- •1.Өзін өзі танудың теориялық негіздері.Ақиқат құндылығы.
- •2.(24,26,28)Өзін өзі тану және басқа пәндердің ықпалдасуының мәні мен түрлері.
- •3.Педагогиканың үш типі
- •4. Қазіргі заманның ғаламдық проблемалары.Адамзаттың жалпығаламдық бірлігі.
- •5.(50,69) Ішкі (рухани адамгершілік) және сыртқы зияткерлік білім. Жанды білімдер.
- •8. Ізгілік психологиясының классиктері рухани- адамгершілік білім туралы
- •9. Жарыққа шығару қағидаты.
- •10. Әлемдік тарихи өткенді шолудағы рухани-адамгершілік білім Гуманист-ойшылдың өмірі мен ілімінен мысалдар келтіру.
- •12. Әр кім өзі жасаған әдебиет пәнінің жоспарын апарсын
- •13. Қазақ мәдениетіндегі рухани-адамгершілік білім. Қазақстанның үш ойшылының немесе педагогінің өмірі мен ілімінен мысалдар келтіру.
- •14. Ұлы және шынайы көшбасшылар.
- •15. Риясыз қызмет ету – шынайы көшбасшының іргетасы.
- •16. Өзін-өзі танудың психологиядан өзгешелігін ашу.
- •17.(18) Заманауи философия бастауларына оралу. Жалған материализм тұжырымынан тұтас рухани-материалдық әлем тұжырымына өту (руханилық, адамгершілік, олардың өзара байланысы).
- •19. Заманауи педагогика бастауларына оралу. Рухани ізгілік (ш.А.Амонашвили). Ізгілік педагогикасының манифесі.
- •20.Шынайы көшбасшылық – тұлғаны рухани-адамгершілік дамытудың жанама нәтижесі. Көшбасшылық үдерісіне нелер жатады? Амбиция және көшбасшылық.
- •21.(33,42,60)Сабақтардың құрылымдық – мазмұндық ерекшеліктері. Сабақтың құрылымдық-мазмұндық компоненттері:
- •22.Тұлға құрылымы.
- •23.Шынайы көшбасшының үлгілері. Шынайы көшбасшыға тән қасиеттер.
- •25. Заманауи психология бастауларына оралу (к.Г.Юнг, в.Франкл, к.Роджерс және басқалары). А.Маслоу қажеттілік, өзін-өзі өзектендіру, метоқажеттілік, метапатология иерархиялары туралы.
- •27.Сананың құрылымы туралы. Сананы тазарту.
- •29. Мұғалімнің үш типі. Мұғалімдерге арналған ережелер. Мысалдар.
- •30.Адамның құндылықтар жүйесінің жіктемесі, мысалдар.
- •31.«Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім бағдарламасын тиімді жүзеге асыру шарттары (әр шартының мәнін нақты ашуға мысалдар келтіру).
- •32.Тыңдаушыларға ақпарат беру тиімділігі. Рухани-адамгершілік білім беруде мұғалімге қажет қасиеттер. Мысалдар.
- •5 «Т» Тәртіп, Талап, Тыныштық, Тазалық, Татулық.
- •34.Классиктер еліктеу үлгісі ретіндегі ата-аналар мен мұғалім туралы. Мұғалім өміріндегі жағымды көңіл күйге енудің маңызы туралы.
- •35.Сабақтың құрылымдық элементтерін қолдану реті. Оқулық материалдарын сабақта қалай пайдалану керек.
- •36.Мұғалім өміріндегі шабыттандырушы мысалдар (үш мысал). Оларға ортақ не бар?
- •37.Абсолюттік жалпыадамзаттық құндылықтар. Олардың адам тұлғасының құрылымымен байланысы.
- •1. Ақиқат деп – адамның объективтік өмір шындығын дұрыс, дәл бейнелеуін, оны санаға өмірде қандай болса, сондай күйінде түсіруін айтады.
- •38.. Классиктер абсолюттік ақиқат туралы.
- •39.Сүйіспеншілік энергиясы. Ғалымдар сүйіспеншілік энергиясы туралы. Сүйіспеншілік энергиясы қалай беріледі.
- •41.Адамзаттың ұлы тұлғалары өмірінен Дұрыс әрекетке мысал.
