9. Жарыққа шығару қағидаты.

Профессор А.Ф.Лосев «Тұлға бұл зомби емес, ол ғажап әлем, оны қалыптастыру құдреті ешкімге берілмеген» Бұл қағидат өзін өзі тану пәнін оқыту үдерісінде, біз тұлғаны қоғамның тапсырысы бойынша қалыптастырмайтынымызды, оқушы тұлғасының бұрынан бар рухани адамгершілік әлеуетін, жарыққа шығаратынымызды көрсетеді.

Рухани адамгершілік білім, ол жүректің терең түкпірінде өтетін ішкі құбылыс. ӨӨТ мұғалімі білімді дайын күйінде ұсынбайды, оқытпайды, ол тек оқушылардың даму бағдарын сыртқы әлемді зерттеуден, өзінің ішкі жан дүниесінің шексіз әсемдігін ашуға бағыттайды. Өзінің ішкі жан дүниесін ашып, саналы даму жолына түскеннен кейін, оқушы өзіне қажетті барлық білімді өзі айқындайды. Ішкі ар-ұждан даусы оның мәңгілік рухани ұстазына айналады.

10. Әлемдік тарихи өткенді шолудағы рухани-адамгершілік білім Гуманист-ойшылдың өмірі мен ілімінен мысалдар келтіру.

«Сен өзгерсең, сенің айналаңдағы әлем де өзгереді», «Сыртқы әлем – адамның ішкі әлемінің бейнесі», «Әлем кемел, адамның қабылдауы кемел емес», «Сыртқы әлемге тұрақтап қалма, ол өткінші, мәңгілік құндылықтарға тұрақта –ол өзгермейді»

«Үдеріс нәтижеден де маңызды»

Лао-Цзы (б.д.д. VII-VI ғ.ғ.)

«Алдымен өз-өзіңді таны»

«Әр адамның бойында күн бар, тек оның нұрлануына мүмкіндік беріңдер»

«Кімде-кім өзін-өзі тани білсе, ол өзінің не істей алатынын және не істей алмайтынын түсіне біледі»

«Кім де кім әлемді қозғағысы келсе, әуелі өзін қозғасын» Сократ

«Егер кім де кім өзін-өзі таныса, ол адам өзінің Құдайын да таниды»Қожа Ахмет Йассауи түркі халықтарының жаңа исламдық өркениеттегі халықтық ағымының арнасын анықтап берді. Ол жаңа діни идеологияны тәңірлік шамандықпен, зорастризммен біріктіре отырып, қоғамдық-әлеуметтік санаға сіңіруде көп еңбек етті. Қожа Ахмет Йассауи ілімінде «жан тыныштығы», «шындыққа жету» адамгершілік қасиет пен сипатқа ұласу арқылы тариқат та жүзеге асады.

Нәтижесінде рухани тазалыққа, өзін өзі меңгеруге қолы жетіп, «Кемел адам» тұрпаты қалыптасады.

Қожа Ахмет Йассауи (1093-1166)

11. Көшбасшылық және басқару. Ұлы рухани ұстаздар көшбасшылық туралы.

- Маған белгілі бір мақсатқа қалай ең тиімді жолымен жетуге болады?Басқару өз назарын төменгі деңгейге аударады.

- Менің неге қол жеткізгім келеді? Көшбасшылық жоғары деңгеймен байланысты болады.

- Басқарушы іс әрекеттің істелу қажеттілігіне қарай жасайды.

- Көшбасшылық не істеу керектігіне қарай жасайды.

Петер Друкер, Уоррен Бенис

Көшбасшы болу шеберлігін үйрету мүмкін емес, оған адамның тек өзі ғана үйрене алады.

Ұлы рухани ұстаздар көшбасшылық туралы.

« Әділдік пен шыншылдық бір билеушінің бойынан табылс, онда оның шыншылдығы мен әділдігінің арқасында өз өмірі де, билеп жатқан адамдарының өмірі де шаттыққа бөленеді. Егер билеуші адамның бойында әділдік пен шындық біріксе, ол сапалы, қабылдаған заңдары жоғары деңгейде болады.»

Билеушіден халқыңды бағындыр деп сұрау қажет емес, халықтың өзі ақылды билеушінің басқаруын қалауы керек.

Сократ

- Өз мүддесін басқаның мүддесінен жоғары қоймағанда ғана көшбасшы өседі және өз қызметінде ұзақ тұрақтайды. Парадокс Өзін-өзі аямаумен, өзінен – өзі бас тартумен көшбасшы Өзін-өзі күшейтеді.

- Көшбасшы өзгелер туралы өсек айтпайды және ешқандай дамуға күшін кетірмейді. Үнемдеу – күштің қайнар бұлағы.

- Ақылды көшбасшы аз және қысқа сөйлейді. Сайып келгенде ешқандай табиғи әрекет мәңгі жасалмайды. Жауын жауады, кейіннен қояды. Күн күркірейді, соңынан тынышталады.

- Сіз қанша мәжбүр етсеңіз, топ соншалықты қарсылық көрсетеді. Сіздің айлаңыз құтылып кету үшін қарсы айланы тудырады. Әрбір заңмен бірге заңсыздық келеді.

Лао Цзы

Көшбасшы- халқын шын ықыласымен сүюімен қатар мына бес қасиет болу керек.

Кісіге шын құрмет, кеңпейілдік, шыншылдық, зеректік, мейірбандық.

Біріншісі- жарамсақтануға жол бермейді.

Екіншісі- барлығын бағындырады.

Үшіншісі- адамдардың көңіліне сенім ұялатады.

Төртіншісі- жеңіске жетуге мүмкіндік береді.

Бесіншісі- адамдарды басқаруға мүмкіндік туғызады

Басшы-көшбасшы халық алдында қулыққа бармайды. Ол әділетті сүйеді, өзгелердің пікіріне құлақ асады. Ол өзін басқалардан жоғары қоймайды.

Конфуций

Жалпылама қорытынды.