Infrastruktura logistyczna – całość

Wykład 1

Temat: podstawowe pojęcia z obszaru infrastruktury logistycznej. Zakres i funkcje infrastruktury logistycznej.

Infrastruktura jest słowem pochodzenia łacińskiego, a dokładniej złączeniem dwóch wyrazów „infa” oznacza pod, poniżej „struktura” rozumiana jako budowa, układ.

Infrastrukturę rozumieć można zatem jako podstawę układu bądź konstrukcji. Jednak w literaturze słowo to odnosi się do urządzeń i instytucji umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie gospodarki.

Podział infrastruktury ze względu na elementy składowe:

Elementy składowe:

- infrastruktura społeczna

- infrastruktura ekonomiczna

Podział infrastruktury ze względu na obszar działalności:

Obszar działalności:

- infrastruktura ogólna

- Infrastruktura branżowa

Podział infrastruktury ze względu na zakres działalności:

-międzykontynentalna

- kontynentalna

- międzypaństwowa

- krajowa

- regionalna

Podział infrastruktury ze względu na lokalizację przestrzenną:

Lokalizacja przestrzenna:

-punktowa (parking, przystanek)

- liniowa (drogi)

- Quasi- liniowa (mieszana, korytarze powietrzne)

Infrastruktura logistyczna- przegląd definicji:

- środki techniczne stosowane (wykorzystywane) w procesach fizycznego przepływu produktów, a także w procesach informacyjnych logistyki oraz sposoby ich użycia, a także systemy ich wykorzystywania tworzą swojego rodzaju infrastruktury procesów logistycznych

- infrastruktura procesów logistycznych to: system techniczno- organizacyjny, którego podstawowym kryterium optymalizacji powinna być minimalizacja kosztów logistyki przy zapewnieniu sprawności i niezawodności procesów logistycznych

Cechy Infrastruktury logistycznej:

- kapitałochłonny sektor gospodarki (szczególnie infrastruktura transportowa)

- niezbędny element wzrostu gospodarczego kraju lub grupy krajów

- czynnik integrujący systemy i podsystemy logistyczne

Czynniki determinujące złożoność infrastruktury logistycznej w przedsiębiorstwach:

- wielkość i charakter działalności przedsiębiorstw

- wartość produkcji i sprzedaży

- stopień złożoności produkcji

- zasięg przestrzenny prowadzonej działalności gospodarczej

Funkcje infrastruktury logistycznej:

- szybkie i sprawne przemieszczanie surowców, towarów, usług, informacji

- wykonywanie czynności manipulacyjnych i konserwatorskich

- magazynowanie, przechowywanie i składowanie materiałów, ochrona i bezpieczeństwo produktów podczas transportu i składowania

- przetwarzanie, gromadzenie i ochrona informacji w optymalnym sterowaniu procesami logistycznymi

Cel infrastruktury logistycznej:

Zagwarantowanie ciągłości i sprawności działania tzw. łańcuchów transportowo- magazynowych, których podstawowymi ogniwami są:

- środki magazynowania i manipulacji ładunkami

- środki transportu wewnętrznego i zewnętrznego

- miejsca załadowczo- wyładowcze

- budynki magazynowe, administracyjne, produkcyjne

- jednostki ładunkowe, opakowania

Uwarunkowania funkcjonowania infrastruktury logistycznej:

- prawne

- normatywno – techniczne (np. standaryzacja środków transportowych, opakowań)

- ekologiczne (gospodarka opakowaniami, odpadami)

02.15r Wykład II

ELEMENTY TECHNICZNEJ INFRASTRUKTURY PROCESÓW LOGISTYCZNYCH

Mówiąc o infrastrukturze logistycznej należy przyjąć, że zalicza się do niej:

⦁ Infrastrukturę transportową

⦁ Infrastrukturę telekomunikacyjną ⦁ Infrastrukturę magazynową i manipulacyjną

⦁ Infrastrukturę opakowania oraz infrastrukturę informatyczną.

Cechy infrastruktury logistycznej:

⦁ Punktowość (Infrastruktura ekonomiczna posiada urządzenia punktowe, które umożliwiają nadanie, odbiór i przeładunek przemieszczanych elementów).

⦁ Liniowość (Infrastruktura liniowa posiada urządzenia liniowe jak drogi, linie energetyczne, linie kolejowe, linie telekomunikacyjne. Umożliwia pokonywanie przestrzeni, ma charakter sieciowy, stanowi drogę przesyłu.

⦁ Długowieczność ( okres jej użytkowania jest bardzo długi).

⦁ Służebny charakter ( zaspokaja podstawowe i codzienne materialne potrzeby ludności, jednostek gospodarczych i infrastrukturę zlokalizowanych na obszarze objętych ich oddziaływaniem).

⦁ charakter usługowy- wyraża się w dostarczaniu produktu do indywidualnego odbiorcy.

⦁ kapitałochłonność-konieczność ponoszenia znacznych nakładów w długim okresie.

⦁ brylowatość

⦁ niepodzielność urządzeń-przejawia się w konieczności stosowania określonych modułów wielkości, których rozmiary przekraczają wielkość aktualnego przyrostu zapotrzebowania na określone usługi).

⦁ skokowy sposób powstawania kosztów-wymaga niewspólmiernie wysokich nakładów inwestycyjnych, mogą mieć charakter ograniczeń progowych rozwoju miasta.

⦁ Immobilność ( Urządzenia infrastruktury technicznej są na stałe związane z terenem, a usługi świadczone przez te urządzenia muszą być konsumowane na miejscu, czyli nie mogą być przedmiotem importu ani eksportu).

⦁ Terenochłonność ( Zajmowanie dużych przestrzeni pod urządzenia punktowe i liniowe)

⦁ Cykliczność ( Sezonowość zapotrzebowania na usługi świadczone przez urządzenia, rytmiczność nasilenia zapotrzebowania na określone usługi i infrastrukturę)

⦁ Wyłączność działania urządzeń- znajduje swój wyraz we wzajemnym uzupełnianiu(dopełnianiu) się urządzeń infrastrukturalnych ( komplementarny zespół urządzeń sieciowych tworzy tzw. Uzbrojenie terenu). ⦁ Substytucyjność niektórych urządzeń infrastruktury ekonomicznej -przykładem może być zmienność niektórych zmienników energii.

Tabela: Rysunek 4,1 INFRASTRUKTURA PROCESÓW LOGISTYCZNYCH ZARZĄDZANIE LOGISTYCZNE INFRASTRUKTURĄ PROCESÓW

W ramach logistyki uwzględnia się dwie podstawowe kategorie zadań związanych z infrastrukturą:

⦁ Tworzenie nowej infrastruktury

⦁ Efektywne wykorzystanie istniejącej infrastruktury. O tworzeniu infrastruktury będziemy mówić rozpatrując:

⦁ Fizyczne tworzenie nowych jednostek i włączanie ich do infrastruktury

⦁ Włączanie do infrastruktury nowych jednostek z istniejącego środowiska i ustalanie relacji z nimi.

