- •Изотониялық
- •Пайдалы уақыт
- •Пайдалы уақыт
- •Реверберациялық
- •Энергия шығынын пайдаланбай градиент концентрациясы бойынша
- •Энергия шығынын пайдаланбай градиент концентрациясы бойынша
- •Қозуды екі жақты өткізу
- •Реобаза
- •Цитоплазма мен жасушадан тыс сұйықтықтағы натрий және калий иондарының концентрациясының айырмашылығын қамтамасыз етедi
- •Натрий таңдамалы канал
- •Минимальды уақытта, бiр реобазаға тең ток күшi қозу тудырады
- •Минимальды уақытта, екi реобазаға тең ток күшi қозу тудырады
- •Бiрлiк уақыт iшiндегi берiлген ырғақ импульстердiң максимальды саны
- •Тұрақты тежелу
- •Тұрақты тежелу
- •Кальций ионы
- •Кальций
- •Трансформация
- •Конвергенция
- •Конвергенция
- •Конвергенция
- •Трансформация
- •Трансформация
- •Трансформация
- •Конвергенция
- •Трансформация
- •Конвергенция
- •Қозғыштығы жоғары
- •Із салу
- •Жергілікті жауап
- •Пластикалық
- •Конвергенция
- •Реверберация
- •Лабилдік
- •Құқықтық құзіреттілік
- •12. Бакалавр бұл:
- •13. Университет бұл:
Орталық тонус
Тітіркендіргіштің күші мен жиілігінің өзгеруі
Конвергенция
Жинақталу
Тітіркеністен кейінгі әрекет
Дивергенция дегенiмiз
серпiнiстердiң бiр нейронға жинақталуы
ОЖЖ- де серпiнiстердiң таралуы
тiтiркендiру тоқтағанымен қозудың одан әрi жалғасуы
ми қыртысымен қозудың жайылуы
серпiнiтердiң ОЖЖ -дан эффекторға қайтуы
Рефлекс уақыты дегеніміз:
қозуды тудыратын бір реобазаға тең күш әсері
қозуды тудыратын екі реобазаға тең күш әсері
рецепторды тітіркендіру
тітіркендіргеннен бастап жауап аяқталғанға дейінгі уақыт
тітіркендіргеннен бастап жауап бергенге дейінгі уақыт
Құрсақ қуысының рецепторларын тітіркендіргенде жүрек жұмысының рефлекстік түрде тоқтауы:
статокинетикалық
висцеро-висцеральдық
висцеро - дермальдық
дермо- висцеральдық
шартты
Құрсақ қуысының рецепторларын тітіркендіргенде тері сезімталдығының өзгеруі:
статокинетикалық
висцеро-висцеральдық
висцеро - дермальдық
дермо- висцеральдық
шартты
ОЖЖ құрылымдық бірлігі:
Ацинус
Гепатоцит
Нейрон
Нефрон
Гландулоцит
Импульсті рецепторлардан жүйке орталығына жеткізетін рефлекстік доғаның компоненті:
аралық нейрон
афференттік жүйке талшығы
эфференттік жүйке талшығы
рецептор
эффектор
Мишық қызметі бұзылғандағы байқалатын үрдіс:
тахикардия
апное
экстрасистолия
протанопия
астения
Шынтақ рефлексiнiң рефлекстiк доғасының тұйықталуы
II - III мойын сегменттерi
IV-V мойын сегменттерi
III-IV мойын сегменттерi
I-II кеуде сегменттерi
V-VI мойын сегменттерi
Реншоу жасушасының медиаторы:
Ацетилхолин
Адреналин
Норадреналин
глицин
В-аланин
Тізе рефлексінің жіктелуі:
жұлын, проприоцептивтік
бульбарлық, проприоцептивтік
кортикальдық, проприоцептивтік
мезэнцефальдық, проприоцептивтік
жұлын, интероцептивтік
Рефлекстік доғада қозудың өту жылдамдығы төмен жүретін бөлігі:
Афференттік жол;
Эфференттік жол;
Орталық жол
Рецепторда
Эффекторда
Рефлекстік доғаның қай бөлігінде қажу болуына байланысты, бақаның терісін ұзақ уақыт тітіркендіргенде рефлекстік жауап тоқталады:
Эффекторда
Афференттік талшықта
Жүйке орталығында
Эфференттік талшықта
Рецепторда
Бульбарлық рефлекстің доғасы тұйықталады:
Жұлында
Сопақша мида
Ортаңғы мида
Аралық мида
Қыртыста
Орталық тежелу құбылысын кiм ашты
Ухтомский
Введенский
Сеченов
Шерингттон
Павлов
Жұлында тежеуші жасуша болып табылады:
Пуркинье жасушалар
Реншоу жасушалар
Ганглиоздық жасушалар
Гольджи жасушалары
Жұлдыз тәрізді жасушалар
Тiзе рефлексiнiң рефлекстiк доғасының тұйықталуы
III - IV кеуде сегменттерi
V - VI мойын сегменттерi
XII кеуде және I бел сегменттерi
III - IV бел сегменттерi
I - II сегiзкөз сегменттерi
Рефлекстік доғаның сезімтал нейроны орналасады:
Жұлынның алдыңғы мүйізінде
Жұлынның артқы мүйізінде
Жұлын ганглиінде
Жұлдыз тәрізді ганглиде
Интрамуральдық ганглиде
Рефлекстік доғаның мотонейроны орналасады:
Жұлынның алдыңғы мүйізінде
Жұлынның артқы мүйізінде
Жұлын ганглиінде
Жұлдыз тәрізді ганглиде
Интрамуральдық ганглиде
Рефлекстік доғаның аралық нейроны орналасады:
Жұлынның алдыңғы мүйізінде
Жұлынның артқы мүйізінде
Жұлын ганглиінде
Жұлдыз тәрізді ганглиде
Интрамуральдық ганглиде
Жүйке орталығының қызметі:
Эффекторлық гормондар синтезі
Ағзаның қызметін реттеу
Генетикалық ақпаратты беру
Интеллектті жоғарылату
Троптық гормондардың бөлінуін тежеу
Конвергенцияның түрлеріне жатпайды:
Мультисенсорлық
Мультибиологиялық
сенсорлы-биологиялық
аксональды-сенсорлық
дендро-сенсорлық
Мишықтың қызметі бұзылғанда байқалмайды:
Атония
Асинергия
Атаксия
Астазия
Адгезия
Рефлекстiк шеңберде рефлекс доғасының тұйықталуы
афференттiк синтез
акцепторлық әрекет
ақпараттық әрекет
керi афферентация
бағдарлау жағдайы
Сеченовтың тежелу тәжiрибесiнiң пайда болуы
гипноздыі әрекет элементтерiн қолдану
шектен тыс қышқыл тiтiркендiргiштердi қолдану
тежегiш таламус құрылымы
тежегiш таламус құрылымы қозуының нәтижесiнде бүгiлу рефлексiнiң жұлын орталығы тежеледi
ми қыртысы мен жұлын арасындағы байланыстың бұзылуы
ІСБ, зат алмасу
Паратгормонның әсер ету механизмі:
Қан мен ликвордағы кальций мөлшерінің төмендеуә, ОЖЖ қозғыштығының жоғарылауы
Қандағы кальций мөлгерінің жоғарылауы, ОЖЖ қозғыштығының төмендеуі
Қандағы калий мөлшерінің төмендеуі
Қан мен ликвордағы калий мөлшерінің жоғарылауы
Қан мен ликвордағы натрий мөлшерінің жетіспеуі, ОЖЖ қызметінің бұзылысы
Ұйқы безінде инсулин гормоны бөлінуінің азаюы:
Қандағы қант деңгейінің төмендеуі, шөлдеу, несеп көлемінің ұлғаюы
Қандағы қант деңгейінің жоғарылауы, шөлдеу, полиурия, глюкозурия
Қандағы глюкоза мөлшері өзгермейді, шөлдеу, полиурия
Тахикардия, қандағы калий мөлшерінің төмендеуі, кальцийдің көбеюі
Зат алмасудың төмендеуі, апатия
Эпифиздің физиологиялық маңызы:
Қан мен ликвордағы калий мөлшерінің жоғарылауы
Жыныстық жетілуді күшейтеді
Биологиялық сағатта маңызды роль атқарады
Тері түсін қарайтады
Қандағы глбкоза мөлшерін реттейді
Қандағы глюкоза мөлшерін реттейтін гормондар:
Тироксин, гипофиздің антидиуретикалық гормоны
Минералокортикоидтар, адреналин
Паратгормон, глюкагон, тирокальцитонин
Вазопрессин, андрогендер, ваготониндер
Бүйрекүсті безінің қыртысты қабатының гормоны, соматотропты гормон, инсулин, глюкагон
Минералокортикоидтар өнімі ағзадағы мына заттар мөлшеріне байланысты:
Натрий мен калий
Кальций мен фосфор
Натрий менк алий, және олардың байланыстары
Калий, фосфор, кальций
Натрий, калий, кальций
Бүйрекүсті безінің қыртысты қабатының жыныс гормондары:
Питуитрин, окситоцин
Андроген, эстроген
Тирокальцитонин, гонадотроптық гормон
Кортизон, гидрокортизон, кортикостерон
Паратгормон, андроген, эстроген
Организмдегi альдостеронның физиологиялық рөлi
көмiрсу алмасуын реттейдi
бүйректе натрий мен хлордың қайта сiңуiн күшейтiп, калийдiң зәрмен шығуын жоғарылатады
қандғы натрий деңгейiн төмендетiп, калий мєлшерiн жоғарлатады
май алмасуын реттейдi
май алмасуын реттейдi
Кортизонның физиологиялық маңызы:
Аминқышқылдарын деаминдеу есебінен, қандағы глюкоза мөлшерінің төмендеуі
Қандағы кальций мөлшерінің жоғарылауы
Қандағы натрий деңгейінің төмендеуі
Су-тұз алмасуының реттелуіне қатысады
Ақуыз және май алмасуын өзгертеді
Соматотропты гормон әсер ету механизмі:
қандағы глюкозаның құрамын төмендетiп, бауырдағы гликогеннiң синтезiн күшейтедi
