- •1.Пәннің мақсат, міндеттері, басқа пәндермен байланысы
- •2.Мектепке дейінгілерді оқуға үйретудегі дыбыстық талдаудың орыны
- •3.Баланың фонематикалық естуі және сөздерге дыбыстық талдау жасау білігі
- •4. Сауат ашудың алғышарттарының мектепке дейінгі балада қалыптасуының рөлі
- •5.Л.Е.Журованың мектепке дейінгі балалардың сауатын ашу әдістемесі (Подготовка к обучению грамоте детей 4-7 лет л. Журовой)
- •7.Т.И.Гризиктің сауат ашу және жазу әдістемесі
- •11. Н.А. Зайцевтің сауат ашу әдістемесі,мақсаты, міндеті.
- •12.Монтессорийдің сауат ашу әдістемесінің ерекшелігі.
- •13.Фонематикалық естуді қалыптастырудың жоспарына сипаттама.
- •14. Дыбыстық талдау функцияларын қалыптастырудың жоспарының сипаттамасы.
- •15. Дыбыстық жинақтау функцияларын қалыптастырудың жоспарына сипаттама
- •16. Сауат ашу кезіндегі түзету жұмысының теоретикалық және әдіснамалық негіздері, қағидалары
- •17. Сөйлеу тілін тексеру принциптері
- •18. Сөйлеу тіліндегі кемістіктерді анықтау тәсілдері
- •19. Сауат ашу сабағының мақсат, міндеттері, қойылатын талаптар
- •20. Мектепке дейінгі жастағы балалардың сөйлеу тілін тексерудің негізгі бағыттары
- •21. Мектеп жасындағы балалардың сөйлеу тілін тексерудің негізгі бағыттары
- •22. Фонематикалық қабылдауын тексеру әдістемесі, қойылатын талаптар
- •23 Сөйлеу тілінің фонематикалық жағын тексеру әдістері
- •28. Баяу балалардың ерекшеліктері және оларды оқу-тәрбие жұмысында ескеру ерекшеліктері.
- •29 Сауат ашуға оқытудың ғылыми негіздері.
- •30. Сауат ашуға үйретудің аналитикалық-синтетикалық әдісінің ерекшеліктері мен мазмұны.
- •31. Сөзге дыбыстық талдау жасауын тексеру
- •32. Оқуын тексеру
- •33. Жазуын тексеру
- •35. Сөздің буындық құрамын тексеру
- •36. Мектепке дейінгі балаларды оқуға үйретудегі дыбыстық талдаудың орны.
- •37) Оқудың бұзылуын ерте анықтау әдістемесі
- •38) Сөйлемейтін баланың логикалық ойлауын тексеру әдістемесі
- •39) Сөйлемейтін баланың зейінін тексеру әдістемелері
- •40) Сөйлемейтін баланың есте сақтауын тексеру әдістемелері
- •41) Д. Б. Элькониннің оқуға бастапқы үйретудің әдістемесінің негізгі қағидалары
- •43 Сөйлеу әрекетінің теориясы (а.А. Леонтьев).
- •44 Балабақшадағы сауат ашудың мақсат, міндеттері
- •47 «Фонематикалық есту» мен «фонематикалық қабылдау» түсініктерінің мәні мен айырмашылығы. Фонематический слух ребенка и его умение проводить звуковой анализ слов
- •Обучение грамоте
- •49 Сөйлеу тілінің дыбыстық мәтениеті түсінігі, сипаттамасы, дамыту жолдары Место звукового анализа в обучении чтению детей дошкольного возраста
- •50 Мектепке дейінгі баланың дыбыс айтуды меңгеру ерекшеліктері
- •52. Баланың сауат ашуға және оқуға дайындығының көрсеткіштері
- •53. Сауат ашу мен жазу әдістемелерінің негізгі топтары, сипаттамасы
- •54. Сөздік жұмыстың әдіс-тәсілдерінің сипаттамасы.
- •55.Сөздікті молайтуға арналған дидактикалық ойындардың мәні
- •56. Жазу мен оқудың психологиялық сипаттамасы
- •57. Сауат ашуға дайындаудың әдістемесі мен мазмұны (сөз, сөйлем құрамы, сөздің буындық құрамы).
- •58. Балаларды сөздің дыбыстық құрамымен таныстыру.