⦁ Usuwanie pewnych jednostek z infrastruktury, a wiec i relacji z nimi.

⦁ Określenie i akceptacje nowych relacji między określonymi jednostkami.

INFRASTRUKTURA TRANSPORTOWA:

-Infrastruktura transportu jest połączeniem zagadnienia infrastruktury i transportu.

-Obejmuje ona stworzone przez człowieka i trwale zlokalizowane urządzenia potrzebne do przemieszczenia osób i dóbr materialnych w przestrzeni za pomocą transportu.

Zespół obiektów liniowych i punktowych trwale związanych z przestrzenią, które umożliwiają:

⦁ przewożenie osób i ładunków

⦁ zmianę środka transportu

⦁ składowanie i inne czynności występujące w procesie transportowym.

Biorąc pod uwagę lokalizację przestrzenną wyróżnia się podział infrastruktury transportu na:

⦁ infrastrukturę liniową

⦁ infrastrukturę punktową – są to elementy sieci transportowej.

Rysunek 3,6 Struktura liniowa i punktowa sieci transportu

Elementy infrastruktury liniowej:

⦁ drogi transportowe i urządzenia przesyłowe (korytarze powietrzne, linie energetyczne, rurociągi)

⦁ drogi kolejowe

⦁ drogi samochodowe

⦁ rzeki i inne wody żeglowne wraz z koniecznym wyposażeniem (mosty, tunele, nasypy, sieć trakcyjna, tory i inne budowle inżynieryjne)

Elementy infrastruktury punktowej:

⦁ punkty i węzły transportowe wraz z niezbędnymi urządzeniami oraz wyposażeniem (magazyny, rampy, przestrzenie składowe, perony, sprzęt przeładunkowy, pasy startowe)

⦁ stacje przekaźnikowe

Punktem transportowym jest odpowiednio wyposażone miejsce w sieci transportowej, w którym może zaczynać się lub kończyć proces przemieszczania ładunków lub osób bądź jest możliwość dokonania zmiany środka transportu, np. terminal, przystanek, miejsce parkingowe.

Węzłem transportowym jest taki punkt transportowy, który znajduje się na zbiegu linii jednej lub różnych gałęzi transportu z przynajmniej trzech kierunków.

Funkcje punktu transportowego:

⦁ gałęziowa – dotyczy środków technicznych danej gałęzi transportu

⦁ międzygałęziowa – można koordynować działalnością przewozową dwóch (lub więcej) gałęzi transportu

⦁ zbiorcza i rozdzielna przewożonych osób i ładunków – następuje rozdzielenie przedmiotów przewozu w różnych kierunkach na danym obszarze ze względu na miejsce ich przeznaczenia

Cechy infrastruktury transportowej. Infrastrukturę transportową można analizować w aspekcie:

⦁ ekonomicznym – koszty (tworzenie, utrzymanie), zysk

⦁ organizacyjnym – planowanie, zarządzanie

⦁ technicznym

Efekty zewnętrzne infrastruktury transportowej.

Zalicza się do nich między innymi:

⦁ terminowość przewozu

⦁ czasu transportu

⦁ straty powstające w procesie przewozowym

⦁ zjawisko kongestii

⦁ koszty transportu

⦁ terenochłonność

⦁ dezintegrację terenu

⦁ zanieczyszczenie środowiska

⦁ emisję hałasu

⦁ zagrożenia bezpieczeństwa

Tabela nr 1 "Przykładowe okresy żywotności obiektów infrastruktury transportu".

Terrenochłonność infrastruktury transportowej.

Funkcje infrastruktury transportowej:

⦁ pokonanie czasoprzestrzeni pomiędzy nadawcami a odbiorcami,

⦁ integracja poszczególnych ośrodków produkcji,

⦁ zapewnienie wszechstronnej wymiany towarowej.

Specyfika infrastruktury powoduje konieczność przestrzegania w procesie jej rozwoju:

⦁ zasady perspektywicznego planowania tego rozwoju,

⦁ międzynarodowej koordynacji podstawowych kierunków rozwoju,

⦁ przeznaczania dużych nakładów inwestycyjnych na jej rozwój,

⦁ znacznego udziału państwa w finansowaniu infrastruktury.

Infrastruktura transportu spełnia wiele różnych zadań:

⦁ zaspokaja określone potrzeby społeczno-gospodarcze poprzez zapewnienie powiązań w przestrzeni, ⦁ realizuje zadania polityki transportowej poprzez narzucenie sposobu zapewnienia tych więzi,

⦁ kształtuje dziedzictwo przeszłości – infrastruktura o długim okresie żywotności trwale wpływa na zagospodarowanie przestrzenne,

⦁ elementy infrastruktury wpisują się w nasze otoczenie.

Cele i zadania polityki transportowej: ---->(dodatkowo kazała zapisać)!

⦁ kształtuje obraz gałęzi transportu poprzez przepisy, które są zawarte w białoksięgach-głównie założenia rozwoju transportu.

Rozwój zrównoważony transportu i nie szkodzący środowisku. Instrumenty wpływające na rozwój infrastruktury transportowej:----->(dodatkowo)

⦁ Instrumenty finansowe(ekonomiczne), np. dotacje, kredyty, środki pochodzące z funduszy, z budżetu państwa,

⦁ Instrumenty legislacyjne(prawne), które określają, narzucają pewne przepisy,

⦁ Instrumenty fiskalne, np ulgi, zwolnienia podatkowe,

⦁ Instrumenty organizacyjne,

⦁ Instrumenty technologiczne,

⦁ Instrumenty edukacyjno-społeczne.

Wskaźniki gęstości sieci transportowej:

⦁ geograficzny wskaźnik gęstości sieci transportowej – obliczany jako stosunek długości linii transportowych (w km) do powierzchni obszaru (w przeliczeniu na 100 km2)

⦁ demograficzny wskaźnik gęstości sieci transportowej – wyznaczany jest jako stosunek długości linii transportowych ( w km) do liczby ludności ( w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców)

Wykorzystanie wskaźników:

⦁ Do analiz i statystyk najczęściej wykorzystuje się wskaźniki geograficzne

⦁ Te mierniki mają jednak znaczącą wadę, ponieważ nie uwzględniają dużego zróżnicowania gęstości sieci dróg w różnych regionach kraju

⦁ Poza tym wskaźniki ilościowe pomijają układ kierunkowy, jakość infrastruktury, czy dostępność do punktów transportowych Wybrane zestawy wskaźników w transporcie samochodowym, kolejowym, morskim. Podatność transportowa ładunku-odporność ładunku na warunki przemieszczenia danym środkiem transportu.

