13.2.2.11. Вакцинаны егудің көрсетімі мен қарсы көрсетімдері

Вакцина егудің көрсетімі жүқпалы аурудың пайда болуы, немесе оның жайылып кету қаупі, не адам арасында эпидемияның басталуы болады. Жаппай вакцинациялау өткізгенде вакцина қолданудың қарсы көрсетімі есепке алынуы керек, ойткені қандай вакцина болмасын қолданған кезде, денсаулық жағдайының ауыткуына байланысты, жағымсыз жанама асқынулар тудыруы мүмкін. Қарсы көрсетім әрбір вакцина түріне анықталып, қолдану нүсқауында көрсетіледі. Вакцина қолданудың барлығына ортақ қарсы көрсетімі келесілер:

жедел жүқпалы, не жүқпалы емес аурулар;

аллергиялық жағдайлар;

орталық жүйке жүйесінің аурулары;

паренхиматозды органдардың созылмалы аурулары (бауыр, бүйрек);

жүрек-қантамыры жүйесінің күрделі аурулары;

дамыған иммундытапшылықтар;

қатерлі ісік аурулары.

Вакцина егілгеннен кейін аздап дене қызуы, еккен жердің қызаруы нүсқауда аталғандардың шегінен шығып кетпесе ол қарсы көрсетім болып саналмайды.

13.2.2.12. Вакцина егудің күнтізбесі

Әрбір елде, соның арасында Қазахстанда (Денсаулық сақтау министірлігімен бекітілген) вакцина егудің күнтізбесі бар. Онда қай жаста, қандай вакцинаны, қай жүқпалы ауруларға қарсы егу түрлері анықталып, ретімен негізделген. Мысалы, балалық шақта (10 жасқа дейін) әрбір адам міндетті түрде туберкулезге, қызылшаға, полиомиелитка, көкжөтелге, күлге, В гепатитіне, сіреспеге қарсы егілуі керек, ал өте қауітпі ауруларға (эндемиялық аудандарда) сол ауруларға қарсы қосымша егу жүргізіледі.

Сонымен қатар, әрбір ел вакцинамен профилактикажүргізуде өзінің азаматтары үшін жекебастың қүқын, міндетін және де егу ісін жүргізетін мекемелердің, жауапты қызметкерлердің күқын, міндетін және жауаптылығын заң түрінде анықтайды.

13.2.3. Бактериофагтар

Бактериофаг бактериаларды зақымдайтын вирустардан алынған иммунды-биологиялық препарат. Ол бірталай бактериалық жүқпалы ауруларға диагноз қоюда, алдын алуда және емдеуде қолданылады (іш сузегі, дизентерия, тырысқақ т.б.). Бактериофагтың әсер ету механизімі олардың тек қана өзіне тән бактерия- ларда өсіп - өніп, оларды ерітуіне негізделген. Яғни, бактериофагтармен арурудың алдын алу және емдеу спецификалық тәсілге жатады. Осы принципке фагодиагностикада бактериаларды арнайы индикациялау мен индентификациялау да жатады. Бактериофагтарды басқа ИБП-лар мен қатар эпидемия уақытында аурудың алдын алу үшін және де диагнозы дәләденген ауруларды емдеу үшін қолданады.

Бактериофагтарды таза күйінде алу үшін оларды сәйкес бактерияалардың дақылында өсіріп содан кейін қоректік ортаның сүйығын сүзіп бактериофагтарды боліп шығарады. Сүзінді сүйықгықты лиофилді тәсілмен кептіріп бактриофагтарды таблетка түрінде шығарады. Бактериофагтарды суспензия түрінде де дайындауға болады. Бактериофагтың әсер ету күшін титрмен анықтагг 1 мл. суспензиядағы, немесе 1 таблеткадағы бактериофаг бөлшектерінің санымен есептейді.

____________________________________________________________________________________268

Аурудың алдын алу, не емдеу ұшін бактериофагтарды ауыз қуысы арқылы, не сыртқы жара; өңдеуге ұзақ уақыт қолданады. Бактериофагпен аурудың алдын алу, не емдеу нәтижесі орташа қалыпты.