амин қышқылдарынын қаннан жасушаларға отуін жогарылатады да, белок синтезін кушейтеді
бүйректегi су реабсорбциясын күшейтедi
тiндердегi белоктың ыдырауына әсер етедi
кальцийдiң құрамын көбейтiп, остеокластардың активтiлiгiн жоғарылатады
Гипофиздiң тиреотропты гормонының ролi
қалқансерiк безiнiң қызметiн күшейтедi
қалқанша безiнiң қызметiн жоғарылатады
қалқанша безiнің қызметiн тоқтатады
қарынасты безiнiң инкреторлы қызметiн реттейдi
қарынасты безiнiң инкреторл қызметiн реттейдi
АКТГ гормонының маңызы
бүйрекүстi безiнiң қыртысты қабатының торлы және шоғырлы аймақтарының
гормондарын синтездеуiн күшейтедi
қалқанша безден тироксиннiң бөлiнуiн күшейтедi
бүйрекүстi безiнiң милы қабатын хромаффин жасушаларының өнiмдерiн төмендетедi
глюкокортикоидтардың бөлiнуiн тоқтатады
жыныс бездерiнiң қ ызметiн күшейтедi
Несеп түзілуіне, гипофиздің антидиуретикалық гормонының әсер ету механизмі:
Бүйректегі судың кері сіңірілуін күшейтеді
Бүйректегі судың кері сіңірілуін төмендетеді
Қан қысымын жоғарылатып, тамырлардың біріңғай салалы бұлшықеттерінің жиырылуын шақырады
Қан қысымын төмендетеді
Бүйрек түтікшелеріндегі натрийдің кері сіңірілуін төмендетеді
Эффекторлық гормондар:
Белгілі бір қызметке әсер етеді
Троптық гормондар синтезін күшейтеді
Бұл гипоталамус гормондары
Нысана-жасушаларға әсер етеді
Троптық гормондар синтезін тежейді
Гормондардың түзетуші әсері нені білдіреді, түсіндіріңіз:
Генетикалық ақпараттың берілуіне әсер етеді
Пластикалық үрдістерді реттейді
Тіндердің дифферентациялануын реттейді
Қызметтердің қарқынының өзгеруін
Ферментативтік үрдістердің жылдамдығына әсер етеді
АКТГ әсерінен бүйрекүстібезінің қыртысты қабатының шоғырлы аймағындағы глюкокортикоидтардың түзілуінің жоғарылауы:
Абыржу кезеңі
Төзімділік кезеңі
Әлсіреу кезеңі
Тежелу кезеңі
Парадоксальды кезең
Глюкокортикоидтардың тұрақты деңгейінің жоғарылауы және бүйрекүсті қыртысының гипертрофиясы:
Абыржу кезеңі
Төзімділік кезеңі
Әлсіреу кезеңі
Тежелу кезеңі
Парадоксальды кезең
Минералокортикоидтар өнімі, ағзадағы мына заттардың мөлшеріне байланысты:
Натрий мен калий
Кальций мен фосфор
Натрий менк алий, және олардың байланыстары
Калий, фосфор, кальций
Натрий, калий, кальций
Гипоталамус статиндерiнiң физиологиялық рөлi
Гипоталамус статиндерiнiң физиологиялық рөлi
Инсулиннiң секрециясын күшейтедi
гипофиздiң тропты гормондарының бөлiнуiн төмендетедi
iшек қимылын тежейдi
остеокластар функциясын тежейдi
Гормондардың тiкелей әсерiн iске асыратын жол:
ОЖЖ құрылыстары арқылы
нысана жасушалары арқылы
тамырлы рефлексогендiк зоналардың қабылдағыштары арқылы
жұлын арқылы
ми қыртысына әсер ету арқылы
Гормондардың орталық әсерiн iске асыратын жол:
ОЖЖ құрылымдары арқылы
"нысана" жасушалары арқылы
тамырлы рефлексогендiк зоналардың қабылдағыштары арқылы
жұлын арқылы
ми қыртысына әсер ету арқылы
Гормондардың рефлекстік жолы жүзеге асырылады:
ОЖЖ құрылымы арқылы
Нысана – «жасушаларға»
Рефлексогендік алаңдағы тамыр рецепторлары арқылы
Жұлын арқылы
Ми қыртысына әсерімен
Бүйрекүстібезінің қыртысты қабатының шоғырлы аймағының әлсіреуінен атрофияның үдеуі және глюкокортикоидтардың түзілуінің азаюы бұл:
Абыржу кезеңі
Төзімділік кезеңі
Әлсіреу кезеңі
Тежелу кезеңі
Парадоксальды кезең
Троптық гормондар:
Мүшелер мен тіндердің нысана жасушаларына әсер етеді
Эффекторлық гормондардың синтезін өзгертеді
Гипоталамуста бөлінеді
АІЖ бөлінеді
Жергілікті әсер етеді
18-20^0С комфорттық тыныштық жағдайда, тамақитанғаннан кейін 12-14 сағат өткен соң анықталатын зат алмасу (энергия шығыны) деңгейі аталады:
Жалпы алмасу
Негізгі алмасу
Энергиялық алмасу
Жылу алмасу
Жұмысшы алмасу
Физикалық жылу реттелу механизмі:
Жылутүзілу
Конвекция
Терінің түктенуі
Арнайы тамақтың динамикалық әсері
Зәр шығару
Физикалық жылу реттелу механизмі:
Зат алмасу қарқындылығы
Негізгі алмасу мөлшері
Арнайы тамақтың динамикалық әсері
Бұлшықет белсенділігі
Тер шығару
Адамда жылу шығару үрдісі мына жолмен жүзеге асады:
Жылутүзілу
Бұлшықет пен бауырдағы тотығу-тотықсыздану үрдістері күшейеді
Терінің түктенуі
Негізгі алмасудың күшеюі
Сәулелену, конвекция, булану
Адам денесiндегi температураны бiрі қалыпты сақтайтын механизм:
тек физикалық термореттелу
химиялық терморегуляция және май гидролизi
бауырдағы жылу түзiлу мен тотығу-тотықсыздану үрдiсiнiң күшеюi
физикалыі және химиялық термореттелу
тербөлiну мен конвекция
Тиiмдi (рационалды) тамақтану дегенiмiз:
қажеттi зат алмасу деңгейiн қамтамасыз етiп, ағзаның энергиялық, пластикалық басқа да қажеттiлiгiмен қанағаттыратын түрi
Ағзаның энергетикалық қажеттiлiгiн қамтамасыз етедi
керектi зат алмасу деңгейiн қамтамасыз етедi
ағзаның пластикалық қажеттiлiгiн қамтамасыз етедi
ағзаның энергетикалық және пластикалық қажеттiлiгiн қамтамасыз етедi
Қоршаған орта температурасы жоғарылағанда ағзадағы үрдіс:
Алмасу үрдісінің күшеюі
Жылу шығарудың төмендеуі
Ішкі мүшелер тамырларының тарылуы
Тамырлардың кеңеюі
Өзгеріс болмайды
Қоршаған орта температурасы төмендегенде ағзадағы үрдіс:
Алмасу үрдісінің күшеюі
Жылу шығарудың төмендеуі
Тамырларының тарылуы
Тамырлардың кеңеюі
Өзгеріс болмайды
Жылу шығару жолының түрi:
жылуды сейiлдiру
Бұлшыіеттiң жиырылуының күшеюi
бауырда гликогеннiң көбеюi
экзотермиялық реакция
зат алмасу
Организмдегi инсулиннiң негiзгi әсерi:
Су-тұз алмасуын реттейдi
Жасуша мембранасын глюкоза үшiн өтiмдiлiгiн жоғарлатып, қандағы қант деңгейiн төмендетедi
натрий алмасуын реттейдi
белок синтезiн тємендетедi
майдың ыдырауын күшейтедi
Меланостатин:
Секретин түзілуін жоғарылатады
Интермедин түзілуін төмендетеді
Мелатонин түзілуін жоғарылатады
Гистамин түзілуін жоғарылатады
Серотонин түзілуін жоғарылатады
АКТГ өндірілуі мына заттардың әсерінен күшейеді:
Бүйрекүсті безінің қыртысты қабатындағы либерин
Гипоталамуста түзілетін статин
Ұйқы безінде түзілетін статин
Гипоталамуста түзілетін либерин
Глюкокортикоидтар
Гормондардың жалпы қасиеттерінің бірі:
Әсердің ұзақтығы
Шапшаң және қысқа мерзімді әсері
Ағзада жинақталады
Тіндерде қор болып жиналады
Құрылымды өзгертпейді
Гипоталамусты аденогипофизбен байланыстырады:
Супратоптикалық ядро аксоны
Паравентрикулярлық ядро аксоны
Қақпа тамырлар жүйесі
Лимфа жүйесі
Ликвор жүйесі
Соматолиберин:
СТГ түзілуін жоғарылатады
СТГ түзілуін төмендетеді
ТТГ түзілуін жоғарылатады
ТТГ түзілуін төмендетеді
ЛГ түзілуін жоғарылатады
Либериндер гипоталамуста түзіліп, қандай бездің гормон бөлінуін күшейтеді:
Бүйрекүстібезі
Қалқанша безі
Аденогипофиз
Нейрогипофиз
Эпифиз
Энтеринді жүйе бұл:
Бірінші кезекте 12 елі ішекте түзілетін, АІЖ бездерінің бөлетін БАЗ
Тамыр эпителиінен бөлінетін БАЗ
Бүйрек эпителиінен бөлінетін БАЗ
Гипоталамус бөлетін гормондар
Эпифиз бөлетін гормондар
Гипоталамустың алдыңғы ядросын тiтiркендiру нәтижесiнде
дене температурасы төмендейдi
дене температурасы жоғарылайды
дене температурасы өзгермейдi
жылу түзiледi
тер бөлiнедi
Парасимпатикалық жүйке жүйесі әсер етеді:
Лимфа сіңірілуіне
Мицелла түзілуіне
Май жиналуына
Май ыдырауына
Қан сарысуына
Симпатикалық жүйке жүйесін тітіркендіргенде:
Көмірсу шығарылуын күшейтеді
Мицелла түзілуіне
Белок жиналуына
Май жиналуына
Май ыдырауына
Организмнiң ең төменгi температурасы қай кезде анықталады?