Wyróżniamy podatność transportową ładunku:

⦁ naturalną(fizyko-chemiczno-biologiczna odporność ładunku na warunki i skutki przemieszczenia danym rodzajem środka transportu)

⦁ techniczną(odporność fizyczna ładunku na skutki jego przemieszczenia)

⦁ ekonomiczną(funkcja wartości rynkowej ładunku).

Wykład 3 16.03.2015

Definicja transportu

Transport – dziedzina życia gospodarczego polegająca na odpłatnym przemieszczaniu osób i towarów za pomocą środków transportowych, którą wraz z łącznością zaliczyć można do dziedziny komunikacji.

Transport obejmuje zarówno samo przemieszczanie z miejsca na miejsce, jak i wszelkie czynności, jakie do tego celu mogą być konieczne, tj. czynności ładunkowe (za i wyładunek oraz przeładunek) oraz czynności manipulacyjne.

Wykorzystując powszechnie używane pojęcie transportu należy pamiętać że w istocie powinniśmy się posługiwać dwoma dopełniającymi się terminami:

• Spedycji

• Przewozu

SPEDYCJA obejmuje zorganizowanie przemieszczenia ładunków przy zastosowaniu odpowiednio dobranych środków transportu i sposobu przewozu, w wyniku czego następuje przesłanie ładunków od dostawcy do odbiorcy.

Poradnictwo spedycyjne:

• Zawieranie umów o przewóz z firmami transportowych oraz innymi przedsiębiorstwami świadczącymi usługi techniczno-wykonawcze związane z ładunkiem

• Sporządzanie oraz kompletowanie dokumentów dotyczących transportu i jego obsługi

• Przygotowanie ładunku do przewozu

• Konsolidowanie lub rozdzielanie ładunku

• Dostarczanie ładunku do miejsca załadunku na główny środek transportu

• Załadunek i wyładunek towarów w różnych relacjach przeładunkowych

• Opiekę nad ładunkiem w czasie przewozu

• Informowanie zleceniodawcy i innych upoważnionych jednostek uczestniczących w transporcie o bieżącym stanie i miejscu pobytu ładunku na trasie

• Przyjmowanie oraz przekazywanie ładunków i związane z tym czynności zbawczo-odbiorcze

• Składowanie towarów w czasie przewozu

• Ubezpieczenie ładunków

• Zgłaszanie ładunków do kontroli celnej i załatwienie spraw związanych z obsługą dokumentacji przewozu

• Zabezpieczenie prawidłowego ilościowego i jakościowego stanu przesyłanego ładunku oraz zabezpieczenie interesu zleceniodawcy w przypadku uszkodzeń lub ubytku ładunku

• Pośrednictwo w regulowaniu należności z tytułu kosztów przewozu oraz innych czynności i usług związanych z ładunkiem

Kryteria klasyfikacji transportu

1. Przedmiot transportu

• Osobowy

• Transportowy

2. Naturalne środowisko transportu:

• Powietrzny

• Lądowy

• Wodny

3. Zasięg działania:

• Lokalny

• Krajowy

• Międzynarodowy

4. Forma własności:

• Państwowy

• Komunalny

• Prywatny

5. Dostępność użytkownika:

• Publiczny

• Branżowy

• Własny

6. Organizacja transportu:

• Bezpośredni

• Pośredni

• Kombinowany

W celu zrealizowania usługi transportowej niezbędny jest szereg elementów, które tworzą system transportowy.

System transportowy to zespół składający się z:

• Infrastruktury transportowej

• Ludzi odpowiedzialnych za funkcjonowanie systemu transportowego

• Zasad i reguł, które są odpowiedzialne za przemieszczanie osób i ładunków z punktów nadania, poprzez ewentualne punkty przeładunkowe do punktów odbioru

Gałęziowa klasyfikacja środków transportu

Transport:

• Lądowy (samochodowy i kolejowy)

• Wodny (morski i śródlądowy)

• Lotniczy

• Przesyłowy (rurociągi, linie energetyczne)

Według kryterium ekologicznego:

• Ekologiczny

• Nie ekologiczny

Transport zewnętrzny

Transport zewnętrzny – transport od dostawców do nabywców, transport między różnymi zakładami i magazynami danego przedsiębiorstwa

Zadania transportu- przemieszczania ładunków(towarów i materiałów) między dostawcami a odbiorcami we właściwym czasie po określonymi koszcie i z zachowaniem właściwej jakości obsługi klienta.

Transport wewnętrzny

Transport wewnętrzny – transport w zakładzie z jednego miejsca produkcji do innego, transport w jednym sektorze albo między różnymi sektorami magazynu.

Funkcja transportu wewnętrznego – funkcja pomocnicza w odniesieniu do prowadzonej działalności gospodarczej, podporządkowana procesom technologicznym i organizacji produkcji. Ściśle związany z procesami magazynowania i składowania.

Kluczowym elementem unijnej polityki transportowej od kilkunastu lat jest kształtowania mobilności z poszanowaniem zasad zrówno

Determinanty rozwoju transportu drogowego:

• Największe możliwości wykonywania przewozów w relacji dom-dom (door to door) bez czasochłonnych pośrednich operacji przeładunkowych, co nie jest możliwe w przypadku pozostałych gałęzi transportu

• Powszechna dostępność środków transportu tej gałęzi

• Dostępność przestrzenna(umożliwia to podstawienie taboru w prawie każde miejsce)

• Elastyczność przewozowa(możliwa jest zaspokojenie różnego rodzaju potrzeb transportowych)

• Duża szybkość przewozu (mająca znaczenie głównie na krótkiej i średniej długości tras)

• Możliwość terminowego wykonania usługi (wynikająca z łatwości organizacji przewodu samochodowego zgodnie ze ściśle określonym harmonogramem)

• Najkorzystniejsze dostosowanie sieci dróg do rozmieszczenia miejsc produkcji, handlu i konsumpcji (największa spośród wszystkich gałęzi transportu gęstość i spójność)

Rola transportu w systemach logistycznych:

• Jedno z podstawowych ogniw łańcucha logistycznego

• W procesach logistycznych stanowi około 80% wszystkich funkcji logistycznych

• Warunkuje sprawne funkcjonowanie systemu społeczno-ekonomicznego kraju jako całości

• Wpływa na działania wszystkich sektorów gospodarki państwa

• Obok rolnictwa i przemysłu jeden z podstawowych działów gospodarki

• Na sektor transportu przypada ok 8% unijnego PKB i ok 5% całkowitego zatrudnienia w UE

Decyzje dotyczące przewozu towarów w handlu zagranicznym obejmują następujące zagadnienia:

• wybór drogi przewozu (morska, lądowa lub powietrzna),

• wybór gałęzi transportu (np. transport morski, kolejowy),

• wybór przewoźnika, tj. konkretnego przedsiębiorstwa trudniącego się przewozem w ramach danej gałęzi transportu.

