Тұрақты тоқтың сызықсыз электр тізбектерін жазыңыз.
Резистивті элемент (резистор)
Сурет
Резистордың шартты графикалық бейнесі 1.1 а – суретінде келтірілген.
Резистор – бұл резистивті кедергімен сипатталатын белсенді емес (пассивті) элемент.
Резистивті элементтің негізгі сипаттамасы u(i) тәуелділігі, яғни вольт – амперлік сипаттама (ВАС) деп аталады. Егер u(i) тәуелділігі координаттың бас нүктесінен өтетін сызықты көрсетсе (1.1 б – сурет), онда ол сызықты резистор деп аталады да, келесідей арақатынаспен жазылады.
Сызықсыз резистивті элементтің вольт – амперметрлік сипаттамасы сызықсыз (1.1 б – сурет) болып келеді.
Индуктивті элемент (орама индуктивтігі)
Орама индуктивтігінің шартты графикалық бейнесі 1.2 а – суретінде келтірілген. Орама – бұл индуктивті сипаттайтын белсенді емес элемент.
,
Гн
1.2 Сурет
Орама
индуктивтігінің негізгі сипаттамасы
тәуелділігі, яғни вебер – амперлі
сипаттама деп аталады. Сызықты орама
индуктивтігінен өзара координаттың
бас нүктесінен өтетін түзу сызықты
көрсетсе (1.2,б – сурет), онда оның
арақатынасы келесідей жазылады:
Сызықсыз
орама индуктивтігінің қасиеті
магнит индукция-сының сызықсыз кернеу
өрісіне тәуелділігі үшін (1.2, б –
суретіедегі
қисығын қараңыз) ферромагнитті материал
өзекшесінің өзімен
анықталады.
Сыйымдылықты элемент (конденсатор)
Конденсатордың шартты графикалық бейнесі 1.3,а – суретінде келтіріл-ген.
Конденсатор – бұл сыйымдылықты сипаттайтын белсенді емес элемент. Есептік үшін конденсатордағы электр өрісін есептеу жеткілікті. Сыйымдылық
,
(Ф)
1.3 Сурет
Көп
жағдайларда диэлектрліктерді практикада
қолданады, яғни олардың салыстырмалы
диэлектрлі – өтімділігі
.
Осы жағдайда
тәуелділігі өзара координаттың бас
нүктесінен өтетін түзу сызықты көрсетеді
(1.3 б – сурет) және оның арақатынасы
келесідей жазылады.
Сызықсыз диэлектрліктер (сегнетоэлектрліктер)