30. Малюс заңы.

Малюс Заңы — анализатордан өткен сызықты поляризацияланған жарық қарқындылығының cos α-ге пропорционал азаятындығын өрнектейтін заң; мұндағы α — жарық поляризациясы жазықтығы мен прибор (анализатор) арасындағы бұрыш. Бұл заңды 1810 жылы француз физигі Э.Л. Малюс (1775 — 1812) ашқан. Егер І₀ және І — анализаторға түсетін және одан шығатын жарық қарқындылықтарын сипаттаса, онда Малюс Заңы бойынша: І=І₀cos2α түрінде орындалады. Барлық поляризациялық приборлардан өтетін жарық қарқындылығы Малюс Заңы бойынша есептеледі. Жарық қарқындылығын өлшеуге арналған оптик. құрал — поляризациялық фотометрдің құрылысы Малюс Заңына негізделген.

Жарық өз жолында поляризатор мен анализатор арқылы өтсін, ал поляризациялық жазықтық арасындағы бұрыш φ тең .

Поляризатордан соң жарық шығады, интенсивтілігі I_0. Малюс заңына байланысты анализатордан соң жарық алынады, оның интенсивтілігі мынадай теңдеумен анықталады:

Малюс тəжірибесінде жарық тізбектей екі бірдей турмалин пластинкасынан өтеді. Пластинкаларды бір біріне салыстырғанда ϕ бұрышқа бұруға болады. Малюс заңы поляризатордан өткеннен кейінгі сызықты поляризацияланған жарық интенсивтігінің түскен жарықтың поляризация жазықтығымен поляризатор арасындағы бұрышқа тəуелділігі.

I=k_a I₀ cos²

I - поляризаторға түсетін жарықтың интенсивтілігі,

I - поляризатордан шығатын сəуленің интенсивтілігі,

k_a - аналиизатордың мөлдірлік коэффициенті.

Өткен жарықтың интенсивтілігі cos² -ге тура пропорционал:

I~ cos²

31. Брюстер заңы.

Табиғи жарық 2 диэлектриктін шекарасында шағылғанда немесе сынғанда азды-көпті поляризацияланады.Шағылған жарықта түсу жазықтығына перпендикуляр тербелістер басым болады, ал сынған жарықта түсу жазықтығындағы тербелістер басым болады. Түсу бұрышының белгілі бір мәнінде шағылған жарық толық поляризацияланады. Бұл түсу бұрышы Брюстер бұрышы деп аталады. Брюстер бұрышының тангенсі осы екі ортаның салыстырмалы сыну көрсеткішіне тең:

( -екінші ортаның салыстырмалы сыну көрсеткіші),

Бұл заң- Брюстер заңы д.а.

Жарық шекараға Брюс­тер бұрышы арқылы түскенде шағылған және сынған шоқ­тар өзара перпендикуляр болады.

                             (і₂ – сыну бұрышы)

осыдан                             ,

32. Абсолют қара дене.К ез келген температурада өзіне түскен барлық сәулелерді талғамай жұтатын дене абсолют қара дене деп аталады. Қара дененің барлық жиілік және температура үшін спектрлік жұтқыштық қабілеті бірге тең: . Абсолют қара денелер табиғатта жоқ, алайда қара күйе сияқты заттар жиіліктің белгілі бір интервалында абсолют қара денеге жақын келеді.Олар жарық ағынының көрінетін бөлігін түгелдей дерлік (99%) сіңіріп алады. Кішкене О тесігі бар іші толығымен қап-қара қуыс дене қара дененің идеал моделі болып табылады. Мұндай қуысқа кірген сәуле толығымен жұтылады.

Қара дене түсінігімен қатар сұр дене деген түсінік бар – жарық жұтқыштық қабілеті бірден аз, бірақ барлық жиілікке бірдей және температураға, материалға және дененің бетінің күйіне тәуелді денелер:

Абсолют қара дененің сәуле жұтқыштық коэффициенті 1-ге тең.