Dwa pierwsze zagadnienia są określone w kontrakcie handlowym, natomiast wybór przewoźnika należy do tej strony, która ma gestie transportową.

Gestia transportowa – istota

• Określa prawa wynikające z kontraktu do zorganizowania transportu z jednoczesnym obowiązkiem pokrycia jego kosztów.

• Ustaleń dotyczących gestii transportowej nie dokonuje się w formie opisowej, gdyż jest to w handlu międzynarodowym rozwiązanie niepraktyczne i niewygodne.

• Przyjęte jest natomiast posługiwanie się typowymi, ujednoliconymi w skali międzynarodowej klauzulami kontraktowymi, z których wynikają określone obowiązki eksportera i importera, w tym również dotyczące transportu.

Gestia transportowa – definicja

Za organizację i pokrycie kosztów transportu towarów odpowiada ta strona, która zgodnie z umową posiada tzw. gestię transportową.

• Gestia transportowa to prawo i obowiązek wynikający z kontraktu kupna - sprzedaży, zorganizowania, zapłacenia i dokonania transportu danego towaru.

Gestia transportowa – istota

• Gestia transportowa określa, która strona kontraktu i w jakim zakresie ma obowiązek zorganizowania transportu i poniesienia kosztów oraz ryzyka za przesyłkę na określonej trasie przewozu.

• Posiadanie gestii transportowej w eksporcie oznacza: sprzedawanie towaru z opłaceniem kosztów transportu "jak najdalej", a w imporcie kupowanie go "jak najbliżej" miejsca wysyłki lub produkcji.

Umowa o przewóz towarów

• Importer bądź eksporter, wybierając konkretny środek przewozu towaru, zawiera odpowiednią umowę dotyczącą przewozu.

• Umowa o przewóz towarów - polega na tym, że jedna strona - przewoźnik - zobowiązuje się do przewiezienia towarów z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia, a druga strona wysyłający - zobowiązuje się w zamian do zapłacenia określonego (w taryfie lub umowie stron) wynagrodzenia zwanego przewoźnym lub frachtem

• Umowa o przewóz ma charakter konsensualny, co oznacza, że do jej zawarcia wystarczy złożenie przez strony, we właściwej formie, zgodnych oświadczeń woli w tym przedmiocie.

• W przypadku transportu międzynarodowego powszechnie stosuje się pisemną formę umów o przewóz

Dokument przewozowy – pojęcie, istota

Dokument przewozowy jest dowodem przekazania przewoźnikowi przez eksportera towaru będącego przedmiotem kontraktu.

Posiadacz dokumentów przewozowych posiada prawo do dysponowania towarem.

Dokument przewozowy nie jest jednak umową o przewóz, stanowi jedynie potwierdzenie zawarcia umowy o przewóz.

Przewóz towarów w transporcie samochodowym

Każdy przewóz samochodem towarów z Polski do kraju trzeciego lub odwrotnie, wykonywany zarobkowo, podlega przepisom konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (tzw. konwencja CMR).

Konwencja ta reguluje stosunki między przewoźnikiem a użytkownikiem transportu wynikające z zawartej umowy przewozu, a zwłaszcza z treści międzynarodowego samochodowego listu przewozowego CMR.

Międzynarodowy Samochodowy List Przewozowy CMR

• Stwierdza fakt zawarcia umowy o przewóz.

• Jest zobowiązaniem przewoźnika do dostarczenia przyjętej przesyłki wymienionemu w liście odbiorcy w określonym miejscu i czasie.

• Jest wystawiany przez spedytora lub nadawcę towaru i podpisywany przez kierowcę w imieniu przewoźnika.

• Składa się z 4 egzemplarzy: dla nadawcy, odbiorcy, przewoźnika i dla kontroli. Trzy pierwsze egzemplarze są oryginałami, a czwarty kopią.

• List CMR wystawia się najczęściej w języku polskim i angielskim.

Jednolity Dokument Administracyjny (SAD)

• Do listu przewozowego CMR dołącza się tzw. Jednolity Dokument Administracyjny SAD.

• Dokument ten zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.), jest zgłoszeniem celnym towarów.

Bordereau

• Jest to pomocniczy dokument w transporcie kolejowym i samochodowym występujący przy organizacji przesyłek zbiorowych.

• Wystawiany jest przez spedytora nadawczego i przesyłany do spedytora odbiorczego, który na jego podstawie może dokonać rozformowania przesyłki i wysłać poszczególne partie ładunkowe do finalnych odbiorców.

• Zawiera zestawienie ładunków tworzących daną przesyłkę zbiorczą oraz nazwy nadawców i odbiorców.

KARNET TIR

Konwencja celna TIR (Transport International Routier), dotycząca międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR umożliwia przewóz towarów transportem samochodowym, bez poddawania ich rewizji celnej przy przekraczaniu granicy.

• Karnety TIR wydaje Zrzeszenie Przewoźników Drogowych kraju, z którego rozpoczyna się przewóz, tylko na jedną jazdę tam i z powrotem.

• Karnet TIR jest dokumentem celnym dla danego ładunku wymienionego szczegółowo w manifeście karnetu.

• Placówka celna wykonująca pierwszą odprawę celną dokonuje zamknięcia celnego nadwozia samochodu lub kontenera przez nałożenie plomb.

• Ostatecznej kontroli dokonuje placówka celna w kraju przeznaczenia towaru na podstawie manifestu zamieszczonego w karnecie TIR.

• Zawiera 14 kartek w przypadku przewozu towaru przez kraje tranzytowe i 6 kartek, gdy towar wieziony jest do państwa sąsiedniego.

• Poszczególne kartki z karnetu są wydzierane przez placówki celne dokonujące odprawy celnej (polegającej na kontroli plomb), których pracownicy wpisują odpowiednie adnotacje na grzbietach dokumentów.

KARNET TIR – podsumowanie

• karnet gwarancyjny stosowany w międzynarodowym transporcie samochodowym przez członków Konwencji Celnej TIR;

• według tej konwencji odprawa celna odbywa się dwukrotnie: w kraju załadunku i w kraju przeznaczenia. Na poszczególnych granicach sprawdzane są jedynie plomby celne;

• dokument przewozowy, gwarancyjny i przekazowy;

• stosowanie karnetu TIR nie wymaga stosowania dodatkowego zabezpieczenia należności celnych i podatkowych do równowartości 50 tys. USD;

• wystawianiem karnetów TIR zajmuje się w Polsce Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych (ZMPD).

Przewóz towarów w transporcie kolejowym

• Umowę przewozu - uważa się za zawartą z chwilą, gdy kolej przejęła do przewozu przesyłkę wraz z listem przewozowym częściowo wypełnionym przez nadawcę i stwierdziła jej przyjęcie przez odciśnięcie stempla z datą.

Międzynarodowy Kolejowy List Przewozowy CIM

Obecnie najczęściej stosowany dokument przewozowy w transporcie kolejowym w większości krajów europejskich, które przystąpiły do konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami COTIF.

