3.Оқыту тапсырмалары:

Студент білу керек:

• Мұрын қуысын және сыртқы мұрынның құрылысын,олардың қызметін.

• Мұрын маңындағы қойнаулардың топографиясын және қызметін.

• Көмейдің, кеңірдектің құрылысын, топографиясын, қызметін.

• Қалқанша және қалқанша маңындағы бездердің құрылысын, топографиясын, қызметін.

Істеу керек:

• Мұрын құысының қабырғаларын,тынысалу және сезім аймақтарын.

• Мұрынның жолдарын және мұрын маңындағы қойнауларын.

• Көмейдің топографиясы

• кеңірдектің,топографиясы

• Қалқанша және қалқанша маңындағы бездердің топографиясы

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1.Сыртқы мұрынның, мұрын қуысының құрылысы.

2. Мұрын маңындағы қойнаулардың топографиясы.

3. Мұрын қуысының қойнаулармен байланысы.

4. Көмейдің құрылысы, қызметі және топографиясы.

5. Кеңірдектің құрылысы, қызметі және топографиясы.

6. Қалқанша және қалқанша маңындағы бездердің құрылысы, қызметі және топографиясы.

5. Оқыту және сабақ жүргізу әдістері: тәжірибелік сабақ

6. Әдебиет

Негізгі:

Қазақ тілінде:

1. Ракышев А.Р. Адам анатомиясы 1,11 том 2004

2. Ракышев А.Р. Адам анатомиясынын атласы, 1, II том. Алматы: «Кітап», 2006.

3. Жумабаев У., Әубәкіров Э.Б, Досаев Т.М. ж.т.б. Адам анатомиясы, атлас. 1,11,III, IV том. Астана: «Фолиант», 2005.

Қосымша:

Қазақ тілінде:

1. Тебенов М.Е. Адам анатомиясы (ас қорыту және тыныс алу жүйесі). Оқу құралы. Қараганды, 1993.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Лимфа жуйесінің функционалды анатомиясы. Оқу құралы. Алматы, 2007.

Орыс тілінде:

1. Сергиенко В.И., Петросян Э.А., Сухинин А.А. Учебно-методическое пособие к практическим замятиям по оперативной хирургии и топографической анатомии для студентов лечебного факультета. М: «ГЭОТАР--МЕД»,2002.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Функциональная анатомия лимфатической системы. Учебное пособие. Алматы, 2000.

3. Гайворонский И.В. Анатомия и физиология человека: Учебник для мед. ВУЗов., СПб.: «СпецЛит», 2004.

7.Бақылау.

Білімнің кіріспе деңгейін анықтауға арналған бақылау сұрақтары:

1. Сыртқы мұрын, мұрын қуысының құрылысы.

2. Көмейдің құрылысы, қызметі және топографиясы.

3. Көмейдің шеміршектері, байламдары, буындары және бұлшықеттері.

4. Кеңірдектің құрылысы, қызметі және топографиясы.

5. Қалқанша және қалқанша маңындағы бездердің құрылысы және топографиясы.

Бағдарламалық бақылау карталары:

Студенттердің қорытынды білім деңгейін тексеруге арналған тесттер:

1. Nasus externus-ты қандай бөлімдерге бөлетінін көрсетіңіз..

А. Radix nasi.

Б. Dorsum nasi.

В. Apex nasi.

Г. Basis nasi.

2. Dorsum nasi-дің қандай түрлерін ажыратамыз.

А. Дөңес.

Б. Тік.

В. Ойыс.

Г. S-тәрізді.

3. Nasus externus-тың сүйекті-шеміршектиік негізін түзетін құрылымдарды көсретіңіз.

А. Os nasale.

Б. Cartilago nasi lateralis.

В. Cartilago septi nasi.

Г. Cartilago alaris nasi.

4. Аpertura piriformis-ті түзетін бас сүйектерді көрсетіңіз.

А. Maxilla.

Б. Os nasale.

В. Os frontale.

Г. Os zygomaticum.

5. Septum nasi-де ажырататын бөлімдерді көрсетіңіз.

А. Сүйекті.

Б. Дәнекерлі.

В. Шеміршекті.

Г. Жарғақты.

6. Қандай кеңістіктерге мұрын қуысының әрбәр бөлімі бөлінеді?

А. Meatus nasi superior.

Б. Meatus nasi medius.

В. Meatus nasi inferior.

Г. Meatus nasi communis.

7. Мұрын қуысымен байланысатын қойнауларды көрсетіңіз.

А. Sinus frontalis.

Б. Sinus maxillaris.

В. Sinus sphenoidalis.

Г. Cellulae ethmoidales.

8. Sinus maxillaris-тің қайда ашылатынын көрсетіңіз.

А. Meatus nasi superior.

Б. Meatus nasi medius.

В. Meatus nasi inferior.

Г. Meatus nasi communis.

9. Sinus frontalis-тің қайда ашылатынын көрсетіңіз.

А. Meatus nasi superior.

Б. Meatus nasi medius.

В. Meatus nasi inferior.

Г. Meatus nasi communis.

