Қаңлылар

1. Қаңлы мемлекетінің өмір сүру хронологиялық шеңбері: б.з.б. ІІІ-ІІ ғ. - б.з. V ғ. 2.Қаңлы тайпалық бірлестігінің территориясы қай жерде болған? Оңтүстік Қазақстанда 3.Б.з.д. 3 ғ. канлылар Сырдария алқабы мен Қаратау жотасын мекендеді 4.Қаңлылар туралы "Вэсаканың ер жүрек ұлдары.-.Канха қамалының алдында құрбандық берді" деп жазылған кітап: "Авеста" 5. Қаңлылардың өмірі мен тұрмысын сипаттап жазған тарихшы: Сыма Цянь 6.Қаңлылар туралы негізгі дерек көздері: Қытай деректері 7.Қаңлы мемлекетінің пайда болу уақыты, шекарасы туралы маңызды тарихи дерек: "Цянь хоньшу" 8.Қаңлылардың археологиялық мәдениеттері: Қауыншы, Отырар-Қаратау, Жетіасар. 9.Б.з.б. 46-36 жылдары қаңлылардың Қытайға қарсы көмек көрсеткен елі: ғұндар. 10. Ежелгі Қытай деректерінде қаңлылар саны: 600 мың, 120 мың түтін, 120 мың әскер. 11.Ежелгі қаңлылардың негізгі атамекені: Сырдың орта ағысы 12.Қаңлылардың солтүстігіндегі көршілері: Сармат, Алан 13.Қаңлы мемлекетінің оңтүстігіндегі көршісі: Үйсін 14.Қаңлылардың экономикалык, мәдени, саяси байланыс жасаған елдері: Қытай, Қушан 15.Қаңлы билеушісінін титулы: Хан 16. Қанлы елінің астанасы: Битянь 17.Қаңлы елі ішінде бөлінген иелік саны: 5 18.Қаңлы елі ішінде әр иелікті басқарғандар: Кіші хандар 19.Қаңлылардың Қауыншы мәдениетінің таралу аймағы:Ташкент төңірегі 20.Қаңлыларда Отырар-Қаратау мәдениетінің таралу аймағы: Сырдың орта ағысы, Қаратау, Талас 21.Қаңлылардың Жетіасар мәдениетінің аймағы: Қуандария, Жаңадария аңғарлары 22. Арыстың сол жағалауындағы каңлы қаласының орны: Көк -Мардан 23.Қаңлылардың Пұшық-Мардан қаласы маңындағы зерттелген қоныс: Қостебе 24.Шыршық өзенінің оң жағындағы каңлы қаласы: Зах 25.Қаңлыларды дәнді бау-бақша дақылдары өсірілген аймақ: Сырдария аңғары 26.Қаңлылардағы шаруашылықтың қосымша түрі: Аң аулау 27.Қаңлылардағы металл өндірісінің орталығы болған аймақ: Шаш-Илах 28.Қаңлыларда металл өңдеудің ірі орталығы болған ежелгі қала: Құлата 29.Шыршық өзенінің оң жақ жағалауындағы Зах каналы, бұл: қаңлылардікі 30. Қаңлылар жерінен табылған б.з. Ш-ІV ғ. соғылған теңгелер саны: 1300-дей 31. Қытай теңгелері табылған Отырар алқабындағы қаңлы қорымы: Мардан 32.Қаңлылардың Мардан қорымынан табылған теңгелер: қытайдікі ЗЗ.Қаңлылардын 16 гектар жерді алып жатқан қала жұрты: Алтын-асар 34.Қаңлыларда өлген адамды киімімен жерлеу аймағы: Қауыншы мәдениеті 35. Қаңлылардың едендерінен астық сақтайтын - шұңқыр-ұралары бар. 36.Қаңлы каналы, Шыршық өзенінің оң жағалауында ұзыңдығы 20 шм. : Зах арығы. 37.Қаңлы каналы, Шыршық өзенінің сол жағасында : Ханарық арығы. 38. Қытай ақыны Бәй Жүшінің қаңлы қыздарына арналған өлеңі- «Биші бикеш». 39.Қаңлыларда елді басқаруға ханға - үш орынбасар уәзірі комектесіп отырған. 40. Қытай хроникасында каңлыларда екі астана: жазғы және қысқы. 41.Қауыншы мәдениетінде өлген адамды жерлеген- киімімен. 42.Қытай өкілінің императорға хабарында сипатталған: «Қаңлылар еркөкірек, өжет келеді...».

