Хүн тухай

Хуһан дээрэ

Хура шубуун. (Толгой).

Домбо долоон нүхэтэй. (Тархи).

Уулын модод

Уруугаа ургаа. (Үһэн).

Үндэр хадын оройдо

Аршам саһан ороо.

Тэрээниие хайлуулха наран гараагүй. (Үһэнэй

сайха).

Абар табар модоной саагуур

Алаг сартай хүн далда оробо. (Нюдэн).

Барихада адха болохогүй,

Табихада тала хээрээр дүүрэн. (Нюдэн).

Харахадам, харагдана,

Барихадам, баригданагүй. (Нюдэн).

Хоёр нуурай дунда

Хүнды һонор байса. (Нюдэн, хамар).

Алаг дааганда

Халюун булган бүгтэрөөтэй. (Нидхэ).

Орой болоходо

Олон хилгааһан ниилээ.

Харанхы болоходо

Хара хилгааһан ниилээ. (Ћорьмоһон).

Хоёр хонгор нуурта

Хододоо ногоон ургана. (Һорьмоһон).

Айлшан басаган

Абадаа хүрөөд,

Эжыдээ хүрэбэгүй. (Урал).

Алтан хорёо

Арһайһаар унаа,

Арад зон бодхожо ядаа. (Шүдэнэй унаха).

Зэргэлһэн хуһануудай хойно

Зээрдэ морин уяатай. (Шүдэн, хэлэн).

Үбэр бэедээ

Үрэбтэр шэнги шэрүүн.

Ара бэедээ

Альган шэнги зөөлэн. (Хэлэн).

Худаг сооһоо

Хулагшанай шэхэн бултайба. (Хэлэн).

Ши хонхор, би хонхор,

Нюур нюураа харалсахагүй хоёр хонхор.

(Шэхэнүүд).

Эсэгын эхир хүбүүд

Бэе бэеэ харанагүй. (Шэхэнүүд).

Хабтагай шулууе

Хахалжа ядааб. (Хюмһан).

Арбан сэрэг

Арадаа нюуртай.

Хорин сэрэг

Хойноо нюуртай. (Хюмһан).

Алтан жалгын үбһэ

Амталжа ядабаб. (Альган).

Дүршэл ехэтэй

Дүрбэн баатар,

Хоёрынь хоол бэдэрнэ,

Хоёрынь холо ойрые хэмжэнэ. (Гар, хүл).

Хоёр хулгана урилдаад,

Нэгэнииншье урда гараагүй. (Хоёр хїл).

Хүн хони мүргэбэ,

Хонин үхэр мүргэбэ,

Үхэр газар мүргэбэ. (Хүл, оймһон, гутал).

Хадада хатаһан мяхан. (Хүйһэн).

Ажабайдалай хэрэгсэлнүүд тухай

Шэл нюдэтэй,

Шэрэм хототой,

Самсаал толгойтой. (Гэр, сонхо, пеэшэн).

Эсэгын дүрбэн хүбүүд

Бултандаа нэгэ малгайтай. (Стол).

Ябахагүй аад,

Дүрбэн хүлтэй. (Стол).

Дүрбэн хүлтэй,

Дүгнэгэр хүзүүтэй. (Стул).

Хүсэгүй тэмээн

Хүдөө голые бараба. (Тэргэ).

Эсэгын гурбан хүбүүдэй

Нэгэниинь үе наһандаа зоболонтой,

Хоёрдохинь үбэлдөө зоболонтой,

Гурбадахинь зундаа зоболонтой. (Морин,

шарга, тэргэ).

Хара нохой

Модон һүүлтэй. (Һүхэ).

Эдихэгүй аад,

Эрье хониной мяханда дуратай (Хутага).

Хамаг юумэнһээ бага аад,

Халуун далайда тамардаг. (Шанага).

Барбагайн шэнээн аад,

Бүхы юумые эзэлээ.

Бүднын шэнээн аад,

Бүгэдэ юумые эзэлээ. (Суурга).

Нохой бэшэ аад, гэнжэтэй,

Ноён бэшэ аад, мэдэлтэй. (Хармаанай час).

Дүрбэн хүлтэй дүгнөөхэй

Дүры ута хушуутай,

Дїлэ гарама дотортой. (Самовар).

Аяар холоһоо ерэһэн айлшан

Арһа мяханайнгаа забһарта

Аршаан хэжэ асараад,

Арад зоноо ундалуулна. (Самовар).

Дүгнэйн басаган

Дэнхээһээр ерэбэ,

Дүрбэн хүлөө гэшхэһээр ерэбэ,

Хоёр ташаагаа тулаһаар ерэбэ. (Самовар).

Хүн бэшэ аад, хүдэлөөшэ,

Ћамган бэшэ аад, оёдолшо. (Оёдолой машина).

Баруун гарай

Барисань зохид.

Бахиндай эжын

Оёходонь зохид. (Оёдолой машина).

Хэлэгүй байгаад, хэлэдэг,

Нюдэгүй байгаад, мэдэдэг. (Радио).

Амагүй аад, абяа гарадаг. (Радио).

Хобто бэшэ аад, хээтэй,

Хүн бэшэ аад, зугаатай. (Радио).

Түби дэлхэй дээгүүр,

Түмэр утаһан гүйбэ.

Түмэн мянган хүнүүдые

Хөөрэлдүүлэн гүйбэ. (Телефон).

Харгыгаар ябадаг аад, ханхинадаг,

Шэрэмээр ябадаг аад, шэнхинэдэг. (Телефон).

Утаагүй галтай,

Уняаргүй гэртэй. (Электрын лампа.)

Талада тарьядаг баатар,

Таряа ногоо ургуулдаг баатар. (Трактор.)

Ханхинама дуутай

Хара-хүхэ морин. (Машина).

Хүлгүй аад лэ,

Хүхэ далайе гаталдаг.

Гаргүй аад лэ,

Газаада далайе гаталдаг. (Пароход).

Хүсэ ехэтэй,

Хүндэ мөөртэй. (Паровоз).

Добын хормойгоор

Дошхоноор гүйнэ.

Тала хээрээр

Талиин гүйнэ.

Хара морин

Хатаран гүйнэ.

Хамаг һүрэгынь

Дахан гүйнэ. (Поезд).

Шубуун бэшэ аад, ниидэдэг,

Ћалхин бэшэ аад, шууядаг. (Самолёт).