13.1 Ұйымның қаржылық-шаруашылық қызметін талдау

«Бесқарағай аудандық Каз почта» АҚ-ның қаржылары бірегей қаржы жүйесінің құрамды бөлімі. Шаруашылық субъектілер қаржысы ақшалай түрде көрсетілген өндіріс процесінің негізгі шаруашылық субъектілер қаржысы өзіне кәсіпорын, фирма, қоғам, ассоциация, салалық жеке меншіктің дамуы кәсіпорынның жаңа түрлерінің пайда болуына әкеледі: жеке, Ұлттық шаруашылықтағы әр салаларының қаржылары өзіндік ерекшеліктерге ие болады. Шаруашылық субъектілер қаржысы саласындағы көп жақты қатынастар іріленген топтарға мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландыру кезінде кеңейтілген. Өндіріс пен мемлекеттік ұсынылған ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді несиелерді төлеу бойынша қорларды, табысты қайта бөлу кезінде шаруашылық субъектілер мен жоғарғы персоналды, мүлікті сақтандыру бойынша шаруашылық субъектілер мен сақтандыру ұйымдары шаруашылық субъектілердің негізгі қызметімен қаржылық ресурстарды қамтамасыз етед.

«Бесқарағай аудандық Каз почта»АҚ-ның қаржылық-экономикалық жағдайын талдау негізгі көрсеткіштер арасында өзара байланысты Абсолюттік көрсеткіштерді талдау – бұл бухгалтерлік есептілікте көрсетілген берілгендерді Көлденең (уақыттық) талдау – бұл өткен кезеңмен өткізуден есеп Тікесінен (құрылымдық) талдау қортындылық қаржылық көрсеткіштер құрылымын анықтау, яғни Тренділік (динамикалық) талдау бір қатар жылдарға есептіліктің әрбір айқындамасын Трендік көмегімен келешектік, болжамдық талдау жүргізіледі. Қаржылық-экономикалық талдаудың басты Қаржылық коэффициенттер пайдаланушылардың әр түрлі топтарына: акционерлерге, менеджерлерге, талдаушыларға ондаған салыстырмалы көрсеткіштер белгілі, бірақ қолайлы болу үшін олар өтімділік; төлем қабілеттілік; қаржылық орнықтылық; мүлік құрылымының сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын талдауды жүргізу үшін ақпараттық база болып есеп тағайындаушілікке ағымдағы есептің барлық түрлері кірістірілген. Соның арқасында есеп тағайындауде кәсіпорынның кәсіпкерлік қызметінің барлық түрлерін есептерді құрайтын мәліметтер сипаты бойынша басқарушылық (ішкі) және қаржылық Қаржылық есеп тағайындауге бір қатар талаптар қойылады, олардың негізгілері: ақпараттардың орындылығы мен дұрыстығы; берілген есеп тағайындаудің мәнділігі. Жоғарыда айтылып кеткенде, кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын талдау негізінен қаржылық-қаржылық бухгалтерлік есеп тағайындау бірнеше құраушы бырынғай тұтас есеп бухгалтерлік баланс; пайда және зиян шегу туралы есеп; капитал қозғалысы; ақша қаражаттары қозғалысы туралы есеп; бухгалтерлік балансқа жалғама. Ақпараттарды жинақтау және оның дұрыстығын бағалау, талап етілетін есеп құрылымы мен көрсеткіштер өзгерісінің сипаттамасы. Талдаудың негізгі бағыттары бойынша көрсеткіштерді есептеу және топтау. Зерттелінетін кезеңге көрсеткіштер топтарын айқындау және өзгерту. Негізгі зерттелінетін көрсеткіштер мен нәтижелер дәйектемесі арасында өзара байланысты. Бухгалтерлік баланстың құрылымымен динамикасын жалпы бағалау. Бухгалтерлік баланс – бұл кәсіпорын мүлігінің құны мен қаржыландыру. Кәсіпорын балансында бухгалтерлік есептің негізін құраушы тұжырымдамалар бар: ақшамен өлшеу тұжырымдамасы. Есеп тағайындауде ақша түрінде көріне алатын жекеленген кәсіпорын тұжырымдамасы ұйымнан шаруашылық қызметін есепке алу оны әрекет етуші кәсіпорын тұжырымдамасы кәсіпорын қызмет етіп тұратын уақыт шаруашылық субъект әрекеттегі кәсіпорын болып табылады және одан әрі құны бойынша есепке алу тұжырымдамасы, кәсіпорын мүлкін алуға төленген екі ұдайлық есеп жүргізу тұжырымдамасы, кәсіпорынның барлық активтері олардың негізін құрайтын тұжырымдамалармен қатар мәндік, сақтық есеп ақпаратының зарарсыздығы.

«Бесқарағай аудандық Каз почта»АҚ-ның қаржылық жағдайының мәні және оны талдаудың мақсаты. Кәсіпорынның тұрақты қаржылық жағдайын қалыптастыруда оның өз контрагенттерімен (салық органдары, банктер, жабдықтаушылар, сатып алушылар, ақционерлер және тағы басқалар) өзара қарым-қатынасы үлкен әсер етеді.

«Қаржылық тұрақтылык - бұл табыстың шығыннан тұрақты дәрежеде артуы. Ол ақша қаражаттарын еркін пайдалануды қамтамасыз етеді және - оларды тиімді пайдалану арқылы өндіру және өнімді сату процесінің үздіксіз болуына жағдай жасайды. Нарық жағдайында ол ең бірінші өнімді «жұмыс, кызмет» өткізуден түсетін табыстың тұрақтылығын талап етеді және оның мөлшері мемлекетпен, жабдықтаушылармен, несие тағайындаушілермен, жұмасшылармен және тағы басқалармен есеп айырысу үшін жеткілікті дәрежеде болуы тиіс.

«Бесқарағай аудандық Каз почта» АҚ қаржылық жағдайының объективті дұрыс бағасын алудың ең жақсы тәсілі, бұл - талдау, ол кәсіпорынның даму бағытын бақылауға, оның шаруашылық қызметіне кешенді түрде баға тағайындауге мүмкіндік береді және осындай жолмен басқарушылық шешімдерді өңдеумен кәспорынның өзінің өндірістік кәсіпкерлік қызметі арасында байланыстырушы қызмет атқарады.

ХІV «БЕСКАРАҒАЙ АУДАНДЫҚ КАЗ ПОЧТА» Акционерлік қоғамының

ұйымның кәсіпорының қаржылық жағдайын талдау