3.Оқыту тапсырмалары:

Студент білу керек:

• Көру мүшесінің жалпы құрылысы.

• көз алмасының, оның қосалқы аппаратының негізгі анатомиялық құрылым.

• Көру анализаторлардың өткізгіш жолдың құрлысы.

• Көз алмасы бұлшықеттерінің нервтендіруін.

• Есту және тепе-теңдік сақтау мүшесінің құрылысын, кіреберіс-ұлу нервісін.

• Есту және сақтау анализаторлардың өткізгіш жолдарын.

• Иіс, дәм сезу мүшелердің құрылысын, иіс сезу нервісін.

• Иіс сезу және дәм сезу анализаторлардың жолдары.

Студент должен уметь показать:

• Көз алмасының қабықтары

• Көздің камералары

• Көз бұршақ,шынытәрізді дене

• Көзжас аппаратының элементтері

• Сыртқы құлақ және оны құрайтын құрылымдарды.

• Ортаңғы құлақ (дабыл қуысын,есту сүйекшелерін,есту түтігін)

• Ішкі құлақ (сүйекті және жарғақты лабиринттің құрлыстық элементтерін)

• I, II, III,IV, VI, VIII,VII,IX жұп бас-ми жүйкелерін.

3. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Көру мүшенің құрылысы.

2. Көру нерві.

3. Көз алмасын бұлшықеттерін нервтендіруіне әсер ететін нервтер.

4. Көру анализаторлардың өткізгіш жолы.

5. Есту және тепе-теңдік сақтау мүшенің құрылысы, кіреберіс-ұлу нерві.

6. Есту және тепе-теңдік сақтау анализаторлардың өткізгіш жолдары.

7. Иіс, дәм сезу мүшелердің құрылысы, иіс сезу нерві.

8. Иіс сезу және дәм сезу анализаторлардың жолдары.

4. Оқыту және сабақ жүргізу әдістері: тәжірибелік сабақ

5. Әдебиет

Негізгі:

Қазақ тілінде:

1. Ракышев А.Р. Адам анатомиясы 1,11 том 2004

2. Ракышев А.Р. Адам анатомиясынын атласы, 1, II том. Алматы: «Кітап», 2006.

3. Жумабаев У., Әубәкіров Э.Б, Досаев Т.М. ж.т.б. Адам анатомиясы, атлас. 1,11,III, IV том. Астана: «Фолиант», 2005.

Қосымша:

Қазақ тілінде:

1. Тебенов М.Е. Адам анатомиясы (ас қорыту және тыныс алу жүйесі). Оқу құралы. Қараганды, 1993.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Лимфа жуйесінің функционалды анатомиясы. Оқу құралы. Алматы, 2007.

Орыс тілінде:

1. Сергиенко В.И., Петросян Э.А., Сухинин А.А. Учебно-методическое пособие к практическим замятиям по оперативной хирургии и топографической анатомии для студентов лечебного факультета. М: «ГЭОТАР--МЕД»,2002.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Функциональная анатомия лимфатической системы. Учебное пособие. Алматы, 2000.

3. Гайворонский И.В. Анатомия и физиология человека: Учебник для мед. ВУЗов., СПб.: «СпецЛит», 2004.

6. Бақылау.

Білімнің кіріспе деңгейін анықтауға арналған бақылау сұрақтары:

1. Көру мүшенің құрылысына жалпы шолу.

2. Көз алмасының (фиброзды, тамырлы, торлы) қабықтары.

3. Көздің ішкі ядросы (көзбұршақ, шыны тәрізді дене, камералардың сулы ылғалы).

4. Көздің қосалқы аппараты (бұлшықеттер, көзжас аппараты, қабақтар, қас, кірпіктер, шандырлар).

5. Көру анализатордың өткізгіш жолы.

6. Сыртқы құлақтың бөлімдерін атау және көрсету.

7. Ортаңғы құлақтың бөлімдерін атау және көрсету.

8. Ішкі құлақтың бөлімдерін атау және көрсету.

9. Есту анализатордың жолын атаңыз.

10. Кіреберіс анализатордың жолын атаңыз.

11. Есту анализатордың рецепторының орналасуын атаңыз.

12. Кіреберіс анализатордың рецепторының орналасуын атаңыз.

13. Иіс сезу анализатордың рецепторының орналасуын атаңыз.

14. Дәм сезу анализатордың рецепторының орналасуын атаңыз.

Бағдарламалық бақылау карталары:

Студенттердің қорытынды білім деңгейін тексеруге арналған тесттер:

1. Оrganum visus анатомиялық құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Bulbus oculi.

Б. Nervus opticus.

В. Musculi bulbi.