таңғы 3-4 сағатта
16-18 сағатта
20-22 сағатта
18-20 сағатта
13-14 сағатта
Iшек-іарынның эндокриндiк функциясы мына заттардың қайсысының
бөлiнуiмен байланысты
Кортикостерондарға
Либериндерге
Трийодтирониндерге
Простагландиндерге
Гастроинтестинальды гормондарға
Тыныс коэффициентi дегенiмiз:
бөлiнген көмiқышқыл газының сiңiрiлген оттегiнiң мөлшерiне қатынасы
сiңiрiлген оттегiнiң мөлшерi
көміріышқыл газының ағзадан бєлiнген мєлшерi
1 л ауаны сiңiрiлу кезiндегi бєлiнетiн жылудың мєлшерi
уақыт бiрлiгiндегi сiңiрiлген ауаның мөлшерi
Организмге күш түскендегi энергияның негiзгi көзi:
көмiрсулардың тотығуы
майдың ыдырауы
организмнiң ыдырауы
организмнiң синтезделуi
ферменттердiң синтезделуi
Орта бойлы салмағы 70 кг (ккал) ер адамның негiзгi алмасудағы тәулiктiк мөлшерi
1000
1500
1700
2800
3500
Тыныс коэффициентi 0,85-ке тең болІанда, оттегiнiң калориялық
эквивалентiнiң мөлшерi
3,800
4,000
4,386
4,863
5,680
Аралас тамақтанудағы тыныс алу коэффициентiнiң мөлшерi :
0, 85-0,9
1, 6-1,9
2, 0-2,5
3, 0-3,5
4, 0-5,0
Қоректiк заттын калориялык коэффициентi - бұл:
100 г қоректiк затты өртеген кезiнде шығаратын энергия мєлшерi
1 г қоректiк затты өртеген кезiнде шығаратын энергия мөлшерi
50 г қоректiк затты өртеген кезiнде шығаратын энергия мөлшерi
25 г қоректiк затты өртеген кезiнде шығаратын энергия мөлшерi
75 г қоректiк затты өртеген кезiнде шығаратын энергия мөлшерi
Симпатикалық жүйке жүйесiнiң зат алмасуына әсерi
тотығу-тотықсыздандыру процесстердi күшейтедi
зат алмасу деңгейiн төмендетедi
әсерi болмайды
тотығу-тотықсыздандыру процесстердi азайтады
фермент өндiрiлуiн төмендетедi
Жылудың шығарылуы мына жағдайда қиындайды:
сыртқы ортаның температурасы төмендегенде
ауадағы ылғалдылық жоғарылаІанда
ауадағы ылғалдылық тємендегенде
қантамырлар тарылғанда
өкпенiң желденуi төмендегенде
Белоктың калориялық коэффициентi ( ккал):
4,1
6,1
9,3
3,7
7,3
Көмiрсулардың калориялық коэффициентi ( ккал):
4,1
3,7
7,3
9,3
6,3
Тағамның арнайы-динамикалық әсері байқалады:
Негізгі алмасумен салыстырғанда тамақтанудан кейінгі зат алмасудың күшеюі
Май алмасудың күшеюі
Тотығу-тотықсыздану үрдісінің күшеюі
Көмірсу алмасуының күшеюі
Ферменттік жүйенің белсенділігінің күшеюі
Ассимиляция үрдiсi дегенiмiз:
қоректiк заттарды iшек арқылы сiңiрiлуi
қоректiк заттардың организмге түсуi
организмде қорытылмайан, тотықпаған өнiмдердi шығару
жоғары молекулярлы заттардың синтезi
тєменгi молекулалы байланыстардың ыдырау үрдiсi
Нейрокриндік әсер:
Гормон қан арқылы алыстан әсер етеді
Гормон жасушааралық кеңістік арқылы жергілікті әсер етеді
Гормон нейрокриндік жасаушалар ұшынан бөлініп, медиатор сияқты әсер көрсетеді
Тамырлардағы рефлексогендік алаңдар арқылы әсер етеді
Гипоталамусқа әсер етеді
Адамдғы жылу шығару үрдiсi мына жолмен iске асады:
жылу түзiлуi
бұлшықетпен бауырдағы тотығу-тотықсыздану үрдiстерiнiң күшеюi
терiнiң түршiгуi
негiзгi алмасудыµ күшеюi
радиация (сейілдіру), конвекция, булану
Жылу шығару жолының түрi
жылуды сейiлдiру
Бұлшыіеттiң жиырылуының күшеюi
бауырда гликогеннiң көбеюi
экзотермиялық реакция
зат алмасу
Диссимиляция үрдiсi дегенiмiз:
күрделi органикалық заттардың тотығуы
єнiмдердiң организмнен сыртқа шығуы
қоректiк заттардың сiңiрiлуi
қоректiк заттардың денеге түсуi
күрделi органикалық заттардың синтезi
Адам денесiндегi температураны бiрі қалыпты сақтайтын механизм:
тек физикалық термореттелу
химиялық терморегуляция және май гидролизi
бауырдағы жылу түзiлу мен тотығу-тотықсыздану үрдiсiнiң күшеюi
физикалыі және химиялық термореттелу
тербөлiну мен конвекция
Химиялық терморегуляция дегенiмiз:
Терi қантамырларының реакциясыныµ єзгеруi
жылудың түзілуі
Конвекция мен радиация
өкпелiк вентиляция
Тердiң бєлiнуi арқылы
Шеткi терморецептор орналасады:
ми жасушаларында
iшкi ағзаларда
бұлшықеттерде
терiде
Жұлында
Орталық терморецепторлардың орналасқан орны:
сопақша мида
бас миы қабығында
гипаталамуста
таламуста
жұлында
Негізгі алмасуды стандартты жағдайда анықтау:
Ұйқы кезіндегі бұлшықет дәне психикалық тыныштық, ашқарынға, 23-25С температурада
Сергек кезіндегі бұлшықет дәне психикалық тыныштық, тамақтанғаннан кейін 2 сағаттан соң, 18-20С температурада
Орташа дәрежедегі бұлшықет жүктемесі сергек кезінде, ашқарынға, 18-20С температурада
Қосымша тітіркендіргіш әсерімен бұлшықет тыныштық кезеңінде, ашқарынға, сергек кезде, 18-20С температурада
Сергек кезде бұлшықет және психикалық тыныштық кезеңінде, ашқарынға (тамақтанған соң 14-16 сағаттан кейін), комфортты температура жағдайда (18-20С)
Оң азотты баланс анықталады
Өсiп жатқан организмде , жүктiлiк кезiнде және ауыр сырқаттан жазылу кезеңiнде
Ақуыздың және майлың ашығу кезiнде
Тағамдағы аминқышқылының жетiспеушiлiгi кезiнде
Физикалыі күштерiнiң болмауы
Майлық және көмiрсулық ашығу кезiнде
Терiс азотты баланс анықталады
Өсiп жатқан ағзада
Жүктiлiк кезiнде
Ауыр сыріаттан жазылу кезiнде
Спортпен үнемi шұғылданғанда
Ақуыздық ашығуда, тағамдағы аминқышқылының жетiспеушiлiгiнде
Симпатикалық жүйке жүйесі:
Гликолиз- гликогеннің ыдыруын күшейтеді
Гликогенез – глюкозадан гликогеннің синтезін күшейтеді
Белок синтезін күшейтеді
Май синтезі мен жиналуын күшейтеді
Заттардың депосын күшейтеді
Парасимпатикалық жүйке жүйесі:
Гликолиз- гликогеннің ыдыруын күшейтеді
Гликогенез – глюкозадан гликогеннің синтезін күшейтеді
Белок синтезін күшейтеді
Май синтезі мен жиналуын күшейтеді
Заттардың депосын күшейтеді
Азоттық тепе-теңдiк дегенiмiз:
денеге сiңген азот пен денеден шығатын азоттың мєлшерiнiің тең болуы
ағзаға түскен азоттың кєбеюi
ағзадан шыққан азоттың кєбеюi
шексiз белоктық тамақтану
физикалық күштiң көп болуы
Ағзадағы глюкагонның физиологиялық ролі:
Бауырдағы гликогеннің ыдырауын күшейтеді
Бұлшықеттегі гликогеннің ыдырауын күшейтеді
Қандағы қанттың деңгейін төмендетеді
Май синтезіне әсер етеді
Белок синтезіне әсер етеді
Қоректік заттардың пластикалық маңызы мынада:
Бөлінеді және энергия шығыны болады
Бірнеше химиялық үрдістен кейін олардан жаңа байланыстар түзіледі
Ағзада энергия жинақталады
Зат алмасу күшейеді
Дене температурасы қалыпты деңгейде сақталады
Оттегiнiң калориялық эквивалентi дегенiмiз –
1л О`2 тотығуы кезiнде бөлiнген энергия мөлшерi
1л О`2 тотығуы кезiнде жұтылған энергия мөлшерi
1мл О`2 тотығуы кезiнде бөлiнген энергия мөлшерi
1 мл О`2 тотығуы кезiнде жұтылған энергия мөлшерi
1л О`2 ж±не 1л СО`2 тотығуы кезiнде бөлiнген энергия мөлшерi
Қандағы глюкозаның деңгейін реттейтін гормон:
тироксин, гипофиздің антидиуретикалық гормоны
минералокортикоидтар, адреналин
паратгормон, глюкагон, тирокальцитонин
