51.Әңгімелердің дереккөздері. Әңгіме таңдау кезінде жас ерекшеліктерін ескеру (мысалдар).

әңгімелердің дереккөздері:

Фольклор, мифолоия, тарихи кітаптар, өмірлік жағдаяттар, әулиелердің, көрнекті адамдардың өмірін сипаттау, аңыздар, ертегілер, мысалдыр, ұлы пайғамбарлардың ғибратнамалары және рухани кітаптары.

Жетімдер үйі тәрбиеленушілерінің сыйлығы. Бір сыйлықтың оқаиғасы.

Қайырымдылық тамшылары:

Біз құрбым екуміз сауда орталығында болдық және жарнамалық викторинадан жұмсақ ойыншық сатып алдық. Келе жатып, әкесімен жүрген ақыл есі кем балаға ойыншықты сыйладық. Ол рахмет! Деді. Оның әкесі жылап жібере жаздады. Бала бірнеше ай сөйлемей жүр екен. Бұл маған үміттенуге көмектеседі.

әңгіме таңдау:

Сәйкес келетін оқиғаны таңдауда біз оқушылардың жасына байланысты нені жақсы көретіндіктен, нені ұнатпайтындарын есепке алуымыз керек. Баланың ұл не қыз екенііне назар аудару қажет, ұлдарға көбінесе шытырман оқиғалы әңгімелер мен фантастиканы сүйіп тыңдайды, ал қыздар болса, не,ұрлы романтикаға үйір және жоғары эстетикалық қасиеттермен ерекшеленетін неғұрлым жайлы, мейірімді әңгімелерді тыңдайды. Қыздарға бақытты аяқталатын оқиғалар ұнайды.

Тағы бір нәрсеге мұғалім назар аударуы тиіс бұл балалардың отбасылық жағадйы. Мысалы: өздерін қабыл алмаған немесе сүйкіссіз сезінетін назшар отбасынан шыққан балаларға бақытты отбасының өмірін салыстыруды көрсететні әңгімелер ауыр әсер қалдырады және жағымсыз реакция тудырады.

Әңгіме таңдау үшін жөн сілтеу тізімі:

Әңгіме айтудың ұзақтығы тыңдаушының жасына байланысты болады. Мысалға, кіші жастағы оқушылар үлкен балалар сияқты ұзақ шоғырлана алмайды.

Әңгімені иллюстрациялап және осы сәтте оқытылатын құндылықтардың мәнін ерекше көрсетіп қою керек, сонда оны сөзбен түсіндіруге уақыт кетпейді.

Сондай ақ, әңгіме мұғалімнің көздеген мақсатына сай болуы тиіс. Әңгіме дені сау баланы дамыту үшін құндылықтарды қабылдауға ықпал етіп қана қоймай сонымен қатар шығармашылық қабілеттерге ынталандыруы тиіс.

Ұсынылатын әдістемелік тәсілдердің тізімі:

Қуыршақ (театрланған), суреттер мен карточкалар, диопроектр, слайдтар немесе фильмдерден үзінділер, магнитті тақта немесе қатты картондар

Телевизвор, интерактивті тақта, музыкалық орталық, т.б

Ең негізгісі мұғалім өзі үйрететін дүниелерді өзі тәжірибе жүзінде меңгеруі тиіс, өзінің басынана өткізген болуы шарт. Ондай болмаған жағдайда, үйретіп отырған мәселесі шынайы болмайды, өзгелердің жүрегіне жетпейді.

Алдымен өзің жемей тұрып, кәмпиттің тәтті екенін айтып түсіндіру мүмкін емес.

Оқиғаны айтып берудің пайдасы

- балаларға білім береді;

- зейінді шоғырландыра білу, тыңдай білу іскерлігін дамытуға көмектеседі;

- отабсында немесе сыныпта әңгімелеуші мен тыңдаушының ортасында байланыс орнатады;

- шығармашылық қабілеттері мен қиялдарын дамытуға көмектеседі;

- тыңдаушының бойын еркін ұстауға әсер етіп, жағымды жағдай туғызып, көңіл күйлерін көтереді;

- оқушыға үйретіліп отырған құндылықтарды есте сақтауға мүмкіндік береді.

- жақсы, дұрыс мінез құлық қалыптастыруға мүмкіндік жасайды.

- тыңдаған оқиғаны, көтеріңкі бейнелеп көрсету балалардың жақсы жаққа қарай өзгеруіне ықпал етеді.