- •59.М.Хамидулинаның сауат ашуға дайындық жұмысының мазмұны: Хамидулина р.М. Развитие речи. Подготовка к школе. Сценарии занятий
- •66.Байланыстырып сөйлеуін тексеруге арналған сұрақтар
- •71 Кеңістікте бағдарлауына
- •72 Фонематикалық қабылдауын тексеруге тапсырма
- •74 Артикуляциялық аппаратты дамытуға тапсырма
- •75 Артикуляциялық аппараттың қозғалысын дамытуға 4 тапсырма
- •77. Баланың сауат ашуға және оқуға дайындығының көрсеткіштері
- •78. Сауат ашу мен жазу әдістемелерінің негізгі топтары, сипаттамасы
- •79. Сөздік жұмыстың әдіс-тәсілдерінің сипаттамасы.
- •80.Сөздікті молайтуға арналған дидактикалық ойындардың мәні
- •81. Жазу мен оқудың психологиялық сипаттамасы
- •82. Сауат ашуға дайындаудың әдістемесі мен мазмұны (сөз, сөйлем құрамы, сөздің буындық құрамы).
- •83. Балаларды сөздің дыбыстық құрамымен таныстыру.
- •84. Жазуды тексеруге тапсырма
- •85. Танымдық процестерді дамытуға әдістеме. Зейінін, есте сақтауын, логикалық ойлауын дамыту
- •Балалардың зейінін, есте сақтауын, логикалық ойлауын дамыту
- •86. Сөздің буындақ деңгейін дамытуға әдістеме.
- •87. Ұсақ моторикаға әдістеме.
- •1 Тапсырма
- •2 Тапсырма
- •3 Тапсырма
- •88. Белсенді еліктеп сөйлеу әрекетін дамыту
- •89. Сөйлемейтін баланың логикалық ойлауын дамыту.
- •90. Диалогтық және монологтық с.Т тексеруге мысал
4. Сауат ашудың алғышарттарының мектепке дейінгі балада қалыптасуының рөлі
Балаларды мектептегі оқуға дайындауына байланысты псих-пед проблемалардың өзектілігі туындайды.Баланың мектептердегі сәтті оқуының алғышарты болып оның диагнозы болып табылады. Сауат ашу мектепке дейінгі баларды тәрбиелеп,оқыту жүйесі,тәрбиелеу,сөйлеу тілі кемістіктерін түзетуді және сауат ашуға дайындығын толыққанды көрсетеді.Мектепке дейінгі балалардың сауат ашуға қызығушылығы заманауй жағдайда әрекет етеді.Оқу мен жазу балалардың алпы білім алуға дайындығын қалыптастырады. Сауат ашуға оқыту процесіндегі міндет мд балалардың тілдің дыбыстық жүйесінде жалпы бағдарламаны қалыптастыру, сөзге дыбыстық талдау (сөздегі дыбыстардың кезектілігін белгілеу, дыбысты ажырату, оның сапалық қасиеттерін белгілеу) жасауға үйрету болып табылады. Ересектер тобындағы балаларды сауат ашуға дайындық түсінігін былай түсіндіруге болады:
жалпы және ұсақ моторикасы;
қимылдың тепе-теңдігі;
кеңістік, уақыт туралы түсініктері;
ырғақты сезінуі;
көру-кеңістіктік түсініктері;
фонематикалық жүйені қалыптастыру.
Балалардың мектепте жақсы оқуы мектепке дейінгі дайындық деңгейінің негізіне байланысты, ол балада физикалық, ой-өрісін, адамгершілік қасиеттерін, жалпы психологиялық, арнайы дайындығын қалыптастыру. Мектепте оқу үшін балалардың жалпы дамуының жоғарғы деңгейде болғаны қажет, оқуға деген құштарлық, ой-өрісінің белсенділігі, қызығушылығы, тәртібінің жақсы болуы қажет. Балалардың мектепте оқуға дайын-дайын еместігі көбінесе сөйлеу тілінің даму деңгейімен белгіленеді. Себебі, ауызша және жазбаша сөйлеу тілі арқылы бала барлық білім жүйесін меңгереді.
