтық қысым.

В. Бұлшықетті орын.

Г. Бүйрек қабықтары.

20. Бүйрек орнын түзетін бұлшықеттерді атаңыз.

А. Musculus obliquus internus abdominis.

Б. Musculus quadratus lumborum.

В. Musculus transversus abdominis.

Г. Musculus psoas major.

21. Бүйрек қақпасында орналасқан анатомиялық құрылымдарды атаңыз

А. Ureter.

Б. Arteria renalis.

В. Vena renalis.

Г. Pelvis renalis.

22. Нефронның құрамына кіретін анатомиялық құрылымды атаңыз?

А. Corpusculum renale.

Б. Tubulus contortus distalis.

В. Ansa nephroni.

Г. Tubulus renalis colligens..

23. Бүйректің қыртысты затын түзетін анатомиялық құрылымддарды атаңыз?

А. Columnae renales.

Б. Pyramides renales.

В. Pars radiata.

Г. Pars convoluta.

24. Бүйректің милы затын түзетін анатомиялық құрылымддарды атаңыз?

А. Pars convoluta.

Б. Pyramides renales.

В. Columnae renales.

Г. Papillae renales.

25. ureter бөліктерін көрсетіңіз.

А. Pars pelvina.

Б. Pars abdominalis.

В. Pars renalis.

Г. Pars intramuralis.

1.Тақырып№31: Несеп қуығы, несеп шығаратын өзек: құрылысы, топографиясы, қызметі. Тік ішек: құрылысы, топографиясы, қызметі. Ер адамның жыныс ағзалары (аталық без, ұрық жіпшесі, ұрық шығарғыш түтігі, ұрық көпіршіктері, қуықасты безі, куперов бездері, ұма, жыныс ағзасы) құрылысы, топографиясы, қызметі. Аналық бездің, жатырдың жатыр түтігінің, қынаптың, сыртқы жыныс мүшелердің құрылысы, топографиясы, қызметі

2. Сабақ мақсаты: Студенттерді несеп-жыныс жүйесі ағзаларын тауып, атап көрсете білуіне және құрылысын, топографиясын, қызметін білуіне үйрету.