Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
МГ ответы 35 группа.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1.38 Mб
Скачать
  1. Сары шөкпе топырақтар негізіндегі іргетастарды жобалау ерекшеліктері

Олардың негізгі ерекшелігі:

  • Олардың ылғалдылығы шамадан асқан жағдайда сыртқы салмаққа немесе өзінің салмағы әсерінен қосымша шөгуі. Олардың структурасы тұрақсыз.

  • Макрокеуектілігі, яғни көзге көрінетін вертикалды кеуектілік.

  • Құрамы: шаңды сазды және саздақ

  • Ылгалдылығы аз, ылғалдылық дәрежесі Sr=0.4-0.5.

Оны су түскен жағдайда топырақ жұмсарып, қатты кристал материалдар арасындағы байланыс азайып, беріктігі бірден азаяды.

Шөкпе топырақтардың негізгі көрсеткіштері мыналар:

  • Салыыстырмалы шөкпелілік Esl

  • Бастапқы шөкпелі қысым Psl

  • Бастапқы шөкпелі ылғалдылық Wsl

7

  1. Топырақтардың жіктелуі. . Ірі сынықты және құмды топырақтар

Тиімді және сенімді іргетас түрлерін, топырақтың қасиеттерін жақсарту әдістерін, іргетасты орнату тәсілдерін және топырақтарды бекіту әдістерін таңдауға, негізінде, жертабан (негіз) топырақтарының жіктелуі жатады. Топырақтар тасты және тассыз болып жіктеледі. Тасты топырақтар бөлшектерінің өзара байланысы қатаң, беріктігі өте жоғары , кеуектігі аз, іс жүзінде суды өткізбейді әрі сығылмайды. Жалпы тасты топпырақтар 3топқа бөлінеді: магмалық, метаморфтық және шөгінді цементтелген. Тассыз топырақтар – бөлшектерінің өзщара байланысы бос, цементтелмеген шөгінді тау жыныстары. Бұл тау жыныстары тобына ірі сынықты, құмды, шаңды-балшықты, биогенді және жасанды топырақтар жатады. Ірі сынықты топырақтар – құрамы әр т үрлі келген түп тау жыныстары мен минералдардың кесектерінен құралған шөгінді жыныстары. Ірі сынықты және құмды топырақтарды жіктеу ірілі-ұсақты құрамына, ылғалдылығына және тығыздығына байланысты. Ірі сынықты топрықтарға құрамында (массасы бойынша) өлшемдері >2мм бөлшектердің мөлшері 50%астам, цементтелмеген топырақтар жатады. Құмлды топырақтар – кварцтың, дала шпаттарының, слюдалардың т.б. тау жыныстарының әртүрлі өлшемдегі бөлшектерінен құралған, құрғақ күйінде сусымалы, су өткізгіштігі жоғары, сығылғыштығы төмен шөгінді жыныстар. Құмды топырақтарға құрамында (массасы бойынша) өлшемдері >2мм бөлшектердің мөлшері 50% кем топырақтар жатады. Ірі сынықты топырақтар ірілі-ұсақты құрамына байланысты: қой тасты, жұмыр тасты , малта тасты; құмды топырақтар: ірі, орташа ірілікті, ұсақ және шаңды болып жіктеледі. Ірі сынықты және құмды топырақтар ылғалдылық дәрежесіне байланысты аз ылғалды, ылғалды және суға қаныққан болып жіктеледі. Құмды топрыақтар бітімінің тығыздығына байланысты тығыз, орташа тығыз, борпылдақ болып ажыратылады.

  1. Әлсіз негізге іргетасты жобалау реті

Іргетас –ғимараттар мен имараттардың жер асты немесе су асты коснст. бөлігі. Олар: ғимараттың салмағын қабылдап негіз топырағына беруге арналған.

Іргетас табаны – іргетастың негізбен байланысқан беті. Оның өлеміне ғимараттың орнықтылығы мен беріктілігі тікелей байланысты.

Іргетастар мен негіздер жобалауда мынадай негізгі қағидаларды сүйенеді:

1)іргетастар негіздерін, олардың шектік күйлері бойынша жобалау қағидалау

2)ғимараттың «жер үсті конструкциясы- іргетас, негізі» бір жүйенің құрамында үйлесімді, берік және сенімді жұмыс атқару қажеттілігі.

Бұл қағидаларға сәйкес ғимараттың іргетасы мен негіздері кешенді түрде жобаланады

-құрылыс алаңының инженерлік-геологиялық ерекшеліктері

-ғимарат констр топырақ негізінің әр-түрлі шөгуіне әсері

-іргетастарды орнату жұмыстарын тәсілдері.

Суға қаныққан әлсіз топырақты іргетастар,сонымен қатар биогенді топырақтар,торфталған,сапрофел.Олардың қасиеттері құрамына байланысты әр түрлі.Мұнда сүзілу заңдылықтары ескеріледі.Жобалау барысында негізінен қатаң жобаланады.Іргетастары тұтас темірбетонды белдеулер қолданылады.Сонымен қатар әлсіз топырақты жақсарту үшін құм жастықты орнату,ауыр таптағышпен нығыздау,ішінен нығыздау(қада) сияқты конструктивті шаралар қолданылады.Егер әлсіз топырақтар 12м-ден үлкен болса,қадаларды тағайындаймыз.Егер қалыңдағы 7м-ге дейн болса құмды жастықтар пайд-з.