50. Еңбекақы мөлшерін бекіту

Жалпы түрде еңбекақы үш негізгі критерилер негізінде төленеді: уақыт, сан, уақыт комбинациясы және саны.

Уақыт бұл жұмыс орнында өткізілген нақты уақытқа жұмысшы төлем алатын дәстүрлі тұрғы. Онда бір сағаттық құны тіркеледі. Оның артықшылықтары және кемшіліктері бар. Апталық еңбекақыны, оған жұмсалған шығындарды есептеу қиын емес. Бірақ та бұл жұмыстың өнімді болуын және оны орындауына қарай бақылаудың қымбаттауына әкелуі мүмкін дегенді білдірмейді

Саны, бұл жұмысшы өзінің қатысқаны үшін емес, жұмыс істегені үшін алатын тұрғыны қарастырады. Төлем сомасы санына немесе орындау деңгейіне төленетінін қарастырады.

Уақыттың және санның сәйкес келуі. Кейбір кәсіподақтар келісімді еңбекақыға қайшы келеді. Өйткені ол жеке қабілеттерге байланысты. Мүмкін қақтығыстардың алдын-алу үшін келісімді өңдеуге негізделген, кепілденген минимум төлемі қолданылады.

51. Басқарудың ұйымдық құрылымы кәсіпорында қандай мақсатпен жасақталады

Қонақ үй кәсіпорнын басқарудың ұйымдық құрылымы. Қонақ үй бөлімшелері арасындағы тұрақты қарым-қатынастарды орнату мақсатында әрбір қонақ үй кәсіпорнында ұйымдық құрылым жасақталады. Ұйымдық құрылымда белгілі бір қағидаларда сипатталатын және басқару жүйесінің дамуына қатысты әр түрлі талаптар жүзеге асырылады. Қонақ үйлер бөлімшелер мен жеке қызметкерлер арасындағы басқару мақсаттары мен міндеттерінің жіктелуімен сипатталатын күрделі ұйымдық құрылымға ие.

Басқарудың ұйымдық құрылымы - қатаң бағынушылық тәртіпте орналасқан, басқарушы және басқарылушы жүйелер арасындағы өзара байланысты қамтамасыз ететін жүйе элементтерінің жиынтығы. Мұндай құрылымның басты мақсаттарының бірі қонақ үйдің жеке бөлімшелері арасында өкілеттіктер мен жауапкершіліктерді белгілеу және жіктеу.

Қонақ үйді басқару құрылымында төмендегі маңызды элементтер бар^:

- басқару буындары (бөлімдер, қызметтер);

- басқару деңгейлері (сатылары);

- тік және көлбеу байланыстар.

Басқару буындарына құрылымдық бөлімшелер, сонымен қатар сәйкес басқару функцияларын немесе олардың бір бөлігін жүзеге асыратын жеке мамандар (мысалы, бірнеше құрылымдық бөлімшелердің қызметін реттеу мен координациялауды жүзеге асыратын менеджерлер) жатады. Басқару буынының қалыптасу негізінде бөлімнің белгілі бір басқару қызметін орындауы жатыр. Бөлімдер арасындағы байланыс көлбеу сипатқа ие болып келеді және осы үдеріс басқару деңгейлерінің қалыптасуына әсер етеді. Басқару деңгейі деп басқару жүйесінде нақты бір сатыдан орын алатын қонақ үйді басқару буындарының жиынтығын айтады.

Басқару сатылары өзара тік және көлбеу тәуелділікте бір-біріне бағынады: жоғары саты менеджерлері нақтыланатын және төмен орналасқан буындарға жеткізілетін шешімдерді қабылдайды және әрбір менеджер сәйкес деңгейдегі мамандарға басшылық етеді.

Қонақ күту индустриясы тәжірибесінде ұйымдық құрылымдардың келесі типтері кеңінен таралған:

- желілік;

- қызметтік;

- желілік-қызметтік.

Жоғарыда қарастырылғандар ұйымдық құрылымдардың негізгі түрлерінің бірі болып табылады және нақты басқару нысанына қатысты айқындалуы мүмкін. Қонақ үй кәсіпорнының ұйымдық құрылымы оның қызметінің бағытталуы, бөлмелік қордың сыйымдылығы, қонақтар арнайы ерекшелігі және басқа да факторлармен анықталады.

Әрбір қонақ үй кәсіпорыны ұйымдық құрылымды өз мақсаттары мен қажеттіліктеріне бейімдейді. Кәсіпорынның ұйымдық құрылымы өзгермелі сипатқа ие болуы тиіс және іскерлік белсенділік шарттары, біліктілік артуы мен мүмкіндіктердің өсуінің нәтижесіндегі персоналдың лауазымдық міндеттері көлемінің өзгеруіне байланысты қажетіне қарай қайта қарастырылуы мүмкін. Тиімді ұйымдық құрылым кәсіпорынның нарықта қызмет етуінің көпжылдық тәжірибесі нәтижесінде қалыптаса отырып, динамикалық стратегияның ең маңызды элементтерінің бірі болып табылады.

Ірі қонақ үй кәсіпорындарының басқарушылық құрылымы бас директорға бағынатын 5-6 бөлім менеджер немесе директорлар лауазымдарынан тұруы мүмкін. Бұл менеджерлер немесе директорлар басқарудың орта деңгейінің сипаттамасын беруге мүмкіндік жасап, жоғарғы кәсіпорын басшылығы жасақтаған қызмет ету саясатын жүзеге асуын қамтамасыз етеді, анағұрлым жетілген тапсырмалардың бөлімшелер мен бөлімдерге жеткізілуіне және олардың орындалуына жауапты. Әдетте, бөлім директорларының міндеттерінің аясы кең, әрі шешімдерді қабылдауда еркіндігі мол болып келеді. Жалпы тапсырмаларды жекелеген нақты басқарушылық шешімдерге аударумен қатар, қажеттіліктерді қанағаттандыруға арналған мәселелерді шешеді.