12.Монтессорийдің сауат ашу әдістемесінің ерекшелігі.

Мария Монтессори – мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеудің қазіргі заманда да маңызы жойылмаған әдістемесін жасаған итальяндық педагог.

М.Монтессори педагогикасының тиімділігі, өзектілігі қазіргі уақытта да өз нәтижесін беруде.

Ойын: «Золушкаға жәрдем берейік».Пайдаланатын құралдар: күріш, лобия.Ойын барысындабалалар күрішті, лобияны ажырату керек.«Бисермен ойын»Ойын алдында моншақтарды араластырады. Балалар түс, көлемі бойынша ажырату керек, бөлек қораптарға салады.Ойын барысында балалардың көру түйсігі қалыптасады, саусақтарының қимылы бір қалыптан екінші қалыпқа ауысуы дұрысталады.М. Монтессоридің зерттеуі бойынша, бала алдымен жазуды үйрену керек, содан соң оқуды. Жазуға қарағанда оқу процесі қиын соғады. Жазуды үйрену алдында бала сөздегі дыбысты ажырата білу керек, әр дыбыс қандай әріппен таңбаланатынын, жеке әріптерден сөз шығару, сосын сөзді жазып шығу.Осы бағытта жүргізілетін жұмыс түрлерінің бірі – қатты қағаздан қиылған әріптер. Бұл М. Монтессоридің әдісі – «Шероховатые буквы».Бала дыбыстық талдауды меңгерген соң, ол сол дыбыстардың таңбасын білу керек. Осы тапсырма беріледі. Баланың көру түйсігімен қатар, саусақтардың сезім қабылдауы дамиды. Саусақтарымен әріптің үстінен жүрген кезде, бала көзбен саусақтардың жүру бағытын қайталайды. Әріптер жазба түрінде беріледі.Сонымен қатар, жазу процесіне ықпал ететін саусақтарға жасалатын массаж болып табылады. Массажды қарандаш арқылы жасауға болады. 

Логопедияның жұмысының негізгі бағытының бірі: сөздік қорларын байыту және оларды іс жүзінде пайдалана білуге жетілдіру.Балалар жаңа сөздердің әр түрлі жасалу жолдарымен танысады.Әр түрлі жұрнақтармен бірнеше жаңа сөз жасайды.: ән – әнші, ...

Жазу процесін түзету үшін грамматикалық дағдыларын түзету қажет. Бұл кезеңнің ең негізгі мақсаты – жалғаулықтарды түсіндіру және қолдану, жалғаспалы көп бейнелі суреттер бойынша сөйлемдер құрастыру, сөйлемдерді кеңейту және қысқарту болып табылады (графикалық схемалар бойынша жұмыс).- Апам келді.- Апам қайдан келді?- Апам ауылдан келді.- Апам ауылдан қашан келді?- Апам ауылдан кеше келді.

Жазуындағы, оқуындағы кемістіктерді жою жұмысы бар оқу жылы бойы жүргізіледі. Олардың қажетті шарттарының нәтижелілігі ауызекі сөйлеу тілі мен жазуындағы кемістіктерді түзету әрдайым тоқтаусыз жұмыс істеуді қажет етеді. Соның нәтижесінде оқуда жалпы үлгерімі төмендеп кетуі де мүмкін.

13.Фонематикалық естуді қалыптастырудың жоспарына сипаттама.

Фонематикалық есту− адамның сөздік дыбыстарды талдау мен біріктіруге қаблеттілігі. Фонематикалық есту анатомиялық- физиологиялық механизмінде дыбыстарды ажыратуда басты рөлді "Вернике" орталығында (мидың үлкен жарты шарының үштен бір бөлігіндегі қыртыс иірімдері) орналасқан есту- сөйлеу бөлігі атқарады. Оның зақымдануы немесе жетілмеуі адамның тілдік дыбыстарды ажырата алмау қабілетсіздігіне апарып соғады. Ана тіліне деген фонематикалық есту балаларда айналастындағылардың ауызша сөйлеуін қабылдау және қабылданатын үлгіге сәйкес өзіндік сөйлеу барысында қалыптаса бастайды.Фонематикалық естуді дамыту үшін балалармен айтылатын сөздердің ішінен кейбір дыбыстарды саналы және ерікті түрде бөліп алып, сөйлеу дыбыстарын салыстырудың маңызы зор (4- 5 жас аралығы). Фонематикалық есту механизмі оқу мен жазу барысында қайта құрылады. Фонематикалық есту сол тілмен қатар ана тілінде де дамып отырады. Тілдің дыбыстық элементтерін сезіну ерте жастан дамиды. Көптеген зерттеулерде (А.Н. Гвоздев, Н.Ж. Швачкин, т.б.) қалыпты дамыған бала мектеп алды кезде ана тіліндегі дыбыстарды ажырата алады, басқалар айтқанда естиді, өздері де айтады, яғни дыбыстарды ажаратады, бірақ, сөздің дыбыстық құрамын меңгермейді. Бала дыбыстың сөздегі орнын, кезектілігін айта алмайды деп көрсетеді. Тілдің дыбыстық жағымен әрекет жасау, оның элементтерін саналы түрде менгеру мектеп жасына дейінгі балаларды оқыту барсында қалыптасады. Дыбыстық талдауды - басынан бастап белсенділік пен ерікті талап ететін операцияның құрылымы бойынша жайылған күрделі процесс деп қарастыру керек (А. Р. Лурия, Д. Б. Эльконин). Д. Б. Элькониннің анықтамасы бойынша дыбыстық талдау дегеніміз- сөздегі дыбыстың орнын, кезектілігін, санын анықтауға бағытталған ойлау іс-әрекеті. Арнайы әдебиеттерде сөздің дыбыстық құрамы туралы түсініктің толық қалыптаспауы, көп жағдайда жазу мен оқу дағдысын менгеруде тұрақты қиындыққа әкеліп соғатыны айтылады. Алдымен баланың дыбыстық талдау қабілеті қандай денгейде екенін анықтап алу қажет. Ол үшін әр түрлі тапсырмаларды ретімен жас ерекшелігін ескеріп пайдаланады. Фонематикалық талдау – жинақтау жағдайын төрт жастан асқан балалардан бастап тексереді.