10. Мeatus nasi inferior-мен байланысатын анатомиялық құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Sinus maxillaris.

Б. Cellulae ethmoidales anteriores.

В. Canalis nasolacrimalis.

Г. Sinus frontalis.

11. Мeatus nasi medius-пен байланысатын анатомиялық құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Sinus frontalis.

Б. Sinus maxillaris.

В. Sinus sphenoidalis.

Г. Cellulae ethmoidales mediae.

12. Мeatus nasi superior-пен байланысатын анатомиялық құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Cellulae ethmoidales posteriores.

Б. Sinus frontalis.

В. Sinus sphenoidalis.

Г. Sinus maxillaris.

13. Larynx-тің қызметі.

А. Тыныс.

Б. Дыбыс түзу.

В. Қорғаныш.

Г. Секреторлы.

14. Көмейдің алдында орналасатын бұлшықеттерді көрсетіңіз.

А. Musculus omohyoideus.

Б. Musculus sternothyroideus.

В. Musculus sternohyoideus.

Г. Musculus thyrohyoideus.

15. Larynx-тің бөлімдерін көрсетіңіз.

А. Aditus laryngis.

Б. Vestibulum laryngis.

В. Rima glottidis.

Г. Cavitas infraglottica.

16. Аditus laryngis-ті шектейтін анатомиялық құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Epiglottis.

Б. Plicae aryepiglotticae.

В. Cartilago arytenoidea.

Г. Cartilago cricoidea.

17. Көмейдің жұп шеміршектерін көрсетіңіз.

А. Cartilago cricoidea.

Б. Cartilago arytenoidea.

В. Cartilago corniculata.

Г. Cartilago thyroidea.

18. Rima glottidis-ті шектейтін құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Plicae vestibulares.

Б. Plicae vocales.

В. Ventriculus laryngis.

Г. Plicae aryepiglotticae.

19. Қандай қызметті тыныс алу жолдары атқарады?

А. Газалмасу.

Б. Ылғалдау.

В. Жылту.

Г. Тазарту.

20. Regioolfactoria-ға жататын мұрын қуысының шырышты қабықтың бөлімдерін көрсетіңіз.

А. Tunica mucosa conchae nasalis inferioris.

Б. Tunica mucosa conchae nasalis superioris.

В. Tunica mucosa partis inferioris septi nasi.

Г. Tunica mucosa partis superioris septi nasi.

21. Хоандарды қай сүйектік құрылымдар шектейтінін көрсетіңіз.

А. Lamina medialis processus pterygoidei ossis sphenoidalis.

Б. Vomer.

В. Corpus ossis sphenoidalis.

Г. Lamina horizontalis ossis palatini.

22. Көмей артта қай анатомиялық құрылымдармен байланысады?

А. Musculi infrahyoidei.

Б. Glandula thyroidea.

В. Pharynx.

Г. Lamina prevertebralis fasciae colli.

23. Ligamentum vocale қай құрылымдар арасында керілгенін көрсетіңіз.

А. Processus vocalis cartilaginis arytenoideae.

Б. Processus muscularis cartilaginis arytenoideae.

В. Margo superior arcus cartilaginis cricoideae.

Г. Facies interna cartilaginis thyroideae.

24. Кеңірдектің бөлімдерін көрсетіңіз.

А. Бұғанаүсті.

Б. Мойын.

В. Көкірекаралық.

Г. Кеуделік.

25. Кеңірдектің бифуркациясының скелетотопиясын көрсетіңіз.

А. IV кеуде омыртқаның жоғарғы жиегі.

Б. V кеуде омыртқаның жоғарғы жиегі.

В. V кеуде омыртқаның төменгі жиегі.

Г. VI кеуде омыртқаның жоғарғы жиегі.

26. Кеңірдектің мойын бөлімінің алдында орналасқан анатомиялық құрылымдарды көрсетіңіз.

А. Glandula thyroidea.

Б. Musculus sternothyroideus.

В. Musculus sternohyoideus.

Г. Thymus.

1. Тақырып№11: Сезім мүшелерінің анатомиясы және топографиясы. Көру мүшесі. Көру (II), көзқозғалтқыш (III), шығыр (ІV), әкетуші (VІ) нервтер. Көру анализатордың жолы. Есту және тепе-теңдік мүшесі, кіреберіс-ұлу (VIII) нерві. Есту және тепе-теңдік сақтау анализатордың жолы. Иіс-сезу, дәм сезу мүшесі, иіс-сезу (І)нерві. Иіс және дәм сезу анализатордың жолдары.

2. Сабақтың мақсаты: студенттерді көз алмасының, оның қосалқы аппаратының негізгі анатомиялық құрылымдарын, көз алмасы бұлшықеттерін нервтенуіне әсер ететін нервтерді табуға, атауға, көрсетуге үйрету. Есту және тепе-теңдік, иіс және дәм сезу ағзалардың құрылысын түсіндіру. Көру, есту, тепе-теңдік сақтау, дәм сезу, иіс-сезу анализаторлардың өткізгіш жолдарының құрылысын түсіндіру.