вазопрессин, андрогендер, ваготониндер
бүйрекүстібезі гормоны, соматотропты гормон, инсулин, глюкагон
Қабыну үрдiсiне қарсы қолданылатын гормондар:
Адреналин
Минералокортикоидтар
Глюкагон
Глюкокортикоидтар
Альдостерон
Тиреолиберин түзiледi:
Гипофиз
Қалқанше безде
Бүйрек үстi безiнде
Гипоталамуста
Эпифизде
Гормондардың метаболиттiк әсерi:
Генетикалық ақпараттың берiлуiне ықпал етедi
алмасу процестерiн реттейдi
тiндердiң дифференциясын реттейдi
функцияның интенсивтiлiгiн єзгертедi
ферментативтi үдiстердiң жылдамдығына ықпал етедi
Гормондардың кинетикалық әсерi
генетикалық ақпараттың берiлуiне ықпал етедi
пластикалық үрдiстердi реттейдi
тiндердiң дифференциясын реттейдi
функцияның интенсивтiлiгiн єзгертедi
үрдiстердiң жылдамдығын реттейдi
Гормондардың морфогенетикалық әсерiне кiрмейдi:
генетикалық ақпараттың берiлуi
пластикалық үрдiстер
өсу және даму үрдiстерi
тiндердiң дифференциясы
үрдiстердiң жылдамдығын реттеу
Түрлiк арнайлылығы бар гормондар
амин қышқылдарының туындылары
катехоламиндер
белок пептидтiк гормондар
тiндiк гормондар
гастроинтестиналдық гормондар
Минералокортикоидтар:
кортизон, гидрокортизон, кортикостерон
андрогендер, эстрогендер
альдостерон, дезоксикортикостерон
паратгормон
вазопрессин
Глюкокортикоидтар:
кортизон, гидрокортизон, кортикостерон
андрогендер, эстрогендер
альдостерон, дезоксикортитикостерон
инсулин
глюкагон
Алдыңғы гипофизден бөлiнетiн гормондар:
меланотропин, окситоцин
АДГ, окситоцин
соматотропин, гонадотроптық, АКТГ, тиреотроптық, пролактин
кортизон, гидрокортизон, кортикостерон
альдостерон, дезоксикортикостерон
Артқы гипофизден бөлiнетiн гормондар:
Меланотропин
АДГ, окситоцин
соматотропин, гонадотроптыі, АКТГ, тиреотропты, пролактин
кортизон, гидрокортизон, кортикостерон
альдостерон, дезоксикортикостерон
Қалқанша бездiң гормоны
Альдостерон
Инсулин
Тироксин
Паратгормон
Вазопрессин
Гонадотроптық гормондар:
фоликулостимулдеуші, лютиндеуші
фоликулостимулдеуші, прогестерон, лютиндеуші
прогестерон, пролактин
прогестерон, тестостерон,эстерон
эстерон, эстриол,эстрадиол
Бүйрек үстi безiнiң қыртыс қабатының жыныс гормондарының ең белсендi кезi
бозбалалық кезең
балалық және кәрiлiк кезең
кәмелеттiк кезең
ересек кезең
ересек және кәрiлiк кезең
Эндокриндiк бездердiң сыртқы бездер секрециясынан басты айырмашылығы
олардың сөлдерi iшек қарынға өзектер арқылы түседi
әлсiз қан қамтамасыздығы
арнайы шығатын түтiкшелерi болмайды, тiкелей қанға өтедi
олардың сөлi ликворға түседi
сөл бөлетiн түтiкшелерi болады
Бүйрекүстi безiнiң милы қабатының гормондарын көрсетiңiз
кортизон,гидрокортизон
альдостерон, паратгормон
тироксин, инсулин
либириндер, статиндер
адреналин, норадреналин
Интермединнiң физиологиялық ролi
қандағы қант деңгейiн реттейдi
су мен тұз алмасуын реттейдi
гипофиздiң гормондарының бөлiнуiн күшейтедi
терi пигментациялануын реттейдi
бронхиолаларды кеңейтедi
Айырша безi гормондарының негiзгi физиологиялық ролi
Т - лимфоциттердiң жетiлуiн және түзiлуiн бақылайды
Бойдың өсуiн реттейдi
энергетикалық алмасуды күшейтедi
бүйректегi судың реабсорбциясын күшейтiп, диурездi бәсеңдетедi
организмде кальцийдiң жиналуын күшейтедi
Кортиколибериннiң әсерiнен гипофиз гормонының бөлiнуi күшейедi
СТГ
ТТГ
АКТГ
ЛГ
АЛГ
Соматостатин:
АДГ түзілуін жоғарылатады
СТГ түзілуін төмендетеді
ТТГ түзілуін жоғарылатады
АКТГ түзілуін төмендетеді
ЛГ түзілуін жоғарылатады
Тиреолиберин мына гормонның түзілуін жоғарылатады:
СТГ
ТТГ
АКТГ
ЛГ
АДГ
Тиреотропты гормондардың әсерiнен
микседема дертi пайда болады
тироксиннiң бөлiнуi күшейедi
Тироксиннiң бөлiнуi күшейедi
тироксиннiң деңгейi тємендейдi
тироксин өнiмiн өзгертпейдi
Терi бездерiнiң функциясына жатпайды
терморегулияцияға қатысу
сыртка шыгару
су мен тұз алмасудың реттелуiне қатысу
реабсорбция
Гомеостаздың реттелуiне қатысады
Жылу шығару және жылу өндіру орталығы орналасады:
қыртыста
жұлында
ортаңғы мида
гипоталамуста
мишықта
Изотермия тән:
Адамға
Қосмекенділерге
Рептилийге
Пойкилотермдік жануарларға
Гетеротермдік жануарларға
Жылудың түзілуі ең жоғарғы деңгейде байқалады:
бауырда
өкпеде
бүйректе
теріде
бұлшықетте
Суыққа сезiмтал терморецепторлар
Руффини денешiктерi
Краузе сауытшалары
Меркел дискiлерi
Мейснер денешiктерi
Фатер - Пачини денешiктерi
Жылуға сезiмтал терморецепторлар
Руффини денешiктерi
Краузе сауытшалары
Меркел дискiлерi
Мейснер денешiктерi
Фатер - Пачини денешiктерi
Ересек адамның белок қабылдауының тәулiктiк нормасы (грамм бойынша)
20-40
60-70
80-100
120-140
150-160
Ересек адамның көмірсуды қабылдауының тәулiктiк нормасы (грамм бойынша)
50-100
150-200
250-300
350-400
400-450
Ересек адамның майды қабылдауының тәулiктiк нормасы (грамм бойынша)
80-100 г
30-40 г
400-500 г
250-300 г
50-60 г
Физикалық термореттелудiң орталығы қай жерде орналасқан
сопақша мида
гипофизде
гипоталамустың алдыңғы ядросында
ортаңғы мида
гипоталамустың артқы ядросында
Химиялық терморегуляцияның орталығы қай жерде орналасқан
сопақша мида
алдыңғы мида
гипоталамустыµ алдыңІы ядросында
ортаңғы мида
гипоталамустың артқы ядросында
Конвекция бұл
Жанасу
жылуды ауа айналымы арқылы тасымалдау
инфрақызыл толқындары арқылы жылуды сейiлдiру
булану
тер бєлiну
Гормондардың жалпы қасиеттерінің бірі:
Әсердің ұзақтығы
Тіндерде жинақталуы
Ағзада жинақталуы
Тек қана қызметке ғана емес, да құрылымға әсер етеді
Құрылымды өзгертпейді
Гормондардың жалпы қасиеттерінің бірі:
Әсердің ұзақтығы
Тіндерде жинақталуы
Фермент қатарына жатады
Ферменттер қатыра жатпайды
Құрылымды өзгертпейді
Ішкі сөлініс бездерінің жалпы қасиеттерінің бірі:
Сыртқы сөлініс бездерінің көлемімен бірдей емес
Қанмен жақсы қамтамасыз етілмейді
Жүйкелермен жақсы қамтамасыз етілген
Сөл шығаратын өзектері бар
Жүйкелермен жақсы қамтамасыз етілмеген
Ішкі сөлініс бездерінің жалпы қасиеттерінің бірі:
Мөлшері кіші
Сыртқы сөлініс бездерінің көлемімен бірдей емес
Қанмен жақсы қамтамасыз етілмейді
Сөл шығаратын өзектері бар
Жүйкелермен жақсы қамтамасыз етілмеген
Гипофиздің орналасуы:
Ортаңғы мида
Сопақша мида
Аралық мида
Түрік ершігінде
Қыртыс асты ядроларында
Талдағыштар
1. Есту рефлексiнiң бiрiншiлiк қыртыс асты орталығы:
Төрт төмпешiктiң жоғарғы бөлiмi
төрт төмпешіктiң төменгi бөлiмдерi
Лимбиялық жүйе
қызыл ядро
қара субстанция
2. Көру рефлексiнiң бiрiншiлiк қыртыс асты орталығы:
Төрт төмпешiктiң жоғарғы бөлiмi
Төрт төмпешіктiң төменгi бөлiмдерi
Лимбиялық жүйе
қызыл ядро
қара субстанция
3. Ауырсыну сезiмiнiң пайда болу деңгейi
Сопақша мида
Бозғылт шарда
Таламуста
Жолақты денеде
қызыл ядрода
4. Аккомадация дегенiмiз....
