5.5 Өндірістің экономикалық көрсеткіштерін анықтау

Пайданы, қор қайтарымын, рентабельность есептеу мақсатында өнімнің жылдық шығарылатын көлемін есептеп алуымыз қажет. Товарлық өнім –кәсіпорын өнімінің көлемі, сол уақыттағы өндірілген және оның жұмсалғаны. Товарная продукция - объем продукции предприятия, произведенной в данном периоде и предназначенной к реализации.

(5.6.1)

где, - i ретті жұмсалған өнім көлемі, тонна.;

- i ретті өнімнің көтерме бағасы, тенге/тонна;

n – реализованной өнім түрінің саны.

19-кесте – Өндірудің жылдық көлемі, тонн/жыл

Өнім	Саны	Бағасы, тенге/тонна
этилбензол	22000	648000

Q = 22000*648000 = 14256 млн.тенге

Үлесті капиталды салым-өнеркәсіптің жылдық өнім көлемі бірлік мәнде келетін капиталды салым.

(5.6.2)

мұн, К – өнім өндірудегі капиталды салым, тенге;

В – толық өнімнің жылдық өндірісі, тонна.

тенге/тонна

Алкилаттың нарықтық бағасы 648000 теңге/тонна.

Пайда – өндірісті құрастыру барысындағы кететін және сол өндірістегі құрылғыларды сатып алудағы шығындардың сатылымнан түскен пайдадан төмен болуы.

_(5.6.3)

мұн, С_i – өндірістегі i түрдегі 1т өнімнің өзіндік құны, теңге/тонна;

Ц_i – i түрдегі 1т өнімнің нарықтық бағасы, теңге/тонна;

В_i – дайын өнімнің саны.

_{П = 14256000000 – 5364572316 = 8891427684 теңге}

Салық төлемі түскен пайданың 24%-ын құрайды: 6757485040

Рентабельділік – өнеркәсіптің тиімділік көрсеткіші, шығын берілуінің деңгейі мен өнімнің қолдану дәрежесінің сипаттамасы.

(5.6.4)

мұн, П – өнімнің пайдаланылуының жылдық пайдасы, теңге;

Ф_нег – өнім өндірудегі өндірістің негізгі қор бағасы, теңге;

Ф_айн – өнім өндірісіндегі айналым мөлшері, теңге;

Қор қайтарымы – өнеркәсіптің негізгі қорының қолданылуының тиімділік деңгейі көрсеткіші.

(5.6.5)

мұн, Q – товарлық өнімнің жылдық көлемі, теңге;

Ф_нег – өндіріске кететін капиталды шығын, теңге;

Ф – қор қайтарымы.

Өтімділік мерзімі – кірістің жобаға кеткен салым шығынын толтыруы немесе қайтарылымы.

_(5.6.6)

мұн, К – өндіріс өніміне капиталды салымы, теңге;

П – өнімнің сатылуының жылдық табысы, теңге;

Т_өтім – өтімділік мерзімі, жыл

_жыл.

_{Жүргізілген анализдерге сүйене отырып, біз негізгі көрсеткіштерін рентабельділікті, өтімділік уақытын, пайданы есептедік. Рентабельділік 69,5 %-ды құрайды. Бұл көрсеткіш химиялық өндірісте 7%-ға артық. Химия саласындағы өнеркәсіптердің орташа өтелу мерзімі 10 жылды құраса, біздің жағдайда 0,8 жылды құрайды. Жоғары бағалы дайын өнімнің пайдасы 6800 миллион теңге.}

_{Алынған көрсеткіштерге сүйене отырып, алкилат өндірісіндегі завод құрылысы мақсатты және экономикалық тиімді.}