3.Оқыту тапсырмалары:

Студент білу керек:

• қол аймақтарын.

• Қол қан тамырларын, олардың проекциясын, топографиясын, тармақтарын, қанмен қамтамасыз етілуі.

• Қолдың беткей және терең веналарын.

• Қолдың лимфа түйіндерін, тамырларын.

Істеу керек:

• Иық сүйектерін айналып шығатын қолтықасты,жаурынасты, латералды кеуделік және кеуделік акромиалды артерияларын.

• Иық,шынтақ,кәрі жілік артерияларын.

• Иықтың терең артерияларын.

• Шынтақ артерияларды

• Шынтақ және кәрі жіліктік әкелетін артериялар

• Шынтақтың жалпы,алдыңғы және артқы артерияларын

• Кәрі жіліктің беткей алақандық тармақтарын.

• Шынтақ артерияның терең тармағы

• Беткей және терең алақандық доғаларын

• Кәрі жілік,шынтақ,иық веналарын және қолтық венасын

• Беткей веналар (негізгі және бастың, шынтақтың ортаңғы венасын)

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Қолдың топографиялық анатомиясының жалпы сипаттамасы (аймақтарының шекаралары). 2. Қол қантамырларының топографиясы және проекциясы.

3. Қол қантамырларының қанмен жабдықтау аймақтары.

4. Қолдың беткей және терең веналары

5. Қолдың лимфа тамырлары және түйіндері.

5. Оқыту және сабақ жүргізу әдістері: тәжірибелік сабақ

6. Әдебиет

Негізгі:

Қазақ тілінде:

1. Ракышев А.Р. Адам анатомиясы 1,11 том 2004

2. Ракышев А.Р. Адам анатомиясынын атласы, 1, II том. Алматы: «Кітап», 2006.

3. Жумабаев У., Әубәкіров Э.Б, Досаев Т.М. ж.т.б. Адам анатомиясы, атлас. 1,11,III, IV том. Астана: «Фолиант», 2005.

Қосымша:

Қазақ тілінде:

1. Тебенов М.Е. Адам анатомиясы (ас қорыту және тыныс алу жүйесі). Оқу құралы. Қараганды, 1993.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Лимфа жуйесінің функционалды анатомиясы. Оқу құралы. Алматы, 2007.

Орыс тілінде:

1. Сергиенко В.И., Петросян Э.А., Сухинин А.А. Учебно-методическое пособие к практическим замятиям по оперативной хирургии и топографической анатомии для студентов лечебного факультета. М: «ГЭОТАР--МЕД»,2002.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Функциональная анатомия лимфатической системы. Учебное пособие. Алматы, 2000.

3. Гайворонский И.В. Анатомия и физиология человека: Учебник для мед. ВУЗов., СПб.: «СпецЛит», 2004.

7. Бақылау.

Білімнің кіріспе деңгейін анықтауға арналған бақылау сұрақтары:

1. Қол аймақтарын атаңыз

2. Иық және қолтықасты аймағының қантамырларын атаңыз.

3. Білек және қол басы қантамырларын атаңыз.

4. Қолдың беткей веналарын атаңыз.

5. Қолдың терең веналарын атаңыз.

6. Қолдың лимфа тамырларын және түйіндерін атаңыз.

Бағдарламалық бақылау карталары:

Студенттердің қорытынды білім деңгейін тексеруге арналған тесттер:

1. arteria axillaries-тің trigonum pectorale деңгеиіндегі тармақтарын көрсетіңіз.

А. Arteria subscapularis.

Б. Arteria thoracoacromialis.

В. Arteria thoracica lateralis.

Г. Arteria thoracica superior.

2. arteria axillaris-тің trigonum subpectorale деңгеиіндегі тармақтарын көрсетіңіз..

А. Arteria circumflexa humeri posterior.

Б. Arteria circumflexa humeri anterior.

В. Arteria subscapularis.

Г. Arteria thoracoacromialis.

3. arteria axillaris-тің trigonum clavipectorale деңгеиіндегі тармақтарын көрсетіңіз..

А. Rami subscapulares.

Б. Arteria thoracica superior.

В. Arteria thoracica lateralis.

Г. Arteria thoracoacromialis.

4. arteria thoracoacromialis қай артерияның тармағы?

А. Arteria subclavia.

Б. Arteria subscapularis.

В. Arteria axillaris.

Г. Arteria brachialis.

5.arteria axillaris-тің қандай тармақтары иық буынын қанмен қамтиды ?

А. Arteria thoracica lateralis.

Б. Arteria thoracoacromialis.

В. Arteria circumflexa humeri posterior.

Г. Arteria circumflexa humeri anterior.

6. arteria circumflexa scapulae қоректендіреді?

А. Musculus latissimus dorsi.

Б. Musculus rhomboideus major.

В. Musculus biceps brachii.

Г. Musculus serratus posterior superior.

7. arteria profunda brachii қоректендіреді?

А. Musculus biceps brachii.

Б. Musculus teres major.

В. Articulatio humeri.

Г. Musculus triceps brachii.

8. arteria brachialis-тің тармақтарын көрсетіңіз.

А. Arteria circumflexa humeri posterior.

Б. Arteria circumflexa humeri anterior.

В. Arteria collateralis ulnaris superior.

