Әбілқайыр (Көшпелі өзбектер) хандығы.

1.Әбілқайыр (Өзбек) хандығының мерзімі-1428-1468 ж. 2.«Өзбек ұлысы»,«Өзбек хандығы», «Шайбани ұлысы» сияқты атаулар осы хандыққа тән:Әбілқайыр хандығы 3.Әбілқайыр хандығын әлсіреткен Сығанақ түбіндегі ойраттармен болған соғыс уақыты: 1456-1457 ж. 4.Ақ Орданың орнына келген мемлекет: Әбілқайыр хандығы. 5.Әбілқайыр хандығы негізгі үш халықтан түрғандығын және көбі және ержүректері қазактар болғанын айткан тарихшы: Рузбихан 6. Әбілкайыр билік құрған уақыт: 1428-1468 ж. 7.XV ғасырда Әбілқайыр хандығы орналаскан аймақ: Шығыс Дешті Қыпшак 8.Әбілқайыр хан болып сайланды: 1428 ж. 9.«Тоқсан екі баулы өзбек» деген шежіреге қарағанда 92 ру-тайпадан күралған хандық: Әбілқайыр хандығы. 10.Сығанақ Әбілхайыр хандығының астанасы (1446 ж) болғанға дейін хан ордасы қай қалаларда болды?Тара,Орда-Базар 11.1456-1457 жылдары Әбілқайырдың ойраттардан жеңілген қаласы: Сығанақ 12.Ақ Орда ыдырап, орнына Әбілхайыр хандығы кұрылды: XV ғ. басы 1З.Тарихи деректерге қарағаңда Әбілхайыр хан Ақ Орда билігін алу үшін - 20 жылға жуық күрес жүргізген. 14.Әбілқайыр хандығының аумағы-батысында- Жайық шығысында - Балқаш, оңтүстігінде - Арал мен Сырдарияның теменгі ағысы, солтүстігінде - Тобыл мен Ертіс өзендерінің аралығы. 15. Рузбихан дерегінде жазылған - «Әбілқайыр хандығы үш халықтан: шайбанилар, қарақалпақтар, қазақтардан түрады» 16.Әбілқайыр хан 1431 жылы Тоқа Темір ұрпақтарын жеңген жер: Екіретүп. 17.Әбілқайыр ханның 1446 ж. басып алған қалалары: Сығанақ, Аркөк, Созақ, Ақкорған, Үзкент. 18. Әбілхайыр хан Самарқаңды қашан жаулап алды? 1446 ж. 19.Жошы ханның бесінші ұлы Шайбани ханның ұрпағы-Әбілқайыр. 20.Батый ханның Шайбани ханға косшы етіп берген тайпалары- найман, бұйрық, карлұқтар. 21. Әбілқайыр қайтыс болған жер: Алматы маңындағы Ақкыстау

Мәдениет. Сәулет енері.Қала. Дін. Әдебиет. ( хiv-хv ғ.Ғ.)

1.ХІV-ХV ғасырларда халыкаралық қарым-катынастарда сөздік ретінде пайдаланған еңбектің аты: «Кодекс куманикус» 2.Этносаяси қауымдастық дегеніміз: белгілі бір тарихи аймақта қүрылған хандықтын турғындары 3.XIV-ХV ғасырларда қыпшақтар мен қияттардың қызылбастар мен қалмақтарға карсы соғысын суреттейтін жыр: Қобыланды батыр. 4.ХІV-ХV ғ.ғ. қыпшақтар арасынан шыққан Кутбтың әдеби шығармасы: «Хүсрау мен Шырын» 5. Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жыр: «Ер Таргын» 6.Сүйіспеншілік, әділеттілік тақырыбында жазған Дурбектің поэмасы: «Жүсіп -Зылиха» 7. Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыз: «Сагыныш» (авторы Қазтуған). 8.ХIV-ХVғғ. аралығында белгілі өзбек ақыны Хорезмидің әдеби шығармасы: «Мухаббатнама». 9.ХІV-ХV ғғ. бізге жеткен аспаптық музыка туындыларының бірі: Шора батыр 10.XIVғ. исламның таралуына қатты көңіл бөлген хандар: Өзбек хан, Тоғылық- Темір 11.ХІІІ-ХV ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдердің бірі: Асан қайғы 12.ХІV-ХVғ. әлі күнге дейін тәрбиелік, батырлық, өнегелік мазмұндағы ертегілердің бірі: Жаямерген 1З.Алтын Орда ыдыраган кезде пайда болган тарихи батырлық жырлар: «Орак-Мамай»,«Ер Таргын»,«Ер Қосай». 14.