Ғұндар

1. Ғұндар кезеңін қамтитын аралық: б.з.б. IV ғ. - б.з. III ғ. 2. Қытай деректеріндегі ғұн басшысы лауазымы: "Шаньюи"(тәңірқұт) 3. Ғұндар туралы дерек беретін ел: қытай деректері 4. Қытай деректерінде "ғұн" атауының пайда болған кезі: б.з.б. III ғ. Аяғы 5. Б.з.д. III ғ. гұн мемлекетінің билік басына кім келді? Модэ шаньюй 6. Ғұн державасының негізін қалаған: Мөде 7. "Жер дегеніміз - мемлекеттің негізі, оны қалай береміз" деген шаньюй: Мөде 8. Гумилевтің жазуынша ғұн державасының пайда болған мерзімі: б.з.б. 209 ж. 9 Енисей жағалаулары мен Алтайды мекендеген ежелгі тайпа: ғұндар 10.Ғұндар мемлекеті әскери жүйе бойынша: 3 қанатқа бөлінген 11.Ғұн шаньюйінің жақын туыстары иеленген лауазым: "Түменбасы" 12.Ғұн мемлекетіндегі ру саны: 24 13.Ғұн мемлекетіндегі Түменбасы әскерінің кұрамы: 10 мың атты әскер 14.Ғұн мемлекетінде құрбандық шалу ушін ақсақалдар кеңесі жылына: 3 рет жиналды. 15.Ғұндар мен Қытай елі арасындағы соғыс қимылдары созылған уақыт: 300 жылдан астам 16.Ғұн мемлекетінің саяси күшейген кезі: б.з.б. II ғасыр мен I ғасыр аралығы 17.Ғұн мемлкетінің оңтүстік және солтүстік болып бөлінген мерзімі: б.з.б. 55 жыл 18.Ғұндардың шығыстан батысқа қарай жылжуы басталған мерзім: б.з.б.ІІ ғ.-б.з. ІVғ. 19 "Халықтардың ұлы қоныс аударуын" бастаған: Ғұндар 20.Қазақстан жеріне бірінші қоныс аударуда ғұндарды кім басқарды?Чжи-чжи 21.Чжи-чжидің Қытайға және үйсіндерге карсы әскери іс қимылдары Чжи-чжидін тұтқынға алынуымен аяқталды 23.Рим империясына қауіп туғызған ғұн басшысы: Еділ 24.Еділ (ғұн) әскерінің Галлия-Каталаун даласындағы шайқасы болды: 451 жылы 25.Ғұн билеушісі Еділдің қайтыс болған уакыты: 453 жыл 26.Еділ (Аттила) женінде құнды дерек қалдырған: Прийск 27.Аттиланың (Еділ) шамамен өмір сүрген жылдары: 400-453 жж. 28."Атилла" операсын жазған италиян композиторы: Джузеппе Верди 29."Еділ" (Атилла) атымен аталатын өзен : Волга 30.Ғұндар жөнінде маңызды дерек қалдырған: римдік тарихшы Аммиан Марңеллин 31 .Ғұн әскерлерінің негізгі құрамы: Атты әскерлер 32.Ғұндар өсірген үй малдары: Малдың барлық түрі ЗЗ.Ғұндардың астық Сақтайтын ұралары табылған жерлер: үй-жайлардың іші 34.Ғұндардың негізгі баспанасы: киіз үйлер 35."Ғұндар жақсы шыныққан, олар отты қажет етпейді" деп жазған: Марцеллин (кітабы Іс-кимыл) 36.Ғұндардың ру көсемдері: Ақсақалдар 37.Ғұндардағы биліктің берілу жүйесі: Мұрагерлікпен берілді 38.Ғұндарда опасыздық жасағандарға берілген жаза түрі: елім жазасы 39.Ғұндардың негізгі өмір салты: көшпелі өмір 40.Ғұн әміршісінін сарайы туралы сипаттап жазған: Византиялық елші Прийск 41 Ғұндар бұйымның бетіне түрлі-түсті заттарды жапсыруы: "Полихромдық стиль" 42.Ғұндарда бұйым бетіне алтын түйіршіктерді дәнекерлеу әдісі: Зерлеу 43.Ғұндарда бұйымдарды безендіру үшін қолданылған негізгі бейне: Жабайы аңдар 44.Ғұндардың жүннен киім тоқып кигендігін көрсететін дәлел: Ұршық бастары 45.Гумилевтің мәлімдеунше б.з.б. 209 ж. пайда болған- ғұн державасы 46. Б.з.б. 46-36 ж.қаңлылардың Қытайға қарсы соғысында қемек керсеткен-ғұндар 47.Атила туралы жазған Византия елшісі – Прийск 48.Неміс Цахариас Вернер «Ғұн патшасы Аттила» атты 5 актілі трагедия жазған. 49.«Атилла» операсын жазған италиан композиторы: Д. Всрди (1846 ж. қойылған). 50.Француз Т. Амеди-«Аттила, мұрагерлерінің тарихы». 51. Аттила туралы еңбектер - VI ғ. Басталып әлі күнгс дейін жазылып келеді. 52.Каталаун шайқасы болды: 451 жылы 53.Ғұндарда ұсақ қылмыстар үшін қолданған жаза-айыптының бетін тілген. 54. Марцелин 31 кітаптан тұратын «Іс-кимылдар» шығармасыпда ғұндар туралы жазды. 55.Еуропада Атила ғұн империясын қазіргі - Венгрия жерінде құрған. 56.Ғұндар мемлекеті әскери жүйе бойынша кұрылып: сол, орталық, оң қанатқа белінген. 57.Қытай дерегінде ғұндар туралы: «..олардың елшісі қолындағы шанюйдің сенім таңбаларымен көрші елдерге барады..». 58.Қытай жылнамаларында айтылғандай: «б.з.б. ІV-ІІІ ғғ. ғұндар бірлсстігі Байкалдан Ордосқа дейінгі аралықта құрылған». 59. 448 ж. Аттила сарайында болған Прийск жазбасында: «бір корген адам Аттиланы нағыз азиялық екенін бірден айтады..» 60.Прийскіні Атила сарайында ерекше таңғалдырған: аппақ тастан қаланған монша. 61.Ғүн қоғамында үй қызметшісі және бақташы есебінде Құлдар пайдаланылды 62.Рим империясының құлауына не себеп болды? Ғұн шапқыншылығы