- •13.2.2.9. Вакцина қолданудың нәтижелі болуының жағдайлары
- •13.2.2.10. Қазіргі кезде қолданылатын вакциналардың жалпы сипаттамасы
- •13.2.2.11. Вакцинаны егудің көрсетімі мен қарсы көрсетімдері
- •13.2.2.12. Вакцина егудің күнтізбесі
- •13.2.3. Бактериофагтар
- •13.2.4. Пробиотиктер
- •13.2.5. Сиецификалық антидеиелердің негізінде жасалган иммундыбиологиялық препараттар
- •13.2.5.1. Иммунды қан сарысулар. Иммундыглобулиндер
- •13.2.5.2.Моноклоналды антиденелер
- •13.2.5.3. Иммундытоксиндер. Иммундыадгезиндер
- •13.2.5.4. Абзимдер
- •13.2.6. Иммундымодуляторлар
- •13.2.7. Адаптогендер
- •13.3. Вирустық инфекциялардың спецификалық профилактикасы 13.3.1. Вирустың инфекциялардың спецификалық алдын алуда енжар (пассивті) және белсенді
- •14.1 Коктар
- •14.1.1. Аэробты грам оң коктар
- •14.1.1.1. Місrососсасеае түқымдастығы
- •14.1.1.1.1Стафилококтар (Stарhу1ососсus туыстастығы)
- •14.1.1.2. Strерtососсасеае түқымдастығы
- •14.1.1.2.1. Стрептококтар
- •14.1.1.2.2. Энтерококтар (туыстастығы Еntеrососсus)
- •14.1.2 Аэробты грам теріс коктар 14.1.2.1 Нейссериялар
- •14.1.2.1.1. Менингококтар
- •14.1.2.1.2. Гонококтар
- •14.1.3. Анаэробты коктар 14.1.3.1. Анаэробты грам оң коктар
- •14.1.3.2. Анаэробты грам теріс кокктар 14.1.3.2.1. Вейлонеллалар (Үеіііопеііа туыстастыгы)
- •14.2. Грам теріс факультативті-анаэробты таяқшалар 14.2.1. Энтеробактериялар (ЕніегоЬасіегіасеае түқымдастығы)
- •14.2.1.1. Эшерихиоздардың қоздыргыштары
- •14.2.1.2 Клебсиеллалар (Klеbsіеllа туыстастығы)
- •14.2.1.3. Шигеллалар
- •14.2.1.4. Салмонеллалар (Sаlmоnеllа туыстастығы)
- •14.2.1.4.1. Салмонеллез (астан улану) қоздыргыштары
- •14.2.1.4.2. Ауруханаішілік салмонеллез
- •14.2.1.4.3. Протей (Рrоtеus туыстастығы)
- •14.2.1.4. Оба қоздырғышы
- •14.2.1.5. Энтеропатогенді иерсиниялар
- •14.2.1.6. Псевдотуберкулез қоздырғышы
- •14.2.1.7. Ішек иерсиниозының қоздырғышы
- •14.2.2. Вибриондар (Vіbrіоnасеае түқымдастығы)
- •14.2.2.1.Тырысқақ қоздыргышы
- •14.2.2.2. Парагемолитикалық вибриондар (Vіbrіо туыстастығы)
- •14.2.2.4. Хеликобактериялар (Неlісоbасtеr туыстастығы)
- •14.2.3. Раstеurеllасеае түқымдастыгы
- •14.2.3.1. Гемофилді бактериялар
- •14.2.3.1.1. Наеmорhііlus іnfluеnzае (Афанасьев-Пфайффер таяқшасы)
- •14.2.3.1.2. Наеmорhіlus duсrеуі
- •14.3. Бордетеллалар
- •14.3.1. Көкжөтел және паракөкжөтел қоздыргыштары
- •14.3.1.1. Воrdеtеllа brоnсhіоsерtіса, Воrdеtеllа аvіum
- •14.3.2. Бруцеллез (сарып) қоздырғыштары
- •14.3.3.Туляремия қоздырғышы
- •14.3.4. Легионеллез қоздыргышы
- •14.3.5. Псевдомонадалар (Рsеudоmоnаs туыстастығы)
- •14.4. Анаэробты бактериялар 14.4.1. Спора түзбейтін анаэробтар (клостридиялар емес)
- •14.4.2. Күйдіргі бациллалары (Васіllus туыстастығы)
- •14.4.3. Спора түзетін Сlоstridium туыстастығына жататын бактериялар
- •14.4.3.1. Анаэробты инфекция қоздырғыштары
- •14.4.3.1.1. Жарақаттық анаэробты инфекция қоздырғыштары.
- •14.4.3.1.2. Сіреспе клостридиясы (Сlostridium tetani)
- •14.4.3.1.3. Ботулизм клостридиясы (Сlostridium botulinum)
- •14.4.3.2 Лактобациллалар (Lactobacillus туыстастығы)
- •14.5. Листериялар (Listerіа туыстастығы)
- •14.6. Коринебактериялар (Сorynebacterium)
- •14.6.1. Дифтерия қоздыргышы (Corynebacterium diptheriae)
- •14.6.2. Микобактериялар (Мусоbacterіасеае тұкымдастығы)
- •14.6.2.1. Туберкулез қоздыргыштары
- •14.6.2.2. Алапес (лепра) қоздырғышы (Мусоbасtеrіum lерrае)
- •14.6.3. Актиномицеттер (Асtynomyces туыстастығы)
- •14.6.3.1. Нокардиялар (Nосаrdіа туыстастығы)
- •14.6.3.2. Бифидобактериялар (Bifidobacterium туыстастығы).