- •43.Риясыз сүйіспеншіліктің мәні. Сүйіспеншілік пен басқа жалпыадамзаттық құндылықтардың байланысы.
- •44.Сабақтың дәйексөзі. Сабақта дәйексөзбен қалай жұмыс жүргізу керек.
- •45.Сабақтың рухани-адамгершілік тереңдігі.
- •46.Қарсылық көрсетпеу, пікір білдірмеу және байланып қалмау (үш өсиет әңгіме) – шынайы еркіндік пен дұрыс әрекет қырлары (сіздің түсінігіңіз бен мысалдар).
- •47.Дұрыс әрекет практикасы (тәннің, тілдің және ақылдың үш дұшпандары). Қанағат шегі (мысалдар).
- •48.Оқытудың диалогтік әдісінің мақсаты. Оқиға айту өнері. Оқиға айту кезіндегі мұғалімнің міндеттері.
- •49.Ішкі тыныштық құндылығының мәнін ашу. Ішкі тыныштық және басқа жалпыадамзаттық құндылықтардың байланысы. Ішкі тыныштыққа жетудің тәсілдері қандай?
- •51.Әңгімелердің дереккөздері. Әңгіме таңдау кезінде жас ерекшеліктерін ескеру (мысалдар).
- •1 Жастан бастап 10 жасқа дейін.
- •11 Жастан 15 жасқа дейін:
- •15 Жастан жоғары
- •52. Қиянат жамсамау құндылығының мәні. Өзіңе қатысты қиянат жасамау. Қазіргі әлемдегі қиянат жасаудың себептері.
- •53. Жалпыадамзаттық құндылықтар негізіндегі қайырымдылық акциялары, драма үйірмелері (оларды өткізу ережелері, мысалдар).
- •54. Бала тәрбиесіндегі ананың рөлі. Жақсы отбасының қасиеттері.
- •55.Жағымды көңіл күй (сабақтың басында және аяғында). Жағымды көңіл күйді жүргізу әдістемесі. Жағымды көңіл күйді жағымды әсері
- •56.Жалпыадамзаттық құндылықтарды сабақтан тыс іс-шараларға енгізу. Мысалдар.
- •57.(63)Топтық жұмыстың түрлері (мысалдар), оның пайдасы.
- •58.Жалпыадамзаттық құндылықтар негізіндегі шаттық шеңберлері, ақындар бұрышы, пікірсайыс клубтары, ғылым күндері (оларды өткізу ережелері, мысалдар).
- •59. Шығармашылық жұмыстар (мысалдар), оның пайдасы.
- •61.Адам тұлғасының құрылымы. Ақылдың табиғаты. Парасат (интеллект).
- •62. Өзін-өзі тану және жаратылыстану циклындағы пәндерді ықпалдастыру мысалдары.
- •64.Ақылды тыныштандыруға қол жеткізу үшін пайымдау және ажырата білу қабілеттерін дамытудың маңыздылығы.
- •65.Сабақта музыка қолдану әдістері, музыканың пайдалы қасиеттері. Хормен ән айту, хормен ән айтудың пайдалы қасиеттері.
- •66.Бала мінезіне кері әсер ететін ата-аналардың балаларға қарым-қатынасының типтері.
- •67.Қиянат жасамау тәжірибесі. Өзін-өзі тануды оқытудағы қиянат жасамау.
- •68.Педагогикадағы сүйіспеншілік.
- •70.Классиктер рухани-адамгершілік әңгімелердің мәні және басымдылығы туралы (мысалдар).
- •71.Тәрбие ісіндегі ата-аналардың жауапкершілігі мен рөлі. Ынтымақтастықтағы тәрбие.
- •72.Музыканың өсімдіктерге, жан-жануарларға және адамдарға әсері. Адам өмірінің әуені.
- •73.. Абсолюттік және салыстырмалы ақиқат. «Тап қазір» сәтінің күші. Адам өміріндегі шындықтың мәні, оның ар-ұжданмен байланысы.
- •74. Бала тәрбиесіндегі әкенің рөлі. Жақсы отбасының қасиеттері.
- •75. Сабақта бағалау формалары. Тестілеу. Сабақ мониторингі.