Г. Arteria profunda brachii.

9. arteria collateralis ulnaris superior қай артерия тармағы?

А. Arteria ulnaris.

Б. Arteria radialis.

В. Arteria interossea anterior.

Г. Arteria brachialis.

10. arteria interossea communis қай артерия тармағы?

А. Arteria ulnaris.

Б. Arteria radialis.

В. Arteria profunda brachii.

Г. Arteria brachialis.

11. arteria radialis-тің, rete articulare cubiti-ді құрайтын тармақатарын атаңыз.

А. Arteria collateralis radialis.

Б. Arteria recurrens radialis.

В. Arteria collateralis media.

Г. Arteria interossea communis.

12. arteria ulnaris-тің rete articulare cubiti –ді құрайтын тармақтарын атаңыз.

А. Arteria collateralis ulnaris superior.

Б. Arteria collateralis ulnaris inferior.

В. Arteria recurrens ulnaris.

Г. Arteria collateralis media.

13. arteria ulnaris-тің тармақтарын атаңыз.

А. Arteria collateralis media.

Б. Arteria interossea communis.

В. Ramus carpeus palmaris.

Г. Arteria collateralis ulnaris inferior

14. Иықтың алдыңғы топ бұлшықеттерін қанмен қамтитын тамырларды көрсетіңіз.

А. Arteria brachialis.

Б. Arteria profunda brachii.

В. Arteriae collaterales ulnares superior et inferior.

Г. Arteriae circumflexae humeri anterior et posterior.

15. arcus palmaris profundus-ты құрайтын қантамырларды атаңыз.

А. Arteria radialis.

Б. Ramus palmaris superficialis arteriae radialis.

В. Ramus palmaris profundus arteriae ulnaris.

Г. Arteria ulnaris.

16. arcus palmaris superficialis-ті құрайтын қантамырларды атаңыз.

А. Arteria radialis.

Б. Arteria ulnaris.

В. Ramus palmaris superficialis arteriae radialis.

Г. Ramus palmaris profundus arteriae ulnaris.

17. arteria radialis-тің тармақтарын атаңыз.

А. Arteria princeps pollicis.

Б. Ramus carpeus dorsalis.

В. Arteriae metacarpeae palmares.

Г. Ramus palmaris profundus.

18. arcus palmaris superficialis-тің тармақтарын атаңыз.

А. Arteriae metacarpeae palmares.

Б. Arteriae metacarpeae dorsales.

В. Arteriae digitales palmares communes.

Г. Arteriae digitales palmares propriae.

19. arcus palmaris profundus-тың тармақтарын атаңыз.

А. Arteriae metacarpeae palmares.

Б. Arteriae metacarpeae dorsales.

В. Arteriae digitales palmares communes.

Г. Rami perforantes.

20. Иықтың артқы топ бұлшықеттерін қанмен қамтитын тамырларды көрсетіңіз

А. Arteria brachialis.

Б. Arteriae circumflexae humeri anterior et posterior.

В. Arteria interossea recurrens.

Г. Arteria profunda brachii.

21. Білектің алдыңғы топ бұлшықеттерін қанмен қамтитын тамырларды көрсетіңіз

А. Arteria radialis.

Б. Arteria ulnaris.

В. Arteria brachialis

Г. Arteria interossea anterior.

22. Білектің артқы топ бұлшықеттерін қанмен қамтитын тамырларды көрсетіңіз

А. Arteria collateralis radialis

Б. Arteria profunda femoris.

В. Arteria iliaca externa.

Г. Arteria iliaca interna

23. Қандай веналар аттас тамырлармен қосарлана жүреді.

А. Vena subclavia.

Б. Vena ulnaris.

В. Vena brachialis.

Г. Vena axillaris.

24. vena cephalica қайда құйылады?

А. Vena subclavia.

Б. Vena brachialis.

В. Vena axillaris.

Г. Vena brachiocephalica.

25. vena basilica қайда құйылады?

А. Vena brachialis.

Б. Vena axillaris.

В. Vena subclavia.

Г. Vena brachiocephalica.

1.Тақырып №19: Иық өрімі: қалыптасуы, құрылысы, тармақтары, нервтендіру аймақтары.

2.Сабақ мақсаты: Студенттерді иық өрімін және оның тармақтарын, нервтендіру аймақтарын тауып көрсете білуіне үйрету.

3.Оқыту тапсырмалары:

Студент білу керек:

• Иық өрімінің қалыптасуы көздерін

• Өрімінің ұзын және қысқа тармақтары, оның шығу көздерін

• Өрімінің ұзын және қысқа тармақтарының нервтендіру аймақтарын

Көрсету керек:

• Иық өрімінің бұдаларын және бағаналары

• Иық өрімінің медиалды бұданың туындыларын (ортаңғы,шынтақты, иықтың медиалды терілік нерві және білектің)

• Иық өрімінің латералды бұданың туындыларын (ортаңғы, бұлшықет-терілік нерві)

• Иық өрімінің артқы бұданың туындыларын (кәрі жілік нерві)

• Иық өрімінің қысқа тармақтарын(қолтықасты, жаурынасты және жаурынүсті нервтері,кеуде нерві, кеуденің медиалды және латералды нервтері, жаурынның сыртқы жағындағы нерві,бұғанаасты нерві)