3. Дәлелдер алудың белгілер жүйесі

Аудиторлық дәлелдеулер дегеніміз- аудиторлық қорытынды жасауға негіз болатын аудитордың қорытынды пікірлерін тұжырымдау процессінде, пайдалануға алатын ақпараттары. . Аудиторлық дәлелдеулерге қаржылық қорытынды есепті құруға негіз болған жэне басқа көздерден алынған ақпараттарды растайтын бастапқы қүжаттар мен есеп регистрлері жатқызылады.

Аудитор сенімді дәлелдеулер алу үшін әртүрлі әдістерді немесе процедураларды пайдаланады:

-Бақылау - өздерінің міндетті қызметін орындаушы клиент жұмыскерлерінің жұмыстарын көзбен шолып зерттеу немесе мақсатты қабылдау болып табылады.

-Растау - сұратылған ақпараттың дұрыстығын растайтын жазбаша жауап алу.

-Сұрақ беру – нәтижесінде клиент аудитор берген сұрақтарға жауап, ретінде жазбаша немесе ауызша ақпарат береді. Сұрақ беру нәтижесінде клиенттер дәлелдеулер алу мүмкін болғанымен, оларды ақырғы деп есептеуге болмайды. Себебі ол ақпараттар клиенттің пайдасына бұрмаланған болуы мүмкін.

-Түгендеу - аудитордың материалдық активтерді тексеруі және санауы. Бүл әдіс бойынша алынған дәлелдеулер көбінесе тауарлы-материлдық босалқылармен байланысты.

-Құжаттарды тексеру - оқу, іріктеу жэне күжаттармен танысу,-салыстыру жэне дэлелдеулер жатады.

-Қайта есептеу деп - клиент пайдаланған процедураларды толық немесе жартылай қайталауды, атап айтқанда есептеулердің математикалық дәлділігін есептеу процедураларын айтады.

-Сканерлеу - ерекше бір нәрсені табу мақсатында әрбір элемент бойынша (мысалы, бастапқы қүжаттарды ) үздіксіз қарап отыру.

-Арнайы тексеру - тексеру жүргізуге тар мамандықтын иесін тарту.

№ 24 емтихан билеті

1. Есепті цикл

Шаруашылық операцияларын талдаудан қаржылық есептілікті құру және шоттарды жабуға дейінгі есептік процесс кезеңдерінің бірізділігі есептік цикл деп аталады. Есептік цикл келесідей кезеңдерден тұрады:

-Алғашқы құжаттардың негізінде операцияларды талдау;

-Бас журналға операцияларды тіркеу;

-Бас кітапқа жазбаларды көшіру;

-Трансформациялық кестені құру көмегімен есепті кезеңнің соңында шоттарғады түзету жасау (трансформациялау);

-Есепті кезеңнің соңында шоттарды жабу;

-Трансформациялық кестенің негізінде қаржылық есептілікті құру.

Қаржылық есептілікті құру үшін бухгалтер ағымдағы есепті кезеңге жататын мәліметтерді алуы керек. Бұл есептеулерді жүргізуді, талдауды, құжаттардың жобасын дайындауды талап етеді. Олардың барлығы жұмыс құжаттары деп аталады.Егер Бас журналда немесе Бас кітапта қателік табылса, оны түзету керек. Қателіктерді түзету түзету жазбаларының көмегімен жүргізіледі. Түзету жазбалары – бұл алдында толықтай немесе жартылай қате жасалған журналдық жазбаның бір бөлігін немесе барлығын түзету үшін жасалатын журналдық жазбалар.Әдетте қателерді түзету үшін қате жазбаларды сызып тастап, дұрысын қайта жазады (сторно әдісі немесе қызыл сторно әдісімен). Әрбір түзету жасалған жазбаға толық түсініктеме көрсетіледі. Шаруашылық операциялар тікелей шоттарға тіркелуі мүмкін. Мұндай жағдайда әрттүрлі шоттарға жазылған шаруашылық операцияларды талдау және тіркеу кезінде жіберілген қателіктерді табу қиын болады.Талдауды келесідей түрде жүргізеді:

-фирманың активтері мен пассивтеріне шаруашылық операциялардың әсерін талдайды;

-активтердегі көбеюді - дебет бойынша, пассивтердегі көбеюді - кредит бойынша бейнелейді;-бухгалтерлік жазбаларды жасайды.