- •14.6.3.3. Гарднереллалар (Gardnerella туыстастығы)
- •14.7.1.2. Солтүстік азиялық кенелік бөртпе сүзегі
- •14.7.1.3. Марселдік қызбаның қоздырғышы
- •14.7.1.4. Құзды таулардың ақтаңдақтық қызба қоздыргышы
- •14.7.2. Ориенциялар (Цуцугамуши қоздыргышы)
- •14.7.3. Коксиеллалар (Ку- қызбаның қоздырғышы)
- •14.8. Спирохеталар және басқа ирекше, иілген бактериялар
- •14.8.1. Трепонемалар (Тrероnеmа туыстығы)
- •14.8.1.1. Мерез. Бозғылт трепонема (Тrероnеmа раllidum).
- •14.8.2. Боррелиялар. Боррелиоздар
- •14.8.2.1. Эпидемиялық қайталама сүзек
- •14.8.2.2. Эндемиялық қайталама сүзек (кенелік қайталама сүзек, аргас кене боррелиозы)
- •14.8.2.3. Иксод кене боррелиозы - Лайм ауруының тобындағы аурулар
- •14.9 Хламидиялар. Хламидиоздар
- •14.10. Микоплазмалар. Микоплазмоздар
14.1.3. Анаэробты коктар 14.1.3.1. Анаэробты грам оң коктар
Пептококтар мен пептострептококтар Рерtососсus және Рерtоstrерtососсus туыстастықтарынажатады. ріососсиз туыстастығы бір ғана Рерtососсus nіgеr түрінен түрады, ал Реріозігеріососсиз туыстастығы неше түрден түрады: Рерtоstrерtососсus аnаеrоbіus, P.mаgnus, Р.mісrоs, Р.іndоlісus, Р.asассhоrоіуtісus, P. prеvоtіi, Р.tеtrаdus, Р.рrоduсtus. Пептококтардың грамша боялған жағындыларын қарағанда филококтарға үқсас, қысқаша тізбек қүрады да коккобацилла сияқты көрінеді, полиморфты. стрептококтар нағыз анаэробтар. Спора түзбейтін анаэробтар (клостридия емес): грам теріс стероидтар, фузобактериялар, вейлонеллалар) және грам оң (пептококтар, пептострептококтар),_____________________________________________________________________________________298
биологиялық қасиеттері әртүрлі, әртүрлі таксоиомиялық категориялардан түратын облигатт анаэробтардың көлемді тобын қүрайтын бактериялар.
Дақылдандыру. Облигатты анаэробты жағдайда өсіріледі (әдетте ауаны С02, Н2 қоспаларыме алмастырады), өсу барысында сүт қышқылын көп мөлшерде түзеді. Хемоорганотрофтар; өсу үш! байытылған қоректік ортаны талап етеді. Қанды агарда пептококтардың және пептострептококтард колониялары үсақ, томпақ, жылтыр, мөлдір кейде сәл лайланған, анаэробты жағдайда инкубацияла кезде 48 сағатта өседі. Кейбір штамдары қанды агарда қара түсті колония түзіп өсуі мүмкін. Өс температурасы 37°С.
Биохимиялық белсенділігі. Көмір суларға инертті келеді, энергияны пептонды ыдырату арқыл алады. Әдетте каталазасы жоқ, нитраттарды қалпына келтірмейді. Кейбір түрлері индол бөліп, нитратгарг нитриттерге ауыстырады.
Антигендік қаситеі. Жекелеген түрлердің антигендік қасиеті толығымен зерттелмеген; жасум қабығының пептидогликаны мен тейхой қышқылы антигендік қасиетке ие.
Патогенділік факторлары толық зерттелмеген; капсуласының, гиалуронидаза мен коллагена ферменттерінің болуымен байланысты болуы мүмкін.
Резистенттілігі. Ауағатүсісімен бірден жойылады. Антибиотиктерге сезімталдығы эр түрлі боладь Грам оң бактерияларға әсер ететін аминогликозидтерге (гентамицин, канамицин) сезімталдығы жоі метранидазолға (трихапол), клиндомицинге және басқа да кең спектрлі антибиотиктерге сезімтал. Қазір- қолданылып жүрген дезинфектанттарға, антисептиктерге сезімтал.
Эпидемиологиясы. Спора түзбейтін анаэробтар инфекциясының эпидемиологиясы зерттелмеген. Ауруды көбінесе өзіндік эндогенді бактериялар тудырады, әсіресе иесінің ағзасының түрақтылығы төмендегенде.
Спора түзбейтін анаэробтар адамның қалыпты микрофлорасының қүрамды болігі болып табылады. Олар ауыз қуысы мен жоғары тыныс алу жолдарының және несеп - жыныс және ішек жолдарының шырышты қабықтарында өсіп - өніп, көбейеді.
Спора түзбейтін анаэробтар әртүрлі іріңді-қабыну үрдістерін тудырады: жақ-бет аймағында, өкпеде, бауырда, зәр-жыныстық жүйені, тірек-қимыл аппаратын зақымдайды, аппендицит, перитонит, сепсис тудырады. Әдетте олар анаэробтар мен аэробтар ассоциациясы тудыратын аралас инфекциялар.
Иммунитеті. Зерттелмеген.
Микробиологиялық диагноз қою. Зерттеу заттары - ірің немесе зақымдалған тін, қан тағы басқаларға; бактериоскопиялық және бактериологиялық зерттеулер жүргізіледі; анаэробтарды анықтау үшін газды сүйықты хроматография, ИФТжәне т.б. қолданылады. Антибиотикограмманы анықтау міндетгі түрде жүргізіледі.
Емдеуі. Көбінесе антибактериалды препараттармен (метранидазол, клиндомицин, цефалоспорин, левомицетин, эритромицин) бірге хирургиялық емдеу жүргізіледі.
Алдын алуы. Арнайы сақтандыруы жоқ.