Г. Apparatus lacrimalis.

2. Қандай анатомиялық құрылымдар көз алмасының құрамына кіреді?

А. Orbita.

Б. Bulbus oculi.

В. Tractus opticus.

Г. Nervus opticus.

3. Вulbus oculi –дің қабықтарын көрсетіңіз.

А. Tunica fibrosa.

Б. Tunica mucosa.

В. Tunica vasculosa.

Г. Retina.

4. Тunica fibrosa bulbi-дің бөлімдерін көрсетіңіз.

1. Corpus ciliare.

2. Iris.

3. Cornea.

4. Retina.

5. Tela choroidea.

5. Тunica vasculosa bulbi-дің бөлімдерін көрсетіңіз.

А. Tela choroidea.

Б. Choroidea.

В. Corpus ciliare.

Г. Iris.

6. Сorpus ciliare-нің құрамына түзетін анатомиялық құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Orbiculus ciliaris.

Б. Processus ciliaris.

В. Musculus ciliaris.

Г. Corona ciliaris.

7. Іris-тің бөлімдерін көрсетіңіз.

А. Pupilla.

Б. Margo ciliaris.

В. Ligamentum pectinatum.

Г. Musculus dilatator pupillae.

8. Retinae-ның анатомиялық құрылымдарды көрсетіңіз.

A. Discus nervi optici.

Б. Macula.

В. Fovea centralis.

Г. Pars optica retinae.

9. Аnterior bulbi немен шектелген?

А. Cornea.

Б. Sclera.

В. Zonula ciliaris.

Г. Iris.

10. Сamera posterior bulbi немен шектелген?

А. Cornea.

Б. Iris.

В. Lens.

Г. Corpus ciliare.

11. Көз алмасы камераларының құрамын көрсетіңіз.

А. Lympha.

Б. Liquor cerebrospinalis.

В. Humor aquosus.

Г. Sanguis.

12. Нumor aquosus қайда пайда болады?

А. Iris.

Б. Retina.

В. Zonula ciliaris.

Г. Processus ciliaris.

13. Көз алмасы камераларының арасындағы байланысты көрсетіңіз.

А. Sinus venosus sclerae.

Б. Pupilla.

В. Spatia zonularia.

Г. Ligamentum pectinatum iridis.

14. Көз алмасының жарық сындырғыш орталықтарын көрсетіңіз.

А. Cornea.

Б. Camera anterior bulbi.

В. Lens.

Г. Corpus vitreum.

15. Нumor aquosus-тың ағу жолын көрсетіңіз.

А. Spatia anguli iridocornealis.

Б. Pupilla.

В. Camera posterior bulbi.

Г. Spatia zonularia.

16. Көз алмасының қосалқы мүшелерін көрсетіңіз.

А. Musculi bulbi.

Б. Palpebrae.

В. Tunica conjunctiva.

Г. Apparatus lacrimalis.

17. Қандай анатомиялық құрылымдар көз жастың ағуын атқарады?

А. Ductuli excretorii.

Б. Succus conjunctivae.

В. Meatus nasi medius.

Г. Rivus lacrimalis.

18. Торлы қабықта көру өткізгіш жолдың қай нейрондары орналасады?

А. Палочковидные нейроны.

Б. Биполярные нейроны.

В. Псевдоуниполярные нейроны.

Г. Мультиполярные нейроны.

19. Көру қыртысасты орталықтарды көрсетіңіз.

А. Сorpus geniculatum mediale.

Б. Corpus geniculatum laterale.

В. Pulvinar thalami.

Г. Colliculus superior.

20. Көру анализатордың қыртысасты ұшы қайда орналасады?

А. Gyrus cinguli.

Б. Sulcus calcarinus.

В. Uncus.

Г. Gyrus angularis.

21. Қандай анатомиялық құрылымдар auris externa-ның құрамына кіреді?

А. Auricula.

Б. Meatus acusticus externus.

В. Membrana tympani.

Г. Cavitas tympani.

22. Қандай бөлімдерді membrana tympani-да ажыратамыз?

А. Pars mucosa.

Б. Pars tensa.

В. Pars flaccida.

Г. Pars membranacea.

23. Қандай анатомиялық құрылымдар auris media- ның құрамына кіреді?

А. Membrana tympani.

Б. Cavitas tympani.

В. Ossicula auditus.

Г. Tuba auditiva.

24. Сavitas tympani –дің қабырғаларын көрсетіңіз.

А. Paries tegmentalis.

Б. Paries labyrinthicus.

В. Paries membranaceus.

Г. Paries caroticus.

25. Дабыл қуыстың қай қабырғасында ostium tympanicum tubae auditivae орналасады?