List ten składa się z 5 części:

(1) oryginału, który przewoźnik przekazuje odbiorcy,

(2) tzw. wtórnika listu przewozowego, czyli duplikatu, który trafia do wysyłającego towar,

(3) tzw. ceduły przewozowej, która jest dowodem dokonania przewozu i trafia ostatecznie na stację docelową,

(4) pierwopisu ceduły pozostającego na stacji nadania przesyłki,

(5) poświadczenia odbioru, które służy jako podstawa do wzajemnego rozliczenia się między administracją kolejową.

• List przewozowy CIM jest sporządzany w dwóch wersjach: w języku kraju nadania oraz w języku niemieckim, włoskim lub francuskim.

Międzynarodowy Kolejowy List Przewozowy SMGS

• Odpowiednikiem listu przewozowego CIM w transporcie do krajów Europy Wschodniej jest międzynarodowy kolejowy list przewozowy SMGS.

• List przewozowy SMGS wypełniany jest przez nadawcę w języku kraju nadania ładunku oraz w językach chińskim, niemieckim, angielskim lub rosyjskim.

Międzynarodowy Kolejowy List Przewozowy SMGS

Komplet listu składa się z:

• oryginału dla odbiorcy przesyłki,

• wtórnik dla nadawcy,

• reguły dla stacji przeznaczenia,

• grzbiet reguły dla stacji nadania,

• dodatkowa reguła dla celów statystycznych.

Kolejowe listy przewozowe są dokumentami imiennymi, niezbywalnymi i nieprzenośnymi.

Przewóz towarów w transporcie lotniczym

• Dowodem zawarcia umowy o przewóz w transporcie lotniczym, przyjęcia towaru do przewozu oraz warunków tego przewozu jest międzynarodowy lotniczy list przewozowy (Air Waybill- AWB).

• Dokument ten jest znormalizowany dla wszystkich przewoźników.

• List nie tylko określa stosunek nadawcy i odbiorcy towaru do przewoźnika, lecz także stanowi dokument rozliczeniowy w relacjach importer - eksporter, ponieważ stwierdza jakość oraz ilość przewożonego towaru.

• Jest zobowiązaniem przewoźnika do dostarczenia przyjętej przesyłki wymienionemu w liście odbiorcy.

• Sporządzany jest na formularzu opracowanym przez Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Lotniczych (IATA).

Międzynarodowy Lotniczy List Przewozowy AWB (Air Waybill)

Na komplet listu lotniczego składają się trzy oryginały i kopie:

• oryginał nr 1 - zielony, przeznaczony dla przewoźnika,

• oryginał nr 2 - różowy, dla odbiorcy; towarzyszy przesyłce i w porcie docelowym jest wręczany odbiorcy wraz z przesyłką,

• oryginał nr 3 - niebieski, dla nadawcy; stanowi dla niego dowód zawarcia umowy,

• kopie, których może być 2 lub 3 do każdego oryginału, służą jako dowód pokwitowania dostawy, dokument ułatwiający odprawę celną, dokument rozliczeniowy kolejnych przewoźników itd.

List ten jest wystawiany przez przewoźnika w języku angielskim i oznaczony zawsze jedenastocyfrowym numerem, gdzie pierwsze trzy cyfry oznaczają przewoźnika (np. 080 - LOT, 020 - Lufthansa, 125 - British Airways).

Rozróżniamy dwa rodzaje lotniczych przesyłek towarowych:

• drobne, nie wymagające przewozu w specjalnie wynajętych samolotach pasażersko-towarowych lub przez towarowe linie regularne,

• całosamolotowe, które przewozi się w specjalnie wynajętych samolotach, w ramach przewozów nieregularnych na warunkach czarteru.

• Nadawca przesyłki lotniczej odpowiada za dokładność danych zawartych w lotniczym liście przewozowym i ponosi odpowiedzialność za wszelkie szkody powstałe z tego powodu.

• Nadawca traci prawo dysponowania przesyłką z chwilą:

- nadejścia towaru do miejsca przeznaczenia,

- oświadczenia przewoźnika o zaginięciu towaru, - nieprzybycia towaru w określonym terminie.

Lotniczy List przewozowy MAWB

• Spedytor wysyłając przesyłki różnych klientów w to samo miejsce przeznaczenia, przygotowuje MAWB.

• Wskazuje w nim siebie jako wysyłającego, a jako odbiorcę - swojego partnera spedycyjnego w porcie przeznaczenia.

• MAWB jest przekazywany przewoźnikowi linii lotniczej.

Spedytorski Lotniczy List Przewozowy HAWB House Air Waybill

• Zawiera spis pojedynczych przesyłek skonsolidowanych dla potrzeb transportu, w którym wyszczególniona jest cena za przewóz według stawki oferowanej klientowi przez spedytora.

• HAWB jest listem przewozowym, w którym nadawcą jest wysyłający towar, a adresatem - odbiorca towaru.

• Listy HAWB otrzymuje bezpośrednio partner spedycyjny w miejscu przeznaczenia i informuje odbiorcę przesyłki o jej przybyciu.

Przewóz towarów w transporcie morskim - żegluga nieregularna

• Przewozy w ramach żeglugi nieregularnej dokonywane są na podstawie zawieranych wcześniej umów, tzw. czarterów.

• Umowa czarterowa określa wszystkie warunki przewozu uzgodnione przez właściciela (dysponenta) ładunku, zwanego czarterującym i przewoźnika morskiego.

• Dotyczy ona określonego z nazwy ładunku i ustala przebieg, charakter i rodzaj podróży statku.

Żegluga nieregularna

Umowa czarterowa zobowiązuje przewoźnika do oddania do dyspozycji czarterującego całości lub części przestrzeni ładunkowej konkretnego statku celem przewiezienia ładunku, a czarterujący winien zapłacić za usługę, czyli uiścić fracht

Rodzaje umów czarterowych:

• czarter na podróż pojedynczą,

• czarter na podróż okrężną - zawiera się ją wtedy, gdy czarterujący ma ładunek w obie strony,

• czarter na podróże konsekutywne - zawiera się jedną umowę o przewiezienie kilku partii ładunku, w kilku następujących po sobie podróżach, w tej samej relacji i według jednolitych warunków.

Transport morski

• W transporcie morskim dokument przewozowy nosi nazwę konosamentu.

• Konosament przewozowy powinien odpowiadać warunkom zawartym w umowie o przewóz (tzw. czarter).

• Gdy warunki przewozu nie są sprecyzowane w czarterze, wówczas odbywa się on na zasadach określonych przez porozumienie stron umowy lub na podstawie zwyczaju.

• Konosament jest papierem wartościowym.

Transport morski

• Konosamenty zazwyczaj są wystawiane na formularzach opracowanych przez każdego armatora dla siebie.