- •«Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру сапасын мониторингілеу бағдарламасы
- •Өзін-өзі тану мұғалімдерінің сапалы құрамы:
- •2. Ұйымдағы моральдық-психологиялық ахуал:
- •3. Өзін-өзі тану кабинеттерінің жай-күйі:
- •4. Сабақтарға қатысу:
- •7. Жинақ кестесі үшін ескертпе:
- •8. Мектептің жалпы бағасы:
- •Тест. Тестілеу.
73.. Абсолюттік және салыстырмалы ақиқат. «Тап қазір» сәтінің күші. Адам өміріндегі шындықтың мәні, оның ар-ұжданмен байланысы.
Осы шақпен өмір сүріңіз.Мен болашақты болжағым келмейді. Мені қазіргі іс-әрекетім
толғандырады, Жаратушы маған болашақты болжай алатын билік
берген жоқ.
Мен мынанәрсенітүсіндім – Осы шақпенөмірсүріп, оны қабылдайалукерек,
алғақарайұмтылуғакедергіболыпжатқанішкіқарсылағымыздыжеңугеұлы
жол осы. Неге? Өйткенісіз осы шақпенөмірсүрсеңіз, ондасізболашақта не
болатынынаүңілебермейсіз, себебісізболашағыңыздыбилейалмайсызғой.М.Ганди
Барлығының қайнар көзі болып табылатын тек бір ғана ақиқат бар,ол абсолюттік ақиқат.Сен оны тапқан кезде ғана ,сенің іс әрекетің онымен үйлесім табады.
Ақиқат- көпқырлылықтың біртұтастығы түсіну, өзін бәріне қатысы бар. Адам үшін шындықты айту өте маңызды. Жалған сөйлеу адамға күйретуші ,кері әсер етеді.Әрқашан шындықты айту керек.шындықты өте жұмсақ жеткізу керек.
Ақиқатты тануға ұмтылыс адамды өзіне мынандай сұрақтар қоюға итермелейді:
Мен кіммін?
Менің өмірдегі мақсатым не?
Қазіргі сәтте қалайша толық өмір сүре аламын?
Өзімнің ішкі «Менімді» қалай тани аламын?
Мен кіммін?
Бұл менмін.Мен бармын,яғни мәңгілікпін. Мен осы келген қонақпын. Денем өлсе де мен өлмеймін.Менікінің барлығы уақытша.
Ақыл мен жан -мен өзім,тән менікі
«Мені » «Менікінің» мағынасы екі
«Мен» өлмекке тағдыр жоқ әуел бастан,
«Менікі» өлсе өлсін,оған бекі
Өлсе, өлер табиғат адам өлмес,
Ол бірақ қайтып келмес,
«Мені » мен «менікінің» айрылғанын,
Өлді деп ат қойыпты өңшең білмес- деп ұлы Абай жырлаған.
2.Менің өмірдегі мақсатым.
Өзімнің шынайы болмысымды тану,өйткені Ақиқат адамның шынайы болмысы. Ақиқатты жете түсіну адамның ішкі кеңістігін толтыратын энергияның қуаты ағынына жол ашады.Бес құндылық арқылы ақиқатқа жете аламын.
3.Қазіргі сәтте қалайша толық өмір сүре аламын?
Яғни бүгінгі сәтпен өмір сүруі керек.Кешегі күн тарих.Оны қайтарып ала алмаймыз.Ертеңгі күн болашақ.Бүгінгі күн ертеңгі күннің жемісі.Сондықтан дәл бүгінгі күнмен жүру керек. Әрекетіңді сүйіспеншілікпен жасасаң,ол дұрыс әрекет болмақ.Ертеңгі күні сол дұрыс әрекетіңнің жемісін көресің.
4. Өзімнің ішкі «Менімді» қалай ғана тани аламын?
Шынайы болмысымды тануда жалпы адамзаттық құндылықтар арқылы өз менімді танимын.Кез келген сәтті жақсы шығарып салу арқылы ішкі жан дүниемді тани аламын.
Ақиқатты жарыққа шығаруға оқытудың мақсаты – баланың шынайы болмысын іздеуіне және бұл ізденіс – өмірдің басты мақсаты екенін жете түсінуіне көмектесу, өйткені Ақиқат –адамның ішкі кеңістігін толтыратын энергияның қуатты ағынына жол ашады.