әртүрлi қашықтықтағы заттарды бiрдей айқын көру
көздi бiр нүктеге қадағанда көрiнетiн кеңiстiк
көз бұршағының орталық және шеткi сәулелердi әртүрлi сындыруы
Торлы қабат рецепторлары сезiмталдығының жарыққа өзгеруi
қараңғыда көру
5. Жоғары айнымалы каналшалар рецепторлары қабылдайды:
бұрыштық жылдамдықты
қаңқа еттерінің босаңсуын
қаңқа еттерінің жиырылуын
бірқалыпты қозғалыста
тыныштық жағдайда
6. Фотохимиялық реакция нәтижесiнде таяқшадағы родопсин мыналарға ыдырайды …
ретиналь және опсин
йодопсин және ретиналь
эритролаб және витамин А
хлоролаб және опсин
витамин А және йодопсин
7.Талдағыштар дегеніміз:
жүйке талшықтарымен байланысқан арнайы рецепторлар мен аралық, орталық құрылымдар
сыртқы ортадан ақпаратты қабылдайтын нейрондар тобы
ожж арқылы қозуды өткізетін құрылымдар
ақпаратты қабылдайтын рецепторлар тобы
ақпаратты талдайтын қыртыс асты құрылымдар
8. Рефракция бұл
торлы қабаттағы бейнелердiң қозғлысы
екi көздің көру бiлiгiнiң конвергенциясы
кiрпiкшелі бұлшық еттердiң жиырылуы
нұрлы қабат еттерiнiң жиырылуы мен қарашықтың тарылуы
көзде сәулелердің сынып өтуі
9. Көздiң шалымы (көру аймағы) дегенiмiз:
көздi бiр нүктеге қадағанда кєрiнетiн кеңiстiк
заттардың єте ұсақ бєлшектерiн жете айыру қабiлетi
кеңiстiк тереңдiгiн түйсiну іабiлетi
заттың қашықтығын бағалау
көздiң жақын жерден айқын көру
10. Көру өткiрлiгi дегенiмiз:
көзбен айқындалатын кеңiстiк
заттың бiр-бiрiне жақын орналасқан ұсақ бөлшектерiн айқын кєру
кеңiстiк тереңдiгiн қабылдау
заттың қашықтығын бағалау
көздi бiр нүктеге қадағанда көрiнетiн кеңiстiк
11. Торлы қабат рецепторында жүретiн фотохимиялық реакция тiзбегi:
витамин А - опсин - люмиродопсин және метародопсин – ретиналь
витамин А - ретиналь - люмиродопсин және метародопсин – опсин
ретиналь - люмиродопсин және метародопсин - опсин - витамин А
опсин - витамин А - люмиродопсин және метародопсин – ретиналь
люмиродопсин және метародопсин - ретиналь - опсин - витамин А
12. Шыдатпайтын (эпикриттік, біріншілік) ауырсыну сезімінің өткізетін талшықтар
А типіне жататын талшықтар
В типіне жататын талшықтар
С типіне жататын талшықтар
А және В типіне жататын талшықтар
А және С типіне жататын талшықтар
13. Эстезиометр дегеніміз:
Жанасу сезiмталдыІын аныітау аріылы сезiм табалдырығын анықтау
температураны сезудi зерттеу
терiнiң жылу рецепторларының бейiмделуiн көрсету Ѕшiн
контрастық құбылысты кєрсету үшiн
дәм сезу табалдырығын анықтау үшiн
14. Көру талдағышының рецепторлық бөлiмiнiң үшiншi жасушасы
сауытша және таяқша
биполярлы жасуша
көлденең жасуша
ганглиозды жасуша
амакриндi жасуша
15. Көру талдағышының рецепторлыі бөлiмiнiң бiрiншi жасушасы
сауытша және таяқша
биполярлы жасуша
кєлденең жасуша
ганглиозды жасуша
амакриндi жасуша
16. Қатты ауырсыну сезімінің әсерінен туатын вегетативтік өзгерістер:
Адреналиннің бөлінуінің азаюы, артериялық қысымның жоғарлауы, қандағы глюкоза мөлшерінің жоғарлауы
Адреналиннің бөлінуінің көбеюі, артериялық қысымның төмендеуі, қандағы глюкоза мөлшерінің жоғарлауы
Адреналиннің бөлінуінің жоғарлауы, артериялық қысымның жоғарлауы, қандағы глюкоза мөлшерінің жоғарлауы
Адреналиннің бөлінуінің, артериялық қысымның төмендеуі, қандағы глюкоза мөлшерінің жоғарлауы
Адреналиннің бөлінуінің, артериялық қысымның жоғарлауы, қандағы глюкоза мөлшерінің төмендеуі
17. Ауырсыну сезімінің рецепторларының қасиеттері
қозу табалдырығы төмен
қозу табалдырығы жоғары
тітіркендіргішке тез бейімделуі
қозу табалдырығы жоғарылап содан кейін төмендеуі
арнайы қасиетінің жоқтығы
18. Бас мида, жұлында, гипофизде және т.б ағзаларда бөлінетін негізгі антиноцицептивтік заттар
серотонин, ангиотензин
энкефалин, эндорфин
простагландиндер, простациклин
адреналин, дисгамин
окситоцин, вазопрессин
19. Торлы қабаттың сары дағында орналасады
Таяқшалар
Сауытшалар
биполярлы жасушалар
ганглиозды жасушалар
амакриндi жасушалар
20. Корти мүшесi қай мембранада орналасады
негiзгi
Вестибулярлы
Текториялды
жарғақты
дабылды
21. Есту анализаторының рецепторлық бөлімі
сыртқы есту жолы
ортаңғы құлақтағы сүйекшелер
ішкі құлақтағы корти мүшесі
дабыл жарғағы
ішкі құлақтың жарты айналмалы каналдары
22. Тепе-теңдiк талдағышының рецепторлары қабылдайды:
жанасу, қысым
жанасу, кеңiстiктегi дене жылдамдығының өзгеруi
дыбыс, қозғалыстың жылдамдауы
кеңiстiктегi дене қалпыныµ өзгерiсi, қозғалыстың жылдамдауы
қысым және дiрiл
23. Сауытша құрамының пигментi:
Родопсин
Йодопсин
Меланин
Фусцин
Гемоглабин
24. Таяқша пигментi:
Родопсин
Йодопсин
Меланин
Фусцин
Гемоглабин
25.Төрт төмпешіктің жоғарғы төмпекшелеріне мына рецепторлар арқылы сенсорлық ақпараттар келіп түседі
көздің торлы қабатынан
дене бұлшық еттерінің проприорецепторларынан
терінің тактильдік рецепторларынан
ұлудан
терінің ноцицепторларынан
26. Бiрiншiлiк сезетiн рецепторлаға жатады
иiс сезу, дәм сезу, тактилдiк
иiс сезу, тактилдiк, проприорецепторлар
тактилдi, есту, көру
вестибулорецепторлар, проприорецепторлар, дәм сезу
дәм сезу, есту, тактилдi
27. Екiншiлiк сезетiн рецепторларға жатады
дәм сезу, көру, есту, вестибулорецепторлар
иiс сезу, дәм сезу, тактилдi, проприорецепторлар
тактильдi, проприорецепторлар, иiс сезу
көру, дәм сезу, тактилдi, вестибулорецепторлар
проприорецепторлар, иiс сезу, көру
28. Есту рефлексiнiң екіншілік қыртыс асты орталығы:
Гипоталамус
Медиальды бүгiлмелi дене
Лимбиялық жүйе
қызыл ядро
қара субстанция
29. Есту талдағышының қыртыс асты орталығы:
Төрт төмпешiктiң төменгi бөлiмi, медиальды бүгiлмелi дене
Төрт төмпешiктiң жоғарғы бөлiмi, сыртқы иiндi дене
таламустың вентралды ядросы
таламустың дорсалды ядросы
сопақша ми
30. Лемниск жолының қыртыс асты орталығы
Голля және Бурдах ядролары
Гипоталамуста
Дейтерс ядросы
Бехтерев ядросы
Манаков ядросы
31. Төрт төмпешіктің төменгі төмпекшелеріне мына рецепторлар арқылы сенсорлық ақпараттар келіп түседі
көздің торлы қабатынан
дене бұлшық еттерінің проприорецепторларынан
терінің тактильдік рецепторларынан
корти мүшесінен
терінің ноцицепторларынан
32. Көру талдағышының рецепторлық бөлімінің екінші жасушасы
таяқшалар мен қолбашалар
биполярлы жасушалар
ганглиозды жасушалар
амакринді жасушалар
көлденең жасушалар
33. Көру талдағыштарының қыртыс асты орталықтары:
Төрт төмпешiктiң жоғарғы бөлiмi, сыртқы бүгiлмелi дене
Төрт төмпешiктiң төменгi бөлiмi, iшкi бүгiлмелi дене
Гипоталамус
Таламустың дорсалды ядросы
Сопақша ми
34. Сынған сәуле соқыр дақта шоғырланса:
зат жақсы көрiнедi
зат көрiнбейдi
заттың бейнесi айқын емес
затқа дейiнгi қашықтық анықталмайды
зат ақ-қара түсте көрiнедi
35. Көру талдағышының қыртыс бөлiмi:
Шүйде бөлiмi
Артқы орталық қатпар
Самай бөлiмi
Постцентралды қатпардың төменгi бөлiгi
Постцентралды қатпардың жоғарғы бөлiгi
