Пассивтік шот

Дебит	Кредит
	Операция басындағы қалдық (сальдо)
Шаруашылық  қорларының көздерін кемітетін шаруашылық операциялары	Шаруашылық  қорларының көздерін арттыратын шаруашылық операциялары
Шаруашылық  операцияларының сомасы дебит бойынша  айналымды құрайды	Шаруашылық  операциясының сомасы кредит бойынша айналымды құрайды
	Операция соңындағы  қалдық (сальдо) (операция басындағы  сальдо  + кредит бойынша айналым – дебит бойынша айналым)

2. Тауарды сатудан және оған көрсетілген қызметтерден түсетін кірістер есебі

Табыс – бұл есепті кезеңде активтердің ұлғаюы немесе міндеттемелердің азаюы.

Табыс алынған немесе алынуға тиіс өткізу құны бойынша бағаланады.

Тауарларды өткізуден түскен табыс мына шарттарды сақтаған жағдайда танылады:

1. табыс сомасы барынша сенімді бағаланады – бұл мәмілеге қатысушы екі жақ та сатушы қандай сома сұрайтын және сатып алушы қандай сома төленуге тиіс екенін білетіндігін көрсетеді. Мысал ретінде сағат бойынша ақы төленетін кәсіптік қызмет көрсетуді айтуға болады;

2. мәмілеге байланысты экономикалық пайданы субъектінің алып қалу мүмкіндігі – бұл клиенттің көрсетілген қызмет немесе өткізілген тауарлар үшін шартта ескерілген соманы төлейтіндігіне қызмет көрсететін тораптың сенімді екендігін білдіреді;

3. субъект сатып алушыға меншік құқығын иеленуге береді;

4. мәміле бойынша нақты немесе алда болатын шығындарды бағалау барынша сенімді жүргізіледі.

6010-шы “Өнімді (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан алынған кірістер” шот бойынша аналитикалық есеп бір айда және жыл басынан бері алынған табыс түрлері бойынша машинограммаларда немесе ведомостьтарда жүргізіледі [15].

Келесі табыстар қатарына кәсіпорынның негізгі емес қызметтен түскен табысттарды есепке алатын шоттардың есебі 6100-шы «Қаржыландырудан түскен табыс» , 6200-шы «Басқада табыстар»” бөлімі қолданылады.

6100-шы шот бойынша келесі шоттар есепке алынады:

- 6110 “Сый-ақы бойынша табыстар”;

- 6120 “Дивиденттер бойынша табыстар”;

- 6130 “Қаржылық жалдан болатын табыстар”;

- 6140 “Жылжымайтын мүлікке инвестициялау операциялары бойнша табыстар”;

- 6150 “Қаржы құралдары құнының өзгерісінен болатын табыстар”;

- 6160 «Қаржыландырудың басқа да табыстары».

6200-шы шот бойынша келесі шоттар есепке алынады:

- 6210 «Активтерді сатудан табыстар»;

- 6220 «Қайтарымсыз негізде алынған табыстар»;

- 6230 « Мемлекеттік субсидиялардан болатын табыстар»;

- 6250 « Курстық айырмадан табыстар»;

- 6260 «Операционды жалдан табыстар»;

- 6280 «Басқада табыстар».

3. Аудиторлық дәлелдеулер алудың әдістері мен ақпарат көздері

Аудиторлық дәлелдеулер дегеніміз- аудиторлық қорытынды жасауға негіз болатын аудитордың қорытынды пікірлерін тұжырымдау процессінде, пайдалануға алатын ақпараттары. . Аудиторлық дәлелдеулерге қаржылық қорытынды есепті құруға негіз болған жэне басқа көздерден алынған ақпараттарды растайтын бастапқы қүжаттар мен есеп регистрлері жатқызылады.

Дәлелдеулер алу процессін бірнеше кезеңдерге бөлуге болады:-Мақсаттың таңдалуы- Дәлелдеулер жинау жэне оларды өңдеу- Дәлелдеулерді бағалау

Аудитор сенімді дәлелдеулер алу үшін әртүрлі әдістерді немесе процедураларды пайдаланады:

-Бақылау - өздерінің міндетті қызметін орындаушы клиент жұмыскерлерінің жұмыстарын көзбен шолып зерттеу немесе мақсатты қабылдау болып табылады.

-Растау - сұратылған ақпараттың дұрыстығын растайтын жазбаша жауап алу.

-Сүрақ беру – нәтижесінде клиент аудитор берген сұрақтарға жауап, ретінде жазбаша немесе ауызша ақпарат береді. Сұрақ беру нәтижесінде клиенттер дәлелдеулер алу мүмкін болғанымен, оларды ақырғы деп есептеуге болмайды. Себебі ол ақпараттар клиенттің пайдасына бұрмаланған болуы мүмкін.

-Түгендеу - аудитордың материалдық активтерді тексеруі және санауы. Бүл әдіс бойынша алынған дәлелдеулер көбінесе тауарлы-материлдық босалқылармен байланысты.

-Қүжаттарды тексеру - оқу, іріктеу жэне күжаттармен танысу,-салыстыру жэне дэлелдеулер жатады.

-Қайта есептеу деп - клиент пайдаланған процедураларды толық немесе жартылай қайталауды, атап айтқанда есептеулердің математикалық дәлділігін есептеу процедураларын айтады.

-Сканерлеу - ерекше бір нәрсені табу мақсатында әрбір элемент бойынша (мысалы, бастапқы қүжаттарды ) үздіксіз қарап отыру.

-Арнайы тексеру - тексеру жүргізуге тар мамандықтын иесін тарту.

№ 23 емтихан билеті