Ақиқат – барлығының бастауы, түп тамыры.Ақиқат дән секілді,ішіміздегі нәріміз,рухымыз.
Біздің әрқайсымызда үш тұлға бар:
Біріншісі- біздің физикалық тәнімізді саналы түрде сезінеміз.
Екіншісі –басқа адамдардың біз туралы ойларынан қалыптасатын болмыс.Көптеген адамдар жалған бетперде арқылы өзінің білікті,көңіл қойып,сыйлауға тұрарлық адам екендігіне басқаларды да ,өздерінде сендіруге тырысады. Бұл екеуі де нағыз және мәңгілік болып табылатын ішкі рухани нұрдың төңірегінде құрылған болмыс.
Үшіншісі – сүйіспеншіліктен жаратылған шынайы және нағыз болмыс.
Біз қазір және әрқашанда сәулелінұр болып табыламыз. Өзін- өзі жүзеге асыру (өмірден орнын табу) дегеніміз – осы сәуленің нұрына қосылу.
Жүректі айналып өткен барлық іс-әрекет шын мәнінде біздің шынайы Болмысымызды қабылдауға және көрсете білуге әсер ететін және кедергі жасайтын соқырлыққа жатады.
Барлығы қарапайым, ақиқатты өзіңнен табуың керек, өзіңнен іздеуің керек, барлығы біртұтас, бөлінбейтін бүтін екенін түсінуің қажет. Тек бір-бірімізге қол созып, жақсылық пен әділеттілікті, мейірімділік пен сүйіспеншілікті, бейбітшілік пен татулықты асқақтатуымыз керек.
Ақиқаттың мәні – іс жүзінде болған нірсені немесе ойды шынайы жеткізу.Ақиқатқа жүгіну айтқан - істеген,көрген немесе естіген нәрсені дәл жеткізу болып табылады.
Мысалы: Бір үйге ұры түседі. Полиция екінші күні ол адамды ұстап алады,әрине ол мойындамайды. Алайда оның Ар- ұжданы оның есіне салып тұрады.Сөз ар- ұжданды басшылыққа алса, ол ақиқатқа айналады.
Ақиқат үшін қиындықтарға жолығуың мүмкін.Бірақ қиындықтан қашып, өтіріктің жолына түсуге болмайды. Өтірік айтып, қиындықтан құтылуыңыз мүмкін, бірақ мезгілі келген кезде, сіз ауыр сынаққа кезігесіз.
Барлығы қарапайым, ақиқатты өзіңнен табуың керек, өзіңнен іздеуің керек, барлығы біртұтас, бөлінбейтін бүтін екенін түсінуің қажет. Тек бір-бірімізге қол созып, жақсылық пен әділеттілікті, мейірімділік пен сүйіспеншілікті, бейбітшілік пен татулықты асқақтатуымыз керек.Дұрыс әрекет ақиқат жолын ұстау болып табылады.
Егер, мүмкін болғанша жиірірек өз тыныс алуыңды ұғатын болсаң, әркез ол туралы есіңе алсаң, осылайша жыл бойы істесең пайдасы мол болар еді.
Тыныс алуды ұғынуың сені осы сәтке итермелейді, ал бұл барлық ішкі трансформация үшін кілт. Тыныс алуды ұғу арқылы сен абсолютті қатысасың. Сен сондай-ақ, бір мезетте ойланып және тыныс алуды ұға алмайтыныңды ескересің. Тыныс алуды ұғыну арқылы ақылға тоқтау салады. Шебер жалған және ақиқат жақсы мен жаман хабарға бірдей мойын бұрады. Ол үшін тек бір ғана сәт бар және сол сәт табиғи.
Барлығы бір уақыт бойынша және бір уақытта нақ осы сәтте өтіп жатқандай болады.
Адам үшін шындықты айту өте маңызды. Жалған сөйлеу адамға күйретуші, кері әсер етеді, (Профессор П.П.Гаряевтің толқындыгенетика бойынша еңбегінде үдерістің молекулалық-жасушалық деңгейде қалай өтетіні жан-жақты сипатталған). Әрқашан шындықты айту керек. Шындықты өте жұмсақ жеткізу керек. Егер шындық адамның жүрегін жаралайтын болса, онда үндемеген дұрыс.