36. Соматосенсорлық талдағышының қыртыс бөлiмi:
Шүйде бөлiмi
Артқы орталық қатпар
Самай бөлiмi
Постцентралды қатпардың төменгi бөлiгi
Сильвий сайы, қақпақтың қасы
37. Есту талдағышының қыртыс бөлiмi:
Шүйде бөлiмi
Артқы орталық қатпар
Самай бөлiмi
Постцентралды қатпардың төменгi бөлiгi
Сильвий сайы, қақпақтың қасы
38. Дәм сезу анализаторының ортаңғы бөлімі (қыртыс) орналасқан
шүйде бөлімінде
артқы орталық аймақтың жоғарғы жағында
самай бөлімінде
артқы орталық аймақтың төменгі жағында
маңдай бөлімінде
39. Иіс сезу анализаторының ортаңғы бөлімі (қыртыс) орналасқан
гиппокамп, амонов мүйізі
артқы орталық аймақ
самай бөлімінде
артқы орталық аймақтың төменгі жағында
маңдай бөлімінде
40. Швальбе, Манакова, Дейтерса және Бехтерев ядроларына қандай рецепторлардан ақпарат түседі?
көздің торлы қабатынан
жылуды қабылдайтын рецепторлар
терінің тактильдік рецепторларынан
корти мүшесінен
отолит аппаратына
41. Дәм сезу талдағышының қыртыс асты орталығы:
Дәм сезу талдағышының қыртыс асты орталығы
Төрт төмпешiктiң артқы бөлiмi, iшкi иiндi дене
Сопақша ми, жалғыз буда ядросы, таламустың ядросы
Швальбе, Манакова, Дейтерс, Бехтерев ядролары
Сопақша ми, таламустың ядросы
42. Иiс сезу талдағышының қыртыс асты орталығы:
Төрт төмпешiктiң алдыңғы бөлiмi, сыртқы иiндi дене
Төрт төмпешiктiң артқы бөлiмi, iшкi иiндi дене
Сопақша ми, жалғыз буда ядросы, таламустың ядросы
Швальбе, Манакова, Дейтерс, Бехтерев ядролары
Лимбиялық жүйе, гипоталамус, ретикулярлы формация
43. Ауырсыну талдағышының қыртыс асты орталығы:
Төрт төмпешiктiң алдыңғы бөлiмi, сыртқы иiндi дене
Таламус, ретикулярлы формация
Сопақша ми, жалқы буда ядросы, таламустың ядросы
Швальбе, Манаков, Дейтерс, Бехтерев ядролары
Периформды қыртыс, иiс сезу ядросы, лимбиялық жүйе
44. Соматосенсорлық талдағышының қыртыс асты орталығы:
Төрт төмпешiктiң алдыңғы бөлiмi, сыртқы иiндi дене
Таламус
Сопақша ми, Голля және Бурдах ядролары, таламустың вентралды ядросы
Швальбе, Манаков, Дейтерс, Бехтерев ядролары
Гипоталамус, торлы құрылым
45. Дәмдi заттардың молекуласы мен рецепторлық белок молекуласының әрекеттесуiнiң теориясы:
Химиялық
Мембраналық
Электротондық
Гемолиздiк
Ферментативтік
46. Дәм пиязшықтарының белсендiлiгi нәтижесiнде дәм сезу рецепторларының
қозу теориясы:
Ферментативтік
Химиялық
Электротондық
Гемолиздiк
Мембраналық
47. Тепе-теңдiк талдағышының рецепторлық бөлiмiнiң орналасуы:
iшкi құлақтағы кортий мүшесi
iшкi құлақтағы кiреберiс және жарты имектi арна
балғашық, төс, үзеңгi
iшкi иiндi дене
Бехтерев, Дейтерс, Швальбе ядролары
48. Тепе-теңдiк талдағышының рецепторлары қабылдайды:
жанасу, қысым
жанасу, кеңiстiктегi дене жылдамдығының өзгеруi
дыбыс, қозғалыстың жылдамдауы
кеңiстiктегi дене қалпыныµ өзгерiсi, қозғалыстың жылдамдауы
қысым және дiрiл
49. Тактилдiк талдағышының өткiзгiш бөлiмi:
қыртыс-жұлын жолы
Лемниск жолы
Рубро-таламус жолы
Жұлын-мишық жолы
Вестибуло-жұлын жолы
50. Көру талдағышының рецепторлық бөлiмi:
таяқша, сауытша
түктi жасушалар
ұршық
көлденең жасушалар
амокриндi жасушалар
51. Температура сезiмталдығының өткiзгiш бөлiмi:
Жұлын-таламус жолы
Лемниск жолы
Рубро-таламус жолы
Жұлын-мишық жолы
Вестибуло-жұлын жолы
52. Ауырсыну талдағышының өткізгіш бөлімі
жұлын- таламус жолы
лемнинск жолы
рубро- таламус жолы
мишық жұлын жолы
вестибуло -жұлын жолы
53. Рецепторлардан жұлын-таламус жолы қандай сезімді өткізеді:
Бұлшық ет ұршығының бiрiншiлiк ұшы
Бұлшық ет ұршығының екiншiлiк ұшы
Гольджи сiңiр рецепторы
Температуралық және ауырсыну сезiмталдығы
қысым және дiрiл
54. Рецепторлардан лемниск жолы қандай сезімді өткізеді:
Тактильдік және проприорецептивтік
Температура және тактильдік
Ауырсыну және бұлшықет
Тактильдік және ағзалық
Бұлшықет және температуралық
55. Жұлын –таламус жолының бірінші нейроны
Жұлын ганглиінде
Голля және Бурдах ядроларында
Таламустың вентральді ядроларында
Жұлынның артқы мүйізінде
Латеральді бүгілмелі денелерде
56. Жұлын-таламус жолының екiншi нейроны:
Жұлын түйiнi
Голля және Бурдах ядролары
Таламустың вентралды ядросы
Жұлынның артқы мүйiзi
Латералды иiндi дене
57. Жұлын-таламус жолының үшiншi нейроны:
Жұлын түйiнi
Голля және Бурдах ядролары
Таламустың вентралды ядросы
Жұлынның артқы мүйiзi
Латералды иiндi дене
58. Лемниск жолының бірінші нейроны:
Жұлын ганглиі
Голля және Бурдах ядролары
Таламустың вентралды ядросы
Жұлынның артқы мүйiзi
Латералды иiндi дене
59. Лемниск жолының екiншi нейроны:
Лемниск жолының екiншi нейроны:
Голля және Бурдах ядролары
Таламустың вентралды ядросы
Жұлынның артқы мүйiзi
Латералды иiндi дене
60. Лемниск жолының үшiншi нейроны:
Жұлын түйiнi
Голл және Бурдах ядролары
Таламустың вентралды ядросы
Жұлынның артқы мүйiзi
Латералды иiндi дене
61. Тәттi дәмдi қабылдайтын тiл бөлiгiн көрсетiңiз:
1
2
3
4
5
62. Жұлын-таламус жолының қыртыс асты орталығы:
таламустың вентралды ядросы
Голля және Бурдах ядролары
Дейтерс ядросы
Бехтерев ядросы
Таламустың дорсальды ядросы
63. Тұзды дәмдi қабылдайтын тiл бөлiгiн көрсетiңiз:
1
2,3
3
4
5
64. Қышқыл дәмдi қабылдайтын тiл бөлiгiн көрсетiңiз:
1
2,3
3
4
5
65. Ащы дәмдi қабылдайтын тiл бөлiгiн көрсетiңiз:
1
2
3
4
5
66. Новокаин ауырсыну сезімін жою себебі:
Жұлын нейрондар арасында импульстің таралуын жояды
Нейронаралық синапстар арқылы импульстің таралуын жояды
Қыртыс нейрондар арасындағы импульстің таралуын жояды
Ми бағаны нейрондары мен қыртыс нейрондары арасындағы импульстің таралуын жояды
Рецепторларда пайда болған импульстардың жұлынға немесе ми бағанасына нейрондарына таралуын жояды
67. Көру аймағының қай түске өрiсi кең
түссiз заттарға
көк түске
сары түске
жасыл түске
қызыл түске
68. Адамның есту талдағышы қабылдайтын дыбыс жиiлiгiнiң диапазоны
6-20000 Гц
6-10000 Гц
16-20000 Гц
10-10000 Гц
16-40000 Гц
69. Пресбиопия көрiнiсi
көздiң бойлау бiлiгi аса јзын
көздiң бойлау бiлiгi аса іысіа
қасаң қабақітың сындыру күшi жоғары
көз бұршағы серпiмдiлiгiнiң төмендеуi
Қасаң қабақтың сындыру күшi төмен
70. Бинокулярлық көрудiң маңызы
қашықтықты бағалау және рельефтiң айқын кєрiнуi
кейбiр заттарды айқын көру
рельефтiң тереңдiгiн бағаламай қашықтықты бағаламай
қашықтықты бағаламай рельефтiң айқын кєрiнуi
рельефтiң айқын көрiнуi
71. Кез келген талдағыштардың рецепторлық бөліміне тән қасиеттер:
арнайылық, жоғары сезімталдық, бейімделу
Төмен сезімталдық, рефрактерлік, функционалдық тұрақсыздық
рефрактерлік, аккомодация, арнайылық
лабильдік, хронаксия, төмен сезімталдық
арнайылық, бейімделу, қозу табалдырығы жоғары болу
72. Есту талдағышының ауа өткізгіш жүйесі:
Вестибулярлық саты
Жарты айналмалы каналшалар
Кіреберіс
Корти мүшесі
Сыртқы құлақ, дабыл жарғағы, ортаңғы құлақ
73. Ортаңғы құлақтың ауа өткізгіш жүйесі:
Негізгі және вестибулярлық мембраналар.