ХІV-ХV ғасырлардан бізге жеткен аспаптык музыка туындыларының бірі: «Ескендір» 15.Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыздың аты: «Жошы ханның жортуы» 16.XIV-ХV ғасырлардан әлі күнге дейін тәрбиелік мәні зор батырлық өнегелік мазмүндағы ертегілердің бірі: «Жерден шыққан Желім батыр» 17.ХШ-XV ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдердің бірі: Кетбүға 18.ХIV-ХV ғасырларда материалдық игіліктер негізделген шикізат көзі: Мал басынан алынды 19.XIII ғасырда қыпшақтардың сүттен қалай май алатынын, қүртты, қымызды қалай жасайтындарын таңдана жазғандар: Еуропа саяхатшылары 20.ХIV-XV ғасырларда жаздыгүні бастарына ыстық өткізбейтін ақ киізден жасалған: Айыр қалпақтар киген 21.Ғарыш, жердің, күн, айдың, жүлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз: «Күннің баяны» 22.Х-ХІІ ғасырларда Қарахан мемлекеті кезінде өркендей бастаған сәулет өнерінің тамаша туындысы: Айша бибі кесенесі. 23.ХIV-ХV ғасырлардағы сәулет енерінің тамаша үлгісін керсеткен кесене: Дәуітбек кесенесі 24.Көне Отырар қаласының батыс жагында 3 км жерде орналасқан кесене: Арыстан баб кесенесі. 25.Ел аузындағы аңыз бойынша Арыстан баб өмір сүрген уақыт: VII-VIII ғғ. 26.Арыстан баб кесенесіндегі бөлме саны: 2 болмелі 27.Әмір Темірдің бүйрығымен салынған сәулет өнерінің ғажайып туындысы: Иассауи кесенесі 28.Қожа Ахмет Иассауи кесенесі орналасқан қала: Түркістан 29.Қожа Ахмет Иассауи кесенесін салуға Әмір Темір бұйрық берген жыл: 1397ж. 30.Иассауи кесенесінде залдың ортасында түрган үлкен тайқазан жасалған жыл: 1399ж. 31.Қожа Ахмет Иассауи кесенесіндегі ең негізгі бөлме: Кітапхана (ал басты бөлме көрхана) 32.Қожа Ахмет Иассауи кесенесінің биіктігі: 37,5 м ЗЗ.Сығанақ қаласының маңында орналасқан бір күмбезді кесене: Көккесене 34.Қабырғаларының сырты Алаша хан күмбезі секілді қыштан, кілем өрнегі үлгісіне ұқсатып қаланған кесене: Көккесене 35.Жібек жолының Қазақстандағы Солтүстік-шығыс тармағы арқылы Монғолияға Мөнке хандығына барып қайтқан елші- Рубрук 36. XV ғасырдың II жартысында салынып жартылай сақталған ескерткіш: Рабиға Сүлтан Бегім кесенесі. 37.Рабиға Сүлтан Бегімнің басына қойылған құлпы тасы табылға жер: Ахмет Иассауи күмбезінін ішінен З8.Ұлытау ауданындағы Қаракеңгір өзенінің жағасында салынған кесене: Алаша хан кесенесі 39.ХIV-ХV ғасырларда далалық сәулет өнерінің үлгісінде жасалған ескерткіш: Алаша хан кесенесі 40.Қабырға сыртын әсемдеу ісінде қазақтың дәстүрлі ою-өрнегі (таңдай, жүрекше) кең колданылған кесене:Алаша хан кесенесі. 41.Ислам дінінің көрнекті өкілі, әрі уағыздаушы, әрі ақын: Қожа Ахмет Иассауи 42.Қолданбалы өнердің ғажайып үлгілері қолданылған ғимараттар: Иассауи кесенесі. 43.Сәулет өнерінің орта ғасырында биік деңгейде болғандығының дәлелі: Құрылыс материалдарының сапалы болуы 44.ХІV-ХV ғасырларда сәулет өнерінде калыптасқан жаңа үлгілер: Ғимаратты күмбез шатырмен жабу 45.ХIV-ХV ғасырларда қыпшақ тілінде жазылған туынды: «Оғызнама» 46.Киелі аң-құстың тісін, тырнағын тіл-көз тимеуге қарсы жасаған ырымның атауы:Бойтұмар 47.XIV-XVғасырларда Қазақстандағы хандықтар шаруашылығының басым түрі:Мал шаруашылығы 48.ХІІІғ.