2. Ақша қозғалысы туралы есепті құрастырудың жанама әдісі

Ақша қаражаттар қозғалысы – шаруашылықтағы тауарларды өткізуге, сондай-ақ, тауарлы емес төлемдерді және есеп айырысуларды жүзеге асыруға қызмет ететін қолма-қол және қолма-қолсыз ақша формаларындағы ақшалардың қозғалысы. Ол капитал айналымына қызмет ете отырып, барлық жиынтық қоғамдық өнім айналысы мен айырбасына дәнекер болады. Ақшаның қолма-қол және қолма-қолсыз формаларының көмегімен тауарлар айналысы, сондай-ақ несиелік және жалған капиталдың қозғалысы жүзеге асырылады.

Жанама әдіс – инвестициялық және қаржылық қызмет нәтижесі болып табылатын табыстар мен шығыстар және ақшалай емес операциялар көрініс табатын әдіс. Ақшалай емес баптар ретінде негізгі және материалдық емес активтердің амортизациясын қарастыруға болады.

Бұл әдіс бухгалтерлік баланста және табыстар мен шығыстар туралы есептілікте көрсетілген ақпараттарға негізделген.

1 Ағымдағы банктік шотқа тапсырыс-берушілерден ақша келіп түсті Дт1030 «Ағымдағы ақша қаражаттары» Кт1210 «Сатыпалушылар мен тапсырыы берушілердің дебиторлық берешегі»

2 Қызметкерлерге кассадан ақша берілді. Дт3350 «Қызметкерлермен есеп айырысу» Кт1010 «Кассадағы ақша қаражаттары»

3 Ағымдағы банктік шоттан Алматы ауданы бойынша салық комитетіне ақша аударылды. Дт3350 «Қызметкерлермен есеп айырысу»Кт1030 «Ағымдағы шоттағы теңгемен ақша қаражттары»

4 Ағымдағы банктік шоттан қызметкерлердің еңбекақысынан зейнетақы аударымдары жасалды. Дт3350 «Қызметкерлермен есеп айырысу» Кт1030 «Ағымдағы шоттағы теңгемен ақша қаражаттары»

3. Жоспарлаудың қағидаттары мен кезеңдері

Аудит жоспарын қүру аудиті жүргізудің жалпы принциптері, сонымен бірге келесідей принциптерге сәйкес іске асырылады:• Жоспарлаудың кешенділігі;• Жоспарлаудың үздіксіздігі;• Жоспарлаудың оптималдылығы.

Аудитті жоспарлаудың кешенділігінің принципі, жоспарлаудың алдын ала аудиттің жалпы жоспары мен бағдарламасын құруға дейінгі барлық кезеңдеріндегі өзара байланыспен келісімділікті қамтамасыз етуді көздейді.

Жоспарлау – бұл аудитті тиімді орындауға және бір мезгілде елеулі кезеңдердің байқалмай қалу қаупін төмендетуге мүмкіндік беретін процесс. Жоспарлау – бұл кез келген тексеруді жүргізу процесінде қайталанылатын аудиторлық шаралар тізімдерін жай механикалық құру емес. Әр клиент жеке тұлға және бұны жоспарлау кезінде есте ұстау қажет. Аудиторлар өз жұмысын тексерілетін ұйыммен танысудан бастауы керек. Бұл үшін құрылтайшылар құжаттарын, қызмет түрлерін және олардың лицензияларын, есеп саясатын және т.б. зерттеу қажет. Ұйым басшылығы мен мамандармен әңгімелесіп, қаржылық есеп берумен, оның негізгі көрсеткіштерімен танысу қажет. Бұл клиент қызметінің масштабын анықтау үшін керек. Ұйымды алдын ала зерттеу нәтижесінде ғана алдағы жұмыс көлемінің шамасын және еңбек сыйымдылығын, сонымен қатар аудит ұзақтылығын анықтауға болады. Жұмыс көлемі, оның қиындылығы мен ұзақтығына байланысты аудит құны анықталады.

№ 40 емтихан билеті

1. «Шығыстар» және «ұсталымдар» түсінігінің мәні

Табыстар мен шығындар қаржылық көрсеткіштердің өзгеруімен тікелей байланысты элементтер болып табылады.

Табыстар - бұл есеп беру кезеңінде актавтердің көбеюі немесе міндеттемелердің азаюы.Шығындар - бұл есеп беру кезеңінде актавтердің азаюы немесе міндеттемелердің көбеюі.

Иелерінің меншікті капиталға салымдары табыстар болып табылмайды және иелерінің меншікті капиталды бөлуі шығындар болып табылмайды.

Жылдық жиынтық табыс - күнтізбелік жыл ішінде заңды және жеке түлғалардың әртүрлі көздерден алған табысы. Негізгі қызметтен табыс дайын өнім (жұмыс, қызмет) өткізуден, алынған тауарларды өткізуден сондай-ақ сыйақы, пайыз, дивиденді, гонорар жөне т.б. түрінде алынуы мүмкін.

Негізгі емес қызметтен табыс материалдық емес активтерді, негізгі құралдарды, бағалы қағаздарды және т.б. өткізуден алынады.

Шығындарды анықтау өзіне меншікті басқарумен, өндіріспен және тауарлы-материалдық қорларды өткізумен, жұмыс орындау және қызмет көрсетумен байланысты шығындарды және зияндарды қамтиды. Зияндар экономикалық пайданың азаюын білдіреді және өз табиғатында басқа шығындардан айырмашылығы жоқ. Зияндар айналымнан тыс активтерді сату кезінде немесе табиғат апаттары нәтижесінде алынады.

Шығындар бөлімінің шоттары өткізілген өнімнің (жұмыс, қызметтің) өзіндік құнын, сондай-ақ кәсіпорынның өнімін және басқа активтерін өткізумен байланысты басқа да шығындарды көрсетуге арналған.

1010 «Кассадағы ақша қаражаттары» шоты

Дебет 1010 «Кассадағы ақша қаражаттары» шоты

  Кредет 6010 «Тауарларды (қызметтерді) өткізуден түскен табыс» шоты

3510 «Алынған қысқа мерзімді аванстар» шоты

 Дебет 1030 «Ағымдағы есеп шоттағы теңгемен ақша қаражаттары» шоты

  Кредет 3510 «Алынған қысқа мерзімді аванстар» шоты

Қызмет көрсетуден түскен табыс есепті кезеңнің қаржылық нәтижелеріне қызмет көрсету нақты орындалғанда қосылады:

Дебет 3510 «Алынған қысқа мерзімді аванстар» шоты

Кредет 3510 «Алынған қысқа мерзімді аванстар»

1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқы мерзімдік берешегі» шоты

  Дебет 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімдік                                          берешегі» шоты

    Кредет 6010 «Дайын өнімді (тауарды, қызмет көрсетуді) өткізудентүскен табыс» шоты