• Wydanie towaru w porcie przeznaczenia następuje na podstawie przedłożenia oryginalnego konosamentu.

• Wszystkie dane zawarte w konosamencie muszą być zgodne z warunkami kontraktu.

Rodzaje konosamentów:

• konosamenty czarterowe, czyli oparte na poprzednio zawartej umowie czarterowej

• konosamenty liniowe o treści szczegółowej; są one bardzo rozbudowane i często dość skomplikowane.

Transport morski

Z powodu złożoności procesu, jakim jest transport morski, wyszczególnia się kilka rodzajów konosamentów.

Wyróżniamy konosamenty:

• na towary załadowane (wówczas gdy do obowiązków eksportera należy załadowanie towaru na statek),

• na towary przyjęte do załadowania (gdy za załadowanie towaru na statek odpowiada przewoźnik).

Transport morski

Dokumenty przewozowe w transporcie morskim można podzielić także na konosamenty:

• czyste (takie, które nie zawierają klauzul stwierdzających niewłaściwy stan towaru),

• nieczyste (gdy zawierają tzw. klauzule restrykcyjne, tj. przewoźnik stwierdza niewłaściwy stan otrzymanego towaru).

W zależności od sposobu wskazania w konosamencie adresata towaru wyróżniamy też konosamenty:

• imienne, w którym wymienia się jako odbiorcę określoną osobę lub firmę bez dodatku "na zlecenie" i dlatego może być on przenoszony na osoby trzecie tylko przez cesję.

• na okaziciela,

• na zlecenie.

Transport śródlądowy

W przypadku transportu śródlądowego stosuje się konosament rzeczny, który podobnie jak konosament morski jest papierem wartościowym.

Temat: Infrastruktura procesów logistycznych: Infrastruktura magazynowa

Infrastruktura magazynowa to zespół obiektów i urządzeń umożliwiających prawidłowe magazynowanie produktów w ramach realizowanych procesów logistycznych.

Infrastrukturę magazynową i manipulacyjną tworzą:

• Budynki i budowle magazynowe

• Urządzanie magazynowa zwłaszcza urządzania do składowania, pomiarowo-kontrolne, przeciwpożarowe i inne,

• Techniczne środki manipulacji i transportu wewnętrznego

• Inne środki techniczne zwłaszcza środki techniki informatycznej, wykorzystywanie so sterowania operacjami magazynowymi

MAGAZYN-jednostka organizacyjno-funkcjonalna przeznaczona do składowania i przechowywania dóbr

MAGAZYNOWANIA- działalności polegająca na

• Gromadzeniu

• Przechowywaniu

• Obsłudze zapasów

Funkcje magazynu

Zasadnicze funkcje, które spełnia magazyn w systemie logistycznym to:

• Skoordynowanie wielkości podaży i popytu

• Zredukowanie kosztów transportu

• Wspomaganie procesów produkcyjnych

• Wspomaganie procesów marketingowych

Magazynowanie dotyczy takich czynności jak:

• Przyjmowanie

• Przemieszczanie

• Składowanie

• Konfekcjonowanie

• Wydawanie

dóbr materialnych.

Rodzaje magazynów

Ze względu na przeznaczenie rozróżnia się magazyny:

• Przemysłowe (surowców, półfabrykatów, opakowań, wyrobów gotowych, materiałów do utrzymania ruchu), zapewniające ciągłość produkcji i zbytu

• Dystrybucyjne (handlowe) które zapewniają rozdział towarów oraz ciągłość zaopatrzenia materiałowego i konsumpcji

• Rezerwowe służące gromadzeniu i przechowywaniu zapasów na dłuższy czas

Rodzaje magazynów

Ze względu na funkcję usługową w łańcuchu dystrybucji magazyny można podzielić na:

• Magazyny dystrybucyjne producentów, w których składowanie są duże ilości jednorodnych pojemnościowo asortymentów w postaci jednostek ładunkowych

• Magazyny hurtowe pierwszego szczebla, w których składowane jest wiele asortymentów, w różnorodnych pojemnościowo jednostek ładunkowych

• Magazyny hurtowe drugiego szczebla w których składowane jest wiele asortymentów w niepełnych jednostkach ładunkowych

Rodzaje magazynów

Uwzględniając postać przechowywanych materiałów magazyny dzieli się na:

• Magazyny materiałów tzw. Sztukowych uformowanych i składowanych w postaci wszelkiego rodzaju ładunkowych (palety, kontenery, pojemniki, pakiety, wiązki)

• Magazyny materiałów sypkich składowanych luzem (pryzmy, silosy)

• Magazyny cieszy lub gazów składowanych w dużych zbiornikach

Rodzaje magazynów

Z uwagi na warunki przechowywania i zagrożenia występują magazyny:

• Materiałów, które nie wymagają specjalnych warunków i nie stwarzają zagrożeń

• Materiałów, wymagających ściśle określonych warunków przechowywania

• Materiałów, które stwarzają zagrożenie

Magazyny wysokiego składowania

• Magazyny przemysłowe(wysokiego składowanie) posiadają większą powierzchnię i wysokość użytkową

• Wysokość konstrukcji może wynosić 45m, a słupy regałów jako konstrukcję wsporczą budynku

• Celem budowania tak dużych i wysokich magazynów jest zapewnienie rytmiczności realizacji zadań

Struktura magazynów wysokiego składowania

• Magazyny wysokiego składowania mają specjalną konstrukcję regałów na których opiera się dach

• Między rzędami regałów przebiegają korytarze transportowe po których poruszają się manipulatory i roboty magazynowe

• Każdy magazyn musi być wyposażony w zautomatyzowane manipulatory i układnice regałowe

Urządzenia magazynowe – pojęcie, podział, funkcje

Urządzenia do składowania

Na podstawie cech użytkowych urządzanie do składowania dzieli się na:

• Regały

• Stojaki

• Wieszaki

• Podkłady

• Zasieki

• Urządzenia specjalizowane

Urządzenia do składowania - definicje

Regały

Zgodnie z aktualnie obowiązującą normą regały zdefiniować można jako urządzenia o budowie przestrzennej wielopoziomowej, przeznaczone na ich elementach konstrukcyjnych lub przy wykorzystaniu urządzeń pomocniczych (np. półek lub prowadnic)

Podział regałów

W zależności od tego jaką rolę regały odgrywają w stosunku do budowli magazynowej, dzieli się je na:

• Regały wsporcze

• Regały wolnostojące

Regały ze względu na cechy konstrukcyjno-użytkowe dzieli się na:

• Stałe

• Przejezdne

• Specjalizowane

Regały stałe to urządzenia, których konstrukcyjne podpory nośne zachowują stałe położenie podczas procesu składowania asortymentów

Regały przejezdne są urządzeniami, których konstrukcyjne podpory nośne wyposażone są w zespoły umożliwiając przemieszczanie regału

Regały specjalizowane należą do urządzeń, których elementy konstrukcyjne przystosowane są do charakterystycznych cech składowanych towarów i technologii składowania.