Евстахиев түтігі, кіреберіс
Кіреберіс және жарты айналмалы каналшалар
Корти мүшесі , жарты айналмалы каналшалар
Балғашық, төс, үзеңгі.
74. Жарықта фоторецепторлар сезiмталдығы
төмендейді
өзгермейдi
жоғалады
төмендейдi
кезеңмен өзгередi
75. Теңіз ауруы қай талдағыштың рецепторының қозуымен байланысты:
вестибулярлық
көру
есту
иіс сезу
локомоторлық
76. Қазіргі кездегі кең таралған есту теориясы:
Ричард Аксел
Брейдің микрофондық потенциалы
Линда Бак
Хартридж теориясы
Бекеши (жарысқан толқын)
77. Сәулелер сары дақта сынатын болса
заттарды айқын көремiз
заттарды көрмеймiз
заттарды анық көрмеймiз
заттарға дейiнгi қашықтық анықталмайды
заттарды түссiз күйде көремiз
78. Көздің сәуле қабылдайтын құрылымы:
Торлы қабық
Қасаң қабық
Шыны дене
Көз бұршағы
Склера
79. Қазіргі кездегі кең таралған түрлі түсті қабылдау теориясы:
Ломоносов-Гельмгольц (үшкомпонентті)
Хартридж (полихромотикалық)
Гранит (торлық қабаттағы донатор мен модулятор болуы)
Геринг (жарық пен қараны қабылдайтын сауытшалар мен таяқшалардың болуы)
Қызыл-жасыл, сары-көк түстер)
80. Ноцицепторлар – бұл:
Бос жатқан капсулданған механо- және хеморецепторлар
Бос жатқан капсулданған механорецепторлар
Бос жатқан капсулданған хеморецепторлар
Бос жатқан капсулданған жүйке ұштары
Бос жатқан капсулданбаған жүйке ұштары
ВНД
Шартты рефлекстердi қалыптастыру ережелерiнiң бiрi болып саналады
шартты және шартсыз тiтiркендiргiштердiң бiр мезгiлде берiлуi
шартсыз тiтiркендiргiш шарттының алдында берiлуi
физиологиялық сипаттамасы бойынша шартсыз тiтiркендiргiш шарттыға қарағанда әлсiз болуы
биологиялық маңызы бойынша шартсыз тiтiркендiргiш шарттыдан күштi болуы
биологиялық маңызы бойынша шартты және шартсыз тiтiркендiргiштер бiрдей болуы
Еске сақтау қабілетінің уақытқа байланысты түрлері:
интеллектуалдық, қысқамерзімді, эмоционалды
мезеттік, қысқамерзімді, ұзақмерзімді
мезеттік, еріксіз, интеллектуалдық
эмоционалдық, сенсорлық, интеллектуалдық
мезеттік, сенсорлық, ерікті
Шектен тыс тежелу пайда болады:
Шартты тітіркендіргішті шартсызбен нықтамағанда
Кешенді шартты тітіркендіргіш қолданғанда
тітіркендіргіштің күші мен ұзақтығын өте жоғарылатқанда
Ұқсас тітіркендіргішті қолданғанда
Шартты тітіркендіргішті шартсыздан кейін берілгенде
Қыртыстағы тепе-теңдiк үрдiсi дегенiмiз:
қозу мен тежелу үрдiстерiнiң тепе-теңдiгi
қозу мен тежелу үрдiсiнiң күшi
жүйке үрдiстерiнiң иррадиациясы
қозудың тежелуге немесе тежелудiң қозуға алмасу жылдамдығы
жүйке үрдiстерiнiң концентрациясы
ЭЭГ-ғы альфа-ритм амплитудасы:
20-25
45-50
75-80
120-125
150-160
И.П.Павлов бойынша "инстинкт" анықтамасы
индивидуалды рефлекстер
ас қорыту және жыныс рефлекстерiнiң кешендерi
гомеостазды қамтамасыз ететiн рефлекстер
шарттымен қабатталған күрделi шартсыз рефлекстер жиынтығы
шартты рефлекстер кешенi
Дененiң оң жақ жартысы проекцияланады:
сол жақ жартышарда
лимбиялық қыртыста
оң жақ жартышарда
шүйде бөлімінде
ми негізінде
Дененiң сол жақ жартысы проекцияланады:
оң жақ жартышарда
лимбиялық қыртыста
сол жақ жартышарда
қатпар белдеуінде
шүйде бөлімінде
Өшетiн тежелу пайда болады
шартсыз тiтiркендiргiш кешенi шарттымен нықталса
шартты тiтiркендiргiш шартсызбен нықталмаса
өте күштi шартты тiтiркендiргiш берiлсе
бiр шартты тiтiркендiргiш шартсызбен нықталып, келесiсi нықталмаса
кезектестiрiлген шартты тiтiркендiргiштi қолданады
Жалпылама шартты рефлекс қалыптасады:
шартты тiтiркендiргiш аріылы шартты рефлекс іалыптастырылса, онда осыған ұқсас тiтiркендiргiшке де шартты рефлекстiк реакция туады
өте күштi шартты тiтiркендiргiш берiледi
бiр шартты тiтiркендiргiш шартсызбен нықталып, келесiсi нықталмаса
шартты тiтiркендiргiш шартсызбен нықталмаса
кезектестiрiлетiн шартты сигналдар қолданылады
Ажыратылатын тежелу қалыптастырылады:
қосымша шартты тiтiркендiргiш нықталмай, жеке қолданған шартты сигнал нықталса
өте күштi шартты тiтiркендiргiш берiледi
бiр шартты тiтiркендiргiш шартсызбен нықталып, келесiсi нықталмаса
шартты тітiркендiрштiң шартсызбен нықталу уақытының созылуы
табиғаты жағынан ұқсас шартты тiтiркендiргiштiң бiреуi шартсызбен нықталып, келесiсi нықталмаса
Бiрнеше шартты тiтiркендiргiштердiң ретiн нақты сақтай отырып, әр қайсысын жеке шартсызбен нықтаған жағдайда шартты рефлекстың қандай түрi қалыптасады?
Динамикалық стереотип
Комплексті
Жинақы
Жалпылама
Ажыратылған
Сол жақ моторлы (қозғалыс) аймақты зақымдасақ, дененiң қай бөлiгiнiң қимыл-әрекетi бұзылады?
оң және жартылай сол жақта
тек сол жағында
тек оң жағында
дененiң жоғарғы бөлiгiнде
дененiң төменгi бөлiгiнде
Қыртыста уақытша байланыс пайда болғанда конвергенцияның қандай түрі маңызды роль атқарады:
сенсорлы-биологиялық
Мультисенсорлық
Мультибиологиялық
Проекциялық
аксоналды-сенсорлық
Шартсыз тiтiркендiргiш мына уақыттар аралығында берiлсе нақтылы қысқа мерзiмдi шартты рефлекс пайда болады:
шартты сигналдан кейiн 1-3 сек
шартты сигналдан кейiн 5-30 сек
шартты сигналдан кейiн 1-2 мин
шартты сигналдан кейiн 2-5 мин
шартты сигналдан кейiн 5-10 мин
Биологиялық мотивацияның қалыптасуы орталық жүйке жүйесiнiң қай бөлiмiнiң
қатысуымен жүредi
мишық
таламус
жұлынның
гипоталамустың
Ретикулярлық формацияның
Абстрактты сигналдарды (сөз) талдау және синтездеуде орталық жүйке жүйесiнiң
қандай бөлiмi басым болады?
