28. Қысыммен құятын пластмасса өнімдеріне арналған машиналар және алынған бұйымдардың қасиеттеріне талдау жасау.

Литье под давлением – формование путем нагрева пластических

масс до вязкотекучего состояния с последующим выдавливанием в

форму. Этим способом перерабатывают преимущественно термопла-

сты. Для литья под давлением применяют машины с горизонтальным

и вертикальным литьевыми цилиндрами, в которых полимерная масса

нагревается, подвергается пластификации с помощью шнека, а затем

впрыскивается поршнем через сопло в форму. Давление, развиваемое

поршнем, составляет 80 – 150 МПа, полимерная масса впрыскивается

при температуре 420 – 475 К. В пресс-форме изделие выдерживается

под давлением, охлаждается и затвердевает. Готовый продукт после

разъема формы выталкивается толкателем, и цикл повторяется. Литье

под давлением широко применяют при формовании облицовочных

плиток и других разнообразных изделий из полистирола, полиэтиле-

на, полиамида и других полимеров.

Наряду с литьем под давлением для изготовления пластмассовых

изделий применяют и простое литье, при котором пластическую мас-

су в жидком состоянии без давления заливают в формы, где она от-

верждается. Формы для отливки изготовляют из гипса, легких спла-

вов, стали и т.п. Простым литьем получают некоторые изделия из по-

лиамидов, полиметилметакрилата и др.

29. Полимерлерді қандай қондырғылармен алады және олардың атқаратын қызметтерін сипатта.

Пластмасса конструкцияларының дәнекерлеу үлкен еңбекті және энергия сыйымдылығын талап етеді. Әр түрлi әдiстермен бұйымға керек механикалық өңдеу жасалады, түс таңдалады, фактураны ала оңай қайта өңдейдi. Полимер материалды дәнекерлеу мынадай стадиялардан өтеді:

1) жылу берілу және энергия тасымалдауы;

2) дәнекерлеу беттерін қысу процессі кезінде бөлшектің белсенді беттерінің активті әсерлесуі;

3) молекулаүстi құрылымды құрастыруы.

Полимер материалды дәнекерлеу:

а) 1 - контакт, 2 - қыздыру;

б) 1 - қыздыру, 2 - контакт;

с) контакт және қыздыру бiр уақытта. Дәнекерлеу әдістері: қызған газ арқылы, қызған инструмент көмегімен, ТВЧ әдісі, индукционды, ультрадыбысты дәнекерлеу. Мысал үшін ультрадыбысты дәнекерлеу (УД) қондырғысын алсақ.

Полимерлердiң УД-i заттардың байланысу аймағында полимердiң майысқақ қасиеттерiн ультрадыбыс тербелiстерiнiң жоғарылату көмегiне негiзделген әдіс. Алғашында бетте физикалық контакт, кейіннен химиялық байланыстардың үзілуі нәтижесінде полимер молекулаларының активациясы пайда болады. Бұдан кейін бірігу аймағында материалдардың химиялық өзара әрекеттесуi жүреді.

Полимерлердің УД-і,әдетте балқытусыз, поликарбонат, стирола, полипропилен, поливинилхлорид сияқтыларды біріктіру үшін қолданады. Суретте қондырғы схемасы берілген:

1, 2 – біріктірілетін бөлшектер;

3 - тiрек;

4 - дәнекерлегiш ұшы;

5 - толқын -концентраторы;

6 - магнитострикционды түрлендiргiшi.

Дәнекерлегiш ұшы 4 күшпен біріктірілетін бөлшектер бетін 1, 2 қысады. Ол f = 20-100 кГц жиілікпен және амплитудасымен тербеледі. Тербеліс бағыты көп жағдайда жұмыс күшінің бағытымен сәйкес келеді және біріктірілетін бөлшектер бетіне перпендикуляр. Металдармен салыстарғанды полимер материалды дәнекерлеу кезінде бетке түсірілетін күш төмен болады да, амплитудасы жоғары болатынын айта кеткен жөн. Жалпы жағдайда полимерді УД уақыты 0,1с-10с.

Пластиканы Термоформировкалау алынатын өнімніңжақсы қасеттерінің болуын қамтамасыз етеді,  бірақ біраз шығындарға да әкелуі мүмкін.

ВАкуумды формацияның қондырғыларын қолдану аясы:

• Монтажды жәшіктер

• декора Элементтерінде

• балар ойыншығының элементтеріне

• пластикалық ручкалар

• Пластикалық ыдыстар

Және т.б

термиялык формировканың физикалық мағынасы:

термиялык формировканың кқмегімен алынатын детальдің пластикалық қасиеттері жоғары температура әсерінен артады.

Өтетін этаптары:

1. Арнай зажимді рамады термопласты листті фиксациялау

2. Термапласты листті керекті температураға дейін арнай қыздыру қондырғысымен қыздыру.

3. Вдавливание шаблона-формы в нагретый пластик с одновременным герметичным уплотнением пространства между шаблоном и пластиком путем создания вакуума со стороны шаблона.

4. Дайындаманы ақырындап ауамен суыту.

5. Суытылған детальді шаблоннан алу.

Дайындау процесінің өзіндік ерекшеліктері бар: Пластиканың әр түріне өзіне тән қыздыру температурасы қажет.

Термопластавтомат (ТПА) — инжекционно-құймалық машина, детальдарды термопласты әдіспен қысыммен құю арқылы алуға арналған. Қазіргі кезде көптеген полимер материалдарды алу үшін осы термопластавтоматтарды қолданады.