Гэсэр Богдо хүбүүн

Урайни уринда,

Урин сагай дулаанда,

Саг жэлэй сарюунда,

Сахилза үбһэнэй хүхэдэ,

Үлгэн дайда эрьехэеэ

Үндэр ехэ тэнгэриһээ

Гэсэр Богдо бууба ха.

Газарта буугаад ябахадаа,

Ганар-гонор гэшхэлжэ,

Газаа досоогуур хараашалаад:

— Амитан зомни

Адууһа малаар ямар бэ?

Хээрэ таламни

Хэр баян байнаб? — гээд,

Харан шэбшэн ябана ха.

Албата олон зонииень,

Адууһа үнэр малыень

Яһан хэдэн эбэртэй,

Яһала олон толгойтой.

Мангадхай баранииень эдижэ,

Хооһодон барин байба ха.

Мангадхайн холо газарта

Мүнгэн һайхан туруутай

Морин болоод хатарба.

Мүнгэн туруунайнгаа элэхэдэ,

Мүнхэн бэеэ бэелжэ,

Мүн түргөөр гэшхэлбэ.

Хүлөө ехээр холоходоо,

Харсага шубуун боложо,

Халин дэгдэн ниидэбэ.

Мангадхайн байһан газарта

Хаанай хүрэжэ ерэхэдэ,

Мүнхэн бэеэ бэелжэ,

Мүхэреэн шарай шарайлжа,

Яһала олон толгойтой,

Яһан хэдэн эбэртэй

Мангадхайн гэртэ оробо ха.

Хаанай гэртэ ороходонь,

Гэдэһээ урагшань мидайлгаад,

Гэзэгээ хойшонь гэдылгээд,

Жаран табан толгойтой,

Ёһодоо олон эбэртэй

Муухай амитан һууба ха.

— Ямар уһа голой

Хэнэй юунэй хүбүүмши? —

Гэжэ мангадхай зандаран

Барин һураба ха.

— Урдань хада баатар

Нэрэтэй солотой ябаа бэлэйб,

Мүнөөш тэрэ солоёо

Орхёогүйхэн ябаналби, —

Гэжэ Гэсэр Богдо хүбүүн

Даруу номгоноор хэлэбэ ха.

— Ћайн хүн һанаагаар,

Ћарьһан бээлэй һаднагаар,

Гэрээ будуулха будагшые

Бэдэрхэ гэжэ һуугаалби, —

Гэжэ байжа мангадхай

Баярлан бахархан байба ха.

— Зай, яашаха һэм, будажа

Энэ гэрыш үгэхэлби, — гээд,

Сайень уужа ундалаад,

Сарюун зугаа дэлгээгээд:

— Үүдэ үрхөө яб байса

Хаагаад эндээ һуугаарай, —

Гэжэ хэлээд тэрээндээ

Гэсэр Богдо газаашаа

Гаран ошон ябаба ха.

Будагшын хэлэһэн үгөөрнь

Үүдэ үрхөө яб байса

Мангадхай хаагаад һууна ха.

Гэсэр Богдо тэрэ хирэндэ

Яаха хээхэеэ бодоно ха.

Шагаабари юумыень сабуудаад,

Будагаар барижа будаад,

Гэрынь тойрожо ябаад,

Нэжээд буланһаань һабаагаараа

Сохин барин байба ха.

Ћабынгаа үзүүртэ нёлбожо,

Нэгэ далайн сохиходонь,

Гэрэйнь хана доошоо

Тэгэндээ хүрэтэр оробо ха.

Хоёрдохиёо һабаагаар сохиходонь,

Газар уруу оробо ха.

Гурбадахияа һабаагаар сохиходонь,

Мангадхай тэрэ гэртэеэ

Доодо замбида унаба ха.

— Мэхэлээшэндэ мэхэлүүлжэ,

Гохолоошондо гохолуулжа,

Гэртээ мэтэр хаалгажа,

Доодо замбида унабалби, —

Гэжэ хэлэн мангадхай

Гараха нүхөө бэдэржэ,

Булан тохойгоо мүргэжэ,

Сонхо юугээ сохибо ха.

Сабуудуулһан сонхонь

Түмэр түдэгэ боложо,

Хүнхинэжэ байба ха.

Будуулһан үүдэниинь

Булад түмэр боложо,

Ханхинажа байба ха.

— Сонхо үүдээр гараха

Аргам һалаба, — гээд,

Үрхөөрөө өөдөө мангадхай

Үндыжэ гарахаа һанаба.

Гэсэр Богдо тэрэнииень

Мэдээн дундаа мэдэжэ,

Ухаан дундаа ухаалжа,

Гурбан баатараа дуудажа

Асаран хэлэн байба ха:

— Яһала олон толгойтой,

Жаргажа, зониие мүлжэжэ,

Ядаһан зониие эдижэ

Жаргал өөртөө олоһон

Мангадхайе гэртэйень

Ћабаагайнгаа үзүүртэ нёлбожо,

Гурба дахин сохиходоо,

Доодо замбида оруулааб.

Гараха нүхөө бэдэржэ,

Гэрэй соргоор дээшээ

Мангадхай бултайн байна ха.

Сай ууха саг соо

Хэды шэнээн дээшээ

Бултайн наашаа гаранаб,

Энэ һабаагаар доошонь

Сохёод оруулаад байгаарайгты, —

Гэжэ гурбан баатартаа

Ћабаагайнгаа үзүүртэ нёлбожо,

Ћарбайн барин байба ха.

Гэсэр Богдо хүбүүнэй

Гурбан ехэ баатарынь

Мангадхайн дээшээ бултайхада,

Доошонь сохёод оруулна.

Тэндэ хаалгаатай мангадхайн

Тэршэлхэ таршалхадань

Газар дайда хүдэлдэг гээ.

Тэрэ сагһаа нааша

Амитан зон жаргаба,

Адууһа мал үдэбэ,

Үдэрэй ошохо бүри

Үнэр баян болобо.

Үндэр ехэ тэнгэриһээ

Үлгэн дайдадаа буужа,

Үхэжэ байһан зониие

Үльмы дээрэнь табиһан

Гэсэр Богдо хүбүүндэ

Үреэл табижа һууна гээ.