Лимбиялық жүйе
Таламус
Гипоталамус
Сол жакқ жартышар
Оң жақ жартышар
Итте шартты сiлекей бөлу рефлексiн қалыптастырғанда тамақпен нығайтуды қоңырау бергеннен кейiн 1 минут өткен соң пайда болатын тежелудiн түрi
шартты тежегіш
өшетін
кешіктірілген
ажыратылатын
шектен тыс
Қысқа мерзiмдi зерденiң қалыптасу негiзi
белокты белсендi синтезi
синапстық өткiзгiштiктiң тұрақты өзгерiстерi
аксон ұшындағы бүртiктердiң көбеюi
импульстердiң нейрондар тұзағы арқылы айналуы
рецепторлық бөлiмде бiр сәтте әсер етушi сигналдың iзiнiң қалуы
Ұйқының қай кезеңiнде түс көру байқалады
Қалғу
Көз ілінуі
Бастапқы ұйқы
Терең ұйқы
Парадоксальды
Ажыратылатын тежелу …
жүйке орталықтарын артық ақпараттан қорғайды
энергия қорын сақтауға мүмкiндiк бередi
ұқсас тiтiркендiргiштердi ажыратуға мүмкiндiк бередi
тыйым салу сияқты әлеуметтiк дағдыларды қалыптастыруға ықпал етедi
бөгде тiтiркендiргiштiң маңыздығын зерттеуге организмдi бағыттайды
Сыртқы қыртыстық тежелудi атқаруда ОЖЖ-нiң іандай құрылымдары қатысады:
Орталық қатпардың алдыңғы бөлiмi
қыртыстың шүйде бөлiмi
Орталық қатпардың артқы бөлiмi
Жұлын
Қыртыс асты құрылымдары
Ішкі қыртыстық тежелу пайда болғанда қандай құрылымдардың қызметі іске қосылады:
Ретикулярлық формация
Лимбия жүйесі
Ми қыртысы
Жұлынның ақ заты
Қыртыс асты құрылымдары
Функциялық iс-әрекет жүйесiнде П.К.Анохиннiң биологиялық теориясы бойынша эмоция пайда болады?
iс-әрекет бағдарламасын құру
акцепторда болжамалы нәтиже мен алынған нәтиженi салыстырғанда
шешiм қабылдау
афференттiк синтез
iс-әрекеттiң iске асырылуы
Тез ұйқы кезеңiнiң биологиялық маңызы ...
iшкi ағзалар мен жүйке жүйесiндегi пластикалық және репаративтiк үрдiстердiң белсендi болуы
психикалық үрдiстердiң қалпына келуi, ұзақ мерзiмдi зердеге ақпараттың өңделiп сақталуы
организмде ДНК және РНК, белок синтезiнiң жоғарлауы
сыртқы тітiркендiргiштерге сезiмталдықтың жоғарлауы
артық мотивациялық энергиядан организмді босату
Баяу ұйқының биологиялық маңызы?
Ұзақмерзімді зердеге ақпараттың жинақталауы
Мотивациялық энергияның ағзадан шығуы
Түс көру
жүйке жүйесі мен барлық ішкі ағзалардың қызметінің қалпына келуі
Ұзақмерзімді зердеге ақпараттың өңделуі
Консолидация - бұл…
сенсорлық есте сақтауда ақпараттың тiркелуi
қысқа мерзiмдi зердеден ұзақ мерзiмдiге ақпараттың өтуi
бiрiншiлiк зердеде ақпаратты бекiту
саналы зердеден санасызға ақпараттың өтуi
ақпараттың сақталуы
Брока сөйлеу орталығының зақымдануы ненiң бұзылуына әкеледi?
Санаудың (акалькулия)
Жазудың бұзылуы
Сөйлеудiң бұзылуы
Айтылған сөзді түсiну
Жазылған сөздi түсiнбеу
Шектен тыс күштi шартты тiтiркендiргштi бергенде пайда болытын тежелу түрi?
шектен тыс
шартты тежегiш
өшетiн
ажыратылатын
кешiктiрiлетiн
Шартсыз рефлекстiң сипаттамасы:
туа бiткен, түрлiк ерекшелiгi бар, тұрақты
жүре пайда болады, жеке басты
тұрақсыз, қалыптастыруға болады және жоғалады
ми қыртысында тұйықталады, жүре пайда болады
кез-келген тiтiркендiргiшке жауап бередi, тұрақсыз
И.П.Павлов бойынша "ойшыл" типiндегi адамдарда қандай жартышар және сигналдық жүйе басым?
оң жақ жартышар, 1-шi сигналдық жүйе
сол жақ жартышар, 2-шi сигналдық жүйе
оң жақ жартышар, 1-шi сигналдық жүйе
оң жақ жартышар, 2-шi сигналдық жүйе
оң жақ жартышар, 1-шi және 2-шi сигналдық жүйелер
Мұқтаждығын қанағаттандыруға бағытталған ми құрылымының белсендi жағдайы:
Сезімталдық
Эмоция
Ықылас
Мотивация (месел)
Зерде
Сөйлеу мен ойлаудың физиологиялық негiзi
Бірінші сигналдық жүйе
Екінші сигналдық жүйе
Динамикалдық стереотип
Шартсыз рефлекстер жүйесі
Шартсыз рефлекс
Бөгде тiтiркендiргiштiң әсерiнен пайда болатын тежелу:
Ажыратылатын
Iшкi
Сыртқы
ажырататын тежелу
шартты тежегiш
Адамның әлеуметтiк өмiр сүру барысында туындайтын сєздi қабылдап айту ерекшелiгi:
Инстинкт
Бірінші сигналдық жүйе
Есту талдағышы
Зерде
Екінші сигналдық жүйе
Бөтен адамды көрген кезде қандай тежелуден кейiн ит тамақ iшуiн тоқтатады?
Реципроктiк
сыртқы
шартты тежелу
ажыратылатын
кешiктiрiлетiн
Сыртқы ортадан келген нақты сигналдарды (көру, есту) талдау және синтездеуде орталық жүйке жүйесiнiң қандай бөлiмi басым болады?
сол жақ жартышар
оң жақ жартышар
ортаңғы мидың торлы құрылымы
гипоталамус
жұлын
Функциональдық жүйеде болжамалы нәтиженi болжайтын iс-әрекеттiң аталуы
Мотивация
афференттік синтез
iс-әрекет нәтижесiнiң акцепторы
iс-iрекет бағдарламасы
есте сақтау
Афференттік синтез кезінде доминанттық мотивацияның саны:?
ешқандай
біреу
екеу
үш
төртеу немес одан да көп
Шартты рефлекстер мен олардыµ тежелуiн тұрақтылығын қамтамасыз ететiн жүйке үрдiстерiнiң қасиетi:
жылдамдық
күш
теңдесулік
инерттік
индукция
И.П. Павлов тежелудiң қандай түрiн сақтаныстық деп атады
Кешіктірілген
Ажыратылатын
Шартты тітіркендіргіш
Шектен тыс
Өшетін
Қандай рефлекстiң қалыптасуында шартты рефлекс шартсыз нықталудың рөлiн атқарады?
динамикалық стереотип
инстинкт
екiншi реттiк шартты рефлекс
бiрiншi реттiк шартты рефлекс
бағдарлау рефлексi
Шартты рефлекстi іалыптастыруда шартсызбен салыстырғанда шартты тiтiркендiргiштiң биологиялық маңызы:
көп
маңызы жоқ
аз
бiрдей
бiршама көп
И.П.Павлов бойынша "сабырлы" типiнiң сипаттамасы:
әлсiз, жылжымалы, теңестiрiлмеген
күштi, жылжымалығы баяу, теңестiрiлген
күштi, жылжымалы, теңестiрiлген
әлсiз, жылжымалы, теңестiрiлген
әлсiз, өте жылжымалы, теңестiрiлмеген
И.П.Павлов бойынша "қағiлез" типiнiң сипаттамасы:
күштi, жылжымалы, теңестiрiлген
күштi, жылжымалығы тємен, теңестiрiлген
әлсiз, жылжымалы, теңестiрiлген
күштi, жылжымалы, теңестiрiлмеген
күштi, өте жылжымалы, теңестiрiлмеген
Жаңа ми қыртысы ненi қалыптастыруға қажет?
Инстинктi
бағдарлау реакциясын
шартты рефлекстi
тамақтану шартсыз рефлексiн
статокинетикалық рефлекстi
И.П. Павлов бойынша "көркемпаз" типiндегi адамдарда қандай жартышар және
сигналдық жүйе басым?
сол жақ жартышар, 1-шi сигналдық жүйе
оң жақ жартышар, 1-шi сигналдық жүйе
сол жақ жартышар, 2-шi сигналдық жүйе
оң жақ жартышар, 2-шi сигналдық жүйе
сол жақ жартышар, 1-шi және 2-шi сигналдық жүйелер
Қыртыс нейрондарында күрделі белоктардың синтезімен байланысты еске сақтаудың түрі:
Қысқамерзімді
Ұзақмерзімді
Эмоционалдық
Оперативтік
Бейнелік
Жүйке жүйесінің қандай үрдістері қозу мен тежелу үрдісі күші арақатынасын көрсетеді?