Podział regałów stałych

Ze względu na budowę rozróżnia się następujące rodzaje regałów stałych

• Regały stałe ramowe, których zasadniczym elementem konstrukcyjnym jest powtarzający się układ ramowy

• Regały stałe wspornikowe, których zasadniczym elementem konstrukcyjnym jest powtarzający się układ słupa ze wspornikiem, w których jednostki ładunkowe są składowane na ramionach lub

Regały stałe ramowe

Ze względu na sposób składowania regały stałe ramowe dzieli się na:

• Półkowe

• Bezpółkowe

• Bezpółkowo-półkowe

• Przepływowe

Regały stałe ramowe

Ze względu na konstrukcję kolumny rozróżnia się regały ramowe:

• Jednostronne jednorzędowe których gniazda mogą być obsługiwane bez przeszkód tylko z jednej strony

• Dwustronne jednorzędowe, których gniazda mogą być obsługiwane bez przeszkód z jego obu stron

• Dwurzędowe, które są zbudowane z dwóch regałów jednorzędowych tworzących jedną bryłę

Regały wspornikowe - przykłady

Regały wspornikowe umożliwiają składowanie materiałów dłużycowych, takich jak pręty, rury, płyty, arkusze blach itp. w układzie równoległym

Rodzaje regałów wspornikowych

• Jednostronne lub dwustronne

• Stacjonarne, przejezdne, z wysuwanymi wspornikami

Regały przejezdne – przykłady

W zależności od warunków przemieszczania regały przejezdne dzieli się na:

• Przejezdne podłogowe przemieszczanie regału odbywa się po utwardzonym gładkim podłożu

• Przejezdne torowe przemieszczanie regału po torowisku

Podstawowymi zadaniami realizowanymi przez magazyn są:

• Składowanie towaru

• Działania manipulacyjne

Składowanie to zatrzymanie dóbr materialnych w ruchu, czyli umiejscowienie ich w sposób usystematyzowany w przeznaczonej do tego celu przestrzeni, przy zachowaniu odpowiednich warunków i metod przechowywania w zależności od cech fizykochemicznych dóbr

Rola składowania

Zwiększając dostępność towarów w czasie, podwyższa się ich użyteczność.

Pojęcie i istota czynności manipulacyjnych

• Działania manipulacyjne to czynności związane głównie z przyjmowanie i wydawaniem towarów

• Występują zawsze podczas przemieszczania towarów, w strefie składowanie lub w wydzielonej strefie kompletacji

• Należą do nich również czynności, które powodują zmianę postaci ładunku

Rodzaje magazynów wg PN-81/B-01012

Podział magazynów wg grup i rodzajów budowli magazynowych:

• Otwarte przystosowane do składowania produktów odpornych na działanie czynników atmosferycznych (są to zwłaszcza płace składowe)

• Półotwarte, częściowo zasłonięte przeznaczone do magazynowania produktów o ograniczonej odporności na warunki atmosferyczne(wiaty, zbiorniki otwarte itp.)

• Zamknięte- służące do magazynowania produktów, które muszą być chronione przez wpływem warunków atmosferycznych i wymagają odpowiedniej temperatury, wilgotności, (budynki, zbiornik zamknięte, silosy)

Magazyny półotwarte:

• Zasieki

• Wiaty

• Zbiorniki otwarte

Magazyny zamknięte:

• Zbiorniki zamknięte

• Zasobniki(bunkry)

• Silosy

• Budynki magazynowe

Ze względu na przeznaczenie rozróżnia się magazyny:

• Przemysłowe (surowców, półfabrykatów, opakowań, wyrobów gotowych, materiałów do utrzymania ruchu) zapewniające ciągłość produkcji i zbytu

• Dystrybucyjne (handlowe) które zapewniają rozdział towarów oraz ciągłość zaopatrzenia materiałowego i konsumpcji

• Rezerwowe służące gromadzeniu i przechowywaniu zapasów na dłuższy czas

• Strefy magazynowania

Większość magazynów posiada przestrzeń podzieloną na strefy odpowiadające czterem podstawowym fazom procesu magazynowania.

Rozróżnia się cztery zasadnicze strefy magazynu:

- przyjęć,

- składowania,

- kompletacji,

- wydań.

• Strefa przyjęć to wydzielona przestrzeń przeznaczona dla czynności operacyjno-­technologicznych, związanych z przyjęciem towarów do magazynu.

• Strefa składowania to wydzielona przestrzeń, która jest przeznaczona do składowania przechowywanych towarów.

W strefie tej może odbywać się kompletacja.

Strefa ta jest zasadniczą przestrzenią w magazynach.

Jej wielkość zależy od poziomu i rodzaju przechowywanego zapasu i stosowanej technologii składowania.

Strefa składowania

Największy wpływ na wybór technologii i sposób zagospodarowania tej strefy mają:

• postać składowanych artykułów,

• rodzaje i wymiary towarów,

• możliwość piętrzenia w stosy,

• wskaźnik pokrycia zapotrzebowania zapasem,

• częstotliwość pobrań.

• Strefa kompletacji jest to przestrzeń wydzielona tylko i wyłącznie do kompletacji produktów. Niekiedy kompletacja odbywa się już w strefie składowania magazynu i wtedy strefa kompletacji nie jest wydzielona.

Wydzielenie tej strefy jest wskazane, gdy w znacznej części magazynu są wydawane niejednorodne ładunki.

Na zagospodarowanie tej strefy mają wpływ:

• liczby asortymentów,

• wielkość wydań,

• rodzaj i rozmiary pobieranych ładunków, opakowań jednostkowych i zbiorczych,

• częstość pobrań.

• Strefa wydań to miejsce przebiegu wszelkich czynności organizacyjno-technicznych towarzyszących wydawaniu i ekspedycji towarów.

W wielu magazynach strefa ta łączy się ze strefą przyjęć, tworząc strefę przyjęć-wydań.

W typowo zagospodarowanej strefie przyjęć i strefie wydań można spotkać pola odkładcze - są to miejsca tymczasowego przechowywania surowców, półproduktów, materiałów.

Wymiary pól zależne są od wielkości przyjmowanych jednostek ładunkowych.

Liczba pól sąsiadujących z każdym stanowiskiem przeładunkowym powinna wynikać z pojemności środka transportu zewnętrznego.

Przy planowaniu zagospodarowania stref przyjęć i wydań wykorzystuje się moduł magazynowy dla składowania rzędowego bez urządzeń.

Jednostki ładunkowe nie są piętrzone, a wysokość strefy najczęściej nie przekracza 5 m.

Do prac przeładunkowych można wykorzystać wózki unoszące ręczne lub prowadzone.

• Strefa biurowo-socjalna

Oprócz wymienionych stref w magazynie powinna znajdować się również strefa przeznaczona dla pracowników oraz taka, w której odbywać się będzie rejestrowanie przepływu dokumentów i informacji.

