57. Қызметкерлерді жұмыстан босату, сәйкес құжатты көрсетіңіз

Жұмыстан босату – бұл әдетте жұмыс берушінің жұмысшымен арадағы келісім шарттың бұзылуы.

Жұмыстан босату үшін сізде мықты себеп болу керек және сіздің әрекетіңіздің негізі болу керек.

Сіз жұмыскерді төмендегі себептермен жұмыстан шығара аласыз:

1. Сәйкес келмеу. Жұмыскерде нақты жұмысқа қажетті дағдылар, қабілеттер мен денсаулық жоқ.

2. Тәртіп бұзушылық. Үзіліссіз ұсақ тәртіп бұзулар, дөрекі төбелестер мен ұрлық жасау да жұмыстан босатылу себебі болады.

3. Заң белгілеген жұмыстан босату себептері. Тапсырмаы сот жүргізушінің куәлігін тартып ала алады.

4. Қысқарту. Бұл жағдайда жұмыс орны жойылады.

5. Басқа да маңызды себептер. Тапсырмаы, жұмыскер сіздің бизнес жайындағы жасырын ақпаратты бәсекелестерге өткізді.

Осы себептердің барлығы жұмыстан босатуға жеткілікті негіз болады. Алайда сіздің әрекеттеріңіздің берік негізі болу керек. Егер жұмыскер өз жұмысына сәйкес болмаса оны сөзсіз қумаңыз. Оның қабілеттерін көрсете білуіне жағдай жасаңыз.

Ұзақ уақыт ауырған жұмыскерді жұмысына сәйкес болмау себебінен жұмыстан босату үшін дәлел болу керек. Жұмыскермен байланысып, оның жұмысқа келетінін немесе келмейтінін біліңіз. Мүмкін ол толық емес жұмыс күніне шыға ма? Мүмкін сіз оған жеңілдеу жұмыс ұсына аласыз ба? Ол жұмысқа қашан шығатынын нақты білмесе сіз одан оның дәрігеріне жолығуға рұқсат сұраңыз. Жұмыскер келісімін бермесе, не дәрігер сұрақтарға жауап бермесе, сіз жеке медициналық қаралуды ұйымдастыра аласыз. Денсаулық жағдайымен жұмыстан босатқанда медициналық қаралу нәтижесі қажет.

Қысқа уақыт ішінде жұмыс орнында жиі болмайтын жұмыскер де жұмыстан шығарылуы мүмкін. Оның қаншалықты жиі ауыратындығын анықтау үшін, өз күнделігіңізді тексеріңіз. Ол басқа жұмыскерлерге қарағанда ұзақ уақыт жұмыста болған жоқ па? Онымен сөйлесіңіз. Неліктен ол жұмыстан жиі қалып отырды. Мүмкін ол шаршаған шығар? Оған демалыс қажет емес пе? Мүмкін оның жұмыста болмауы денсаулық жағдайымен байланыссыз шығар. Олай болса тәртіп шараларын қолданып оны жұмыстан шығарыңыз.

Тәртіп бұзылған жағдайда, сіз қалыптасқан тәртіп процедурасын ұстануыңыз қажет. Ұсақ тәртіп бұзулар (сәйкессіз сыртқы келбет, ұзақ түстік үзілістер және т.б.) алдымен ресми емес деңгейде қарастырылып, одан кейін ресми түрде ауызша ескертпе айтылады. Бұдан ауыр тәртіп бұзулар жазбаша ескертпе арқылы жазалануы қажет. Дөрекі тәртіп бұзулар (жұмыстан бас тарту, салақтық және т.б.) ескертпесіз жұмыстан шығарылуға әкелуі мүмкін. Әдетте аз дегенде бір ескертпе жасаған дұрыс.

Жұмыскерді заңды себептермен жұмыстан босатқанда сіз оған сәйкесті балама ұсына аласыз ба?

Қысқарту жағдайында сіз мүмкін болатын барлық қиыншылықтарды ескеруіңіз қажет. Балама бар ма? Жұмыс уақытынан тыс қосымша жұмыс істеуді азайта аласыз ба, қызметкерлерді бір орыннан екінші орынға ауыстыра аласыз ба? Өз еркімен жұмыстан кететіндер жоқ па, соны біліңіз. Жоқ болса сіздің іріктеу әдісіңіз тиімді ме? Қысқаруға түскен жұмыскерлерге жаңа жұмыс табуға көмек жасай аласыз ба?

Жұмыстан кету себебі маңызды екендігіне көз жеткізгіңіз келсе төмендегі сұрақтарды өзіңізге қойыңыз:

1. Осы адамды жұмыстан шығаруға менің негізді себебім бар ма?

2. Фактілердің барлығы объективті қарастырылды ма?

3. Мен барлық жағдайларды ескердім бе?

4. Барлық баламалар қаралды ма?

5. Жұмыстан шығару процедурасы адал ма?

Осы сұрақтарға иә деп жауап берсеңіз, онда жұмыстан босату орынды.