5.Л.Е.Журованың мектепке дейінгі балалардың сауатын ашу әдістемесі (Подготовка к обучению грамоте детей 4-7 лет л. Журовой)
Нет на свете такого ребенка, который с рождения умел бы сразу говорить. Родным для ребенка станет тот язык, на котором разговаривают с ним окружающие его люди Именно от усилий взрослых зависят и темп, и содержательная направленность речевого развития ребёнка. Уже в момент рождения мозг ребёнка и его органы чувств подготовлены к усвоению языка, но если с ребёнком будут разговаривать мало и редко, его потенциальные возможности так и останутся нереализованными. Критический возраст овладения речью – первые три года жизни. К трём годам завершается, в основном, формирование речевых зон. За это время ребёнок от примитивнейших звуков проходит путь до членораздельной речи. Упущенное в этом возрасте позже наверстать бывает крайне сложно. Недостаток стимулирующего воздействия взрослых неизбежно приводит к необратимым последствиям. У ребёнка не формируется та база, на которой в дальнейшем строится вся его психическая деятельность, в том числе и речь. К сожалению, в широкую практику целенаправленная работа по развитию речи детей раннего возраста всё ещё не вошла.В этом разделе собраны книги и пособия по раннему речевому и психическому развитию ребёнка. ""По дороге к Азбуке". Методические рекомендации для воспитателей, логопедов к частям 3 и 4. В практикоориентированном пособии отражен опыт работы автора с безречевыми детьми от 2-х до 5-ти лет (страдающими алалилей, задержкой речевого развития, ранним детским аутизмом, интеллектульной недостаточностью). Пособие имеет практическую направленность, теоретические аспекты намеренно рассмотрены автором в самом общем виде.
6. Г.А.Кашенің сауат ашу әдістемесі (Подготовка к школе детей с недостатками речи)
Педагогикалық және әдістемелік әдебиеттерде 6-7 жастағы баланың жалпы және сөйлеу тілінің дамуы мен мектепке дейін қалыптасатындығы туралы біршама көрсетілген. Баланың сауат ашуға дайындығы дыбыстық талдау, жинақтау әдісі арқылы баланың сөзді түсінуін, сөздің дыбыстық құрамын сөздегі дыбыстық орнын түсінуін, олардың орналасуы мен кезектілігін анықтайды. Сөйлеу тілі дұрыс қалыптаспаған және фонематикалық елестетуі жеткіліксіз қалыптасқан бала аталған дайындықтарды игере алмайды. Мысалға, сөйлеу тілі қалыпты дамыған бала мен фонематикалық жетіспеушілігі бар баланы мектепке қабылдар алдында тексеру, зерттеу жүргізіледі. Зерттеушілердің көзқарасы бойынша өйлеу тілі қалыпы дамыған балалардың 78 пайызы, ал фонематикалық жетіспеушілігі бар балалардың 46,2 пайызы сөздің басындағы дауысты дыбысты ажырата білген. Сөз басындағы дауыссыз дыбысты белгілеу сөйлеу тілі қалыпты ддамыған балалардың 53,4 пайызы, ал ФФЖ балалардың 18 пайызы ғана орындаған. Әсіресе, балаға сөз соңындағы дауысты дыбысты анықтау қиынға соққан. Р.Е.Левина және басқа да ғалымдардың зерттеулерінде дыбыс айтуы бұзылған балаларды оқытудың алғашқы кезеңінде әріптерді біріктіріп оқуда біршама қиындықтар кездеседі.
Оқытудың мазмұны:
Дайындық кезеңі 8 аптаға созылады. Бұл уақыт аралығында балалар біртіндеп сөздің буындық құрылымын талдауды үйренеді. Жеке дыбысты және сөз құрамындағы дыбысты ажыратуды үйренеді. Сөз құрамындағы дыбыстарды ауызша талдағанда фишкалармен жұмыс жасайды. Дайындық кезеңінің соңында балалар буынды талдауды, тура немесе кері оқуды игереді.
Әліпби кезеңі 6 айға созылады. Қараша айынан бастап сәуір айының соңына дейін. Бұл уақытта балалар жалпы мектептің 1-сыныпқа арналған бағдарламасын игере бастайды. Қатаң, ұяң, үнді терминдерімен таныса бастайды.
Мамыр-маусым айларында алған білім-дағдыларын қайталап, қорытындылайды. Оқыту барысында логопед оқытудың жалпы әдістемелік тәсілдерін қолданады. Осы уақытта балалардың сөйлеу тілі дамуының барлық ерекшеліктерін ескереді. Басты назарды балаға берілген мәтінді дұрыс түсінуіне аударады.