Układy technologiczne magazynów

W zależności od wzajemnego rozmieszczenia stref magazynowych względem siebie możemy wyróżnić trzy układy technologiczne magazynów:

• przelotowy (o przepływie prostym),

• kątowy,

• workowy (o przepływie powrotnym).

Technologiczny układ przelotowy magazynu

W układzie przelotowym strefy przyjęć i wydań wydzielone są po przeciwnych stronach magazynu. Układ tego typu zapewnia dużą szybkość przemieszczania towarów.

Pozwala na rozgraniczenie stref składowych o różnych wielkościach obrotu zapasu.

Pozwala to na wydzielenie obszarów przechowywania zapasów o mniejszej lub większej rotacji.

Minusem tego typu rozwiązania mogą być utrudnienia podczas ewentualnej rozbudowy magazynu oraz wykorzystania tych samych urządzeń manipulacyjnych w strefie przyjęć i wydań.

Układ przelotowy magazynu

Przyjęcie towaru odbywa się przez rampy po jednej stronie budynku magazynu, zaś wydanie towaru – po przeciwnej. Konstrukcja taka zapobiega zakłóceniom zarówno podczas procesu przyjęcia jak i wydania towaru.

Technologiczny układ przelotowy magazynu

Układ kątowy

Jego cechą charakterystyczną jest to, że strefa przyjęć i wydań znajduje się przy sąsiadujących ze sobą ścianach strefy składowania.

Technologiczny układ workowy magazynu

• W układzie tym strefa przyjęć i wydań znajduje się przy tej samej ścianie strefy składowania.

• Mogą być od siebie oddzielone lub tworzyć jedną strefę przyjęć-wydań.

Technologiczny układ workowy magazynu

Technologiczny układ workowy magazynu

Jest on najczęściej stosowany przez przedsiębiorstwa.

Układ ten gwarantuje lepsze wykorzystanie infrastruktury, a także pozwala na łatwiejszą kontrolę.

Zaletą tego sposobu przepływu materiałów jest to, że umożliwia rozbudowę magazynu.

Uwzględniając jednak zarządzanie towarem mogą pojawić się pewne trudności w przypadku odmiennych rozmiarów przechowywanych zapasów

Podstawowe fazy procesu magazynowego

Proces magazynowania można zatem podzielić na cztery główne fazy:

• fazę przyjmowania towarów,

• fazę składowania towarów,

• fazę kompletacji ładunków,

• fazę wydawania towarów.

Przyjmowanie

Przyjmowanie towarów – jest fazą procesu magazynowania, w której następuje ich odbiór od dostawców wg określonych warunków dostawy

Operacje wchodzące w skład procesu przyjmowania towaru:

• rozładunek,

• identyfikację,

• kontrolę ilościową i jakościową,

• sortowanie,

• przepakowywanie i oznakowanie dostawy zgodnie z ustaloną organizacją magazynu.

Przyjmowanie przesyłki od jej nadawcy wymaga potwierdzenia odbioru (pokwitowania). Od tego momentu całą odpowiedzialność za ładunek ponosi odbiorca.

Wyróżnia się dwa rodzaje przyjęć:

• zewnętrzne,

• wewnętrzne.

Pierwszą fazą magazynowania jest przyjęcie towaru. Rozładunek odbywa się przez rampy rozładunkowe.

Rampy rozładunkowe

Przyjmowanie

Przyjęcia towaru dokonuje się po uprzednim zarejestrowaniu dostawy w funkcjonującym w magazynie systemie informatycznym.

W celu usprawnienia przyjęcia dostaw stosuje się systemy awizacji, czyli wcześniejszego informowania o nadchodzącej dostawie. Często takie systemy pozwalają na uzyskanie danych o wielkości dostawy zanim trafi ona do miejsca przeznaczenia, a także o planowanym czasie „przybycia” dostawy.

Rejestracja dostawy odbywa się na podstawie dokumentów przewozowych i/lub dodatkowych dokumentów (np. dokumenty WZ).

Dokumenty przewozowe zawierają dane teleadresowe nadawcy, odbiorcy, ilość i rodzaj jednostek transportowych, parametry takie jak: wymiary, czy masa ładunku, a także cechy i rodzaj zabezpieczenia ładunku.

Na podstawie listu przewozowego dokonuje się kontroli ilościowej jednostek magazynowych (palet, kartonów, paczek), a także wychwytuje się ewentualne błędnie zaadresowane jednostki na podstawie etykiet transportowych.

Dane na etykietach transportowych powinny pokrywać się z danymi w liście przewozowym (numer ładunku, adres nadawcy i odbiorcy, liczba jednostek transportowych).

Etykiety zawierają także informację o przewoźniku.

Przyjmowanie

Bezpośrednio po rozładunku jednostki transportowe rozlokowywane są one na tzw. polach odkładczych, w których następuje kontrola ilościowa i jakościowa przyjętych jednostek.

W przypadku magazynów dystrybucyjnych przyjmowane jednostki transportowe to najczęściej palety homogeniczne (jednorodne – z jednym rodzajem asortymentu). W takim przypadku ich „przestój” na polu odkładczym trwa zaledwie kilka minut w oczekiwaniu na rozlokowanie ich w magazynie.

Końcowy etap w fazie przyjęcia towaru jest zarazem wstępem do następnej fazy – składowania towarów.

Po zakończonej kontroli ilościowej i jakościowej jednostkom transportowym nadaje się unikalny identyfikator numeryczny i kreskowy, który wykorzystywany jest w etapie składowania.

Przyjęcie towaru i wszystkie zachodzące podczas tego działania i rozwiązania są czynnikiem krytycznym dla dalszego procesu magazynowego.

Wszelkie przestoje wynikające z powodu opóźnień podczas przyjęcia towaru czy też kontroli ilościowej i jakościowej mogą zaważyć na poziomie zapasów a w ostateczności na problemach z realizacją zamówień wychodzących z magazynu. Dlatego ważne jest, by tak planować czynności zachodzące podczas przyjęcia towaru by eliminować tzw. „wąskie gardła” i przestoje.

Proces magazynowy przebiega najsprawniej w sytuacji gdy jednostki ładunkowe są składowane pod jednakową postacią, taką jak w momencie przyjęcia towaru.

Składowanie polega na umieszczaniu jednostek ładunkowych w gniazdach regałowych zgodnie z symbolami umieszczonych na etykietach drukowanych w strefie przyjmowania lub na dokumentach przyjęcia (PZ).

Operacje wchodzące w skład procesu składowania towaru

W tej fazie realizowane są czynności takie jak:

• odbiór dostawy ze strefy przyjęć,

• rozmieszczenie jej w strefie składowania,

• przechowywanie artykułów,

• okresowa kontrola,

• wydanie towarów do strefy kompletacji.