соң. жазба деректерге қарағанда, киіз үйдің түрлері: Арба үстіне тігілген жылжымалы үй 49.Ғарыш пен жердің, күн мен айдың, жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз: «Темірқазық пен Жетіқарақшы» 50.«Шыңғыснаманың» авторы: Өтеміс қажы 51.«Дешті уалаяты Берке ханға бағынған кезде дінсіздердің кеп бөлігін ол ислам дініне кіргізді» - деп жазған Өтеміс қажының кітабының аты: «Шыңғыснама» 52.Қазақстанда ислам VIII ғ. тарағанымен XIX ғ. аяғ. дейін түрғындардың жүрек түкпіріне жете қоймағаны жөніндегі пікірін жазған Уәлихановтың мақаласының аты:«Ислам діні» 53.Көккесенеорналасқан: Сыганақта. 54.ХІV-ХV ғ. жататын эпостық жыр: «Қобыланды батыр» 55.Дулат-үйсін тілінде тараған-«Талас ескерткіштері» 56.Қыпшақ тілінде жазылып,таралған-«Кодекс-Куманикус» 57.ІХ-Х ғ. алғаш рет айтылған қазақ халқының ұраны болған сөз: «Алаш» 58.ХШ-ХVғ. Карпини, Рубрук, Поло, Рузбихан, Якуб жазбаларында қазақ халқының өмірінде айрықша орын алатыны- музыка 59.Керей тілінде тараған поэмалар: «ЕрКөкше», «Базар батыр». 60.Кердері тілінде жазылған жазба- «Наһжи әл Фарадис» 61.Бізге жеткен аспаптық муз. туындылары- «Ескендір», «Қамбар батыр», «Шора батыр» күйлері. 62.Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан - «Жошы хан жортуы», «АқСақ кұлан», «Ел айырылған», «Сағыныш». 63.XIV - XV ғ. Қазақстанда мекендеген ру - тайпалардың ауызша таралған әдебиет туындыларының ғылыми атауы- фольклор 64.Қазақстан аумағында ХІП-ХІV ғ. халық ауыз әдебиетімен қатар жазбаша әдебиет

дамыды: Қыпшақ тілінде 65."Хұсрау мен Шырын" шығармасының авторы: Кутб 66.Ислам дінінің көрнекті өкілі, әрі уағыздаушы ақын: Ахмет Яссауи 67."Оғызнаманы" XVII ғасырда толық жазып калдырған ғұлама: Әбілғазы хан 68.ХIV-ХV ғасырлар аралығында Алашахан кесенесі салынған өзен бойы:Қаракеңгір 69.0ғызнаманың ескі нұсқасын XIII ғасырда жаздырған- Рашид-ад-Дин. 70.ХІV-ХVғ. әлі күнге дейін тәрбиелік мәні зор батырлық, өнегелік ертегілер:Құламерген, Жоямерген, Желім батыр, Ертөстік, Кендебай 71.Мәмлүктік Египеттің араб-қыпшақ сөздігінде «қазақ» сезіне берілген түсіндірме: еркін,кезбе. 72.Қазақ халқының арасында алшын тілінде тараған жырлар:«Едіге»,«Ер Сайын». 73.ХШ-ХУғ.аттары аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдері:Кетбұға, Сыпыра, Қотан, Асан қайғы. 74.ХІV-ХVғ. Сәулет өнерінің тамаша үлгісін көрсеткен кесене: Дәуітбек, Арыстанбаб, Иассауи, Көккесене, Алашахан, Тектүрмас. 75.0рта Азия мен Шығыс Дешті Қыпшак арасындағы басты сауда орталығы- Сығанақ. 76. Асан Қайғының күйі: «Ел айырылған». 77.Ноғайлы кезеңіндегі күйлер: «Ақсақ қүлан», Жошы ханның жортуылы», «Шора батыр», «Әмір ақсақ», «Қамбар». 78.Қаракеңгір өзенінің оң жағасында салынған кесене: «Алаша хан» кесенесі. 79.Қаракеңгір өзенінің сол жағасында салынған кесене: «Жошы хан» кесенесі. 80.Археологтардың пікірінше Отырар мешіті- үш-төрт күмбезді болған. 81 .Созақ ауданы Баба-ата қаласынан екі жағында 12 жануар бейнесі салынған зат- түрік медальоны. 82.М.Х.Дулатидің 1541-1546 ж. Кашмирде парсы тілінде жазган кітабы: «Тарих-и Рашиди». 83.Әбілғазының еңбектері: «Түрікмен шежіресі», «Түрік шежіресі».