А. Paries tegmentalis.

Б. Paries labyrinthicus.

В. Paries membranaceus.

Г. Paries caroticus.

26. Дабыл қуыстың paries labyrinthicus қабырғасында орналасады?

А. Eminentia pyramidalis.

Б. Fenestra vestibuli.

В. Prominentia canalis facialis.

Г. Fenestra cochleae.

27. Сavitas tympani-да орналасатын бұлшықеттерді көрсетіңіз.

А. Musculus tensor veli palatini.

Б. Musculus tensor tympani.

В. Musculus auricularis posterior.

Г. Musculus stapedius.

28. Labyrinthus osseus –тың бөлімдерін көрсетіңіз.

А. Vestibulum.

Б. Antrum mastoideum.

В. Canales semicirculares.

Г. Cochlea.

29. Сүйекті лабиринттің қай өзекшесі пирамиданың бойлық билігіне перпендикулярлы орналасқан?

А. Сanalis semicircularis anterior.

Б. Canalis semicircularis posterior.

В. Canalis semicircularis lateralis.

Г. Canaliculus cochleae.

30. Vestibulum-да орналасатын құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Recessus ellipticus.

Б. Fenestra cochleae.

В. Recessus sphericus.

Г. Fenestra vestibuli.

31. Есту анализатордың рецепторлары қайда орналасады?

А. Ampulla membranacea medialis.

Б. Sacculus.

В. Utriculus.

Г. Organum spirale.

32. Есту анализатордың І нейроны қайда орналасады?

1. Ganglion superius.

2. Ganglion spinale.

3. Ganglion spirale.

4. Ganglion vestibulare.

5. Ganglion inferius.

33. Есту анализатордың ІІ нейроны қайда орналасады?

А. Nucleus corporis trapezoidei.

Б. Nucleus cochlearis dorsalis.

В. Nucleus solitarius.

Г. Nucleus pontinus.

34. Есту анализатордың өткізгіш жолының айқаспасы қайда пайда болады?

А. Decussatio dorsalis tegmenti.

Б. Decussatio pyramidum.

В. Corpus trapezoideum.

Г. Decussatio lemniscorum.

35. Есту қыртыасты орталықтары қайда орналасады?

А. Colliculus superior.

Б. Colliculus inferior.

В. Corpus geniculatum mediale.

Г. Corpus geniculatum laterale.

36. Есту анализатордың қыртысасты ұшы қайда орналасады?

А. Gyrus angularis.

Б. Gyrus supramarginalis.

В. Gyrus temporalis superior.

Г. Pars triangularis.

37. Кіреберіс аппараттың рецепторлары қайда орналасады?

А. Ampulla membranacea anterior.

Б. Ductus cochlearis.

В. Ampulla membranacea lateralis.

Г. Utriculus.

38. Кіреберіс аппараттың І нейроны қайда орналасады?

А. Ganglion superius.

Б. Ganglion spinale.

В. Ganglion spirale.

Г. Ganglion vestibulare.

39. Кіреберіс аппараттың ІІ нейроны қайда орналасады?

А. Nucleus cochlearis ventralis.

Б. Nucleus vestibularis medialis.

В. Nucleus cochlearis dorsalis.

Г. Nucleus vestibularis inferior.

40. Иіс-сезу рецепторлары қайда орналасады?

А. Tunica mucosa meatus nasi superioris.

Б. Substantia perforata anterior.

В. Trigonum olfactorium.

Г. Bulbus olfactorius.

41. Иіс-сезудің қыртыасты орталықтарын көрсетіңіз.

А. Corpora mamillaria.

Б. Trigonum olfactorium.

В. Corpus amygdaloideum.

Г. Septum pellucidum.

42. Иіс-сезудің қыртысасты орталықтарын көрсетіңіз.

А. Trigonum olfactorium.

Б. Substantia perforata anterior.

В. Uncus.

Г. Corpora mamillaria.

1. Тақырып №12: Жалпы, сыртқы, ішкі ұйқы артериялардың топографиясысы, проекциясы, тармақтары, қамтамасыз ету аймақтары. Бұғанаасты артерияның топографиясысы, проекциясы, тармақтары, қамтамасыз ету аймақтары. Мидың қанмен жабдықталуы.

2. Сабақ мақсаты: Студенттерді қолқа доғасының тармақтарын (жалпы ұйқы және бұғанаасты артерияларын), жалпы ұйқы артериясының сыртқы және ішкі болып бөліну денгейін, олардың тармақтарын тауып көрсетуіне үйрету. Қанмен жабдықтау аймақтарын, топографиясын білу. Мидың қанмен жабдықталуын білу қажет.